https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-van-nieuws-uit-de-natuur-de-wolf-in-de-hond 2024-01-04T11:13:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24311.w613.r16-9.c0beb26.webp De Buitendienst van nieuws uit de natuur | De wolf in de hond Veel mensen hebben een hond als huisdier. Vaak kan deze ook nog allemaal kunstjes en luistert hij naar zijn baas. Maar waarom kun je een hond wel een bal laten terugbrengen en een wolf niet? Wolven zijn toch gewoon de grote broers van onze keffertjes? Tom en Yannick onderzoeken wat nou echt het verschil is tussen wolven en honden. Daarvoor hebben ze een aantal experimenten bedacht die ze met echte wolven gaan uitvoeren. Ze komen erachter dat honden eigenlijk een stuk dommer zijn geworden, omdat ze bij alles op hun baasje vertrouwen. Ze denken zelf bijna niet meer na. Maar ja, dit kan ook zeer van pas komen. Zo gebruiken wij honden voor allerlei klusjes: als geleidehond, als reddingshond, als knuffelbeest en als speurhond. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1221392 1111.77 29735 2014-10-14T20:00:00+00:00 yes no wolf hond dier trainen natuur https://schooltv.nl/video-item/welkom-bij-de-romeinen-romulus-en-remus 2026-01-13T13:07:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24312.w613.r16-9.9e16f37.webp Welkom bij de Romeinen | Romulus en Remus (afl. 1) De gasten zijn Waldemar Torenstra en Olaf Malmberg als Romulus en Remus. De twee broers, ooit opgevoed door een wolvin, stichten een wereldstad, maar noemen ze die Reme of Rome? Waarom slaan ze elkaar dood? En hebben ze eigenlijk wel echt bestaan? Met Yvonne Jasperia in 'Romein zoekt vrouw ', de soap 'Alle wegen leiden naar Rome' en 'De cloaca maxima', de eerste riolering ter wereld. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1226984 1586.69 144606 2014-09-10T04:57:03+00:00 yes no Rome Romeinen riool https://schooltv.nl/video-item/zapp-music-challenge-chefspecial-duco 2024-01-04T11:13:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24313.w613.r16-9.f7cb804.webp Zapp Music Challenge | Chef'Special & Duco In deze serie, gepresenteerd door Maurice Lede, krijgen muzikale kinderen de uitdaging van hun leven. Dat ze een instrument kunnen bespelen of eigen liedjes kunnen schrijven, dat staat vast. Maar durven ze ook met een wereldberoemde artiest voor tienduizend mensen op te treden, een solo te geven op Pinkpop of samen met een bekende artiest een nummer te schrijven? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1226612 1501.59 1784 2014-10-04T17:45:00+00:00 yes no muziek trompet optreden concert band https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-marit-toernqvist 2024-01-04T11:13:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24314.w613.r16-9.5897e13.webp Het Klokhuis | Marit Törnqvist Marit Törnqvist heeft het prentenboek voor de Kinderboekenweek 2014 gemaakt: 'Fabians feest'. Dolores gaat naar haar werkplek in Amsterdam. Marit vertelt over hoe haar jeugd in Zweden nog steeds grote invloed heeft op haar werk. Dolores krijgt te horen en te zien hoe Marit stap voor stap tot haar beroemde prentenboeken komt. Wat hebben tandenborstels en vlooienkammen daarmee te maken? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1226269 903.65 2277 2014-10-03T17:15:00+00:00 yes no prentenboek Amsterdam kinderboekenweek feest boek schrijver https://schooltv.nl/video-item/het-gouden-oog-2014-actie-reactie-rob-van-bakel 2024-04-04T10:35:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24324.w613.r16-9.9e01e98.webp Het Gouden Oog 2014 | Actie = Reactie (Rob van Bakel) Lesvideo van Rob van Bakel voor Het Gouden Oog 2014. Evenals in de eerste editie 2013 staat Het Gouden Oog 2014 in het teken van flipping the classroom: dé trend binnen het onderwijs waarin steeds meer docenten de mogelijkheden van digitale media en video benutten. Rob van Bakel praat in dit filmpje over de derde wet van Newton. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_638298 136 1336 2014-10-07T11:55:27+00:00 yes no Newton wet reactie https://schooltv.nl/video-item/het-gouden-oog-2014-aseksuele-seksuele-voortplanting-bob-stel 2024-04-04T10:35:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24325.w613.r16-9.3e68aa2.webp Het Gouden Oog 2014 | Aseksuele & seksuele voortplanting (Bob Stel) Lesvideo van Bob Stel voor Het Gouden Oog 2014. Evenals in de eerste editie 2013 staat Het Gouden Oog 2014 in het teken van flipping the classroom: dé trend binnen het onderwijs waarin steeds meer docenten de mogelijkheden van digitale media en video benutten. Bob Stel praat in dit filmpje over aseksuele & seksuele voortplanting. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_638305 429 4515 2014-10-07T13:26:21+00:00 yes no biologie voortplanting https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-design-licht 2024-01-04T11:14:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24328.w613.r16-9.d2bd541.webp Het Klokhuis | Design, licht Vroeger was de zon onze lamp. Maar sinds de uitvinding van het licht kunnen we zelf ons dag- en nachtritme bepalen. De nieuwste uitvinding waarmee we dat doen is de LED-lamp. Lichtontwerper Dennis Parren maakt er de mooiste lampen mee. Lichtonderzoeker Toine Schoutens legt uit hoe je met de kleur van licht je bioritme kunt beïnvloeden. Met die truc hielp hij Chiel Beelen het wereldrecord radio maken te verbreken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223703 877.2 5251 2014-09-04T14:23:56+00:00 yes no ontwerpen lamp kleur design licht led https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-natuurgeluiden 2024-01-04T11:14:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24334.w613.r16-9.edd5a54.webp Het Klokhuis | Natuurgeluiden Bij natuurfilms hoor je vaak niet wat je hoort. Beeld en geluid worden apart van elkaar opgenomen. Het geluid wordt soms zelfs nagemaakt. Maurice gaat op geluidenjacht met Henk, de geluidsman van de spectaculaire film 'De nieuwe wildernis'. Geluidenmaker Erik Langhout kan met een plastic zak een groep spreeuwen nadoen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223594 909.78 1264 2014-09-04T14:21:36+00:00 yes no natuur geluid film dier https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-van-nieuws-uit-de-natuur-broodje-hamburger 2024-01-04T11:14:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24336.w613.r16-9.298cc2f.webp De Buitendienst van nieuws uit de natuur | Broodje hamburger Tom en Yannick zitten hun favoriete lunch te eten, kipnuggets en een broodje hamburger. Wat zit er eigenlijk precies in kipnuggets? Tom en Yannick zoeken het uit samen met Chef-kok Amaro. Kipnuggets zijn eigenlijk de gemalen restanten van kippen. Daar zijn veel hamburgers ook van gemaakt trouwens. Amaro laat onze jongens zien hoe je een echte hamburger maakt. Maar dan moeten ze wel eerst een koe vangen en die slachten. Want als je vlees eet, is er een dier dood gemaakt. Weet wat je eet. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1221393 1200.3 19303 2014-10-14T20:00:00+00:00 yes no lunchen kip vlees voeding eten koe https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-tanken-in-de-lucht 2024-01-04T11:14:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24337.w613.r16-9.214cd54.webp Het Klokhuis | Tanken in de lucht Onder sommige omstandigheden hebben straaljagers geen tijd om aan de grond te komen om bijgetankt te worden. Dan worden ze bijgetankt in de lucht! Bart gaat mee met het grootste tankvliegtuig van Nederland en voorziet 3 F-16's van een nieuwe lading brandstof. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223616 864.55 4386 2014-10-10T17:30:00+00:00 yes no tank vliegtuig Nederland brandstof https://schooltv.nl/video-item/zapp-music-challenge-within-temptation-rick 2024-01-04T11:14:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24339.w613.r16-9.bc012ee.webp Zapp Music Challenge | Within Temptation & Rick In deze serie, gepresenteerd door Maurice Lede, krijgen muzikale kinderen de uitdaging van hun leven. Dat ze een instrument kunnen bespelen of eigen liedjes kunnen schrijven, dat staat vast. Maar durven ze ook met een wereldberoemde artiest voor tienduizend mensen op te treden, een solo te geven op Pinkpop of samen met een bekende artiest een nummer te schrijven? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1226613 1485.38 1183 2014-10-11T18:00:00+00:00 yes no band gitaar muziek optreden concert https://schooltv.nl/video-item/welkom-bij-de-romeinen-caesar-en-cleopatra-afl-2 2026-01-13T13:08:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24340.w613.r16-9.b3e64dc.webp Welkom bij de Romeinen | Caesar en Cleopatra (afl. 2) De gasten zijn Caesar en Cleopatra, met Pierre Bokma en Carice van Houten. De briljante dictator Caesar overwint Gallië, bedenkt mooie oneliners als 'Alea iacta est', en zoent met Cleopatra. Maar waarom draagt hij zo graag rode schoenen? Met dé kus van Cleopatra en Caesar, het propagandaprogramma 'Brood en spelen' en 'Opsporing verzocht: de moord op Caesar'. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1226985 1566.93 129073 2014-09-17T04:55:04+00:00 yes no Romeinen moord Rome Caesar https://schooltv.nl/video-item/aap-poot-pies 2024-02-01T13:28:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24343.w613.r16-9.ecce5fb.webp Aap Poot Pies | Verkering Appie gaat op pad met zijn vader Luc, die in de dierentuin werkt. Daar komt hij een meisje op de schommels tegen. Krijgen ze verkering? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1224481 605.2 63104 2014-09-19T04:53:29+00:00 yes no liefde leeuw verliefd dierentuin https://schooltv.nl/video-item/aap-poot-pies-1 2024-02-01T13:28:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24344.w613.r16-9.8e68c90.webp Aap Poot Pies | Keutels & drollen Aisia gaat samen met haar vader Luc de drollen in de dierentuin opruimen. Maar ze moet zelf ook heel nodig naar de wc! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1224482 599.66 109111 2014-09-20T04:58:04+00:00 yes no olifant dierentuin poep https://schooltv.nl/video-item/aap-poot-pies-sammie-en-de-dieren 2024-02-01T13:28:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24347.w613.r16-9.3f1640e.webp Aap Poot Pies | Eitje Appie gaat samen met zijn vader Luc naar het broedhuis. Er komt een kuikentje uit het ei! Maar zit er in elk ei een diertje? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1224483 616.98 52313 2014-09-21T04:49:43+00:00 yes no ei dier geboorte kip dierentuin broeden https://schooltv.nl/video-item/aap-poot-pies-2 2024-02-01T13:27:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24349.w613.r16-9.c017679.webp Aap Poot Pies | Huisdier Appie en Aisia mogen beurtelings mee met hun vader Luc, die in de dierentuin werkt. Ze helpen met het scheppen van olifantendrollen, het voeren van de zeehonden maar als Luc druk bezig is, gaan ze het liefst zelf op avontuur. Zo ontdekken ze dat dieren zich kunnen verstoppen door de kleur van hun omgeving aan te nemen, dat lieveheersbeestjes gek zijn op bladluizen en dat een hard gekookt ei niet meer uit te broeden is. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1224484 556.91 55252 2014-09-22T04:51:12+00:00 yes no huisdier dierentuin insect https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-van-nieuws-uit-de-natuur-high-speed-camera 2024-01-04T11:14:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24350.w613.r16-9.006562a.webp De Buitendienst van nieuws uit de natuur | Highspeedcamera Tom en Yannick hebben een highspeed camera en laten onder andere zien hoe een kat op zijn pootjes terecht komt en hoe een hond drinkt. Ook gaan ze op bezoek bij wetenschappers die de natuur bestuderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1221394 1198.27 13863 2014-10-17T16:30:00+00:00 yes no camera natuur technologie snelheid https://schooltv.nl/video-item/zapp-music-challenge-racoon-emma-en-iris 2024-01-04T11:14:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24354.w613.r16-9.6a73d98.webp Zapp Music Challenge | Racoon & Emma en Iris Muzikale kinderen krijgen de uitdaging van hun leven. De meiden Emma en Iris uit Oss spelen altijd klassiek. Emma van tien jaar houdt van het geluid van haar cello. Ook Iris doet niets liever dan muziek maken op haar viool. Ze hebben geen idee hoe het zal zijn om met een rockband te spelen. Daar komt verandering in en hoe! Emma en Iris mogen tijdens een openluchtconcert in Goes optreden met de band die prijs na prijs wint: Racoon. Durven zij alle remmen los te gooien en met de band mee te doen? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1226614 1467.94 1161 2014-10-18T18:00:00+00:00 yes no muziek band concert klassiek viool optreden talent https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-design-bestek 2024-01-04T11:14:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24355.w613.r16-9.373f3be.webp Het Klokhuis | Design, bestek De eerste 'messen' waren van steen en zijn al 6000 jaar oud. Nienke vertelt hoe het bestek zich sindsdien ontwikkeld heeft tot het setje dat we nu kennen. Ontwerpers Mickael Boulay en Anne Ligtenberg maken bestek voor mensen die met het standaard bestek niet uit de voeten kunnen. Een 'verbeterbestek' voor mensen met motorische problemen en een bestek voor langzame eters. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223699 886.86 2765 2014-10-21T17:30:00+00:00 yes no design ontwerpen bestek https://schooltv.nl/video-item/3-op-reis-in-de-klas-namibie 2024-01-04T11:14:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24356.w613.r16-9.c6d1279.webp 3 Op Reis in de klas | Namibië Zand, heuvels en nog meer zand, zover je kunt zien. Dit is Namibië een land in Zuidwest-Afrika. Dit land lijkt een grote woestijn, maar heeft eigenlijk veel meer. Bijzondere dieren en planten en prachtige landschappen. Namibië heeft zijn naam te danken aan de Namib-woestijn, dat betekent uitgestrekte plaats. En met maar 1.7 miljoen inwoners in zo'n groot land, klinkt dat niet zo gek. Windhoek is de hoofdstad van Namibië en ligt midden in het land. Het is niet zo’n heel grote stad maar wel een moderne stad. Aan de rand van Windhoek liggen de arme wijken, zoals de wijk Katutura. Dat is een erfenis van de Zuid Afrikaanse periode. Katutura betekent dan ook: de plek waar wij niet willen wonen. Van 1915 tot 1990 wordt Namibië overheerst door Zuid-Afrika dat ook hier de apartheid doorvoert. Alle zwarte inwoners worden onderdrukt en gedwongen naar Katutura te verhuizen. Gelukkig is de wijk er de laatste paar jaar wel weer op vooruit gegaan. Namibië heeft een woestijnklimaat. Met ongeveer 300 dagen zon per jaar is het een zeer droog land. In de zomer kan het overdag heel heet worden. De temperatuur kan dan oplopen tot boven de 40 graden. In de winter komt de temperatuur nog wel boven de 20 graden maar kan het ’s nachts weer vriezen. En regen, regen is zeldzaam in de Namib-woestijn. Door de droogte heeft de wind vrij spel en blaast het zand op tot zandduinen die wel 300 meter hoog kunnen zijn. Ondanks de droogte leven er in de Namib-woestijn toch dieren, zoals gemsbokken, springbokken en gnoes. De dieren, weten goed gebruik te maken van het weinige water dat er is. Midden in de woestijn zie je deze bomen. Ze staan aan de oevers van de drooggevallen rivieren. Hier halen ze hun water uit de waterhoudende grondlagen. Want de rivier kan uitgedroogd lijken, eigenlijk stroomt ie ondergronds gewoon verder. Een groot deel van de Namib-woestijn is beschermd natuur gebied waar je niet zomaar kunt komen, zoals de Schedelkust. De naam komt van het grote aantal scheepswrakken en menselijke skeletten die hier zijn gevonden. Door de wilde zee zijn hier heel wat schepen gestrand. De schipbreukelingen die de kust konden bereiken, dachten gered te zijn, maar stierven in dit kurkdroge gebied alsnog van de dorst. De oorspronkelijke bewoners van Namibië zijn de San of Bosjesmannen, een nomadisch volk die leven van de Jacht en van het verzamelen van gewassen. Hun oorspronkelijke leefomgeving zijn de regenrijke gebieden, maar er leven ook stammen in de droge steppewoestijn. Van 1884 tot 1915 is Namibië een Duitse kolonie. Dat is terug te vinden in het plaatsje Swakopmund Bijvoorbeeld in het centrum de stad met deze oude Duitse gebouwen. Verder is het een echt vakantieoord. Hier aan de zuidelijke Atlantische Oceaan lijkt het soms wel een Duitse badplaats. Ten noorden van Swakopmund ligt Cape Cross. Hier liggen tienduizenden zeerobben op het strand van de zon te genieten. Hun voedsel halen ze uit de voedselrijke branding van de Atlantische oceaan. Landinwaarts ligt Etosha, Afrika's grootste wildpark. In dit Savannegebied vind je wilde dieren zoals de zwarte neushoorn, giraffes en kuddes van zebra’s. Bij de waterplaatsen kun je olifanten tegenkomen. Er leven hier ook leeuwen en luipaarden. Het is toch heel bijzonder dat in een land dat voor het grootste gedeelte uit woestijn bestaat ook zoveel exotische dieren leven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_660528 271 3442 2014-10-16T07:47:52+00:00 yes no Afrika nomade woestijn https://schooltv.nl/video-item/aap-poot-pies-4 2024-02-01T13:27:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24360.w613.r16-9.4fe3cb1.webp Aap Poot Pies | Megaman Appie is Megaman en dus echt niet bang voor dieren... toch? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1224486 570.3 53086 2014-09-26T04:52:30+00:00 yes no dierentuin vis angst https://schooltv.nl/video-item/aap-poot-pies-5 2024-02-01T13:27:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24361.w613.r16-9.c9e1ee8.webp Aap Poot Pies | Honger Aisia heeft honger! Zelfs na het middageten. Overal in de dierentuin ziet ze eten. Maar wanneer zit ze vol? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1224487 577.2 61991 2014-09-27T04:52:07+00:00 yes no honger voeding https://schooltv.nl/video-item/aap-poot-pies-3 2024-02-01T13:27:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24362.w613.r16-9.8fe98c3.webp Aap Poot Pies | Nieuwe onderbroek Appie heeft een nieuwe onderbroek en laat het aan iedereen zien! Totdat de directeur langskomt... https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1224485 613.75 58235 2014-09-23T04:56:27+00:00 yes no dierentuin huid schaamte https://schooltv.nl/video-item/welkom-bij-de-romeinen-augustus 2026-01-13T13:08:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24353.w613.r16-9.dd7b9f6.webp Welkom bij de Romeinen | Augustus (afl. 3) In deze 'historische comedy voor alle leeftijden' ontvangt tv-presentatrice Dorine Goudsmit haar Romeinse gasten 'die al eeuwen dood zijn'. De gast van vandaag is Hans Kesting als Augustus. De grote keizer laat Rome achter als een stad van marmer. Maar waarom wijst hij Cleopatra af? Waarom wordt hij geplaagd door nachtmerries? En draagt hij werkelijk hakken? Met o.a. de sketches: 'De nachtmerrie', 'Het testament van Caesar' en 'Cleopatra op leeftijd'. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1226986 1536.81 91791 2014-09-24T04:54:29+00:00 yes no Romeinen Rome keizer https://schooltv.nl/video-item/market-garden-een-brug-te-ver-nominatie-geschiedenisleraar-van-het-jaar-2014 2024-04-04T10:34:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24364.w613.r16-9.a157e59.webp Market Garden: een brug te ver | Nominatie geschiedenisleraar van het jaar 2014 De Waalbrug in Nijmegen speelde een grote rol in de Tweede Wereldoorlog. Geschiedenislerares Eveline van Dijck van het Citadel College in Lent vertelt waarom. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_665505 298 1263 2014-10-20T09:55:19+00:00 yes no geschiedenis Tweede Wereldoorlog Duitsland rivier https://schooltv.nl/video-item/de-wederopbouw-van-nederland-na-de-oorlog-marshall-hulp-winnaar-geschiedenisleraar-van-het-jaar-2 2024-04-04T10:34:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24365.w613.r16-9.3de2ca8.webp De wederopbouw van Nederland na de oorlog: Marshall-hulp | Winnaar geschiedenisleraar van het jaar 2014 Na de Tweede Wereldoorlog was Nederland arm en beschadigd. Gelukkig kwam er hulp vanuit Amerika: de Marshall-hulp. Maar waarom kregen we die dollars zomaar in de schoot geworpen? Eric van der Donk, geschiedenisdocent van de openbare regionale scholengemeenschap Lek en Linge in Culemborg, legt het uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_665506 298 8326 2014-10-20T10:01:46+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog Nederland geld geschiedenis wederopbouw Amerika Willem Drees https://schooltv.nl/video-item/continuiteit-en-verandering-nominatie-geschiedenisleraar-van-het-jaar-2014 2024-04-04T10:34:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24366.w613.r16-9.3eb393b.webp Continuïteit en verandering | Nominatie geschiedenisleraar van het jaar 2014 Onze geschiedenis bestaat uit periodes van continuïteit en verandering. Geschiedenisleraar Christiaan van der Riet van Het Nieuwe Eemland in Amersfoort legt aan de hand van de Acte van Verlatinghe uit wat dat betekent. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_665507 237 1483 2014-10-20T11:19:49+00:00 yes no geschiedenis veranderen Nederland Amerika democratie https://schooltv.nl/video-item/aap-poot-pies-6 2024-02-01T13:26:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24368.w613.r16-9.ab0d9dc.webp Aap Poot Pies | Camouflage Appie houdt van kauwgom, maar dat mag hij niet eten van zijn vader Luc. Met wat takken en bladeren kan hij zich goed verstoppen en kauwgom eten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1224488 600.3 46926 2014-09-28T04:48:15+00:00 yes no camouflage kleur dierentuin https://schooltv.nl/video-item/aap-poot-pies-7 2024-02-01T13:26:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24369.w613.r16-9.ba2b4ef.webp Aap Poot Pies | Territorium Appie en Aisia mogen beurtelings mee met hun vader Luc, die in de dierentuin werkt. Ze helpen met het scheppen van olifantendrollen, het voeren van de zeehonden maar als Luc druk bezig is, gaan ze het liefst zelf op avontuur. Zo ontdekken ze dat dieren zich kunnen verstoppen door de kleur van hun omgeving aan te nemen, dat lieveheersbeestjes gek zijn op bladluizen en dat een hard gekookt ei niet meer uit te broeden is. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1224489 589.2 41817 2014-09-29T04:50:46+00:00 yes no geur dier dierentuin wolf territorium https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-willem-drees 2024-01-04T11:14:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24371.w613.r16-9.e02e71d.webp Het Klokhuis | Willem Drees Willem Drees is de grondlegger van de verzorgingsstaat. Vlak na de Tweede Wereldoorlog moest iedereen voor zichzelf zorgen. Ook de mensen die dat eigenlijk niet konden: ouderen, zieken en werklozen. Door een reeks van wetten die hij als minister-president maakte, kwam er voor deze mensen hulp. Lisa gaat naar het Nationaal Archief en ziet hoe dankbaar de mensen waren voor zijn werk. Wim Drees, kleinzoon van Willem, vertelt hoe zijn opa in het echt was. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1225064 911.73 9079 2014-09-17T11:39:06+00:00 yes no Willem Drees verzorgingsstaat geschiedenis https://schooltv.nl/video-item/zapp-music-challenge-zangeres-noa-en-nielson 2024-01-04T11:14:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24372.w613.r16-9.3f80524.webp Zapp Music Challenge | Nielson & Noa De veertienjarige Noa uit Almelo schrijft het liefst muziekteksten die over haar eigen leven gaan. Ze schrijft dus vaker een nummer, maar nu is het wel heel special. Noa krijgt hulp van een van de beste singer-songwriters van Nederland; Nielson. Hij scoort hit na hit. Gaat het nummer van Noa en Nielson ook een hit worden? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1226615 1505.14 2359 2014-10-25T17:15:00+00:00 yes no zingen gitaar muziek talent https://schooltv.nl/video-item/aap-poot-pies-8 2024-02-01T13:26:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24374.w613.r16-9.16fca24.webp Aap Poot Pies | Gevonden voorwerpen Appie ziet een hele mooie veer, maar verliest daardoor zijn sjaal. Zal Appie de sjaal van zijn opa nog vinden in de dierentuin? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1224490 599.93 50791 2014-09-30T04:54:27+00:00 yes no sjaal zoeken natuur dier veer https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-showkleding 2024-01-10T16:28:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24375.w613.r16-9.cae7fbd.webp Het Klokhuis | Showkleding Tycho maakt showkleding. Kleding die opvalt in kleine zaaltjes, maar ook bij de enorme podia van megaconcerten. Ook op grote afstand moeten de kledingstukken zichtbaar zijn en 'stralen'. Dolores gaat op bezoek in zijn atelier waar Trijntje Oosterhuis, Paul de Leeuw en De Toppers hun showkleding laten maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223599 860.2 2231 2014-09-17T11:40:48+00:00 yes no kleding concert podium optreden uiterlijk https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-van-nieuws-uit-de-natuur-windjes 2024-01-04T11:14:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24376.w613.r16-9.9a18a31.webp De Buitendienst van nieuws uit de natuur | Windjes Tom en Yannick gaan naar het VU ziekenhuis waar een schetendokter uitlegt waarom we winden laten. Op proefboerderij de Marke laten koeien scheten met minder schadelijke gassen. En een trompettist doet voor hoe je het mooiste geluid kunt maken met je scheten. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1221395 1203.91 19042 2014-10-24T16:35:00+00:00 yes no windje lichaam boerderij koe gas trompet geluid dier https://schooltv.nl/video-item/welkom-bij-de-romeinen-nero 2026-01-13T13:08:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/41000/images/41272.w613.r16-9.13152e9.webp Welkom bij de Romeinen | Nero (afl. 4) De gast is Paul de Leeuw als Nero. De zanger, acteur, danser, doedelzakspeler, alleskunner en keizer vertelt Dorine alles. Wie heeft Rome in de brand gezet? Waarom heeft hij zijn moeder, zijn vrouw, nog een vrouw, zijn half broer en vele christenen laten ombrengen? En waarom eet hij altijd prei? Met o.a. de sketches Rome got talent, Koken voor Nero en De moord op Brittanicus. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1226987 1618.66 90224 2014-10-01T04:53:11+00:00 yes no moord Romeinen gif keizer https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-vrachtwagens 2024-01-16T15:32:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24381.w613.r16-9.1c5fb03.webp Het Klokhuis | Vrachtwagens Nienke gaat op bezoek bij een vrachtwagenfabriek in Zwolle. Zowel cabine als chassis worden daar 'geassembleerd'. Er is voor elk onderdeel in het bouwproces precies berekend hoe lang het mag duren. Als het goed is doen ze 6,5 uur over één vrachtwagen! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223598 888.98 6002 2014-09-17T11:40:05+00:00 yes no verkeer fabriek vervoersmiddel https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-design-tafel 2024-01-04T11:14:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24388.w613.r16-9.1c76f83.webp Het Klokhuis | Design, tafel De tafel is vaak een centrale ontmoetingsplek. Bart legt uit dat het uiterlijk en de vorm van een tafel vaak iets zegt over de gebruikers. Ontwerper Jorre van Ast maakt zijn milieuvriendelijke tafels het liefst van hout uit eigen bos. Tineke Beunders ontwierp een knikkertafel waar je je nooit aan zult vervelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223702 898.1 1620 2014-09-25T14:27:27+00:00 yes no design tafel vorm vormgeving ontwerpen milieuvriendelijk hout https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-watersnoodramp 2024-01-16T15:37:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24390.w613.r16-9.8c471e1.webp Het Klokhuis | Watersnoodramp Aflevering uit de serie Het Klokhuis maakt geschiedenis. Op 1 februari 1953 voltrekt zich een ramp in Nederland. Tijdens een storm, in combinatie met een springvloed, breekt een aantal dijken door, waardoor Zeeland en delen van Zuid-Holland en Brabant onder water komen te staan. Lisa gaat op bezoek bij Jaap en Ineke die de ramp als kinderen hebben overleefd. Zij vertellen hun persoonlijke verhaal over die verschrikkelijke nacht. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1225113 887.98 65042 2014-09-25T14:55:53+00:00 yes no watersnoodramp Nederland geschiedenis storm dijk https://schooltv.nl/video-item/welkom-bij-de-romeinen-spartacus-en-crassus 2026-01-13T13:09:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/45000/images/45021.w613.r16-9.68cf296.webp Welkom bij de Romeinen | Spartacus en Crassus (afl. 5) De gasten zijn o.a. Hans Kesting en Arjan Ederveen als Spartacus en Crassus. De stoere gladiator Spartacus praat met Dorine over armoede en rijkdom in het Romeinse Rijk. Wat doet een braakslaaf? Mag de dokter naar knoflook stinken? En wie van de keizers is de allergekste? Met o.a. de sketches 'De voorproever', 'De Romeinse schoonheidsspecialiste' en 'De slaven'. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1226988 1495.46 76210 2014-10-09T04:57:00+00:00 yes no Romeinen Romeinse Rijk https://schooltv.nl/video-item/zapp-music-challenge 2024-01-04T11:14:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24392.w613.r16-9.0ef7add.webp Zapp Music Challenge | Het Radio Filharmonisch Orkest & David David uit Almere lijkt een beetje op Michael Jackson in zijn jonge jaren. Niet alleen qua kapsel maar ook omdat hij muziek maakt. Op zijn drumstel midden in de woonkamer speelt hij reggae, salsa, pop en rock. Zou David van veertien jaar de motor kunnen zijn van een groot orkest tijdens een optreden op Lowlands? Drummer David krijgt de uitdaging om minutenlang de beroemde bolero van Maurice Ravel te spelen. Lukt het hem om maat te houden? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1226616 1496.39 1624 2014-11-01T19:00:00+00:00 yes no orkest optreden drum muziek https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-planeet-aarde-het-begin 2024-01-04T11:14:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24393.w613.r16-9.1a38843.webp Het Klokhuis | Planeet Aarde - Het Begin De eerste aflevering van een speciale serie over onze prehistorie. Hoe is de aarde 4,6 miljard jaar geleden ontstaan? Nienke legt uit hoe een gloeiende vuurbol langzaam veranderde in een levende planeet. Hoe is dat gegaan en hoe zag dat er uit, dat eerste leven? Oersoep! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223546 893.97 70992 2014-09-25T14:58:51+00:00 yes no planeet aarde prehistorie https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-zeequarium 2024-01-04T11:14:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24394.w613.r16-9.6b020bf.webp Het Klokhuis | Zeequarium In Burgers Zoo wordt het zeeleven zichtbaar gemaakt in enorme aquaria. Er is bijna een fabriek nodig om die aquaria te onderhouden. Maurice legt uit hoe het water gefilterd wordt en hoe bacteriën het water schoon eten. Hoe geef je al die verschillende vissoorten het juiste voedsel? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223631 891.9 5001 2014-10-31T18:15:00+00:00 yes no zee water dierentuin aquarium vis https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-van-nieuws-uit-de-natuur-kuddegedrag 2024-01-04T11:14:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24398.w613.r16-9.9ed1dda.webp De Buitendienst van nieuws uit de natuur | Kuddegedrag Tom en Yannick bekijken een kudde gnoes en een eenzame cheeta. Zijn mensen Einzelgängers zijn of kuddedieren? Robotbouwers hebben robots gebouwd die in een kudde samenwerken en zo complexe taken kunnen uitvoeren. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1221396 1140.45 14124 2014-10-31T17:39:00+00:00 yes no robot gedrag groep https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-speciaal-transport 2024-01-04T11:14:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24408.w613.r16-9.19b56d0.webp Het Klokhuis | Speciaal Transport Voor sommige ladingen zijn de wegen te smal, de viaducten te laag en de meeste rotondes te krap. Dan is er speciaal transport nodig. Maurice reist mee met twee enorme cilinders die van België naar Nederland getransporteerd worden. Een militaire operatie waarbij elke kilometer gepland moet worden! https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223619 875.86 5839 2014-10-06T09:03:17+00:00 yes no transport verkeer weg laden https://schooltv.nl/video-item/welkom-bij-de-romeinen-ovidius 2026-01-13T13:09:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24409.w613.r16-9.b9f076d.webp Welkom bij de Romeinen | Ovidius (afl. 6) De gasten van vandaag zijn o.a. Marc-Marie Huijbregts als Ovidius. De grote schrijver Ovidius zit op de bank bij Dorine en hij vertelt over het dagelijks leven van de Romeinen. Maar waarom is Ovidius verbannen? Met hoeveel mensen kan je tegelijk op de wc? Wat voor lijfstraffen kun je krijgen op school? Met o.a. de sketches 'Colosseum', ' Vestaalse maagden' en 'De wasserette'. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1226989 1512.55 70971 2014-10-29T05:52:57+00:00 yes no toilet straf Romeinse Rijk https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-van-nieuws-uit-de-natuur-besmettelijk 2024-01-04T11:14:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24415.w613.r16-9.2a69e97.webp De Buitendienst van nieuws uit de natuur | Besmettelijk Waarom krijgen wij elk jaar weer de griep? Hoe kom je er aan en belangrijker nog, hoe kom je er weer van af? De Buitendienst zoekt uit hoe wij mensen elkaar besmetten en hoe je dat kunt voorkomen. En kun je eigenlijk ook ziek worden van je hond die niest en andersom? Alles over snot, ziek, zwak en misselijk zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1221397 1214.87 17562 2014-11-07T17:15:00+00:00 yes no niezen ziek pijn dier https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-escher 2024-01-10T16:12:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24416.w613.r16-9.178cd5d.webp Het Klokhuis | Escher Escher is misschien wel de bekendste graficus van Nederland. Hij maakte figuren die eigenlijk niet kunnen. Hij noemde ze zelf 'onbestaanbare situaties'. Dolores bekijkt zijn werk heel precies om er achter te komen hoe dat onbestaanbare werkt. Hoe maak je van een salamander een schaakbord? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223609 889.86 20588 2014-10-06T09:04:06+00:00 yes no kunst wiskunde grafisch kunstenaar https://schooltv.nl/video-item/historische-avant-garde-in-de-nederlandse-literatuur-van-ostaijen-en-van-doesburg 2024-01-04T11:14:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24420.w613.r16-9.00fdf4a.webp Historische avant-garde in de Nederlandse literatuur | Van Ostaijen en van Doesburg Met Paul van Ostaijen kwam het modernisme met een enorme knal de Nederlandse letteren binnen. Oude burgerlijke normen gingen ondersteboven. Het was gedaan met de rust. In zijn korte leven leefde Van Ostaijen zich uit in wat hij noemde zijn Feesten van Angst en Pijn. Het handschrift waarin de ‘feesten’ zijn opgetekend wordt bewaard in het Letterenhuis, hier in Antwerpen. Het origineel van De Feesten van Angst en Pijn is een van de grootste schatten uit de Nederlandse literatuur. Het is bijzonder om te zien, met de vele, betekenisrijke vormen en kleuren. Het is dan ook absoluut onvervangbaar Voorlezen ‘Metafiziese Jazz’ Brak de violen Van Ostaijen liet zien wat de moderne tijd en een verwoestende oorlog hadden overgelaten van de oude tradities en vooral van de oude woorden. De oude woorden waren niet meer geschikt om te beschrijven wat er gebeurde. Zeker niet nu er ook foto’s en films waren. De akkers in Vlaanderen lagen vol met rottende lijken van Belgische, Engelse en Duitse soldaten. Dichters moesten wel een nieuwe taal uitvinden om die nieuwe werkelijkheid te laten bezinken. Zoals Paul van Ostaijen waren er meer. In heel Europa zochten kunstenaars en dichters naar nieuwe wegen. Avant garde, werden al die expressionisten, futuristen, en kubisten genoemd . Woorden en vormen moesten worden bevrijd uit hun traditionele en valse burgerlijke orde. Het verst daarin ging de Dada-beweging; in 1916 ontstaan in een klein theatertje in Zürich. ‘Dada wijst elke logische begripsassociatie onverbiddelijk van de hand’ ‘Dada ziet in elk dogma, in elke formule een spijker, waarmede men poogt een vermolmde zinkende schuit (onze westerse kultuur) bijeen te houden’ Dada werd een rondreizend circus, dat in 1923, ook Nederland aandeed. De Duitse dadaïst Kurt Schwitters maakte een heuse tournee, vergezeld van zijn Nederlandse vrienden Theo en Nelly van Doesburg. Van Doesburg las voor: [nog eens tussentitel: wat is dada?] ‘Dada heeft altijd bestaan, doch werd in deze tijd pas uitgevonden’ En vanuit de zaal werd hij onderbroken door een heftig blaffende man, zijn vriend Kurt Schwitters. Het publiek stroomde toe, elke avond eindigde in groot tumult. Een keurige man van de Haagse kunstkring vatte de avond bondig samen: VOICE-OVER ‘Dom, domdomdomdom, domderedom, domderedom, heel dom, heel dom, meerdandom, meerdandom. DOM.’ https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_661741 216 5680 2013-06-27T20:00:00+00:00 yes no schrijver Dada literatuur https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-van-nieuws-uit-de-natuur-ganzen 2024-01-04T11:14:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24422.w613.r16-9.5c3c928.webp De Buitendienst van nieuws uit de natuur | Ganzen De laatste jaren blijven er 's zomers steeds meer ganzen in Nederland. Ze vreten de weilanden kaal. Tom en Yannick zoeken met een ganzenonderzoeker en een jager uit wat je aan deze overlast kunt doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1221398 1229.15 6255 2014-11-14T17:30:00+00:00 yes no gans boerderij jagen https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-van-nieuws-uit-de-natuur-spinnen 2024-01-04T11:14:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24423.w613.r16-9.287e89e.webp De Buitendienst van nieuws uit de natuur | Spinnen Het is bijna belachelijk hoeveel mensen er bang zijn voor spinnen. Ook hier in Nederland, waar geen enkel gevaarlijk spinnetje rondkruipt. Hoe kan dat toch? De Buitendienst zoekt alles over spinnen uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1221399 1021.61 24897 2014-11-21T17:30:00+00:00 yes no spin https://schooltv.nl/video-item/de-buitendienst-van-nieuws-uit-de-natuur-leven-op-mars 2024-01-04T11:14:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24424.w613.r16-9.69aafc1.webp De Buitendienst van nieuws uit de natuur | Leven op Mars Het is op Mars heel anders leven dan op Aarde. Hoe kom je aan eten, drinken en genoeg zuurstof? De Buitendienst bouwt zijn eigen kolonie en onderzoekt hoe je kunt overleven op Mars. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1221400 1221.23 20914 2014-11-28T17:30:00+00:00 yes no Mars https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-stotteren 2024-04-29T10:16:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24425.w613.r16-9.224f756.webp Wat is stotteren? | Clipphanger De Griekse filosoof Aristoteles stotterde, de Britse wetenschapper Isaac Newton en onze eigen megamooie muzikante Miss Montreal stottert nog steeds. Maar dan alleen bij het praten: als ze gaat zingen komen de woorden d'r veel vloeiender uit. En dat geldt voor de meeste stotteraars - maar helaas kan niet iedereen zo mooi zingen. Als je stottert gaat er iets mis bij de communicatie tussen je hersenen en je praatspieren. Die reageren te vroeg of te laat waardoor d'r een soort storing ontstaat. Door letters een paar keer te herhalen of een klank langer aan te houden wordt die storing opgelost en kun je weer verder babbelen. Stotteren begint vaak in je kindertijd en gaat meestal vanzelf weer over, maar soms moet er een logopedist aan te pas komen of een speciale stottertherapeut. Sommige handige stotteraars weten het zelf te omzeilen door zinnen om te gooien of bepaalde beruchte stotterwoorden te vermijden. Dus in plaats van pi-pi-pizza, bestellen ze dan 'iets Italiaans'. En dan maar hopen dat ze geen spa-spa-spaghetti krijgen. Stotteraars zijn heel gewone mensen, dus je hoeft er ook niet raar over te doen. Laat ze rustig uitspreken, dan komt het allemaal wel goed, uiteindelijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690830 90 5696 2014-11-10T12:40:57+00:00 yes no stotteren praten https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wie-is-de-paus 2025-03-12T08:29:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24426.w613.r16-9.b550f7b.webp Wie is de paus? | Clipphanger De paus is sinds jaar en dag de leider van de Rooms-katholieke kerk. Hij woont dan ook in Rome, in het Vaticaan, waar hij elke week een audiëntie houdt met de gelovigen. Hij krijgt regelmatig wereldleiders op de koffie, met Kerst geeft hij de pauselijke zegen en met Pasen doet hij daar nog een bedankje bij aan Nederland 'voor die bloemen'. De apostel Simon Petrus wordt wel beschouwd als de allereerste paus. Hij is nog door Jezus zelf aangesteld als Zijn plaatsvervanger op aarde. Sindsdien zijn er honderden pausen geweest, waaronder één Nederlander: Adrianus VI, die het in 1522 een jaartje mocht proberen. Daarna werd de Heilige Stoel zo'n 4 eeuwen lang weer alleen door Italianen bezeten. Wel zo makkelijk voor de pauselijke kok. Als de paus overlijdt wordt er een nieuwe heilige vader gekozen. Daarvoor komen uit de hele wereld kardinalen ingevlogen naar de Sixtijnse Kapel. Als 1 van de kardinalen tweederde van de stemmen krijgt, dan zien we dat aan het schoorsteentje van de kapel: Witte rook, habemus papam! We hebben een paus, een bisschop van Rome, een vader der vaderen én een pontifex maximus. Wat een kerel, die paus! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690831 90 14085 2014-11-10T12:47:37+00:00 yes no katholicisme christendom paus Rome https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-waarom-niezen-we 2024-04-23T09:10:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24427.w613.r16-9.db50503.webp Waarom niezen we? | Clipphanger Koning, keizer, admiraal, niezen moeten we allemaal. De een knijpt snel zijn neus dicht, de ander laat het lekker los. En dan knallen de bacteriën met wel 150 kilometer per uur je neus uit. Maar goed dat je daar geen boete voor kunt krijgen. Niezen is een reflex die wordt veroorzaakt door een gewone verkoudheid, of door een allergie zoals hooikoorts of een stofallergie. In elk geval wordt je neusslijmvlies geprikkeld, er gaat een signaal naar hersenen en dan treedt dus de niesreflex in werking: je ademt opeens veel lucht in. Je strotteklepje en je stembanden gaan op slot waardoor die lucht wordt ingesloten in je longen. Je uitademingsspieren, zoals je buikspieren, spannen zich aan en dan gaan in 1 klap je strotteklepje en je stembanden weer open. HATSJIE! Duizenden druppels zoeken het luchtruim! Jij bent er lekker vanaf, maar iedereen in de buurt zit wel met de natte peren. Gezondheid! Niezen is nuttig, want het reinigt de neus en de longen. Als je niest gaan je ogen meestal vanzelf dicht, maar niet omdat ze er anders uit zouden vallen – da's een fabeltje. Er zijn wel mensen die met de ogen open kunnen niezen. Misschien wel zo handig, want dan kunnen ze nog snel even kiezen op wie ze gaan niezen… https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690832 88 30870 2014-11-10T12:49:33+00:00 yes no neus ademen snot niezen lichaam longen https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wat-is-kanker 2024-04-29T10:15:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24428.w613.r16-9.9b4c20b.webp Wat is kanker? | Clipphanger Jouw mooie lichaam is opgebouwd uit miljarden cellen, die zich voortdurend delen. Tijdens al deze celdelingen kan er wel 's iets misgaan. Er ontstaan dan cellen waar je eigenlijk niks aan hebt. Een opeenhoping van zulke cellen noemen we een tumor. En die kan kwaadaardige vormen aannemen. Dan krijg je van de dokter te horen dat je kanker hebt. Hoog tijd om even flink te vloeken! Om te voorkomen dat kanker gaat uitzaaien, moet er snel behandeld worden. Dat kan met chemotherapie, dat zijn medicijnen die de celgroei remmen. Het kankerweefsel kan ook bestraald worden, met radioactieve straling. Of de hele boel wordt weggenomen tijdens een operatie. Dat lucht op, hopelijk. En anders zijn er ook nog immunotherapie, hormonale therapie, doelgerichte therapie... Allemaal bedacht door de knappe koppen die kanker de wereld uit willen helpen. Onze Helden! Kanker is niet erfelijk, maar de aanleg voor kanker kan dat wel zijn. Ook hier is proberen te voorkomen beter dan proberen te genezen. Dus: weinig alcohol, niet alleen maar in de zon liggen bakken, veel bewegen en zo lekker slank blijven. O en niet roken. Gewoon niet aan beginnen, dan hoef je d'r ook niet mee te stoppen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690833 96 24090 2014-11-10T12:52:43+00:00 yes no lichaam celdeling cel kanker ziekte https://schooltv.nl/video-item/welkom-bij-de-romeinen-welkom-bij-de-romeinen 2026-01-13T13:10:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24429.w613.r16-9.427adec.webp Welkom bij de Romeinen | Julius Civilis (afl. 7) In deze 'historische comedy voor alle leeftijden' ontvangt tv-presentatrice Dorine Goudsmit haar Romeinse gasten 'die al eeuwen dood zijn'. De gast van vandaag is Frank Lammers als Julius Civilis. De grote Hollandse verzetsheld Julius Civilis komt in opstand tegen de Romeinen. Maar waarom winnen de Romeinen altijd? Waarom vechten Germanen naakt? Met o.a. de sketches: Germaans knokken, Tandpoeder en Hannibal in de Alpen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1226990 1405.23 81357 2014-11-05T05:59:49+00:00 yes no Romeinen Rome verzet opstand https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-waar-komt-zwarte-piet-vandaan 2024-04-29T10:15:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24430.w613.r16-9.a2a4830.webp Waar komt Piet vandaan? | Clipphanger 2000 jaar geleden reed de Germaanse god Wodan al rond op een wit paard met twee zwarte raven die bij de schoorsteen mensen afluisterden en dat gingen klikspanen bij de baas. Hm, dat klinkt bekend! En door de geschiedenis heen zijn er allerlei tradities waarbij mensen zich rond de jaarwisseling zwart verven. Om de duivel uit te beelden, of gewoon, om de kinderen bang te maken. Boeeeh…. Ook al eeuwenlang komt Sinterklaas rond 5 december bij ons langs. Eerst doet-ie dat nog in zijn eentje -nou ja, op zijn paardje, maar in 1850 krijgt hij gezelschap. Dan verschijnt het prentenboekje Sint Nikolaas en zijn knecht. Op deze prenten zien we de Goedheiligman voor het eerst met in zijn gevolg een wat donkerder getinte employé. Geen hele rare keuze, want veel voorname mensen hebben in die tijd een donkere dienaar. Door deze knecht in dienst te nemen kan de Sint zich concentreren op zijn core-business als kindervriend, en zijn ondergeschikte doet het ouderwetse handwerk met de zak en de roe. Au! In de beginjaren is de zwarte knecht nog een dommerik die ook nog 's krom praten doet. Maar geleidelijk aan ontwikkelt hij zich tot een hele Piet, en de soms wat verstrooide goedheiligman is maar wat blij met zijn kundige managementassistent. De functieomschrijving van Piet is in de loop van de jaren in elk geval niet veranderd: cadeautjes bezorgen bij brave kindertjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690834 98.28 19185 2014-11-10T12:55:00+00:00 yes no feest Sinterklaas traditie Piet https://schooltv.nl/video-item/kangoeroe-en-kikker-bij-de-buren 2024-01-30T07:33:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24431.w613.r16-9.d730fa1.webp Kangoeroe en kikker | Bij de buren Opgestaan is plaatsje vergaan! Bekijk het verhaal van de kangoeroe en de kikker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_661752 78 2032-12-31T22:00:00+00:00 3819 2013-10-29T22:00:00+00:00 yes no kikker kangoeroe https://schooltv.nl/video-item/mr-right-beroemd-worden 2024-01-04T11:15:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24432.w613.r16-9.defd67d.webp Mr. Right | Beroemd worden Ik ben zo zenuwachtig. Als ik mijn tekst zo nog maar weet. Oh ik ben de volgende. Welk nummer ga je doen? Ik ga Ive got a feeling van the black eyed peas zingen. Zing maar een coupletje en een refreintje. Gefeliciteerd! Je bent door naar de volgende ronde. Yeah! Right. Iedereen lijkt wel beroemd te willen worden. Sommige mensen hebben daar werkelijk alles voor over. Je ziet, deze mensen hebben niet heel veel talent. Gelukkig zijn er heel veel mensen die dat wel hebben. Als je beroemd wilt worden is het heel belangrijk dat je iets heel goed kunt. 2 Van de 3 jongeren wil heel graag beroemd worden. Toch lukt het maar een paar mensen. Stel je wilt een gouden medaille winnen op de Olympische Spelen, dan moet je wel heel goed worden in een bepaalde sport. Wil je in een band spelen, dan moet je een instrument goed kunnen bespelen. Als je een bekende danser wil worden moet je daar eerst wel goed in worden. Ah, leuk geprobeerd maar oefenen alsjeblieft nog wel even verder. Kijk, dat is talent. Beroemd worden om het beroemd worden, dat slaat natuurlijk nergens op. Beroemde mensen zijn ook niet gelukkiger dan gewone mensen. Talent is ook geen garantie voor dat je beroemd wordt. De meeste mensen overkwam het omdat ze ontdekt werden. Omdat ze ergens heel goed in waren en er jaren lang aan hebben gewerkt. Als je wilt zingen, oefen dan veel. Je kan bijvoorbeeld in een koor gaan of aan je ouders vragen of je naar zangles mag. Stel je wilt acteren, dan is het belangrijk om dat goed te kunnen, overtuigend te zijn en veel te oefenen. Je kunt op het internet gratis scripts vinden en je kunt ze thuis oefenen. Leer ze uit je hoofd en oefen met vrienden. Je kunt ook cursussen volgen en jezelf inschrijven bij een castingbureau. Maar zorg wel dat je goede foto's van jezelf hebt. Op televisie zie je elk jaar grote talentenshows waarin weer een nieuwe wereldster wordt gezocht. Schrijf je alleen in voor dat soort televisieprogramma's als je ergens goed in bent. Zullen we gewoon buiten gaan spelen? Ja dat is wel leuk. Beroemd worden kan leuk zijn maar doe het voortaan wel the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690836 222 2445 2014-11-10T13:48:27+00:00 yes no zingen acteren film model kind talent https://schooltv.nl/video-item/mr-right-gamen 2024-01-04T11:15:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24433.w613.r16-9.e5fa939.webp Mr. Right | Gamen Moet dat nou? Right. Dat jij wil gamen dat snap ik wel. Je ouders willen niet dat je de hele dag achter je computer zit te gamen. Ze willen ook af en toe dat je buiten speelt en ook goed contact hebt met je vrienden. Je ouders willen ook natuurlijk niet dat je agressieve spelletjes zit te spelen. Wat wel begrijpelijk is. Vandaag geef ik je een paar tips om je ouders te overtuigen dat gamen best wel goed kan zijn. Denken je ouders dat je een beetje eenzaam en alleen zit te gamen, vertel ze dan dat gamen heel sociaal kan zijn. Veel spelletjes kun je samen spelen en je vrienden en familie kunnen meekijken en toejuichen. Nodig ze een keer uit om mee te gamen. Misschien denken je ouders wel dat je van gamen helemaal niks leert. Leg ze dan eens uit dat je van gamen best slim kan worden. Je stimuleert je hersenen waarbij de reactievermogen en inzicht op de proef worden gesteld. Ja, ik heb gewonnen. Net als schilderen, muziek en films maken is het maken van games een echte kunst. Wist je dat bij games dezelfde opnametechnieken en specialeffects worden gebruikt als bij bioscoopfilms? Niet alleen word je slim van gamen maar ook je ruimtelijk inzicht en je oog-handcoördinatie en je reactievermogen worden geprikkeld. Dit kan heel handig zijn als je bijvoorbeeld chirurg wilt worden. Vertel je ouders dat er ook spellen zijn waarbij je heel veel moet sporten. En zorg er natuurlijk wel voor dat je je huiswerk goed doet. Dan houd je lekker veel tijd over om te gamen. Dus maak duidelijke afspraken, speel leuke spellen en overtuig je ouders voortaan the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690845 176 8645 2014-11-10T14:13:30+00:00 yes no game computer hobby computergame https://schooltv.nl/video-item/mr-right-omgaan-met-cyberpesten 2024-01-04T11:15:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24434.w613.r16-9.6a23f74.webp Mr. Right | Omgaan met cyberpesten Hé sukkel, wat doe je nou? Bemoei je even met je eigen zaken. Cyberpesten is niet cool. Ga weg. Pesten gebeurt vaak bij kinderen die anders zijn dan de rest, een andere hobby hebben of andere kleding dragen. Wat dan ook. Er is niets mis met anders zijn, een eigen smaak, een eigen stijl zonder iemand te kopiëren. Verander niet omdat je bang bent. Blijf jezelf en laat de pester niet bepalen wie je bent of wat je leuk vindt. Als je niet reageert is de lol voor de pester er gauw af. Cyberpesten is het kwetsen en pijn doen van iemand via het internet. Dat gebeurt steeds meer en meer. Voorbeelden van cyberpesten zijn iemand bedreigen of uitschelden via de profielpagina, mail of in de chatroom. Maar ook bijvoorbeeld privéfilmpjes of privéfoto's op het web zetten. Die pesters zijn echt zo stom. Sukkeltje! Andere voorbeelden van cyberpesten is bijvoorbeeld iemand een virus sturen of iemands computer hacken en wachtwoorden veranderen. Wat ook heel vaak gebeurt is pesten tijdens online games. Maar wat kun je nou naast niet reageren nou doen tegen cyberpesten? Gebruik schuilnamen en houd je inlognaam en wachtwoord altijd geheim. Blokkeer en negeer pesters. Ga niet terug pesten en word alsjeblieft niet zelf een pester. Bewaar altijd de bewijzen. Sla je mails en chats op dan kun je die laten zien aan je ouders of leraar. Of aan de internetprovider die pesters en pestsites kunnen verwijderen. Als het pesten heel erg uit de hand loopt dan kan de politie en de internetprovider met de door jou opgeslagen informatie de pester opsporen. Praat erover met bijvoorbeeld je leraar, je ouders of je vriend. Of als je het geheim wilt houden kun je bellen met de kindertelefoon. Je kunt ook een anonieme melding maken op pestenislaf.nl. Als je online wordt gepest dan weet je dus wat je er aan kunt doen. Je doet het dus voortaan the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690840 195 26787 2014-11-10T13:59:58+00:00 yes no gedrag kind mediawijsheid pesten school computer https://schooltv.nl/video-item/mr-right-discussieren 2024-01-04T11:15:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24435.w613.r16-9.821ae84.webp Mr. Right | Discussiëren Ik vind van wel. Ik vind van niet. Ik heb gelijk! Nee ik heb gelijk! Ik weet het beter! Nee ik weet het beter! Zullen we het anders buiten een uitvechten? Ja kom maar! Right. Dit is toch niet de manier om een meningsverschil op te lossen? Mensen verschillen nogal eens van mening met elkaar. Met je klasgenoten, je vrienden, met je ouders zul je het regelmatig oneens zijn. Als je een meningsverschil hebt moet je niet zomaar weglopen of gaan schreeuwen. Dat werkt niet. Vertel de ander eens rustig wat jij vindt. Luister vooral ook naar wat de ander vindt. Als je gaat discussiëren, houd je dan aan het volgende. Allereerst: geef een reden, zeg waarom iets zo is. Ik vind Kees stom. Waarom? Omdat hij me altijd pest. O vervelend, dat wist ik niet. Zorg dat je er iets van af weet zodat je niet uit je nek kletst. Maar weet waar je het over hebt. Ik eet iedere dag spinazie want groente is goed voor je. Ja duh, groente is gezond maar niet iedere dag hetzelfde. Spinazie is gezond hoor. Maar niet iedere dag. In spinazie zit nitraat en als je daar teveel van eet is het slecht. Maak onderscheid tussen feiten en een mening. Elke zin die je kunt beginnen met ik vind, ik denk of volgens mij dat duidt op een standpunt. Sommige dingen zijn feiten, andere dingen zijn meningen. Gras is blauw en heeft paarse stippen. Het gras is niet blauw met paarse stippen maar het is groen. Dat is een feit, daar kan je geen andere mening over hebben. Beyoncé is de mooiste vrouw op aarde. Dit is inderdaad een mening, niet iedereen vindt het. Het is een kwestie van smaak. Iedereen kan er anders over denken. Toch heeft niemand gelijk. Soms merk je door met iemand te praten, dat zijn of haar mening misschien wel beter is en kan je mening veranderen. Ik vind het stom dat Barry niet meer mee gaat zwemmen. Wat een sukkel. Waar slaat dat nou weer op? Barry heeft buisjes en dan mag er geen water in zijn oren komen. Ik ken zoveel kinderen met buisjes. Maar hij heeft ze pas 2 weken en dan mag het al helemaal niet. O, dat wist ik niet. Een andere vorm van discussieren is debatteren. Dit doen ze veel in de politiek. Dan heb je voorstanders en tegenstanders en die gaan dan lekker met elkaar in discussie. Maar het gaat ook wel eens mis, kijk maar eens wat er in dit parlement gebeurt. Zorg dat je weet waar je over praat en luister naar de ander. Denk goed na en geef een reden waarom je iets vindt. Kijk of je misschien iets van elkaar kunt leren. Soms weten 2 meer dan 1. Zo voer je discussies voortaan the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690841 204 13664 2014-11-10T14:02:36+00:00 yes no discussie praten mening vriendschap argument https://schooltv.nl/video-item/mr-right-wat-betekenen-dromen 2024-01-04T11:15:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24436.w613.r16-9.30d82e7.webp Mr. Right | Wat betekenen dromen? Right. Ik snap het wel dat jullie over mij aan het dromen zijn want Mr. Right is the new man in town. Of was het een nachtmerrie? Wat is een droom nou eigenlijk? Best een leuke vraag. Als je wakker bent dan zie je van alles en daar heb je een gedachte over. Wat een lelijke stoel. Als je droomt is dat juist andersom. Je hebt eerst allerlei gedachten in je hersenen en daarna kun je die gedachten zien. Als je droomt bekijk je dus je eigen gedachten. Je gedachten verschijnen als beelden. Deze gedachten worden in je droom afgespeeld. Net als in de bioscoop. In je slaap zijn je hersenen soms heel hard bezig, dan droom je ook het meest. Dat noem je de remslaap. In je remslaap zijn je spieren een soort van verlamd. Dat zorgt ervoor dat je niet beweegt en in je bed blijft liggen. Dat is vrij belangrijk en nuttig want anders zou je in je slaap gaan rennen als je droomt dat iemand achter je aan zit. Wist je dat je maar 1 ding tegelijk kan doen in je droom? Je kunt bijvoorbeeld niet tv kijken en nadenken tegelijk. Daarom gebeuren er soms ook gekke dingen in je droom. Zonder dat je ze op dat moment gek vind. Je ziet het wel maar je kan er niet over nadenken. Dus je kan niet bedenken dat het eigenlijk heel vreemd is wat er op dat moment gebeurd. Wist je dat iedereen droomt? Dat je ongeveer 6 dromen per nacht hebt? Dat je in je hele leven bij elkaar opgeteld ongeveer 7 jaar lang aan het dromen bent? Dromen doe je voortaan the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690842 197 52690 2014-11-10T14:04:53+00:00 yes no droom slaap hersenen https://schooltv.nl/video-item/mr-right-huiswerk-maken 2024-01-04T11:15:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24437.w613.r16-9.0615a10.webp Mr. Right | Huiswerk maken Het begint met een klein beetje maar je krijgt er steeds meer van mee naar huis: huiswerk. Waarom moet je nou naast dat je dagenlang op school zit ook nog eens thuiswerken? Veel leerlingen zeggen dan nee laat maar. Ik doe het niet. Maar op het moment dat ze een proefwerk hebben dan lukt het ze niet om het goed te maken. Ik ga je wat tips geven over hoe je je beter kunt concentreren, hoe je beter je huiswerk kunt maken en daarmee veel meer tijd hebt om leuke dingen te doen. Mr. Right is the new man in town. Alles begint met een goede voorbereiding. Ga eerst even relaxen als je thuis komt. Neem eerst een drankje en neem een broodje. Je kunt je veel beter concentreren dan wanneer je honger hebt. Bpvendien verpest je broodje pindakaas niet je net gemaakte opstel. Plannen. Dat betekent dat je je proefwerk niet op het allerlaatste moment moet leren. Maar dat je het leren over de hele week moet verdelen. Door het goed voor te bereiden leer je op een rustige manier en neem je de stof ook veel beter op. Het echte werk gaat nu beginnen. Zorg dat je een stoel hebt die lekker zit en niet een bureau die te hoog of te laag is. Ook is het handig om niet in de buurt te gaan zitten van je spelende broertjes en zusjes. Neem tussendoor wel even een korte pauze. Neem alleen niet teveel chocolade en drink niet teveel cola want daar zitten teveel suikers in. Die zorgen ervoor dat je na je pauze je niet zo goed kunt concentreren. Naast deze tips zijn er ook heel veel ezelsbruggetjes die je kunt gebruiken. Bijvoorbeeld bij Aardrijkskunde. Wat is ook alweer de volgorde van de waddeneilanden? Heel eenvoudig, dat is TVTAS. Dat kun je wel onthouden toch? Dit staat voor Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog. Een andere om de planeten te onthouden is Mijlenver van aarde mag je soms urenlang niet plassen. Mijlenver staat dan voor Mercurius, van staat voor Venus, aarde staat natuurlijk voor aarde, de rest mogen jullie zelf bedenken. Zie je nou wel. Kijk op onze site voor meer tips en maak je huiswerk voortaan the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690847 189 3544 2014-11-10T14:17:01+00:00 yes no school huiswerk leren https://schooltv.nl/video-item/mr-right-voorbereiden-op-de-brugklas 2024-01-04T11:15:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24438.w613.r16-9.f026bbb.webp Mr. Right | Voorbereiden op de brugklas Right, jongens. Ik heb veel vragen gekregen over de brugklas. Dit is natuurlijk niet de manier. Ik ga jullie helpen want Mr. Right is the new man in town. Naar de brugklas, spannend en super leuk. Ik zal jullie iets meer vertellen over de middelbare school zodat je alvast voorbereid bent. Hoe moet je nou eigenlijk kiezen, bezoek zoveel mogelijk open dagen. Laat je niet gek maken door al die praatjes daar. Iedereen zegt natuurlijk dat zijn school de allerbeste is. Jij moet het lekker zelf uitzoeken. Praat met 2e klassers. Vraag je suf. Hoe vinden zij het? Wat is leuk? Wat minder? Wat kun je er allemaal doen? Oké luister, eenmaal op de middelbare school zijn er een aantal dingen die je echt niet meer kunt doen. Zeg bijvoorbeeld geen juf of meester. Dat is zo basisschool. Op de middelbare zeg je leraar en als je je leraar roept dan zeg je vaak meneer of mevrouw plus de achternaam. Sjouw niet steeds al je boeken overal mee naartoe. Je hebt kluisjes. Neem je boeken voor de komende paar uur. Scheelt weer in de gang. Maar vooral belangrijk, maak je vooral geen zorgen. Weet je wat veel ex-brugklassers zeggen? Dat het achteraf reuze meevalt. Het wordt een leuke tijd. Ik heb een paar bn'ers voor je verzameld die wat over de brugklas vertellen. Ik vond het super leuk. Ik was niet een brugpieper met zo'n grote tas. Ik nam gewoon mijn glittertasje mee en dan zeiden de docenten 'is dat een tovertas, passen al je boeken daarin?'. Ik heb allemaal nieuwe mensen leren kennen. Spannend maar vooral leuk. Ik zou er vooral veel van genieten want het is maar 1 jaar en je kan het nooit meer overdoen. Maar ik was ook wel vrij ondeugend. Dan word je er wel eens uitgestuurd, nakomen, strafwerk maken, maar we hadden wel altijd lol. Succes ermee en doe het the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690839 217 16441 2014-11-10T13:58:00+00:00 yes no brugklas school kind vriendschap https://schooltv.nl/video-item/mr-right-naar-de-middelbare-school 2024-01-04T11:15:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24439.w613.r16-9.d4ccf8b.webp Mr. Right | Naar de middelbare school Huiswerk. Nieuwe school. Stress is niet nodig. Ik ga jullie helpen. Mr. Right is the new man in town. Weetje, de brugklas is niet eng maar is juist leuk. Het is een nieuw begin. Je kunt nieuwe vrienden maken. En denk eraan, iedereen vindt het eng. Het is voor iedereen spannend. Dus spreek anderen aan uit je klas, dat vinden ze leuk. Vraag van welke school ze komen of waarom ze deze school hebben gekozen. Binnen no time heb jij nieuwe vrienden. Op de middelbare school heb je meerdere leraren en meerdere lokalen. Elk uur heb je ergens anders les. Neem nou geen plattegrond mee naar school. Kom op! Je bent niet op vakantie. Zoek gewoon van te voren goed uit waar je moet zijn en dan lijkt het net of je er al jaren rondloopt en je voelt je er meteen thuis. O ja, de bel die je hoort betekent wakker worden, tijd voor de volgende les. Opstaan dus. Je krijgt allerlei boeken te leen die je moet kaften. Doe niet zo moeilijk, kaften kan heel leuk zijn. Je kunt je boeken kaften met kranten, tijdschriften, posters. Of misschien wit of bruin zodat je vrienden er ook wat op kunnen schrijven. Tenminste niet zo saai. De beste adviezen krijg je natuurlijk van ex-brugklassers. Die hebben het namelijk net zelf meegemaakt. Succes ermee en bereid je voor op the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690837 186 3059 2014-11-10T13:51:20+00:00 yes no brugklas school leren huiswerk https://schooltv.nl/video-item/mr-right-pesten-gepest 2024-01-04T11:15:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24440.w613.r16-9.adece97.webp Mr. Right | Pesten: gepest Right. Martijn, dit is balen maar dit is toch niet de manier. Jij kunt het veranderen. Ook jij hebt invloed op deze situatie. Ik ga je helpen want Mr. Right is the new man in town. Je bent niet de enige. 60% van de leerlingen op jouw school wordt wel eens gepest. Bijna de helft van je klas vindt pesten heel vervelend. Soms word je gepest omdat je anders bent. Ander zijn is cool. Dat betekent dat je je eigen smaak en mening hebt. Veel bekende sterren zijn vroeg gepest omdat ze anders waren. Wist je dat? Neem nou eens Justin Timberlake. Hij werd vroeger gepest omdat hij van muziek hield in plaats van voetbal. Madonna werd bijvoorbeeld ook gepest. Onze eigen koningin Beatrix werd gepest omdat ze een prinses was. Zo zijn er nog veel meer. Martijn, dit is wat ik wil dat je doet. Ga rechtop staan, stevig. Benen een beetje uit elkaar en borst naar voren. Juist. In plaats van bang te kijken, kijk je vol zelfvertrouwen. Zo ja. Bedenk een muur om jezelf heen. Niemand kan je raken dus je trekt je er gewoon niks van aan. Kijk de pester recht in zijn ogen en zeg wat je ervan vindt. Ik vind het vervelend, wil je er mee stoppen? Als hij er nog niet mee ophoudt dan zeg je het gewoon nog een keer. Houdt hij er nog steeds niet mee op dan zeg je 'zoek het uit'. Je zegt het cool en rustig. Je loopt weg en je kijkt niet meer om. Dan zie je, als jij er geen aandacht aan geeft dan baalt de pester. Hij heeft er geen lol meer aan. Als je dit volhoudt dan voel jij je binnenkort superman. Probeer het zelf op te lossen en lukt dit niet, praat dan met je leraar. Nou Martijn, succes ermee. Reageer voortaan the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690922 190 25899 2014-11-10T14:23:40+00:00 yes no pesten kind school gedrag https://schooltv.nl/video-item/mr-right-pesten-de-kijkers 2024-01-04T11:15:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24441.w613.r16-9.6420082.webp Mr. Right | Pesten: de kijkers Right. Ik heb de afgelopen weken zoveel e-mails van jullie gehad over pesten. Ik schrok wel een beetje over wat jullie mij schreven. Ik ga jullie helpen want the new man in town heeft een oplossing. Je hebt diegene die pest, diegene die gepest wordt en de rest. Iedereen heeft ermee te maken. Ik wil vandaag met de kijkers praten. Iemand wordt gepest en jij ziet het gebeuren. Je vindt het heel erg maar je durft er niet echt wat van te zeggen. Wist je dat jij juist heel erg kan helpen. Zeg eens hoi tegen Martijn, ga naast hem zitten. Praat met hem in de pauze, vraag hoe het met hem gaat. Of nodig hem uit voor je feestje. Als jij aardig bent voor Martijn dan ziet hij dat hij niet helemaal alleen is en voelt hij zich al stukken beter. Als Martijn gepest wordt en niet zegt er wat van dan lijkt het of iedereen het oké vindt. Dat is natuurlijk niet zo, jij kan Martijn helpen door er iets van te zeggen. Zeg tegen de pester wat je ervan vindt. Zo laat je de pester weten dat het niet oké is en zo steun je Martijn. Vind je dit eng? Zoek dan anderen die het net zo erg vinden en zeg er samen wat van. Nee nee nee. Wel the right way. Blijf wel cool en aardig anders schiet het niet op. Praat erover met je klasgenoten, met je ouders, met Martijn, met de pester. Vraag aan je leraar of jullie dit in de klas kunnen bespreken. Dan hoeft het niet per se over Martijn te gaan maar gewoon om de sfeer te verbeteren. Iedereen wil toch een gezellige klas? Ik hoop dat jullie kijkers nu weten dat je eigenlijk veel meer kunt doen dan je dacht. Ik hoop dat jullie er samen uitkomen. Laat me weten hoe het gaat. Nou succes ermee en help voortaan the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690849 209 14936 2014-11-10T14:22:32+00:00 yes no pesten school kind vriendschap kijken https://schooltv.nl/video-item/mr-right-pesten-de-pester 2024-01-04T11:15:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24442.w613.r16-9.0c39f75.webp Mr. Right | Pesten: de pester Right. Jeroen, dit is toch niet de manier. We gaan dit samen oplossen want Mr. Right is the new man in town. Het lijkt misschien dat je populair wordt door te pesten maar dat is niet zo. De meeste kinderen vinden het vervelend of eigenlijk zijn ze zelfs een beetje bang om er wat van te zeggen. Ik weet zeker dat je dat niet wilt. Bedenk nou eens voor jezelf wat je wilt met het besten. Waarschijnlijk heb je er nooit zo over nagedacht. Ik weet zeker dat het niet je bedoeling is Martijn zo verdrietig te maken. Hem het gevoel te geven dat hij alleen op de wereld is. Jeroen, wedden dat je pas heel populair wordt als het je lukt om jouw klas gezellig te maken. Als jij ervoor kiest anders te doen en Martijn ervoor kiest anders te reageren en de kijkers kiezen ervoor om te helpen, dan hebben jullie binnen no time de leukste klas van Nederland. Dus Martijn, Jeroen en alle anderen die een probleem hadden in de klas succes ermee. Volgens mij kunnen jullie het voortaan wel af zonder mij. Dan kan ik anderen gaan helpen. Doe het voortaan in je klas the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690923 155 15048 2014-11-10T14:25:40+00:00 yes no pesten kind school vriendschap https://schooltv.nl/video-item/mr-right-naar-de-brugklas 2024-01-04T11:15:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24443.w613.r16-9.44a450e.webp Mr. Right | Naar de brugklas Een snoepje? Iets op de brug misschien? Right. Grapjas. Ik weet het, het lijkt net een andere taal. In de brugklas hoor je vaak woorden waarvan je denkt huh. Maak je geen zorgen. Ik vertel je alvast wat brugklastermen zodat het straks lijkt of je het allang al wist. Mr. Right is the new man in town. Tussenuren: dat zijn uren die je op school vrij hebt tussen je lessen door. Misschien een goed moment om je huiswerk af te maken? Excursies: reisjes die je samen met je klas maakt. Op kamp dus. Misschien wel naar het buitenland. Mentor: Een speciale leraar die iedere klas heeft. Je kunt bij je mentor terecht als je vragen of problemen hebt. Erg handig dus. Brugpieper: Zo word je misschien af en toe genoemd maar zal ik je iets grappigs vertellen? Het zijn vaak 2e klassers die dat roepen. Die doen nu ze in de tweede zitten opeens heel stoer terwijl ze zelf net brugpieper zijn geweest. Dus als ze jou net uitmaken voor brugpieper, lekker negeren. Als ze zien dat het jou niks boeit dan balen zij. Conciërge: Hij regelt van alles op je school. Hopelijk hoef je niet vaak naar hem toe. Als je te laat bent dan moet je je bij de conciërge melden. Dat is vaak slecht nieuws. Spijbelen: Is stiekem wegblijven van school terwijl je eigenlijk les hebt. Elke school heeft daar zijn eigen regels en straffen voor. Kluisje: Dat weet je wel. Je eigen kastje voor je spullen. Handig dus. Maar laat alsjeblieft niet je gymspullen liggen in je kluisje. Dat gaat zo stinken. Je wilt toch niet dat je boeken gaan ruiken naar je zweetsokken? Veel plezier alvast voor straks in de brugklas. Succes ermee en gebruik de middelbare schooltaal de right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690838 212 2981 2014-11-10T13:54:31+00:00 yes no brugklas school leren https://schooltv.nl/video-item/mr-right-sporten 2024-01-16T15:39:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24444.w613.r16-9.f04d897.webp Mr. Right | Sporten Doe jij even open? Het is vast jouw vriend. Ik ben echt moe, ik heb echt geen zin. Right, dit is natuurlijk niet goed. Deze jongen is duidelijk te lui. Hangen is natuurlijk wel relaxed maar je krijgt er geen energie van. Als je werkt aan je conditie krijg je veel meer energie. Je gaat je goed voelen en je onderneemt veel meer leuke dingen. Zet daarom die tv uit en kom van de bank af. Ik ga je helpen aan een goede conditie. Mr. Right is the new man in town. Een goede conditie begint bij sporten maar er zijn heel veel sporten. Maak daarom een lijstje met sporten die je leuk lijken en neem een proefles. Hij weet duidelijk niet wat hij wil doen. Dat is begrijpelijk want er zijn heel veel sporten. Kies daarom 3 sporten die je leuk lijken, bijvoorbeeld voetballen, wielrennen of boksen. Sporten kun je natuurlijk ook doen met je vrienden. Organiseer bijvoorbeeld samen een voetbalcompetitie of een fietswedstrijd. Maar wat nou als je niet van sport houdt? Er zijn altijd kinderen die niet van sport houden. Daar heb ik ook wel een tip voor. Ga eens met de trap in plaats van de lift of pak eens de fiets in plaats van de bus naar school. Je zult zien dat je conditie aanzienlijk verbeterd. En je bent minder snel moe als je weer iets vergeten bent. Dit zijn denk ik wel genoeg tips voor jou om van die bank af te springen en te beginnen met sporten. En je weet het, sporten doe je natuurlijk ook the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690929 203 6441 2014-11-11T08:27:09+00:00 yes no sport bewegen lichaam kind https://schooltv.nl/video-item/mr-right-surprises-maken 2024-01-10T11:48:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24445.w613.r16-9.1f6b7ef.webp Mr. Right | Surprises maken Right. Wow, rustig aan. Ik weet wel wat jullie kunnen doen: een surprise maken. Surprises zijn een terugkerend fenomeen in heel Nederland. Waarschijnlijk ook in jouw klas. Een surprise maken kan best moeilijk zijn. Je wilt dat het grappig is, je wilt dat het mooi is. Je wilt het natuurlijk ook kunnen maken. Het gaat er natuurlijk om dat het niet te duur wordt. Er zijn een aantal materialen die makkelijk te verkrijgen zijn. In de hobbywinkel of misschien liggen ze wel in het hobbyschuurtje van je vader. Maar wat zijn er eigenlijk allemaal voor surprises? Ik heb wel een aantal goede ideeën zodat jij de mooiste surprise van de klas hebt. Mr. Right is the new man in town. Oké, je moet eerst een goed idee bedenken. Kijk bijvoorbeeld naar iemands hobby's en vergroot dat eens uit. Houdt iemand van koken en is iemand kok, geef iemand dan een enorme pannenset. Of is iemand een voetballer? Maak hem dan een grote voetbal. Dit kan makkelijk met papier-maché. Het kost wel wat tijd maar het is goedkoop en leuk om te doen. Wat ook leuk kan zijn is om de draak met iemand te steken. Zet hem een beetje voor gek in de klas. Je kan met een surprise iets over iemand karakter zeggen. Is iemand bijvoorbeeld altijd laat, geef hem dan een groot horloge. Is iemand ijdel? Maak dan een grote spiegel voor hem. Dit kan makkelijk met karton, papier en lijm. Of je kunt hem een doe-opdracht geven. Kijk naar iemand gedrag en kijk wat iemand niet zo leuk vindt om te doen. Houdt iemand helemaal niet van vieze dingen? Geef hem dan een vieze surprise. Zorg ervoor dat hij door heel veel vieze dingen heen moet voordat hij bij zijn cadeautje is. Of als iemand ongeduldig is, maak dan een surprise die moeilijk te openen is. Dit kan makkelijk met gips. Het is makkelijk te maken maar moeilijk om open te krijgen. Volgens mij heb ik je wel genoeg tips gegeven over hoe je een mooie surprise kunt maken. Ik ben wel een beetje benieuwd wat ik zelf dit jaar krijg. In ieder geval, surprise maken doe je natuurlijk the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690930 216 4301 2014-11-11T08:29:15+00:00 yes no Sinterklaas cadeau knutselen https://schooltv.nl/video-item/mr-right-hoe-wordt-televisie-gemaakt 2024-01-16T16:30:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24446.w613.r16-9.d5d3d9e.webp Mr. Right | Hoe wordt televisie gemaakt? Hé de opnamestudio van Mr. Right. Maar we komen er niet in. O ik weet al iets. Right. Als je zo graag in een studio wilt dan hoef je niet in te breken. Je kunt het ook gewoon even aan me vragen. Vandaag laat ik je zien hoe het backstage bij het opnemen van een televisieprogramma het er aan toe gaat. Voordat er in de studio kan worden opgenomen, moet er eerst wel worden bedacht waar we het over gaan hebben. Als jij iets leuks weet, mail me dat dan. Alles begint altijd met een idee. Oké, waar zullen we het over gaan hebben. Surfen, verkering, wat dacht je van muziek? Er is ook een aardbeving geweest. Als we eenmaal een idee hebben voor een uitzending dan beginnen we met onderzoeken en schrijven. De redacteuren schrijven stap voor stap waar een aflevering over moet gaan. Een producer zorgt ervoor dat alles is geregeld. Van licht, geluid, camera en studio. Kortom, alles wat nodig is voor een goede opname. Ik heb een camera en cameraman nodig. Check. Ik heb een geluidsman nodig. Check. Ik heb een redacteur en producer nodig. Check. En een presentator. Check. Ik heb een montageset en editor nodig om de filmpjes te maken. En een studio en een regisseur. Check. Als dat allemaal in orde is dan beginnen we met opnemen. Daar is iedereen bij. Je ziet me nu en je ziet deze achtergrond. Het lijkt allemaal echt maar het is het niet. Je ziet dat ik in een groene studio sta. Met deze groene wand kunnen we met de computer alles ervan maken wat we willen. Kijk, nu ben ik hier en hier en hier. Als de aflevering is opgenomen dan zijn we nog niet klaar. We nemen altijd meer op dan we echt gebruiken want er gaat wel eens iets mis. Tja, niet alles gaat dus in 1 keer goed. Al dat soort foutjes worden achteraf in de montage eruit gehaald. Daar gebruikt de editor een supercomputer voor. De redacteur gaat samen met de editor door al het opgenomen materiaal en de editor maakt ook de achtergrond. Deze vind ik niet zo mooi. Deze vind ik al stukken beter. En een muziekje graag. Doe maar Timberland of zo. Nice. Op internet staat nog meer informatie over hoe televisieprogramma's nou worden gemaakt. Je weet nu hoe het werkt en kijk je televisie voortaan the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690931 217 7894 2014-11-11T08:32:16+00:00 yes no televisie media mediawijsheid camera opnemen productie https://schooltv.nl/video-item/mr-right-hoe-moet-je-zoenen 2024-01-04T11:15:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24447.w613.r16-9.2e9745b.webp Mr. Right | Hoe moet je zoenen? Right. Jullie zijn niet de enige. Ik krijg heel veel e-mails over zoenen. Ten eerste. Heel belangrijk, het hoeft natuurlijk niet. Als je het niet wilt of er geen zin in hebt moet je het ook niet doen. Je bent toch niet gek. En je moet diegene wel echt leuk vinden anders is er gewoon niks aan. Ja! Vertel nou maar gewoon. Ik ga je natuurlijk niet vertellen hoe je moet zoenen want iedereen doet het op zijn eigen manier. Maar er zijn wel een paar do's en dont's. Precies ja, tanden poetsen. Heb je een frisse adem en zit er niks tussen je tanden? Sommige denken dat als je zoent je ook moet tongzoenen. Dat hoeft helemaal niet. Wist je dat meer dan de helft van de tweedeklassers van de middelbare school nog nooit heeft gezoend? Als je het toch wil doen, steek dan niet helemaal je tong in iemands keel. Ze hoeft niet te stikken. Ga ook niet als een gek je tong ronddraaien. Allebei je hoofd een beetje schuin houden, allebei je mond een beetje open en de rest gaat vanzelf. En wat je ogen betreft... Dit ziet er natuurlijk niet uit. Je wilt niemand van zo dichtbij zien dus houd je ogen lekker dicht. Nou jongens, hier valt nog veel meer over te vertellen. Misschien een volgende keer. Succes ermee. Als je wilt zoenen, doe het dan the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690934 178 11481 2014-11-11T08:39:31+00:00 yes no zoenen verliefd liefde https://schooltv.nl/video-item/mr-right-omgaan-met-een-scheiding 2024-01-04T11:15:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24448.w613.r16-9.5095759.webp Mr. Right | Omgaan met een scheiding Prins en prinses trouwden en werden koning en koningin en ze leefden nog lang en gelukkig. Het huwelijk is niet voor iedereen een sprookje. 1 Op de 3 huwelijken eindigt in een scheiding. Kijk eens om je heen. Hoeveel kinderen zitten bij jou in de klas die gescheiden ouders hebben? Als 2 mensen van elkaar houden dan kunnen ze gaan trouwen. Dat doe je op het stadhuis en misschien nog voor je eigen geloof. Helaas blijven niet alle mensen voor altijd bij elkaar. Soms duurt het even voordat ze erachter komen dat ze niet meer van elkaar houden. Sommige ouders hebben steeds vaker ruzie en logeren een tijdje ergens anders. Andere ouders hebben geen ruzie maar vinden gewoon dat ze niet meer bij elkaar passen. elke scheiding is anders. Het is heel verdrietig, zeker als het jouw ouders zijn. Het is nooit jouw schuld dat je ouders gaan scheiden. Jij kunt er ook niks aan veranderen. Als je ouders gaan scheiden moeten ze afspraken maken. Zoals bijvoorbeeld, wat gebeurt er met het huis? Belangrijker nog, waar ga jij wonen? Je kunt bij je vader of moeder gaan wonen. Je kunt ook afwisselen. De ene week bij je vader, de andere week bij je moeder. Praat erover met je ouders, je broertjes en zusjes en probeer samen tot de beste oplossing te komen. We moeten jullie iets vertellen, onze ouders gaan scheiden. Oh wat jammer. Het is helemaal niet zo erg, mijn ouders zijn al 2 jaar geleden gescheiden. Je hoeft geen keuze te maken tussen je ouders. De een heeft soms meer tijd dan de andere. Je wilt misschien ook in de buurt blijven van je vrienden of blijven sporten bij je club. Wat zullen we gaan doen? Onze vrienden halen en superbal gaan spelen. Goed idee, kom! Het is belangrijk dat je over je gevoelens praat met bijvoorbeeld je ouders, je familie, je vrienden. Mensen die je vertrouwt. Als dat niet kan bijvoorbeeld met de kindertelefoon. Als je nog geen 12 bent kan je een brief schrijven naar de kinderrechter. Hij kan je dan helpen om een oplossing te vinden voor jouw probleem. Er zijn daarnaast veel boeken geschreven voor kinderen van gescheiden ouders. Het is vaak niet de right way maar wel de only way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690935 186 2299 2014-11-11T08:47:18+00:00 yes no scheiden trouwen liefde gezin huwelijk https://schooltv.nl/video-item/mr-right-omgaan-met-zakgeld 2024-01-04T11:15:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24449.w613.r16-9.ae1f85b.webp Mr. Right | Omgaan met zakgeld Wow, deze spelcomputer wil ik. Maar dat kunnen we niet betalen. Kom, we gaan naar mijn vader. Pap, mogen we ons zakgeld? Hoeveel heb jij? 3,10. Ik 5 euro. Dat is 8, 10. Ja dat is veel te weinig. Maar ik heb nog een spaarvarken. Oké. Weet je het zeker? Ja. We hebben bij elkaar 22,50 euro. Dat is te weinig. Dan gaan we snoep kopen. Snoep is lekker, maar eigenlijk wilde je iets anders. Als je alles meteen uitgeeft kun je nooit datgene kopen waar je eigenlijk voor zou moeten sparen. Vandaag leg ik uit hoe je beter met je zakgeld kunt omgaan. Zakgeld is een goede manier om met geld te leren omgaan. Van de kinderen tussen 8 en 9 krijgt 70% zakgeld. Van de middelbare scholieren is dat zelfs 90%. Afgelopen jaar kregen kinderen tussen de 9 en 11 jaar gemiddeld tussen de 1,50 en 2,35 per week. Er zijn ook kinderen die geen zakgeld krijgen bijvoorbeeld omdat hun ouders weinig te besteden hebben. Je kunt dus ook een deel van je zakgeld opsparen door het opzij te zetten. Je kunt het ook doen met geld of cadeaubonnen die je krijgt met bijvoorbeeld je verjaardag, kerst of sinterklaas. Op die manier bouw je spaargeld op. Zakgeld kun je bijvoorbeeld in een spaarpot doen of op een bankrekening zetten. Natuurlijk zijn er ook andere manieren om aan je zakgeld te komen. Als je meer zakgeld wilt kun je familie of vrienden of ouders vragen of ze nog een leuk klusje weten. Zo leer je hoe het is om te werken voor je geld. Als je dan beloond wordt, voelt het extra goed omdat je daar zelf iets voor hebt gedaan. Yes, we kunnen hem kopen! Yes! We gaan hem halen. Je kunt je zakgeld aan jezelf besteden, maar je kunt je zakgeld ook gebruiken om een cadeautje voor iemand anders te kopen. Ik heb iets voor je. Wat dan? Een cadeautje. Dank je. Niet alleen kun je je geld aan jezelf of iemand anders besteden, je kunt ook een gedeelte van je geld aan een goed doel geven. Waar geef jij het aan? Unicef. Jij? Ik aan de Dierenbescherming. Als je zakgeld krijgt is dit te gek. Bedenk je goed wat je met je geld doet en spaar voor dingen die je graag wilt hebben. Besteed je geld niet aan onzin. Zorg dus dat je er zoveel mogelijk plezier van hebt. Gebruik je geld voortaan the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690933 201 6652 2014-11-11T08:37:56+00:00 yes no kopen uitgave geld leren https://schooltv.nl/video-item/mr-right-een-feestje-organiseren 2024-01-04T11:15:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24450.w613.r16-9.d192994.webp Mr. Right | Een feestje organiseren Nou, leuk feestje. Saai. Right. Top feestje? Feestjes horen leuk en gezellig te zijn. Niet saai in een kringetje zitten. Vandaag vertel ik je hoe je een topfeest kunt bouwen. Bedenk eerst op welke datum je je feestje wilt houden en wie je wilt uitnodigen. Nodig alleen de vrienden uit die je echt leuk vindt zodat het wel gezellig is op je feest. Bespreek ook van te voren alles met ouders zodat het niet in de soep loopt. Daarna kun je uitnodigingen versturen. Deze kan je zelf ontwerpen op de computer of met de hand maken. Is dit wat? Misschien dat even wat groter. Ja, zo is het goed. Dan ga je bedenken wat je gaat doen. Je kan thuis je feestje houden of op een andere plek. Thuis kun je leuke spelletjes doen waarbij je ook leuke prijzen kunt verzinnen. Klinkt als, slagbal. Skiën, honkbal, squash, tennis. Je kunt ook een themafeest houden zoals een slaapfeest of een gamefeest met wedstrijden of een discofeest. Zo ja. Je moet goede muziek vinden die je het hele feestje kunt draaien. Bedenk ook wat je wilt eten en drinken. Haal allemaal lekkere dingen in huis en vraag je ouders of ze je willen helpen bij het maken van hapjes: kippenpootjes, salsa. Ik zou het wel weten. Wil jij even de kippenpootjes op een bord doen en jij de chips in de schaal dan doe ik de saus op het bord. Je kunt ook buitenshuis leuke dingen doen. Als het mooi weer is kun je bijvoorbeeld spelletjes doen, naar de dierentuin gaan of naar een pretpark. Houd wel in de gaten wat het allemaal kost en met het weer. Wat ook heel tof is om te doen is je eigen liedje maken en er een videoclip bij schieten. Wat je ook gaat doen, het belangrijkste is dat je een coole tijd hebt met leuke mensen en dat de sfeer goed is. Vanaf feest je dus de right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690843 178 2361 2014-11-10T14:10:11+00:00 yes no feest muziek kind eten drinken https://schooltv.nl/video-item/mr-right-een-muziekinstrument-bespelen 2024-01-04T11:15:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24451.w613.r16-9.000b5d4.webp Mr. Right | Een muziekinstrument bespelen Right. Muziek maken is geweldig maar het moet wel ergens naar klinken. Als je interesse hebt in muziek dan kun je muziekles nemen. Wat vind je trouwens van deze instrumenten? Madonna bijvoorbeeld met de elektrische gitaar? Of Alicia Keys die piano speelt? Of Candy Dulfer die saxofoon speelt? Of de Nederlandse hiphopartiest Kiteman die trompet speelt? Je kunt in groepjes les krijgen bijvoorbeeld op een muziekschool of privé. Je leert dan allerlei muziektechnieken en het lezen van noten op bladmuziek. Tegenwoordig zijn er op internet veel goede muzieklessen te vinden. Op de centrale c, hier rood gemaakt, worden veel liedjes begonnen. Als je een beetje lekker kunt spelen kun je een bandje oprichten. Door zelf je muziek te maken kun je je creativiteit de vrije loop laten en je kunt zelf liedjes schrijven. Daarmee kun je gevoel uiten. Als je serieus bent met muziek en niet alleen als hobby maar ook als beroep wilt dan kun je naar een muziekschool gaan. Je kunt kiezen voor popmuziek of klassieke muziek. Een school waar je muzikant kan worden is het conservatorium of the rock academy. Daar begon de band Krezip. Je kunt dus ook geld verdienen met het maken van muziek. Het allerbelangrijkste is dat je het leuk vindt en dat je je er goed bij voelt. Muziek geeft hoop, troost en plezier aan iedereen. Muziek maken doe je voortaan the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690848 188 1405 2014-11-10T14:18:31+00:00 yes no muziek muziekinstrument leren kind https://schooltv.nl/video-item/mr-right-flirten 2024-01-04T11:15:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24452.w613.r16-9.e1359b0.webp Mr. Right | Flirten Right. Meisjes plagen kusjes vragen is niet cool. Als je iemand leuk of spannend vindt of verliefd bent, dan kun je met iemand flirten. Door te flirten kan je zien of diegene jou even leuk vindt. Ik ga je leren hoe je dat het beste kunt doen. Mr. Right is vandaag eigenlijk Mr. Love. Probeer voortaan meer oogcontact te maken. Kijk diegene dan net even langer aan dan normaal. Hallo! Wel subtiel natuurlijk. Kijk, dat gaat de goede kant op. Niet alleen mensen flirten trouwens. Ook dieren proberen er bij elkaar achter te komen of ze elkaar leuk vinden. Als je iemand lang aankijkt en diegene kijkt terug dan kan je bijvoorbeeld glimlachen naar diegene. Je kunt ook flirten door iemand bijvoorbeeld een complimentje te geven over haar mooie ogen of over zijn toffe broek. Hé hoe gaat ie? Goed, met jou? Goed. Jij hebt zulke mooie schoenen aan. Echt super vet, echt super cool. Oké, bedankt. Wow, relax. Je kunt ook overdrijven. Probeer in iemand interesse te tonen. Door te kijken wat diegene leuk vindt. Van welk eten houdt hij of zij of muziek, films, boek, spelletjes en dat soort dingen. Wil je contact maken met iemand, probeer hem of haar dan te helpen of doe iets samen. Loop bijvoorbeeld met diegene mee naar huis. Of geef hem iets leuks, bijvoorbeeld diegene zijn lievelingsmuziek. Je hebt snel door of iemand je leuk en aardig vindt. Maar als je merkt dat dat niet het geval is dat is dat oké. Dat kan, maar stop dan wel met flirten. Anders wordt het heel ongemakkelijk voor diegene. Als je merkt dat iemand leuk reageert op je flirt dan kun je proberen meer tijd met elkaar door te brengen. Dan kun je ook meer signalen afgeven door iemand hand vast te houden of een arm te geven of elkaar te omhelzen. Als dit allemaal soepel verloopt dan kun je tegen elkaar zeggen dat je elkaar leuk vindt. Hoe het dan verder verloopt is aan jullie. Flirten doe je voortaan the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690844 223 5293 2014-11-10T14:12:01+00:00 yes no verliefd liefde vriendschap kind https://schooltv.nl/video-item/mr-right-hoe-werkt-reclame 2024-01-16T15:01:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24453.w613.r16-9.52b27f9.webp Mr. Right | Hoe werkt reclame? Wow, Mr. Right cola. Die wil ik hebben. Mr. Right cola, daar zit altijd prik in. Chips, die zijn lekker! Mr. Right chips, altijd knapperig en lekker. Ja die wil ik hebben! Kom we gaan hem kopen. Right. Kijk, zo werkt reclame nou. Bedrijven proberen zoveel mogelijk van hun producten te verkopen. Dit doen ze door advertenties te plaatsen in bijvoorbeeld magazines, internet, radio en natuurlijk televisie. Verschillende merken cola proberen al jaren te bewijzen dat zij de lekkerste cola hebben. Uit onderzoek blijkt waarbij mensen geblinddoekt waren, dat maar weinig mensen het echte verschil proeven. En dat de duurste en bekendste frisdrank niet per se de lekkerste is. Ook maken merken om naamsbekendheid te krijgen gebruik van idolen. Bijvoorbeeld van popsterren en sporters. Reclamemakers zijn heel handig in het beïnvloeden van mensen. Door onderzoek weten ze precies wat we mooi, lekker of stoer vinden en daar spelen ze handig op in. In makeup reclames zie je dat mooie modellen, waar jonge meisjes toch wel op willen lijken, een bepaald merk lippenstift of mascara gebruiken. Mr. Right lippenstift, blijft wel 4 dagen zitten. In commercials over snacks zie je bijvoorbeeld smeuïge beelden van overheerlijke chocolade waar je bijna van gaat kwijlen. Mr. Right chocolademousse, nu met echte chocolade. Reclames worden gemaakt om producten bekend te maken zodat ze goed worden verkocht en zodat jij het product wil. En dat je hebberig wordt. Als jij het product wil dan is de reclame geslaagd. Reclames zijn zelfs zo populair dat er elk jaar een prijs wordt uitgereikt voor de mooiste of grappigste reclame. De Gouden Loeki voor de beste en de Loden Leeuw voor de slechtste. Reclames spelen een grote rol in onze samenleving. Bijna alles wat je ziet is wel gesponsord. Denk bijvoorbeeld aan een voetbalwedstrijd. Je ziet alleen maar reclame, tussendoor en op het veld. Maar jij kijkt toch wel verder dan reclame? Bekijk goed of reclame voor kwaliteit staat of dat ze alleen proberen geld aan je te verdienen. Trap niet in al die verkooptrucjes en bekijk reclames voortaan the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690924 195 30568 2014-11-10T14:27:16+00:00 yes no televisie media internet reclame kopen https://schooltv.nl/video-item/een-aanval-op-een-kasteel-klinkt-spannend-maar-hoe-ging-dat-eigenlijk 2024-01-16T15:54:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/41000/images/41273.w613.r16-9.7083a52.webp Een aanval op een kasteel | Klinkt spannend... maar hoe ging dat eigenlijk? In de Middeleeuwen was het heel onrustig. De mensen voelden zich niet veilig. Daarom bouwden ze zo sterk mogelijke forten die een vijand moeilijk kon innemen. Toch werd dat wel eens geprobeerd. Zo'n aanval begon vaak met het omsingelen van het kasteel. Elke doorgang werd afgesloten. De kasteelbewoners konden geen kant meer op. Met een stormram, een grote houten paal, beukten de aanvallers de buitenste poort open. Met lange ladders probeerden ze over de kasteelmuren te klimmen. Vanuit het kasteel gooiden de kasteelbewoners emmers met kokend hete olie en pek naar beneden. Boogschutters schoten pijlen af op de aanvallers. De slingerkatapult van de aanvallers slingerde grote zware stenen ver weg. Tegen de kasteelmuur aan om een gat te slaan . Daar kon geen pijl tegenop. Als het niet lukte om het kasteel in te nemen via zo'n stormaanval, dan trok de vijand zich terug. Óf de vijand ging over tot een uithongeringsbeleg. Het kasteel werd totaal omsingeld. Als de aanvallers het maar lang genoeg vol hielden, raakten het voedsel en het drinkwater in het kasteel wel op. En dan moesten de kasteelbewoners zich wel overgeven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429147 116 2033-08-01T11:10:00+00:00 91425 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no kasteel boogschieten ridder https://schooltv.nl/video-item/mr-right-roken 2024-01-04T11:15:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24454.w613.r16-9.2b6afac.webp Mr. Right | Roken Right. Waarom roken mensen nou eigenlijk? Waarom zijn zoveel mensen anti? Dat roken slecht is weten we nou wel. Ik wil zelf eens uitzoeken waarom nou eigenlijk. Oké, ik ben een paar bizarre dingen te weten gekomen. Wist je dat in 1 sigaret 599 giftige stoffen zitten? Als je hem op steekt komen daar nog eens 4000 giftige stoffen bij vrij. Moet je maar eens zien hoeveel troep er uit 1 trekje komt. En weet je wat die giftige stoffen zijn bijvoorbeeld? Dezelfde stoffen als in schoonmaakmiddelen; benzine en rattengif. Wist je dat het verslavende stofje in sigaret al binnen 10 seconde in je hersenen komt? En dat het bloed minder snel doorstroomt in je lichaam als je rookt? Rick, je wilt roken omdat je het stoer vindt staan. Als je je uiterlijk belangrijk vindt dan wil je dit ook wel horen. Van roken krijg je gele vingers, gele tanden en een lelijke huid. Je wordt er niet echt mooier op zeg maar. Als je rookt heb je 2 keer zoveel kans op een hartaanval. Je longen worden vies en je kan er zelfs kanker van krijgen. Bijna 9000 mensen gaan elk jaar dood aan longkanker. Daarom staan er ook waarschuwingen op sigarettenpakjes en mag er geen reclame worden gemaakt voor sigaretten. Dat heeft niet zoveel zin Tim, Rick moet het zelf weten. Als je het echt erg vindt dan kun je hem vertellen wat roken met je kan doen. Dan ben je een goede vriend en laat je Rick zelf beslissen. Misschien kun je er een werkstuk over maken of er een spreekbeurt over houden. Succes ermee en over roken praten doe je voortaan the right way. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690925 229 17178 2014-11-10T14:30:51+00:00 yes no roken sigaret verslaving longen gif https://schooltv.nl/video-item/mr-right-verkering 2024-01-04T11:15:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24455.w613.r16-9.4b4eacb.webp Mr. Right | Verkering Right. Dit gaat natuurlijk niet zo. Ze verveelt zich dood en jij trouwens ook. Ik ga je helpen. Mr. Right is the new man in town. Ze vindt dit leuk om te doen en wil dit daarom samen met jou doen. Het is nog beter als je iets vindt wat je samen kunt doen. Voetbal of tennis. Of iets minder actiefs misschien. Nu gaan sommige kinderen in je klas heel vervelend, heel irritant kinderachtig doen vanwege jou en Valerie. Lekker negeren. Ze zijn gewoon jaloers. Dat je nu iets samen hebt, betekent natuurlijk niet dat je alleen maar met zijn tweeën moet zitten. Je kunt ook iets leuks gaan doen met een groepje. Succes Mark en voor al die anderen die verliefd zijn kun jij het voortaan ook the right way doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_690932 152 4119 2014-11-11T08:35:02+00:00 yes no liefde verliefd vriendschap https://schooltv.nl/video-item/blue-cow-on-a-desert-island-help-a-sea-monster 2024-01-04T11:15:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24459.w613.r16-9.c279c97.webp Blue Cow on a desert island | Help, a sea monster! In a field not far away is a herd of cows grazing quietly. One of the cows is most un unusual. Blue Cow wonders. Wonders about the big world beyond her field. One day Blue Cow was looking at all the other cows in her field. I wonder what it’s like to be quiet alone. “She’s off again,” said the other cows. So Blue Cow caught the bus that stops beside her field. “I’d like a ticket to a place lonely spot, please.” “There you go madam – hold very tight.” And they set off for a desert island. And then they arrived “Oh lovely”- said Blue Cow, “Not a soul in sight.” Suddenly there was a sobbing noise. “Oh hello.” Worried Blue Cow. “Who are you? Where are you?” Then she saw it. “I am a sea monster.” Said the thing, “and I’ve lost my mummy.” “Oh dear.” Said Blue Cow, “Don’t worry, I’ll sort it out.” She looked up and saw there was a flock of birds. “You haven’t seen this chaps mother, have you?” The birds looked at the monster and shook their heads. “Sorry” They said. Blue Cow saw some sharks circling the island. “You haven’t seen this chaps mother, have you?” She called. “No sorry.” And then they were off. Blue Cow turned to the shells on the beach, but they just clacked and clattered and shook their heads. And then there was a horrible roar, the whole island shook and trembled. All the coconuts fell out of the tree. Blue Cow stuck her head in the sand to hide. Then the next thing she knew she was hanging high above the sea by her tail. “Mooooeeeee” She trembled, “please put me down. This is a most uncomfortable position.” “Just wanted to say thank you, roared the sea monster. “ For looking after my baby.” She put Blue Cow and her baby on her fins, and headed off for a celebratory swim around the ocean. Exotic birds followed up above, sharks followed behind and the shells clacked and cluttered. “Hooray.” Shouted Blue Cow. “What a great ride.” “You’ll never guess where I’ve been!” “Where HAVE you been?” “I’ve been a castaway on a desert island. “Everyone knows that cows can’t go to desert island.” But we know they can, don’t we? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_693039 189 1394 2014-11-12T10:14:01+00:00 yes no verhaal dier Engels koe eiland https://schooltv.nl/video-item/blue-cow-and-the-fancy-dress-parade-queen-of-the-parade 2024-01-04T11:15:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24460.w613.r16-9.d7a80ee.webp Blue cow and the fancy dress parade | Queen of the parade In a field not far away is a herd of cows grazing quietly. One of the cows is most unusual. Blue Cow wonders. Wonders about the big world beyond her field. One day Blue Cow saw a beautiful fancy hat carried over her field on the wind. “I wonder what it would be like to be somewhere where everyone is dressed up in fancy dress?” “She’s off again,” said the other cows. So Blue Cow caught the bus that stops beside her field. “I’d like a ticket to a place where everyone is dressed up please.” “There you go madam - hold very tightAnd they set off for a fancy dress parade. And then they arrived. Blue Cow couldn’t believe her eyes - Lots of children were wearing all sorts of fancy dress costumes. Just then she heard the sound of squabbling behind her. “It’s not fair,” said Laura, and stamped her foot, “I want to be a fairy too, I don’t want to be a knight in shining armour.” “Well she can’t can she Mummy,” piped her sister, Rosie, “I’m the fairy.” “Oh Dear,” said their Mother. “Maybe I can help,” said Blue Cow “Goodness!” exclaimed the mother. “That’s a wonderful costume. What an idea to come as a Blue Cow.” “Actually this isn’t a costume, I really am blue, if you like Laura you could ride on my back” “Oh!” gasped Laura, smiling. “That would be wonderful. Then I wouldn’t mind being a knight in shining armour at all.” So Laura stopped being jealous of Rosie and climbed up onto Blue Cow. But now Rosie was crying. “It’s not fair,” she said, “I want to ride on Blue Cow too.” “Oh Moo-ee, nobodies riding on me unless you can both stop being jealous and start enjoying yourselves – There’s plenty of room for two.” “Sorry,” said Laura & Rosie and Laura helped her sister up onto Blue Cows’ back. “Let the procession begin,” shouted the judge into his megaphone. Blue Cow led with Laura and Rosie. Then came the banana, the chicken, the dragon, and all the pirates, princesses, witches and other fancy dress costumes. “The winner of the fancy dress competition,” said the Judge, “Is the marvellous Blue Cow.” “Moo-er, not again,” said Blue Cow. “This isn’t a fancy dress, I really am a Blue Cow” The judge blushed. “Oh I am sorry Madam,” he apologised. “In that case the winner is the clown” Everybody clapped and cheered and even Rosie and Laura weren’t jealous at all. “You’ll never guess where I’ve been!” “Where HAVE you been?” “I have been to a fancy dress parade” “Everyone knows that cows can’t be in fancy dress parades.” But we know they can, don’t we? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_693043 196 871 2014-11-12T10:43:11+00:00 yes no verhaal Italië koken Engels koe verkleden feest https://schooltv.nl/video-item/blue-cow-and-the-spaghetti-spaghetti-with-blue-sauce 2024-01-04T11:15:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24461.w613.r16-9.c288e71.webp Blue cow and the spaghetti | Spaghetti with blue sauce In a field not far away is a herd of cows grazing quietly. One of the cows is different from the rest. Blue Cow wonders. Wonders about the big world beyond her field. One day Blue Cow was looking at the other cows eating grass. “I wonder what else you can eat” “She’s off again,” said the other cows. So Blue Cow caught the bus that stops beside her field. “I’d like a ticket to a place where I can eat something other than grass, please.” “There you go madam – hold very tight.” And they set off for Italy. And then they arrived. In front of Blue Cow there was an enormous pan of spaghetti. Next to it were two wheelbarrows. One was full of tomatoes and the other was full of blueberries. “Mamma Mia”, cried a small Italian man. He was squashing tomatoes with a wooden spoon. SPLAT! “Soon the villagers will arrive and nothing is ready!” SPLAT! “Hello, I’m Blue Cow. Can I help?” “Oh thank you. I’m Mario Pasta. I have to squash all the tomatoes for the spaghetti sauce and then the blueberries for a blueberry drink”. SPLAT! “Non c’è tempo . There is no time.” “I’ve got an idea!” said Blue Cow. She covered all the tomatoes with a tablecloth and SPLAT! She sat on them. SQUASH, SQUISH, SQUELCH. “Brava. Tomato sauce for the spaghetti!” “Now for the blueberry drink”. She covered them with another tablecloth. SPLAT! SQUASH, SQUISH, SQUELCH. “Buono!” said Mario. And he pushed one of the wheelbarrows towards the spaghetti. “Moo-wait”, cried Blue Cow. “That’s the wrong one”. Too late. He tipped blueberries into the spaghetti. GLOOP! It turned blue. “Oh no! And here come the villagers” sobbed Mario. “Oooh!” they cried. “Blue spaghetti! And lovely tomato juice. Hooray Mario” “And Blue Cow”, laughed Mario. “We shall call it Blue Cow Spaghetti, after you!” “Thank you”, said Blue Cow slurping up a piece of the spaghetti. “Mmm. Yummy!” “You’ll never guess where I’ve been!” “Where HAVE you been?” “I have been to Italy and eaten blue spaghetti” “Everyone knows that cows can’t go to Italy and eat spaghetti.” But we know they can, don’t we? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_693044 175 1553 2014-11-12T10:50:58+00:00 yes no Engels verhaal koe pasta Italië koken eten https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-medische-straling 2024-01-04T11:15:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24463.w613.r16-9.256b264.webp Het Klokhuis | Medische straling In het ziekenhuis wordt regelmatig gebruikgemaakt van radioactieve straling. Met die straling is het mogelijk organen in je lichaam te onderzoeken zonder te opereren. Waar komt die straling vandaan? Maurice volgt de straling terug naar de bron: de cyclotron. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223630 865.99 6510 2014-10-07T16:26:20+00:00 yes no straling ziekenhuis operatie https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-planeet-aarde-ontwikkeling 2024-01-04T11:15:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24475.w613.r16-9.2ae94c2.webp Het Klokhuis | Planeet Aarde - Ontwikkeling Aflevering uit de serie 'Oertoer' over onze prehistorie. Nienke vertelt hoe vanuit zee het gevarieerde dierenrijk is ontstaan zoals we dat nu kennen. Dat ging niet zonder slag of stoot. Vulkaanuitbarstingen, meteorietinslagen en ijstijden teisterden alles wat leefde. Diersoorten verdwenen of stierven uit. Zo ook de beruchte dinosauriërs. De chirurg is onder de indruk geraakt van onze oerbacteriën. Hij weigert zijn handen te wassen omdat hij zijn oudste familieleden niet om zeep wil helpen. https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223581 870.1 33075 2014-10-07T16:27:10+00:00 yes no prehistorie aarde vulkaan ijstijd dinosaurus bacterie https://schooltv.nl/video-item/media-opvoeding-mediawijsheid-in-het-gezin 2024-01-04T11:15:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24483.w613.r16-9.f868d7a.webp Media-opvoeding | Mediawijsheid in het gezin Kinderen van nu groeien op met internet, games en mobiele telefoons. Ze weten precies hoe alles werkt, maar kunnen er niet altijd verstandig mee omgaan. In deze cursus leer je hoe je je kinderen kunt begeleiden op internet. Anja Plevier is mediacoach en geeft lessen over veilig internet en ouderavonden over mediawijsheid. Aan de hand van herkenbare situaties en voorbeelden laat ze zien hoe je media-opvoeding onderdeel kunt maken van de dagelijkse routine in je gezin. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_696489 1440 8114 2014-11-17T09:46:13+00:00 yes no mediawijsheid internet game gezin https://schooltv.nl/video-item/wat-voor-geluid-maakt-een-hond-deze-hond-heeft-geen-idee 2024-02-01T13:24:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24484.w613.r16-9.8b698b0.webp Wat voor geluid maakt een hond? | Deze hond heeft geen idee! Wat voor geluid maakt een hond? Nee, dat geluid maakt een kip Wat voor geluid maakt een hond? Nee, dat is een koe! Wat voor geluid maakt een hond? Nee, weer fout. Dat is een varken. Ja, dat is goed! Een hond blaft! Hm, dat moet ik onthouden (hond) https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_696492 132 8936 2014-11-17T12:45:14+00:00 yes no huisdier dier hond geluid https://schooltv.nl/video-item/hoe-slaapt-een-giraffe-met-zijn-hoofd-op-zijn-rug 2024-01-16T15:51:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24485.w613.r16-9.03b296a.webp Hoe slaapt een giraf? | Met zijn hoofd op zijn rug Van wie zijn deze lange benen? En de mooie vlekken? En die hele, hele lange nek? Inderdaad! Een giraf natuurlijk. Hij kan bij blaadjes en takjes die heel hoog in de boom hangen Giraffen hebben een hele sterke, lange tong Daarmee trekken ze de lekkerste blaadjes en takjes uit de boom Volwassen giraffen lopen rustig rond Dat is een baby giraf Hij is nog wat drukker. Maar als je veel speelt moet je ook goed uitrusten. Maar Hoe slapen giraffen eigenlijk? Leunen ze tegen een muur? Of leggen ze hun hoofd op een steen? Nee, dat doen giraffen niet. Dat kunnen we je wel vertellen. Moet je kijken wat deze giraf doet Met zijn lange benen Voorzichtig buigt hij zijn ene been. Dan valt hij op zijn knieen En gaat langzaam liggen. Dit is de baby Hij is nog maar een paar maanden oud. Kleine giraffen hebben nog meer slaap nodig dan grote giraffen. De kleine is ook gaan liggen En maakt zijn vacht schoon. Het is heel bijzonder Om een giraf te zien slapen. Ze slapen namelijk heel weinig. Mama giraf ligt nu lekker Nouja, zo lekker als mogelijk is met zulke lange benen maar ze slaapt niet echt Haar hoofd staat nog rechtop En haar ogen zijn open En het kleintje? Die slaapt als een blok Zijn hoofd ligt op zijn rug En zijn ogen zijn dicht En zijn moeder? Die is iets anders aan het doen Ze is aan het herkauwen. Giraffen kauwen alles wat ze eten twee keer Ze heeft geen zin om te slapen. Ze staat weer op. Hoe deed ze dat nou? Nog een keertje in slowmotion. Ze verzamelt haar kracht En gooit haar hoofd en nek naar voren Nu kan ze haar achterbenen strekken. Daarna springt ze op haar voorbenen. Mama giraf houdt haar kleintje goed in de gaten. zo kan hij veilig spelen En lekker slapen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_696493 239 17916 2014-11-17T12:47:24+00:00 yes no giraffe lichaam dier slaap https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-schaar-gemaakt-een-kijkje-in-de-fabriek 2024-01-04T11:15:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24486.w613.r16-9.567dde6.webp Hoe wordt een schaar gemaakt? | Een kijkje in de fabriek Wat een mooi glanzende platen staal Wat wordt daarvan gemaakt? Even kijken! Het metaal wordt verhit in de machine Wat gebeurt er nu? Nu hebben ze handvatten Ze zijn bijna klaar. De scharen zijn klaar Die zien er scherp uit Knippen maar! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_696494 117 8861 2014-11-17T12:49:54+00:00 yes no schaar product fabriek knippen knutselen https://schooltv.nl/video-item/blauwe-koe-naar-italie-spaghetti-met-paarse-saus 2024-01-30T07:32:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24487.w613.r16-9.8c58a5b.webp Blauwe koe naar Italië | Spaghetti met paarse saus In een weiland niet ver weg staat een kudde koeien rustig te grazen. Een van de koeien is anders dan de rest. Blauwe koe staat te dromen. Ze droomt over de grote wereld buiten haar vertrouwde weitje. Op een dag kijkt Blauwe koe naar de andere koeien die gras eten “Wat zou je nog meer kunnen eten?” vraagt ze zich af “Daar gaat ze weer” zeggen de andere koeien Blauwe koe stapt op de bus naast haar weiland. “Een kaartje naar een plek waar ik iets anders kan eten dan gras alstublieft” ““alstublieft mevrouw – houdt u zich goed vast.” Daar gaan ze, naar Italië Ze komen aan Voor Blauwe koe staat een enorme pan spaghetti. Ernaast twee kruiwagens met tomaten en bosbessen. “Mamma Mia”, roept een Italiaans mannetje. Hij plet tomaten met een houten lepel. Splat! “De dorpsbewoners komen zo en er is nog niks klaar!” SPLAT! “Hallo ik ben Blauwe koe. Kan ik helpen?” “O dank u wel. Ik ben Mario Pasta. Ik moet alle tomaten pletten voor de spaghettisaus en daarna de bosbessen voor een bosbessensapje.” Splat! “Non c’è tempo . Ik heb geen tijd!” “Ik heb een idee! Zegt Blauwe Koe. Ze leg teen tafelkleed over alle tomaten heen en Splat! gaat er bovenop zitten. “Brava. Tomatensaus voor de spaghetti!” “En nu het bosbessensap”. Ze bedekt de bessen met nog een tafelkleed. SPLAT! “Buono!” zegt Mario. En hij duwt een kruiwagen naar de spaghetti. “Boe wacht! Roept Blauwe Koe. “Dat is de verkeerde”. Te laat. Hij gooit de bosbessen in de spaghetti Gloep! Nu is het blauw. “Oh nee! En daar komen de dorpsbewoners, snikt Mario. “Oooh!” roepen ze “Blauwe spaghetti! And lekker tomatensap! Goed gedaan Mario!” “En Blauwe Koe,” lacht Mario. “We noemen het Blauwe Koe Spaghetti, naar jou!” “Bedankt”, zegt Blauwe Koe terwijl zee en sliert spaghetti opslurpt. Lekker! “Jullie raden nooit waar ik ben geweest!” “Waar ben je geweest?” “Ik ben naar Italië geweest en ik heb blauwe spaghetti gegeten” “Iedereen weet dat koeien niet naar Italië gaan of spaghetti eten” Maar wij weten wel beter, of niet? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_696495 199 4102 2014-11-17T12:53:21+00:00 yes no verhaal eten koe Italië pasta https://schooltv.nl/video-item/blauwe-koe-naar-een-gekostumeerd-bal-vooraan-in-de-parade 2024-01-04T11:15:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24488.w613.r16-9.b92b73b.webp Blauwe Koe naar een gekostumeerd bal | Vooraan in de parade In een weiland niet ver weg staat een kudde koeien rustig te grazen. Een van de koeien is anders dan de rest. Blauwe koe staat te dromen. Ze droomt over de grote wereld buiten haar vertrouwde weitje. Op een dag zag blauwe koe een mooie hoed die door de wind werd meegeblazen “Hoe zou het zijn om ergens te zijn waar iedereen mooi verkleed is?” “Daar gaat ze weer” zeggen de andere koeien Blauwe koe stapt op de bus naast haar weiland. “een kaartje naar een plek waar iedereen verkleed is alstublieft” “alstublieft mevrouw – houdt u zich goed vast.” Daar gaan ze, naar een gekostumeerd bal Ze komen aan Blauwe koe kan haar ogen niet geloven – kinderen verkleed als prinsessen, piraten en zelfs als banaan Ze hoort wat geruzie achter zich “Het is niet eerlijk”, zegt Laura stampvoetend. “Ik wil ook een fee zijn, ik wil geen ridder zijn”. “Dat gaat niet he mama?” zegt haar zusje Roos “ik ben al een fee”. “Ojee”, zegt mama “Misschien kan ik helpen”, zegt blauwe koe “Hemeltje!” roept de moeder. “Wat een mooi kostuum! Origineel zeg, om verkleed als blauwe koe te komen” “Dit is eigenlijk geen kostuum, ik ben echt blauw. En als u het goed vindt kan Laura op mijn rug zitten” “Oh”, roept Laura uit. “Dat lijkt me geweldig. Dan zou ik het helemaal niet erg vinden om een ridder te zijn”. Laura is niet meer jaloers op haar zusje en klimt op blauwe koe. Maar nu moet Roos huilen. “Het is niet eerlijk, ik wil ook op blauwe koe rijden” “Oh boee, er gaat pas iemand op mij rijden als jullie niet meer jaloers zijn op elkaar en gewoon plezier hebben. Er is genoeg plek voor twee.” “Sorry”,zeggen Laura en Roos en Laura helpt haar zusje op de rug van Blauwe Koe. “Laat de optocht beginnen!” roept de jury in zijn megafoon. Blauwe koe leidt de parade met Laura en Rosie achterop. Daarachter komen de banaan, de kip, de draak en alle piraten, prinsessen en heksen. “En de winnaar van de kostuumwedstrijd is de geweldig mooie blauwe koe!” “O boe niet weer,” zegt Blauwe koe. “Dit is geen kostuum, ik ben echt een blauwe koe!” De jury bloost. “Oh sorry mevrouw. In dat geval wint de clown!” Iedereen klapt en roept en Roos en Laura zijn helemaal niet jaloers. “Jullie raden nooit waar ik ben geweest” “Waar ben je geweest? “Ik ben bij een gekostumeerd bal geweest” “Iedereen weet dat koeien niet kunnen meedoen aan een gekostumeerd bal.” Maar wij weten wel beter, of niet? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_696496 207 1656 2014-11-17T12:57:46+00:00 yes no kostuum koe feest dier blauw verhaal https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-springtouw-gemaakt-een-kijkje-in-de-fabriek 2024-01-04T11:15:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24489.w613.r16-9.b13afe4.webp Hoe wordt een springtouw gemaakt? | Een kijkje in de fabriek Wat hebben we hier? Roze poeder En wit poeder. Wat wordt hiervan gemaakt? Het gaat de machine in En aan de andere kant komt er een doorzichtige sliert uit. Kijk, van binnen is ie roze. Je kunt hem heel lang maken Nu moet hij gekoeld worden in water Het is nu nog een lang touw, dat gaat in de snijmachine. Nu de handvatten nog vastmaken. En het springtouw is klaar Nu kunnen we samen touwtjespringen https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_696497 109 3963 2014-11-17T13:00:50+00:00 yes no springen speelgoed fabriek productie spelen https://schooltv.nl/video-item/blue-cow-and-the-exercise-class-the-queen-of-the-gym 2024-01-04T11:15:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24490.w613.r16-9.df96bb7.webp Blue cow and the exercise class | The queen of the gym! In a field not far away is a herd of cows grazing quietly. One of the cows is different from the rest. Blue Cow wonders. Wonders about the big world beyond her field. One day Blue Cow saw a worm wiggling across the grass in front of her. That looks like good exercise - I wonder where I could do exercise like that? “She’s off again,” said the other cows. So Blue Cow caught the bus that stops beside her field. “I’d like a ticket to a place where I can learn to exercise, please.” “There you go madam – hold very tight.” And they set off for an exercise class. And then they arrived. A man at the front was shouting instructions. And now wriggle to the right, 5,6,7,8 and now wriggle to the left, 5,6,7,8”. “Oh Hello, I’m Blue Cow.” “Hello,” said the instructor, “and welcome to exercise for beginners.” “That looks great fun, can I join in please?” “Of course, just follow William and Wendy,” he said pointing to a place between a girl and a boy ”We’re warming up before we move on to the equipment.” he said. The music started again. “To the right, 3,4, to the left, 3,4,” Blue Cow bumped into William. “Moo sorry, I don’t seem to have got the hang of this yet”. “Right,” said the instructor, “now you’ve warmed up you can go on the equipment,” and he pointed to a bicycle, a tiny trampoline, and another machine with handles. Blue Cow jumped on the bicycle. “Moo! how strange, I’m peddling but not going anywhere!” “That’s because it’s an exercise bike – It’s got no wheels,” explained William. “Time to swap around” called the instructor. It was Blue Cow’s turn on the running machine. “Moo! now I’m running fast but not going anywhere either.” Just then Blue Cow leant on a button at the front of the machine. “Moo-er!” The running machine started to go faster. And faster… and faster until… “Moooooooo!” Blue Cow flew off the machine and… BONG! She landed on the trampoline and… TWANG! Bounced off, star-jumped and landed doing a forward roll. “Hurray,” cheered the rest of the class. “You’re a natural, Blue Cow,” said the instructor. “Ooh, it was nothing” “You’ll never guess where I’ve been!” “Where HAVE you been?” “I’ve been to a gym and done some interesting exercises. “Everyone knows that cows can’t do interesting exercises.” But we know they can, don’t we? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_696498 208 1957 2014-11-17T13:03:17+00:00 yes no verhaal gymnastiek koe sport blauw https://schooltv.nl/video-item/het-klokhuis-hoogtevrees 2024-01-04T11:15:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24506.w613.r16-9.21eef43.webp Het Klokhuis | Hoogtevrees Als je ergens bang voor bent gaan er in je lichaam vanzelf alarmbellen rinkelen. Maar soms gaat het om vals alarm. Zoals bij hoogtevrees. Dolores praat met hoogtevreesdeskundige Katharina van de Universiteit van Amsterdam. Zij helpt mensen van hun hoogtevrees af. Met een computerbril? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1223615 896.6 1351 2014-10-10T12:48:30+00:00 yes no hoog computer angst psychologie https://schooltv.nl/video-item/zapp-music-challenge-ilse-delange-julie 2024-01-04T11:15:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24508.w613.r16-9.d1434d4.webp Zapp Music Challenge | Ilse DeLange & Julie Julie is nog maar 11 jaar, maar alles in haar leven draait om pianospelen en dan voornamelijk van klassieke muziek. Will Maas, de toetsenist van Ilse DeLange, heeft een enorme uitdaging voor Julie. Durft zij met Ilse en haar band op te treden op een groot podium? En dan geen klassiek, maar met het prachtige nummer Miracle? https://player.ntr.nl/index.php?id=VPWON_1226617 1503.1 1788 2014-11-22T18:55:00+00:00 yes no talent klassiek muziek piano popmuziek https://schooltv.nl/video-item/een-vissenkom-van-papier-tessa-en-anne-knutselen 2024-02-14T18:02:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24509.w613.r16-9.3d818ba.webp Een vissenkom van papier | Tessa en Anne knutselen Vissen hebben water nodig om te leven. Maar met een aquarium van papier en zelfgemaakte vissen kun je ook heel leuk spelen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_661750 105 2032-12-31T22:00:00+00:00 1270 2013-10-02T20:00:00+00:00 yes no aquarium knutselen vis https://schooltv.nl/video-item/poppetjes-voor-in-de-tuin-marian-en-maaike-knutselen 2024-02-14T18:01:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24510.w613.r16-9.cb1683f.webp Poppetjes voor in de tuin | Marian en Maaike knutselen Van dennenappels en andere dingen uit de natuur kun je leuke figuren maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_661751 90 2032-12-31T22:00:00+00:00 844 2013-10-02T20:00:00+00:00 yes no tuin knutselen pop https://schooltv.nl/video-item/robot-maken-ze-maken-een-robot-van-een-fles 2024-02-14T18:01:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24511.w613.r16-9.acca2ae.webp Robot maken | Hoe maak je een robot van een fles? Myrte en Max knutselen, ze maken een robot van een fles. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_661753 99 2032-12-31T22:00:00+00:00 4733 2013-10-23T20:00:00+00:00 yes no knutselen robot fles https://schooltv.nl/video-item/schminken-voor-het-schoolfeest-mai-li-en-elsie-maken-zich-mooi 2024-02-14T18:01:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24512.w613.r16-9.72592e2.webp Schminken voor het schoolfeest | Mai-Li en Elsie maken zich mooi Schmink is een soort make-up: je kunt je ermee mooi maken, voor een feest bijvoorbeeld! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_661754 94 2032-12-31T22:00:00+00:00 1291 2013-10-02T20:00:00+00:00 yes no feest schmink make-up https://schooltv.nl/video-item/de-spin-ze-vangt-haar-prooi-in-haar-web 2024-01-04T11:15:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24513.w613.r16-9.5f97f4c.webp De spin | Ze vangt haar prooi in haar web Een spin. Zie je die kleine stippen? Dat zijn de ogen van de spin! Spinnen hebben acht ogen en acht poten. En dit is haar onderlichaam. Daar komen de draden vandaan die de spin maakt. Met die draden maakt zij haar web om insecten te vangen. Kijk een klein beestje zit vast in haar web. De spin wikkelt haar prooi in met spinnendraad. Laat we dat nog eens goed bekijken. Je kan wel honderden draden zien die uit haar onderlichaam komen. Het gevangen beestje kan geen kant meer op. De spin is klaar om haar prooi op te eten. En als ze klaar is, maakt ze haar web weer in orde. En ze wacht op haar volgende prooi. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662418 109 2032-12-31T22:00:00+00:00 76987 2013-10-02T20:00:00+00:00 yes no spin dier https://schooltv.nl/video-item/een-tekening-met-allerlei-kleuren-milenne-en-clara-schilderen 2024-02-14T18:01:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24514.w613.r16-9.e1503c5.webp Een tekening met allerlei kleuren | Milenne en Clara schilderen Zelf een tekening maken is leuk, met stiften, potloden of verf. Milenne en Clara maken een mooi kunstwerk met allemaal verschillende kleuren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662419 101 2032-12-31T22:00:00+00:00 1334 2013-10-02T20:00:00+00:00 yes no knutselen tekenen kleur https://schooltv.nl/video-item/een-vuurtje-maken-in-de-tuin-danne-en-sam-werken 2024-02-14T18:01:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24515.w613.r16-9.399fff7.webp Een vuurtje maken in de tuin | Een vuurtje maken in de tuin Danne en Sam maken een vuurtje in de tuin https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662420 99 2032-12-31T22:00:00+00:00 1157 2013-10-02T20:00:00+00:00 yes no vuur spelen buiten https://schooltv.nl/video-item/een-walkietalkie-van-hout-elsie-en-aman-knutselen 2024-02-14T18:00:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24516.w613.r16-9.04b0e04.webp Een walkietalkie van hout | Elsie en Aman knutselen Je kunt elkaar er niet echt door horen, maar je kunt wel doen alsof! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662421 95 2032-12-31T22:00:00+00:00 769 2013-10-02T20:00:00+00:00 yes no hout knutselen horen https://schooltv.nl/video-item/een-boot-van-papier-kay-en-erik-knutselen 2024-02-14T18:00:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24517.w613.r16-9.34175e2.webp Een boot van papier | Kay en Erik knutselen Kay en Erik maken bootjes van stukken schuimrubber. Ze hebben zelfs een mast en een vlag. Zouden ze ook kunnen varen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662422 103 2032-12-31T22:00:00+00:00 1895 2013-10-02T20:00:00+00:00 yes no papier boot knutselen https://schooltv.nl/video-item/wat-heb-je-nodig-om-te-breien-breinaalden-en-wol-natuurlijk 2024-01-04T11:15:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24518.w613.r16-9.8aaf05b.webp Wat heb je nodig om te breien? | Breinaalden en wol natuurlijk Wat hebben we allemaal nodig voor het breien? In ieder geval pennen met bijpassende wol. Maar er zijn ook tal van andere dingen die belangrijk zijn. Zoals bijvoorbeeld een schaartje, een haaknaald om gevallen steken mee op te halen, een borduurnaald voor het afwerken, een centimeter, markeringen, een toerenteller om te weten waar in het werk je gebleven bent. Voor het maken van een muts heb je nodig een rondbreinaald, een kabelnaald en een pompommaker. Je hebt pennen van verschillende soorten materiaal. Het is maar net wat je het fijnste vindt. Zo heb je bijvoorbeeld hout, metaal of plastic. Op elke naald staat bovenaan de dikte van de naald. Ook heb je verschillende soorten garen: katoen, wol, polyester of gemengd. Het is belangrijk dat je de juiste dikte bij de juiste naald kiest, omdat anders het breiwerk te dun of te dik gebreid wordt. Te luchtig of te compact. Dit garen is bijvoorbeeld geschikt voor naald 6. Dat staat hieronder bij de naalden. Om een proeflapje te kunnen maken staat hier dat met naald 6 je 15 steken nodig hebt en met 21 naalden moet breien. Dan krijg je een lapje van 10 bij 10 centimeter. Wat je nog meer op een etiket vindt zijn de wasvoorschriften en het verfbadnummer. Als je meerdere bollen van dezelfde kleur koopt is het belangrijk dat die hetzelfde is zodat je zeker weet dat de kleur identiek is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662423 179 2032-12-31T22:00:00+00:00 6459 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no wol breien kleding https://schooltv.nl/video-item/opzetten-recht-breien-en-averecht-breien-de-basis-van-elk-breiwerk 2024-01-04T11:15:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24519.w613.r16-9.cf3d5cc.webp Opzetten, recht breien en averecht breien | De basis van elk breiwerk Om steken op te zetten moet je eerst een lusje maken op een meter afstand van het begin van de draad. Die lus gaat op je naald. En je trekt hem aan. Niet te strak, niet te los. Met de onderste 3 vingers houd je de draden tegen elkaar. Met je duim en wijsvinger houd je ze open tot een wiebertje. Nu doe je de naald omlaag zodat je konijnenoortjes krijgt. Het gaat nu als volgt: Met de naald ga je helemaal langs de buitenste, tussen die twee door en tussen die 2 door. Dus we gaan langs de buitenste, tussen die 2 door en hierdoor heen en je laat hem vallen en je trekt hem aan. Niet te strak maar hij moet wel aansluiten. Langs de buitenste, tussen die 2 door en tussen die 2 door. Voor de zekerheid even natellen: 2, 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18, 20. Deze draad die doodloopt is nu nog erg lang. Die knip ik af op ongeveer 15 centimeter. Zodat hij niet in de war kan raken. Pak nu de tweede pen en stop deze onder je arm. Het voelt in het begin een beetje raar maar het is toch het beste, omdat je op deze manier deze hand vrij hebt om deze draad vast te houden. Nu kunnen we beginnen met recht breien. Om recht te breien moeten we 4 stappen volgen per steek. De eerste is insteken, vervolgens sla je de draad waar de bol aan zit met de klok er omheen. Dan is het doorhalen en af laten glijden. Na de laatste steek wissel je je naalden en ga je weer terug. Als je een aantal naalden hebt gedaan dan kan je zien dat de ribbelsteek tevoorschijn komt. Dat krijg je alleen met recht breien. Hier op het proeflapje zie je het al beter. Dit was recht breien. Om andere steken te kunnen maken moet je ook averecht kunnen breien. Voor de tricotsteek, de boordsteek of de gerstekorrel is een combinatie van rechte en averechte steken. Nu gaan we averecht breien. In principe is averecht breien niet heel anders dan rechtbreien. Alleen gaan de dingen een beetje andersom. Zo begin je bijvoorbeeld al dat de draad aan de bovenkant van de rechter naald moet liggen. Je steekt hem van rechts naar links door de lus, je haalt de draad er zo omheen, hij gaat er zo door en je laat hem afglijden. Nu heb ik je leren opzetten, rechtbreien en averechtbreien. Oefen deze steken zodat je ze goed onder de knie hebt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662424 270 2032-12-31T22:00:00+00:00 7368 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no knutselen breien wol handwerk naald https://schooltv.nl/video-item/proeflapje-breien-en-afkanten-oefenen-met-breien 2024-01-04T11:15:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24520.w613.r16-9.3deafc5.webp Proeflapje breien en afkanten | Oefenen met breien De bekendste steek is de tricotsteek. Als je naar je eigen kleren kijkt is de kans groot dat je eigen kleren daar ook uit bestaan. Het zijn allemaal v'tjes die boven elkaar liggen. We gaan nu een proeflapje in tricotsteek maken. Daar zet je 20 steken voor op. In de vorige stap heb je geleerd hoe je recht en averecht moet breien. Dat zijn de steken die je nodig hebt voor de tricotsteek. Je krijgt namelijk een tricotsteek om eerst een pen recht te breien en daarna een pen averecht te breien. De volgende pen weer recht en de volgende weer averecht. Dus als we 20 steken hebben opgezet beginnen we met 1 pen recht. Na de laatste steek recht, wissel je en brei je de volgende pen averecht. Dus het verschil wat je maakt is door 1 pen recht en 1 pen averecht te breien is dat je aan de ene kant alle v'tjes krijgt en aan de andere kant alle bolletjes. Als je een groot genoeg stuk hebt, kan ik je laten zien hoe je moet afkanten. Bij het afkanten zorg je ervoor dat de draad niet losraakt omdat je hem afgehecht hebt. Om met het afkanten te beginnen moet je de eerste twee rechtbreien. Omdat je de achterste steek er overheen gaat gooien. Met de linker pen steek je daarin en je gooit hem eroverheen. Nu brei je er weer 1 zodat je op deze naald er weer 2 hebt. Je moet er altijd 2 hebben op deze naald. De achterste gooi je er dan weer overheen. Je breidt er weer 1 en de achterste gooi je erover heen. Je hebt er dus altijd 2 op je rechterpen en de achterste gooi je eroverheen. De laatste steek brei je ook en gaat eroverheen. Nu heb je nog maar 1 lus, die haal je van de pen af, je knipt de bol wol af en dan haal je de lus er doorheen. En klaar is die. De volgende steek die we gaan oefenen is de boordsteek. Die vind je bijvoorbeeld terug aan de randen van je mouwen. Deze steek zorgt ervoor dat het wat strakker zit. Om deze steek te maken moet je binnen 1 pen rechte en averechte steken afwisselen. Voor de boordsteek begin je met 1 steek recht. De volgende steek moet averecht en dat gaat als volgt: je haalt tussen de pennen door de draad naar de voorkant. Nu kan je hem averecht breien. Hij gaat weer tussen de pennen door naar achteren en je breidt hem weer recht. Dit herhaal je de hele tijd. Dus weer naar voren en averechts. Maak nooit de vergissing dat je de draad naar voren legt want op die manier krijg je fouten in je werk. Dus altijd ertussen door. De laatste steek is averecht. Nu kan je wisselen. Als je een even aantal steken hebt opgezet kan je altijd beginnen met recht. En nu herhalen we het weer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662425 262 2032-12-31T22:00:00+00:00 1240 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no handwerk naald breien wol knutselen https://schooltv.nl/video-item/een-sjaal-breien-in-gerstekorrelsteek 2024-01-04T11:15:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24521.w613.r16-9.e35a69a.webp Een sjaal breien | In gerstekorrelsteek Als je net begint met breien is een sjaal leuk om te maken. Bovendien kan je hem gelijk gebruiken als het buiten kouder wordt. De eerste 2 naalden van de gerstenkorrel zijn eigenlijk hetzelfde als bij de boordsteek. Je breidt 1 recht, 1 averecht tot het einde van de naald. We zijn nu bij de derde naald en dan wordt het anders. We breien eerst 1 averecht en daarna 1 recht. Dus als we met 1 averecht beginnen leggen we eerst de draad op de naald en dan kan je hem breien. 1 averecht, 1 recht. Op die manier verspringen de v'tjes en de bolletjes boven elkaar en krijg je de gerstenkorrelsteek. Als je naald 1 t/m 4 gebreid hebt, kan je die zo vaak herhalen als je wilt. Tot je sjaal lang genoeg is. Je zal er tijdens het breien tegenaan lopen dat je bol op raakt, want in een sjaal gaan wel 3 bollen wol. Wat je dan moet doen is een nieuwe bol wol aanknopen. Dat gaat als volgt: deze draad is nog ongeveer 30 centimeter. Je zou er nog een paar steken mee kunnen breien, maar het is beter om aan het begin van je steek van bol te wisselen. Het restje van de draad knip je op ongeveer 10 centimeter af. De nieuwe bol knoop je hier dan omheen. Je legt hem eronderdoor en je maakt een enkele knoop. Je schuift hem naar boven tot de steek en daar trek je hem strak aan. Deze 2 draadjes werk je weg als de sjaal klaar is. Na deze naald is mijn sjaal lang genoeg, dan kunnen we hem gaan afkanten. Je zorgt ervoor dat er 2 steken op deze pen staan, de achterste gooi je erover heen. Nu brei je er nog 1 zodat op deze naald weer 2 steken staan en de achterste gaat er weer omheen. Als je van je sjaal een col wilt maken knip je de draad op ongeveer 40 centimeter af. Dan haal je de draad door de laatste lus en trek je hem aan. Het afkanten is klaar en je hebt genoeg draad om hem aan elkaar te naaien. Als je een col wilt maken vouw je de sjaal dubbel zodat je het begin aan het einde kunt vastmaken. Ik naai de 2 zijdes dus aan elkaar. Neem de tijd om het netjes aan elkaar te naaien want het is jammer om uren breiwerk slordig af te werken. Zo brei je dus een sjaal of een col. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662426 203 2032-12-31T22:00:00+00:00 3163 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no knutselen breien sjaal naald kleding wol https://schooltv.nl/video-item/fouten-herstellen-in-je-breiwerk-hoe-haal-je-gevallen-steken-weer-op 2024-01-04T11:15:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24522.w613.r16-9.035e101.webp Fouten herstellen in je breiwerk | Hoe haal je gevallen steken weer op? Het zal je vast gebeuren dat je af en toe een steek laat vallen. Misschien dat je daarvan in paniek raakt, maar meestal valt het wel op te lossen. Zelfs de beste breisters overkomt dit nog steeds. Om een gevallen steek te kunnen ophalen, is het handig als je een haaknaald hebt. Als je goed naar de breiwerk kijkt, zie je dat het allemaal uit lusjes bestaat. Als ik deze eraf haal zie je dat het een lusje is die door het lusje dat eronder zit gaat. Dat is eigenlijk waar je breiwerk uit bestaat. Als ik deze eraf haal kan ik je laten zien hoe dat zit. Dat lusje dat door dat lusje heen gaat. Stel je zit midden in je rechter pen en er valt een steek. Dan is het belangrijk dat je deze weer zo snel mogelijk terughaalt, want hoe verder hij valt hoe moeilijker het wordt. Stel deze steek valt, als hij zo zit kan je hem nog snel oppakken. Dan is er niks aan de hand. Stel hij valt en gaat door dit gaatje heen, dan is hij gevallen. Het is belangrijk dat je de lus zo snel mogelijk oppakt. Nu zie je alleen dat deze draad hierachter loopt terwijl hij er eigenlijk als lusje doorheen moet. Dat gaat als volgt. Je pakt je haaknaald en je neemt deze steek over op je haaknaald. Nu haak je deze draad erachter langs en op die manier trek je hem weer door de lus heen. Deze lus zet je weer terug op je pen. Nu zie je dat de draad aan de achterkant weer weg is en kan je weer verder. Het kan je ook gebeuren dat je een pen verkeerd breidt dat je hem bijvoorbeeld recht breidt waar hij averecht had moeten zijn. Ik laat je zien hoe je moet terug breien. Ik heb hier een pen recht gebreid waar hij averecht had moeten zijn. Daarom zie je een rij bolletjes onder de naald. De enige manier om dat op te lossen is om hem terug te breien en weer goed over te breien. Normaal als je gaat breien houd je je lege naald onder je rechter arm. Maar voor terug breien juist de pen waar je lapje aan zit. Nu zie je weer dat het breiwerk uit allerlei lusjes bestaat. Je steekt hem door dit lusje, altijd het lusje wat onder de steek zit. Je laat hem weer afglijden en trekt aan de draad. Als je het gaatje moeilijk kunt vinden trek je aan de draad en dan is het zichtbaar. Op deze manier breid je terug. Je ziet dus dat het helemaal niet erg is om fouten te maken. Je kunt ze prima herstellen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662427 201 2032-12-31T22:00:00+00:00 4775 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no naald kleding handwerk breien wol knutselen https://schooltv.nl/video-item/een-knuffeltje-breien-een-poes-van-wol 2024-01-04T11:15:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24523.w613.r16-9.8cc9a23.webp Een knuffeltje breien | Een poes van wol Van zo'n lief knuffeltje wordt iedereen blij. Vaak zijn knuffelpatronen heel erg moeilijk, maar deze poezenknuffel is best makkelijk. Je kunt het patroon vinden op de website. Wat heb je nodig om deze poezenknuffel te kunnen maken: Dat zijn 4 kleuren garen, en een restje garen om mee te borduren, breinaalden maat 6 met een toerenteller, vulling en een borduurnaald. Het patroon bestaat uit een rechte lap van 15 steken. We beginnen dus met 15 steken opzetten in garenkleur A - dat is paars. Ze staan erop. We beginnen met 26 naalden in tricotsteek. Je begint met 1 recht en gaat averecht terug. Na 26 naalden met paars moeten we van kleur verwisselen. Zoals je op het knuffeltje ziet hebben we nu de onderkant gedaan en moeten we nu geel en roze gestreept gaan breien. Dus moeten we van bol wisselen. Dat gaat als volgt: Van kleur wisselen doe je op dezelfde manier als aan een nieuwe bol beginnen. In dit geval moet je de draad eerst afknippen op ongeveer 10 centimeter. Je pakt nu de nieuwe kleur, je legt hem eronder door en maakt een enkele knoop. Zo'n zelfde knoop als met een schoenveter strikken. Deze schuif je aan naar boven tot deze bij de lus is en dan trek je hem strak. Nu kun je met geel beginnen. Volgens het patroon moet je 2 naalden, daarna gaan we met roze breien. Je hebt nu roze nodig, maar omdat je na 2 naalden roze ook weer geel nodig hebt hoef je de draad niet af te knippen dus nu knoop je de roze erbij aan. Je knoopt de roze erbij aan op dezelfde manier als de gele. Nu heb je 2 bollen aan je werk hangen, maar de gele laat je met rust. Je breidt 2 pennen met roze. Na deze roze pen moeten we weer een gele pen breien en de draad hangt er nog aan. Je hoeft hem dus alleen maar in te steken en in plaats van dat je de roze pakt, pak je de gele vanuit onder en breid je die. Nu heb ik dus weer roze nodig dus pak ik de roze draad die er nog aan hangt. Op deze manier brei je het hele brei-patroon uit en kant je de laatste 15 steken af. De laatste steek. Bij de poes kan je zien dat je het op de volgende manier gebreid hebt. Eerst 26 steken voor de buik, dan dit gedeelte voor de rug, de achterkant van het hoofd en de voorkant van het hoofd met de pootjes. Nu zie je al een beetje hoe je hem straks in elkaar moet zetten. De buik tegen de rug. De voorkant tegen de achterkant van het hoofd en de voorpootjes aan elkaar. Maar eerst gaan we het gezicht borduren. Zoals je kan zien op het patroon moet je het gezicht borduren op het oranje gedeelte van de lap, dat is dit gedeelte. Maar let op! Het moet zo om. Omdat anders het gezicht verkeerd om komt. Tel goed in het patroon na waar je de steken moet zetten. Het is de bedoeling dat je het v'tje zwart maakt. Dus je steekt hem hier in en daar er weer door en weer terug aan de onderkant. Nu gaan we hem dichtnaaien. Dat gaat op de volgende manier. Je steekt de naald aan 1 zijde door de beide lusjes en dan ga je naar de andere zijde door de beide lusjes. Je trekt hem aan en op die manier sluit het. Deze steek heet de matrassteek. De zijkanten zijn dicht, alleen de voorpootjes zijn open en hierdoor gaan we hem vullen. Kneed hem goed in vorm. Zo is het al bijna een poes. Hij moet alleen nog een staartje en die gaan we vlechten. Van alle 4 de kleuren een draadje door de borduurnaald. Prik ik ze hier doorheen. En met deze draden maak ik een vlecht. En klaar is hij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662428 346 2032-12-31T22:00:00+00:00 2772 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no knutselen kleding wol naald breien https://schooltv.nl/video-item/meerderen-en-minderen-je-breiwerk-smaller-of-breder-maken 2024-01-04T11:15:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24524.w613.r16-9.fe43ddc.webp Meerderen en minderen | Je breiwerk smaller of breder maken Tot nu toe hebben al onze breiwerken uit rechte lappen bestaan. Maar wat ook handig is om te kunnen is meerderen en minderen. Hierdoor kan je de vorm van je lap bepalen. Bij meerderen wordt je lap breder en bij minderen je lap smaller. Op de website staat een patroon waarop je kan volgen wat we gaan doen. Het enige wat je nodig hebt zijn een paar breinaalden en een bol wol. Zoals je op dit proeflapje ziet zijn er maar 6 steken opgezet. Hoewel het hier best wel breed is. Dat komt omdat er bij deze naalden gemeerderd is aan de zijkanten. Hier loopt het juist van breed naar smal toe, want dit zijn ook nog maar 6 steken. Dat komt omdat er aan deze en aan deze kant geminderd is. Ik ga je laten zien hoe je moet meerderen en minderen. Zet 6 steken op een naald en brei hem 1 keer recht en averecht. We hebben 6 steken maar we willen er graag 8. Wat we gaan doen is tussen de eerste en tweede steek eentje meerderen en tussen de voorlaatste en laatste. We breien 1 recht en dan pakken we deze dwarsliggende draad op van achteren naar voren. Deze steek breien we nu recht. Dat gaat een beetje met een draai. Nu hebben we 1 steek gemeerderd. Nu brei je de rest recht tot de laatste en hier doe je hetzelfde. Je pakt dus deze draad op van achter naar voren en je breidt hem recht. De laatste steek. En nu kun je zien dat je 8 steken hebt. Nu heb je dus 8 steken in plaats van 6. Na elke naald met meerdere brei je averecht terug, want in elke rechte naald ga je meerderen. Net zolang tot je 20 steken hebt. Nu heb ik gemeerderd tot 20 steken en heb ik 1 pen recht en 1 pen averecht gebreid zoals in het patroon staat. Hierna kunnen we gaan minderen. Voor het minderen laat ik je 2 verschillende manieren zien. Aan deze kant van het lapje gaan de v'tjes die kant op en aan deze kant van het lapje gaan ze juist die kant op. Dit krijg je door op 2 verschillende manieren af te kanten. Minderen doen we 1 steek van de kant. Dus breien we eerst 1 steek recht. Om het v'tje die kant op te krijgen gaat de mindering als volgt. Je doet alsof je breidt maar je laat hem direct afglijden. De volgende brei je wel gewoon en nu haal je de afgegleden steek eroverheen. Dat is je mindering. Nu brei je 14 steken recht. Nu heb ik nog 3 steken op mijn linker naald staan. Deze 2 steken gaan we samen breien. Dit is weer je laatste steek. Het samenbreien gaat als volgt. Normaal steek je hem zo door de lus, maar als je hem wil samenbreien steek je hem eerst door de tweede lus en tegelijkertijd door de eerste lus. Je steekt hem dus door 2 lussen. Je haalt de draad eromheen en laat ze samen afglijden. Op deze manier heb je een mindering waarbij de v'tjes naar rechts gaan. De laatste brei je gewoon recht. Je ziet nu al de mindering ontstaan. Dit herhaal je totdat je weer 6 steken overhoudt en die kant je af. Nogmaals de mindering. Je haalt eentje af. Die haal je erover. Dat is je mindering aan deze kant van de pen. Nu brei je door tot de laatste 3 steken en nu breien we deze 2 samen. Ik heb je nu laten zien hoe je moet meerderen en moet minderen. Nu kan je eigenlijk alle vormen maken die je maar wilt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662429 289 2032-12-31T22:00:00+00:00 6307 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no wol kleding handwerk breien naald knutselen https://schooltv.nl/video-item/kabels-breien-met-een-kabelnaald 2024-01-04T11:15:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24525.w613.r16-9.0672f16.webp Kabels breien | Met een kabelnaald Breiwerken worden altijd nog mooier als er een spannende steek in zit. Daarom ga ik je in deze stap leren hoe je kabels moet breien. Kabels brei je met 2 gewone pennen, maar ook met een kabelpen. Zorg ervoor dat je die in huis hebt. Voor deze proef zet je 26 steken op en zorg er ook voor dat je het patroon erbij hebt. Volgens het patroon brei je 6 steken averecht, 4 recht, 6 averecht, 4 recht, 6 averecht. In naald 2 begin je juist met 6 recht, afwisselend door 4 averecht. Brei dit volgens het patroon uit en naald 3 en 4 zijn hetzelfde als naald 1 en 2. In naald 5 begint de kabel. Nu zijn we bij naald 5, daar komt de kabel in. We beginnen gewoon met 6 steken averecht en in deze 4 steken, daar komt de kabel. Eerst laat ik je deze 6 steken zien. Die kennen we inmiddels. En dan nu hebben we de kabelnaald nodig en de eerste 2 steken zetten we daarop. Die steken laat je in de knik rusten en gaan naar de achterkant van het werk. De draad gaat ook weer naar de achterkant, want deze 2 steken breien we nu recht. Nu pakken we weer de steken van de kabelnaald en die breien we van af de naald ook recht. Op de kabelnaald komen de steken er vanaf die kant op en gaan er vanaf die kant af. Deze 2 steken zijn er per ongeluk afgegaan. De laatste breien we ook averecht. We keren nu. En we breien terug 6 recht, 4 averecht, 6 recht, 4 averecht en 6 recht. Dit patroon van 6 naalden herhaal je een paar keer en dan komen echte kabels naar voren. Zoals je ziet is het eigenlijk niet zo moeilijk en je krijgt al snel een mooi resultaat. Als je dit 3 x herhaalt krijg je het zoals op het proeflapje en zie je duidelijk de kabels. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662430 168 2032-12-31T22:00:00+00:00 7291 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no naald breien kabel wol knutselen kleding handwerk https://schooltv.nl/video-item/een-muts-breien-met-kabels 2024-01-04T11:15:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24526.w613.r16-9.c660e1b.webp Een muts breien | Met kabels In deze stap gaan we een hoop dingen gebruiken die we eerder hebben geleerd om een muts te kunnen maken. We gaan namelijk de boordsteek breien, meerderen en de kabelsteek. Je hebt er het volgende voor nodig: 2 bollen wol van dezelfde kleur, een rond breipen van 40 centimeter (ik leg je straks uit hoe hij werkt), een kabelnaald, toerenteller, pomponmaker (om een pompon mee te maken), een borduurnaald voor de afwerking, een markering. Voor het breien van de muts heb je het patroon nodig die op de website staat. In het eerste gedeelte van het patroon moet je uitrekenen hoeveel steken je nodig hebt voor je muts. Ik heb 70 steken nodig. Zoals in het patroon staat, moet ik nu maar 63 steken op te zetten, omdat de eerste 6 steken de boordsteek is en die moet strakker zijn. Je zet de steken op, op een rond breinaald. Dit is niet anders dan een gewone naald. Let op dat je bij veel steken wel voldoende afstand neemt van het begin. Beter teveel dan te weinig. Ik zet nu 63 steken op de rond breinaald. Als alle steken recht zitten, sluit je de ring. Je plaatst nog een markering zodat je weet wanneer je een rondje hebt gehad. Nu begin je met breien. Met deze punt steek je hem hier in als je hem recht gaat breien, je pakt de draad en je breidt hem recht. Voor de boordsteek de volgende averecht. Je ziet nu dat ie nu gesloten is. Wat je nu hoeft te doen is alleen maar rechtdoor breien. Als je weer bij de markering bent, je schuift namelijk steeds meer op totdat ie weer aan die kant is, heb je 1 rondje gehad. Zet die erbij op de toerenteller. In totaal moet je er 6 doen. Dan ben je klaar met de boord. We zijn nu bijna bij de markering en ik heb nog 2 steken. Omdat ik een oneven aantal heb opgezet, eindig ik deze 2 steken in averecht. De markering gaat nu weer naar de andere kant en ik zet 1 toer op mijn teller erbij. Na 6 naalden boordsteek begin we met het patroon waar de kabels in komen. Maar eerst gaan we in de eerste naald het aantal steken meerderen die we te weinig hebben opgezet. In mijn geval zijn dat er 7, omdat ik als totaalomtrek 70 steken nodig heb. Stel je haalt 80 steken, heb je er maar 72 opgezet dus moet je er 8 meerderen. Ik laat je zien hoe dat moet. Het gaat als volgt: Je breidt 1 recht, je meerdert er 1 en 2 recht. Nu heb je er 4 recht, nu gaan we 6 averecht breien. Deze 10 steken herhaal je nog een keer. Naald 4 is gedaan. We gaan naar naald 5, daar zitten kabels in. We beginnen gelijk met een kabel, omdat we hier de 4 rechte steken zien. Dus de eerste 2 gaan op de kabelnaald, nu 2 breien en vervolgens deze 2 breien. Na naald 5, brei je naald 6 t/m 10 4 recht, 6 averecht. Vervolgens herhaal je naald 5 t/m 10 nog 5x. Dan is je muts lang genoeg om te gaan afkanten. Knip de draad op ongeveer 50 centimeter af en bevestig de naald. In plaats van af te kanten, rijgen we nu alle steken op de naald. Dit zodat je hem straks kan aantrekken en het gat sluit. Als alle steken erop zitten heb je de kabelnaald niet meer nodig. Vervolgens trek je de draad zo strak aan zodat het gat volledig sluit. Pas op dat de draad niet breekt. Voor de pompon kan je een pomponmaker gebruiken. Lees hiervoor goed de gebruiksaanwijzing. Misschien weet je ook nog wel hoe het moet met 2 viltjes. Steek de 2 draadjes met de naald door de bovenkant van de muts en knoop ze aan de binnenkant dicht. Klaar is je muts! Voor een warme winter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662431 335 2032-12-31T22:00:00+00:00 2403 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no muts knutselen breien handwerk https://schooltv.nl/video-item/wildbreien-de-wereld-mooier-maken-met-breiwerk 2024-01-04T11:15:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24527.w613.r16-9.8135539.webp Wildbreien | De wereld mooier maken met breiwerk Wat je nodig hebt voor het wildbreien zijn allemaal lapjes, hier kan je proeflapjes voor gebruiken. Die naai je allemaal aan elkaar net zoals ik hier aan het doen ben. Dit is een werk wat we met een breiclub hebben gemaakt. Ik moet nog een paar steken om hem dicht te maken en dan kunnen we naar buiten gaan om het te bevestigen. Nou af en toe als er leuke dingen zijn die we gemaakt hebben of dat we vinden dat het ergens leuker moet worden op straat dan doen we dit soort acties. De reacties zijn eigenlijk altijd leuk. Wat we doen mag dan niet. Het verbaast iedereen altijd. We spreken dan vaak af in de kroeg om te breien samen en dan komen er gewoon heel veel mensen. Het wordt ook op de website of op facebook gezet en dan komen veel mensen bij elkaar. Zo hebben we ook Katie's corner, daar zitten we ook vaak bij en daar zitten heel veel mensen te breien en dat is heel gezellig om ook steeds nieuwe mensen te leren kennen. Wat ik zelf het leukste vind is dat tijdens het breien hele andere gesprekken plaatsvinden dan als je gewoon in de kroeg zit en dat is eigenlijk wel heel bijzonder. Breien verbindt. Dat is echt wel zo. Ik heb nog iets gemaakt en dat past eigenlijk maar op 1 plek in Amsterdam en dat is hier. Breien maakt de wereld blijer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662432 136 2032-12-31T22:00:00+00:00 837 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no wol breien knutselen https://schooltv.nl/video-item/kerstballen-breien-zelfgemaakte-ballen-in-de-boom 2024-01-04T11:15:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24528.w613.r16-9.3ab6eae.webp Kerstballen breien | Zelfgemaakte ballen in de boom Ik heb zo'n zin in kerst, dus ik heb mooie kerstballen gemaakt. Geen gewone, maar gebreide. Ik ga je laten zien hoe dat moet. Om een kerstbal te kunnen breien moet je kunnen opzetten, meerderen, de tricotsteek en minderen. Dan kunnen we beginnen. Het patroon van deze kerstbal kun je vinden op de website. We beginnen met 14 steken opzetten. We breien eerst 1 pen recht en 1 averecht voordat we met meerderen beginnen. Let op want in de averechte pen heb je 3 markeringen zodat je straks weet waar je moet meerderen. En je breidt de pen uit. Vergeet niet na elke pen een toer erbij te zetten. Hiermee houd je bij waar je bent. In elke toer begin en eindig je met een rechte naald. Dit zijn je kanssteken om hem aan elkaar dicht te naaien. Zoals je bij naald 3 kan lezen begin je met 1 recht daarna 2 recht daarna een meerdering die je tussen de steken oppakt en dan nog 1 recht. Met een meerdering maak je je breiwerk breder. In naald 5 haal je tussen de ringetjes 1 recht, 1 meerdere, 2 recht, 1 meerdere, 1 recht. In elke oneven naald herhaal je de meerdere. De aantallen tussen de meerderingen groeien dus 4, 6, 8, 10, 12. We zijn nu in naald 15, dat is de laatste naald waarin je meerdert. Dat betekent dat je aan het einde 66 steken overhoudt. Tel aan het einde even goed na of je die ook hebt. Daarna beginnen we aan het middenstuk en dat is alleen maar heen en weer breien recht en averecht. Als je naald 28 hebt gedaan dan ben je klaar met het middelste gedeelte. We gaan nu door naar de minderingen. Nu komt de mindering, daar haal ik eentje af. Je breidt er eentje en je haalt de afgehaalde steek eroverheen. 12 recht en aan deze kant doe je een mindering door 2 recht samen te breien. En je bent bij een ring. Ik heb de laatste naald gedaan, 14 steken over en het is tijd om het af te werken. Nu ga je met een naald door de 14 steken. Je kant ze dus niet af maar je rijgt ze op de naald. Je haalt hem er doorheen de naald maar nog niet helemaal strak. Je steken zitten nu op je draad. Nu doe ik de draad van het opzetten op de naald zodat we de onderkant kunnen dichtmaken. Van de opzetrand steek je de naald elke keer door de buitenste lus van de steek en dan trek ik het aan. Zo sluit de onderkant zich. Nadat we hem hebben aangetrokken gaan we hem dicht borduren met de matrassteek en dat gaat als volgt. Je steekt hem eerst door de linkerkant 2x en dan door de rechterkant 2x. Nu is hij dicht en kunnen we hem gaan vullen. We hebben een haaknaald nodig om een lusje te kunnen maken. Maak een lusje, haal de naald erdoorheen en trek het tweede lusje door het eerste. Dit tot je er 30 hebt. Deze kerstbal is klaar. Maak er een mooie kerst van! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662433 261 2032-12-31T22:00:00+00:00 2063 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no naald breien knutselen kleding handwerk wol https://schooltv.nl/video-item/benodigdheden-voor-cupcakes-van-mixer-tot-bakvormpjes 2024-01-04T11:15:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24529.w613.r16-9.6945c96.webp Benodigdheden voor cupcakes | Van mixer tot bakvormpjes Hallo, en welkom bij de cursus cupcakes maken van de Thuisacademie. Ik ben Marjolein en ik ga je in 10 stappen laten zien hoe je zelf cupcakes kunt maken en versieren. Dat is helemaal niet moeilijk. De meeste spullen en benodigdheden kun je gewoon vinden in de supermarkt of in de bakwinkel. En op internet zijn er talloze webwinkels waar je de meeste versieringen, uitstekers en andere dingen ook kunt krijgen. In deze cursus gaan we kijken naar de basis van het cupcakes bakken. We beginnen met het beslag, en daarna gaan we de cupcakes vullen en versieren, want dat is natuurlijk het leukste. Nou, wat heb je daar allemaal voor nodig? Als eerste een muffinbakplaat. Papieren muffinvormpjes, die zet je zo in de vorm. Een mixer en een beslagkom om het beslag mee te mixen. Een rubberen spatel, een ijslepel, een deegroller om de marsepein of fondant mee uit te rollen, een aluminium spatel om de botercreme mee over de cupcakes te versieren, een keukenweegschaal om de ingredienten mee af te wegen. Spuitzakken om je botercreme of slagroom in te doen en een vulstandaard of eventueel een hoge beker zodat je ze makkelijk kunt vullen. Spuitmondjes in verschillende maten. Een zeef om het bakmeel mee boven het beslag te zeven. Een cupcakeboor of een appelboor waarmee je de cupcakes kunt uithollen waarna je ze kunt vullen. Uitstekers in verschillende soorten en maten. En verder: wat kwastjes, een mesje en verder wat cocktailprikkers. Nou, aan de slag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662434 80 2032-12-31T22:00:00+00:00 5088 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no zoet taart koken bakken https://schooltv.nl/video-item/cupcakes-maken-hoe-doe-je-dat 2024-01-04T11:15:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24530.w613.r16-9.7d3a8ee.webp Cupcakes bakken | Hoe doe je dat? De basis van de cupcake is het vanillecupcakeje. Die gaan we nu maken. Je hebt er zes ingrediënten voor nodig. We beginnen met de boter. Die moet goed op kamertemperatuur zijn zodat ie makkelijk te mixen is. Als de boter mooi romig is, kan de suiker erbij. Ik haal de boter eventjes van de wand en dan kunnen we weer verder mixen. Dan kan nu het vanille-extract erbij. Dan kunnen een voor een de eieren erdoorheen. En die mix ik er weer op de lage snelheid doorheen. Oke, nu kan het zelfrijzend bakmeel doorheen. Dat ga ik er even boven zeven. Niet allemaal tegelijk, ongeveer de helft. En dat mix ik erdoorheen. Nu doe ik de rest erbij. Dat is het bakmeel. Om het beslag mooi glad te maken voeg ik als laatste even wat melk toe. Het beslag is klaar dus kan ik nu de cupcakes gaan vullen. Daar doe ik deze papieren cupcakevormpjes in. Ik gebruik een ijslepel om de cakejes te vullen met het beslag. Er hoeft ook niet heel veel in hoor, ongeveer tweederde gevuld is genoeg. Dan heeft het ook nog voldoende ruimte om te rijzen. En als er echt niet meer in zit pak in mijn spatel erbij en schraap ik zo de rest van het beslag uit de kom. Nou, ze kunnen de oven in. De cupcakes gaan twintig tot vijfentwintig minuten in de ove op 180 graden. Zo de cupcakes zijn klaar. Als je niet zeker weet of je cupcakes goed gaar zijn, kun je er een satéprikker of breinaald in steken. Komt ie er schoon uit, dan zijn ze gaar. Nou deze zijn helemaal goed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662435 150 2032-12-31T22:00:00+00:00 6716 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no taart bakken zoet https://schooltv.nl/video-item/cupcakes-vullen-hoe-doe-je-dat 2024-01-04T11:15:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24531.w613.r16-9.a041754.webp Cupcakes vullen | Hoe doe je dat? Ik heb vanillecupcakes gebakken die ik nog lekkerder ga maken met een vulling. Daarvoor gebruik ik mascarpone, een Italiaanse roomkaas die zich heerlijk laat combineren met allerlei soorten jam. En ik heb gekozen voor aardbeienjam. Die twee ga ik nu lekker samen mixen. Zo. De vulling is klaar maar nu moet ie nog in de cupcakes. Wat je nodig hebt is een cupcakeboor zoals deze, of gewoon een appelboor. Steek hem in het midden van de cupcake tot bijna aan de bodem. Drukken en draaien, net niet tot aan de bodem en draai hem dan een beetje en haal hem langzaam weer omhoog. Nu kan de vulling erin. Daarvoor gebruik ik een spuitzak in een handige vulstandaard maar een hoge beker werkt ook. Met de spatel schep ik zo de vulling in de spuitzak. Nou het ziet er al heel lekker uit. En nu kan ik hem heel makkelijk van de standaard pakken. Nu kan ik de zak eruit halen, de vulling aandrukken en het einde draai ik even rond tussen mijn vingers. Ik gebruik een gladde spuitmond, want het hoeft verder geen mooie toef te worden en hiermee kun je net een egale portie vulling in de cupcake doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662436 99 2032-12-31T22:00:00+00:00 6911 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no bakken taart zoet https://schooltv.nl/video-item/botercreme-maken-hoe-doe-je-dat 2024-01-04T11:15:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24532.w613.r16-9.43bbd10.webp Botercreme maken | Hoe doe je dat? Ik ga je nu laten zien hoe je botercrème maakt. Botercrème kun je gebruiken om bijvoorbeeld mooie toefjes van te spuiten op je cupcakes, of als plakmiddel voor versieringen van marsepein of fondant. Dat ga ik doen. Wat heb je daarvoor nodig? 250 gram boter die je al een beetje op kamertemperatuur hebt laten komen nodig en 250 gram poedersuiker. En als laatste een klein beetje warm water. We beginnen met de roomboter, die gaat in de beslagkom. Ik gebruik een mixer om de boter lekker zacht te kloppen. De boter is nu lekker luchtig, nu kan de poedersuiker erbij. Die zeef ik boven de boter zodat er geen klontjes in de botercreme komen. Zo. En om nou te voorkomen dat je keuken helemaal wit wordt als je gaat mixen, gebruik ik een speciaal spatdeksel. Dat leg ik op de beslagkom, daar kan ik mijn mixer gewoon doorheen steken. Dat kan je gewoon kopen bij de bakwinkel zodat je geen witte wolken in je keuken krijgt. De botercrème is al lekker smeuiig, maar om het nog wat gladder te maken, doe ik er nog een beetje warm water doorheen. De botercrème is nu klaar om op de cupcakes te smeren. Ik pak m’n cupcakes erbij en een spatel om de botercrème mee aan te brengen. Dat smeer ik uit over de cupcake. Ook weer niet te veel, het gaat er alleen maar even om dat er een plaklaagje op zit. Een egale laag. Zo nu kan de versiering erop. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662437 114 2032-12-31T22:00:00+00:00 3795 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no bakken taart zoet https://schooltv.nl/video-item/toefjes-spuiten-hoe-doe-je-dat 2024-01-04T11:15:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24533.w613.r16-9.9263879.webp Toefjes spuiten | Hoe doe je dat? Waar je je cupcakes mee versiert, noem je een topping. Toppings heb je in allerlei soorten, bijvoorbeeld op basis van roomboter, slagroom, banketbakkersroom; je kunt het zo gek niet bedenken en het is allemaal even lekker. Ik heb een topping gemaakt op een basis van botercreme. Ik heb vier spuitzakken gemaakt met verschillende kleuren en ook met verschillende spuitmondjes. Ik begin met de klassieke swirl. Hiervoor heb ik nodig: mijn cupcake en een spuitzak met een dichte stertip. Hiermee kan ik mooie toefjes spuiten. Ik doe mijn duim en wijsvinger eromheen en ik draai hem een paar keer rond in mijn hand zo zit de spuitzak goed dicht en kan er geen botercreme meer uit het verkeerde uiteinde van de zak ontsnappen. Met mijn andere hand hou ik de spuitzak vast en stuur ik hem als het ware. Met mijn rechterhand oefen ik de druk eruit om de botercreme eruit te drukken. Voor de klassieke swirl begin ik aan de buitenkant. Ik draai langzaam een rondje. Het tweede rondje, iets meer naar binnen. Als ik bijna aan het eind van druk ik hem ites naar beneden en til hem weer op. Wat ook een mooie swirl is om te maken is de roos. Hiervoor gebruik ik een spuitzak met dropflowertip. Ik ga hierbij iets anders te werk dan bij de gewone swirl. Spuitzak in het midden. Beetje drukken, dan een rondje eromheen. Daar nog een keer omheen. En ik laat los. Dan laat ik nu even de gladde toef zien. Die maak je met een spuitmond met gladde mond dus geen karteltjes. Je krijgt er geen siertje in maar gewoon een gladde swirl. Net als met de klassieke swirl begin ik aan de buitenkant en draa ik rond. En dan aan het einde naar beneden en naar boven. En dat is ie. Een hele bijzondere toef om te maken is er eentje met twee kleuren. Dat krijg je voor elkaar met een speciale duospuitzak. Die heeft twee compartimenten waar je dus twee verschillende kleuren botercreme in kan doen. Daarna doe je hem in een gewone spuitzak en als je dan gaat spuiten krijg je dus een swirl met twee kleuren. Naar binnen draaien, naar beneden en hop. En daar is ie weer. Ik heb hier allerlei parels en andere dingetjes en daar ga ik m’n cupcakes mee afmaken. Een beetje willekeurig is juist wel leuk. Bij mijn roosjes vind ik zilveren parels wel leuk. Op mijn groene cupcakes vind ik groene kikkers wel leuk. Helemaal feestelijk toch? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662441 117 2032-12-31T22:00:00+00:00 7217 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no bakken taart zoet https://schooltv.nl/video-item/cupcakes-versieren-met-fondant-hoe-doe-je-dat 2024-02-20T18:40:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/45000/images/45028.w613.r16-9.0828e32.webp Cupcakes versieren met fondant | Hoe doe je dat? Je kunt van je cupcakes ware kunstwerkjes maken door ze te versieren met marsepein of fondant. Mar hoe doe je dat precies? Ik ga je laten zien hoe je cupcakes kunt versieren met als thema geboorte. Dat is een leuk alternatief voor de traditionele beschuit met muisjes bijvoorbeeld. Daarvoor heb ik al een cupcake bedekt met botercreme. Daar kan ik zometeen de fondant op bevestigen. Ik begin met de fondant. Die kneed ik eerst even soepel. Dan verdeel ik hem in twee stukken, omdat want ik wil ook wat roze fondant maken, want het is een meisje. Daarvoor gebruik ik een klein beetje roze voedingsmiddelenkleurstof die ik met een cocktailprikker op de fondant doe. En dat kneed ik er vervolgens doorheen. De fondant is nu mooi roze. Dus ik kan hem zo gaan uitrollen. Ik gebruik een beetje poedersuiker om het werkblad in te suikeren, dan blijft de fondant straks niet plakken. Dat doe ik ook met de roller. Dan blijft ie niet plakken. Dan kan ik het gaan uitrollen. Zorg wel dat je de fondant af en toe even ronddraait, ook weer om te voorkomen dat het blijft plakken. Dan rollen we de fondant uit tot ongeveer twee mm dik. En dan kunnen we de vormpjes uitsteken. Ik begin met deze met ribbeltjes, dat wordt de achtergrond. Druk de uitstekers in de fondant, beweeg ze een beetje heen en weer zodat je zeker weet dat de vormpjes goed los zitten en haal de vormpjes er dan uit. En dan wil ik ook nog graag een vogeltje maken. Die blijft een beetje zitten. Dan gebruik ik de achterkant van het kwastje om hem er voorzichtig uit te halen. Ik heb ook een stukje witte fondant uitgerold en daar ga ik een rondje uitsteken. En daar is een mooi geribbeld rondje. Ik pak m’n cupcake er weer bij. Daar zit al een laagje botercreme op. Daar blijft de achtergrond mooi op plakken. Ik pak mijn roze achtergrondje, die leg ik erop en wrijf ik met vingers zachtjes aan. Zodat er geen lucht onder blijft zitten. Nu kan het witte rondje erop. Maar om te zorgen dat ie goed blijft plakken, smeer ik hem in met wat eetbare lijm. Maar je kan ook water gebruiken. Insmeren. En dan op het cakeje leggen. Weer zachtjes uitwrijven. Dat is twee. Dan kan als laatste het vogeltje erop. In Superschattig toch? Voor een makkelijke versie van een geboortecupcake kun je ook gewoon een met botercreme besmeerde cupcake in de muisjes dopen, blijft vanzelf plakken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662442 196 2032-12-31T22:00:00+00:00 12827 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no bakken https://schooltv.nl/video-item/roosjes-maken-van-marsepein-hoe-doe-je-dat 2024-01-04T11:15:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24534.w613.r16-9.e57483b.webp Roosjes maken van marsepein | Hoe doe je dat? Mooi he, zo’n roosje van marsepein? En helemaal niet moeilijk om te maken. Daarvoor begin ik met roze marsepein. Die kneed ik even soepel. Daarna rol ik hem uit tot een slangetje van ongeveer een cm dik. Daar maak ik straks de bloemblaadjes van. Met een mesje snij ik hem vervolgens in zeven plakjes. Zorg dat je ze allemaal even dik maakt. Hoe dikker, hoe groter de blaadjes. Dan pak ik mijn plasticfolie erbij, daar leg ik het blaadje op, vouw hem dicht en dan gebruik ik mijn wijsvinger om het blaadje uit te wrijven. Een voor een wrijf ik ze zo uit tot bloemblaadjes. Ik begin met het blaadje voor de kern. Die vouw ik een beetje strak op. De andere blaadjes leg ik er losjes omheen. Omdat ik geen poedersuiker gebruik, blijft het allemaal goed plakken. Bovenkantjes vouw ik een beetje naar buiten. Nog eentje. Even een beetje bijvouwen. Ik gebruik een beetje groene marsepein voor het uitsteken van een blaadje dat ik aan de onderkant van de roos ga vastmaken. Een beetje draaien. Dan neem ik deze uitsteker, de calyx. Druk hem in de marsepein en beweeg hem even. En met de achterkant van mijn penseeltje haal ik hem eruit. Nu kan ik hem heel gemakkelijk aan de achterkant van de roos vastmaken. Nu heeft de roos een mooie achterkant. Om het helemaal af te maken gebruik ik deze uitsteker een paar blaadjes te maken. Door hierop te drukken, zorg ik voor een mooi nervenpatroon in het blaadje. En nu kan ik hem ook weer makkelijk eruit drukken. Nu kan ik ze op de cupcake gaan zetten. Ik smeer hem eerst in met een beetje eetbare lijm. Dan ga ik de blaadjes vastmaken. Die drapeer ik dan zoals ik ze wil op de cupcake. Ik vind het wel leuk als ze niet helemaal plat zijn. En dan kan als laatste de roos erop. Prachtig toch? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662443 196 2032-12-31T22:00:00+00:00 10225 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no taart bakken zoet https://schooltv.nl/video-item/letters-uitsteken-hoe-doe-je-dat 2024-01-04T11:15:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24535.w613.r16-9.5e53427.webp Letters uitsteken | Hoe doe je dat? Je kunt uit marsepein of fondant ook letters steken, dat doe je met funky tappits. Dat zijn plastic vormpjes waar letters in zitten. Ik wil graag roze letters, daarvoor heb ik roze marsepein, ga ik nu even uitrollen. Dat doe ik in de lengte zodat ook de letters die in het midden van het rekje zitten, makkelijk kunnen worden uitgestoken. De marsepein is nu mooi dun. Voordat ik ze uit ga steken, wentel ik ze even door de marsepein, zodat de letters niet blijven plakken in de marsepein. Druk ik erin. Het is niet erg als er stukjes van andere letters meekomen. Nou je ziet al dat de letter mooi roze is. Nu moet ik hem er alleen nog uit zien te krijgen. Dit stukje gaat er makkelijk uit dit hoort niet bij de letter. Maar dit is een heel gefriemel. Dus wat ik doe is even met mijn funky tappit op de rand van het aanrechtblad slaan. Dan laat ie makkelijk los. ZO doe ik dat met alle lettertjes. Smeer de achterkant van de letters even in met wat eetbare lijm om ze op de cupcakes te plakken. Kan ook met water. Hoeft niet veel. Ik pak m’n cupcakes erbij. En ik leg de letters voorzichtig in het midden, druk ze een beetje aan. Sofie, gefeliciteerd! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662444 119 2032-12-31T22:00:00+00:00 1844 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no koken zoet bakken taart letter https://schooltv.nl/video-item/versieren-met-eiwitglazuur-hoe-doe-je-dat 2024-01-04T11:15:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24536.w613.r16-9.f8c8abe.webp Versieren met eiwitglazuur | Hoe doe je dat? Eiwitglazuur is een lekker zoet glazuur, dat hard wordt. Ik zal je nu laten zien hoe je dat maakt. Je hebt er voor nodig. Poedersuiker, eiwitpoeder en een beeetje water. We beginnen met het zeven van de poedersuiker. Je gebruikt een hele bus, dus 250 gram. Daar gaat het eiwitpoeder bij. Als laatste doe ik het water erbij om het vloeibaar te maken. Nu kan ik het op lage snelheid gaan mixen. Het wordt al een beetje vaster, ik doe er nog een beetje water bij om het iets vloeibaarder te maken. Hoe meer water je erbij doet, hoe vloeibaarder het wordt. Het glazuur is nu dik en glazend, en klaar voor gebruik. Ik doe een deel van het glazuur in een apart bakje want dat wil ik een kleurtje geven. Daarvoor pak ik even een cocktailprikker en mijn kleurstof. En ik doe een beetje kleurstof in het glazuur. Zo krijg ik een mooi groen glazuur. Dat spatel ik er even doorheen totdat het mooí egaal groen is. Oke, dan kan ik het glazuur op de cupcake gaan aanbrengen. Ik pak m’n cupcake erbij en m’n aluminium spatel. Schep er wat glazuur op en dat breng ik dan zo aan. Smeer ik mooi uit zodat de hele cupcake ermee bedekt is, ook de randjes. Nu kan ik hem verder gaan versieren met spikkels. Dat kan alleen als het glazuur nog zacht is want binnen notime is het hard en kun je er niks meer insteken. En als laatste zet ik een suikerfiguurtje in dezelfde kleur in het midden. Superfeestelijk toch? Met glazuur kun je ook heel goed schrijven maar daarvoor heb je wel eerst een spuitzakje nodig. Die maak je van bakpapier. Ik heb er een driehoekje uitgeknipt. Ik hou hem vast aan de korte kant en mijn rechterhand bij de punt. Die vouw ik zo om mijn hand heen tot een puntzakje. Het flapje gaat weer naar binnen. Deze kan ik nu vullen met het glazuur. Niet zo heel veel anders loopt het er weer uit. Druk ik het glazuur vanaf de bovenkant van het zakje naar beneden en vouw ik hem vanaf de hoeken dicht. Nu hoef ik alleen nog het puntje van het zakje af te knippen om te kunnen schrijven. Voordat ik met het glazuur op de cupcake ga schrijven test ik eerst even of het lijntje goed is. Nu we zeker weten dat het glazuurlijntje goed is kunnen we ermee op de cupcake schrijven. Hou het spuitzakje iets boven de cupcake, zodat het een mooie gladde lijn wordt. Zo, schattig toch? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662445 240 2032-12-31T22:00:00+00:00 1729 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no bakken taart zoet https://schooltv.nl/video-item/koekiemonstercupcakes-hoe-maak-je-die 2024-01-04T11:15:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24537.w613.r16-9.0817119.webp Koekiemonstercupcakes | Hoe maak je die? De cupcakes die ik nu ga maken zijn superleuk als traktatie of voor op een kinderfeestje: koekiemonstercupcakes! En dat is helemaal niet zo moeilijk. Ik heb alvast mijn botercreme blauw gekleurd want Koekiemonster is natuurlijk blauw, alleen het vachtje, die wordt van kokos gemaakt, die moet ik nog even blauw kleuren. Daarvoor gebruik ik wat blauwe voedingskleurstof. Dan gevruik ik even een cocktailprikker om de kleurstof met wat water te vermengen. Nu doe ik de kleurstof samen met de kokos in een diepvrieszakje. Daar gaat de kleurstof bij. Het zakje goed dicht en dan moet je er even goed mee schudden totdat alles egaal blauw is. Nu ga ik de cupcake bedekken met een laag blauwe botercreme. Ik spuit er gewoon een flinke toef op die ik daarna ga uitspatelen dus hij hoeft niet netjes te zijn. Dan gebruik ik mijn spatel om het vervolgens uit te spreiden tot een glad bergje .Het hoeft niet heel netjes want we gaan hem zo meteen nog door de kokos wentelen. Nu kunnen we Koekiemonster zijn blauwe vachtje geven. Koekiemonster kan nu zijn mond en ogen krijgen. DE mond van Koekiemonster wordt een klein koekje. Ik snij er eerst een stukje af. Voor ik die in de ciupcake ga steken maak ik eerst een kleine incisie in de cupcake, schuin naar binnen. En dan zo het koekje. Nu zijn ogen nog. Daarvoor gebruik ik witte fondant en daar rol ik een balletje van. En een beetje plat. Nu moeten er alleen nog een paar pupillen op, dat zijn deze chocoladepilletjes. De achterkant smeer ik in met eetbare lijm zodat ik ze straks makkelijk op de ogen kan plakken. Dan plak ik hem op het oog. Nu kan ik de oogjes aan Koekiemonster bevestigen. Maar eerst maak ik weer even met een mes twee kleine incisies boven op de cupcake. Hier kan ik de oogjes insteken. En het andere oog. Zodat Koekiemonster ook wat kan zien. Zo, laat dat kinderfeestje maar beginnen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662446 191 2032-12-31T22:00:00+00:00 2360 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no bakken koek taart zoet https://schooltv.nl/video-item/hoe-begin-je-een-moestuin-niet-te-groot-en-op-een-zonnige-plek 2024-01-16T15:48:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24538.w613.r16-9.b5f038e.webp Hoe begin je een moestuin? | Niet te groot en op een zonnige plek Het is makkelijk op in het voorjaar hard van stapel te lopen met een grote tuin waar je vervolgens geen tijd meer voor hebt. En dan wordt de tuin een bron van frustratie in plaats van voldoening. De grote vraag is: met hoeveel vierkante meters begin je? Waarschijnlijk het belangrijkste advies voor beginnende moestuinierders is: begin klein. Niks is zo frustrerend als een tuin waar eigenlijk meer onkruid groeit dan groenten. En hoeveel vierkante meters kan je nou beginnen. Bijvoorbeeld 10 en ieder jaar wat uitbreiden met 10 vierkante meter erbij. Een kleine goed onderhouden moestuin is productiever dan een tuin die eigenlijk te groot voor je is. Zo'n grote tuin heb je waarschijnlijk niet, maar als je in je eigen tuin een moestuin wilt aanleggen dan ben je geneigd om hem achterin je tuin te zetten omdat er niet het hele jaar door groen in te vinden is. Maar eigenlijk is het veel handiger om je tuin dichtbij het raam te zetten en je keuken zodat je kan zien hoe alles groeit en je ook eerder geneigd bent om er iets uit te halen. Mocht je nou geen ruimte hebben in je tuin voor een moestuin of heb je helemaal geen tuin, denk dan ook eens aan een volkstuinvereniging. Hier zijn mensen die je kunnen helpen met de opzet van een tuin en er is kennis om uit te wisselen en vaak zijn de omstandigheden daar ook optimaal voor een moestuin. Of als je een klein balkon hebt zijn er ook een tal van mogelijkheden om op je balkon in potten of bakken groente, fruit en kruiden te kweken. De ideale plek voor een tuin is een zonnige plek. Kies voor een plek in de volle zon op het zuiden en houd er rekening mee dat hagen in het voor- en najaar zorgen voor schaduwplekken waardoor een vochtig microklimaat ontstaat waar slakken heel erg van houden en die wil je natuurlijk niet in je tuin. Nog enkele tips: Een schutting of muur biedt prima ondersteuning voor klimgroenten en een moestuin waar minimaal 6 uur per dag zon kan komen is een prima plek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662447 125 2032-12-31T22:00:00+00:00 10992 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no verbouwen moestuin fruit groente kweken https://schooltv.nl/video-item/spitten-en-zaaien-zo-maak-je-je-moestuin-klaar-voor-gebruik 2024-01-04T11:15:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24539.w613.r16-9.34ea1e6.webp Spitten en zaaien | Zo maak je je moestuin klaar voor gebruik Het spitten van de grond is heel belangrijk op die manier zorg je ervoor dat de grond luchtig blijft en er voldoende zuurstof bij kan. En wanneer spit je nou? Dat is ook niet heel moeilijk. Het ligt er helemaal aan wat voor soort grond je hebt. Als je nou kleigrond hebt, zware grond, klei of leem, dan spit je bij voorkeur in het najaar of als de winter begint. En bij de lichtere gronden zand en veen, dan zorg je ervoor dat je spit in het begin van het voorjaar. Spit ongeveer 1 spade diep en zorg ervoor dat het onkruid ondergespit wordt zodat het verstikt. Daarna kun je je grond verrijken met bijvoorbeeld compost, mest en kalk als dat nodig is. Kalk gebruik je om de Ph waarde van je grond te verhogen en je kunt heel makkelijk te weten komen of dat nodig is voor jouw tuin door een beetje grond op te sturen naar een laboratorium voor bodemonderzoek. Compost gebruik je door om structuur van je grond te verbeteren waardoor de luchtigheid ook beter wordt en de samenstelling. Dit is koeienmest maar je kunt ook paardenmest gebruiken of andere meststoffen. Zorg dat er genoeg voedingsstoffen in de grond komen. Wacht met spitten altijd op een vorstvrije periode anders kom je niet door de grond heen. Ook het aanleggen van je moestuin begin je na de vorstperiode. En je kunt dan beginnen met het zaaien van zaadjes en dat kan binnen al vanaf februari. Hier heb ik snijbiet of bloemkool en vanaf maart kan je al buiten zaaien. Ieder gewas heeft zijn eigen periode van zaaien, dat kan je op het zakje vinden of op het zaai en oogst schema wat je op de website kunt zien. Daarnaast kun je ook plantjes kopen en die direct in de grond zetten zoals bijvoorbeeld dit slaplantje. Om het hele jaar door van je tuin te kunnen eten is het handig dat je een teelplan maakt. En daarmee maak je een schets van je tuin met de afmetingen ervan en deel je je tuin op in vakken. Je maakt bedden van 1 tot 1,2 meter breed zodat je er goed bij kan en niet op de bedden hoeft te staan. De ene groente haalt meer voedingsstoffen uit de grond dan de andere. Om te voorkomen dat de grond arm wordt aan voedingsstoffen kun je gebruik maken van een roulatiesysteem in vakken. Zo kun je het ene jaar in het ene vak aardappelen poten en het andere jaar in een ander vak. Verbouw niet altijd op dezelfde plek dezelfde groente want dan verarm je de grond en heb je meer kans op ziektes. Een eenvoudig vakkenschema bestaat uit vier vakken bijvoorbeeld wortelgroente, bladgroente, koolsoorten en vruchten. En als je deze groente elk jaar een vak opschuift houd je de grond in goede conditie. Het is handig om een middenpad te maken en zijpaden tussen de groentevakken zodat je eenvoudig kunt zaaien, oogsten en de groente kunt verzorgen. Als je gaat beginnen met zaaien en je bent net bezig met je moestuin kan het lastig zijn om te bepalen hoeveel zaad je nou precies moet gebruiken. Als je in een keer een heel zakje slazaad zaait, heb je ook in een keer 100 kroppen sla die klaar zijn en de rest van het seizoen misschien niks meer. Dus het is beter om verspreid te zaaien, 2 of 3 keer met een tussenperiode zodat je ook verspreid kunt oogsten. Er zijn een aantal groentes die makkelijk zijn om te verbouwen en die relatief weinig eisen stellen en het bijna altijd doen. Voorbeelden daarvan zijn bijvoorbeeld bonen, courgettes, snijbiet, andijvie, sla. Sla kun je bijvoorbeeld 2 of 3x oogsten en is vaak na 4 of 5 weken al klaar. Deze gewassen bieden de grootste opbrengst is verhouding tot de tijd die het kost om ze te laten groeien en de ruimte die ze innemen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662448 218 2032-12-31T22:00:00+00:00 11105 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no kweken fruit moestuin groente https://schooltv.nl/video-item/bonen-verbouwen-in-je-moestuin-hoe-doe-je-dat 2024-01-04T11:15:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24540.w613.r16-9.f6278dc.webp Bonen verbouwen in je moestuin | Hoe doe je dat? Er zijn heel veel soorten bonen. Sperziebonen, tuinbonen, kapucijners, erwten, peulen, noem maar op. Bonen houden van warmte, want eigenlijk komen ze uit Peru en Mexico. En daarom mag je ze hier in Nederland pas in de grond stoppen als de nachtvorst eruit is. In ieder geval moet de grond niet meer bevroren zijn. En wanneer dat precies is, is moeilijk te zeggen. Meestal is dat rond half mei, dan is de kans op nachtvorst al een heel stuk minder en kun je ze goed zaaien. Het is ook handig bonen gespreid te zaaien, zodat je op verschillende momenten kunt oogsten. Op die manier heb je in de herfst nog bonen terwijl ze in de winkel al hartstikke duur zijn. Het voordeel van bonen is dat ze geen extra mest nodig hebben. Sterker nog, ze leggen zelfs stikstof uit de lucht vast in de wortels en dat is goed voor de bodem en andere planten. Op die manier komt er stikstof in de bodem. Bonen zaai je niet 2x op dezelfde plek, want dan komt er teveel in de grond en dan werkt het niet meer. Stambonen hebben geen steun nodig want die hebben hun eigen stam. Maar de meeste bonensoorten zijn klimmers en hebben steun nodig om omhoog te groeien. En wat je dan kunt doen is een raster maken van bijvoorbeeld bamboestokken waarbij je de stokken in de grond duwt zodat ze stevig staan. En met een touw kun je dan de stokken aan elkaar vast knopen. Bij de struikboon of de klassieke prinsessenboon zaai je de zaden in een geultje, op deze manier, en dan leg je ze om de ongeveer 8 centimeter bij mekaar en dan doe je het geultje weer dicht. Wat ook kan is dat je ze om de 5 centimeter met z'n drieën bij elkaar zaait, op deze manier. In zware grond, klei grond, gaan de zaden ongeveer 2 centimeter diep en in iets zachtere grond, meer de zandgrond, kan het wel 5 centimeter diep. Sommige mensen vinden het handigist om de geultjes 30 centimeter van elkaar te doen, maar eigenlijk is wat meer ruimte, 50 tot 60 centimeter wel handig omdat je dan makkelijker tussendoor kunt schoffelen. Zaadjes ontkiemen onder de grond en dat zie je natuurlijk niet. En als je nou benieuwd bent hoe dat eruit ziet, kun je heel goed een boon gebruiken. In een glas met een stukje vochtig keukenpapier. In een paar dagen zie je hem al ontkiemen. In een week tijd heb je al zo'n plantje en die kan je dan weer uitplanten in de grond. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662449 162 2032-12-31T22:00:00+00:00 3579 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no groente kweken moestuin fruit https://schooltv.nl/video-item/kool-verbouwen-in-je-eigen-moestuin 2024-01-04T11:15:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24541.w613.r16-9.4d23b03.webp Kool verbouwen | In je eigen moestuin Er zijn verschillende koolplanten die makkelijk te telen zijn. Denk bijvoorbeeld aan bloemkool, rode kool, broccoli, groene kool. Maar ook niet zo voor de hand liggende zoals paksoi of raapsteeltjes of radijs zijn heel makkelijk om te telen. Het is belangrijk dat je goed de grond bemest, want koolplanten hebben heel veel voedsel nodig. Dat kan met dierlijke mest of organische mest. Ook is wisselteelt heel belangrijk, want als je meerdere malen op dezelfde plek koolplantjes plant, kan er schimmel ontstaan. Je kunt koolplantjes als plantje in de grond zetten maar ook zaaien. In beide gevallen heb je er weinig omkijken naar, gewoon wachten totdat hij klaar is. Sommige koolsoorten zijn eind van de zomer klaar zoals broccoli of bloemkool en andere soorten later in het jaar zoals oktober/januari bijvoorbeeld spruitjes. In juli en augustus kan je winterbloemkool zaaien in je tuin. Deze planten overwinteren in het Nederlandse klimaat en kunnen tegen enkele graden vorst. Je zaait de zaadjes op ongeveer 60 cm afstand van elkaar en zorg ervoor dat ze een halve tot 1 cm diep onder de grond zitten. En als dan eenmaal het plantje bovenkomt kan je hem afdekken met een schutblad om te voorkomen dat de plant gaat doorschieten en doorschieten betekent dat een verdikte stengel ontstaat waardoor er geen goede vrucht meer aankomt. Als er eenmaal bloemkool aan je plant zit, kun je daar ook weer een blad overheen leggen om te voorkomen dat je plant geel wordt. Vervolgens begint de verzorging van je planten, zorg voor voldoende water en mest en houd je tuin onkruid vrij. En na ongeveer 4 maanden kun je je bloemkool oogsten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662450 106 2032-12-31T22:00:00+00:00 3523 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no groente kweken moestuin fruit https://schooltv.nl/video-item/bladgroente-verbouwen-in-je-eigen-moestuin 2024-01-04T11:15:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24542.w613.r16-9.11d9781.webp Bladgroente verbouwen | In je eigen moestuin Bladgroenten zijn heel makkelijk te telen en groeien snel en dat is dus heel handig. Een rijtje pluksla is zo gezaaid. Binnen een paar weken heb je al oogst. Een andere bladgroente is bijvoorbeeld spinazie. Die kun je ook makkelijk telen en is lekker in salades. Net als bijvoorbeeld deze: Snijbiet. Lijkt op spinazie en kan je ook in salades eten. En deze is ook heel makkelijk want de kans op doorschieten klein is. En met doorschieten verschijnt er een ongewenste bloemstengel waardoor de bladeren niet meer zo lekker zijn. Iets moeilijker is het telen van kropsla, bindsla of ijsbergsla. Je moet iets meer rekening houden met de zaai-afstand, tijdstip van zaaien en de bemesting. Zorg voor voldoende water om doorschieten te voorkomen. Door verspreid sla te zaaien kun je er het hele jaar van genieten. Nog een bladgroente die heel makkelijk te kweken is, is rucola. En rucola heeft ook een geweldige smaak. Dit is andijvie, een heel veelzijdige groente. Als je hem zaait na de langste dag, na 21 juni, dan is er geen kans meer op doorschieten. Deze sla is echt doorgeschoten en niet zo'n klein beetje ook. Het ziet er wel mooi uit, maar lekker is het niet meer. Bladgroenten houden van een stikstofrijke bodem. Dat kan je bijvoorbeeld bereiken door compost, potgrond of koemestkorrels toe te voegen. En door de compost en potgrond te mengen door de bovenlaag zorg je dat het water beter wordt vastgehouden in de grond. En die vochtigheid is erg belangrijk voor bladgroenten. Vochtigheid trekt ook slakken aan en dat zijn de grootste vijanden van bladgroenten en daar moet je ook iets tegen doen om dat te bestrijden. Slakken houden van vocht en schaduw en gaan dan ook bij voorkeur in de ochtend of schemer aan de wandel. Je kan dan ook zelf op slakkenjacht gaan en verzamelen in een pot met deksel erop. En als je ze dan weer uitzet op een plek waar vogels en egels ze kunnen vinden heb je er geen last meer van. Slakken houden van blaadjes sla, maar ze houden nog meer van bier. En als je een bekertje ingraaft in de grond, je vult de beker met bier en dan heb je een slakkenval. Het gist trekt de slakken aan en dan vallen ze erin. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662451 153 2032-12-31T22:00:00+00:00 2985 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no groente moestuin kweken fruit https://schooltv.nl/video-item/tomaten-en-aardappelen-verbouwen-in-je-eigen-moestuin 2024-01-04T11:15:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24543.w613.r16-9.f84176d.webp Tomaten en aardappelen verbouwen | In je eigen moestuin Tomaten kan je vanaf half mei ongeveer in de volle grond zaaien. Je zaait ze ongeveer 45 centimeter van elkaar en je bedekt het met grond. Je hoeft de grond niet echt aan te drukken. Na ongeveer 1,5 week zul je de eerste plantjes zien en als dat het geval is, zet je er een flinke stok naast het plantje zodat je goed kan zien waar hij staat en dat de plant omhoog kan klimmen langs de stok. Zorg voor voldoende water en voeding en houd je tuin onkruidvrij. Na ongeveer 10 weken zijn je tomaten klaar om te oogsten. Een tomatenplant heeft de neiging om heel snel, heel groot te worden en dan heb je voor je het weet een enorme struik in plaats van een tomatenplant. Hoe meer blad en hoe meer scheuten, hoe minder vruchten eraan zitten, dus het is van belang dat je die kleine zijscheutjes eruit haalt en dat heet dieven. Zorg dat je dat dieven doet wanneer de scheutjes nog heel klein zijn, want als dat doet wanneer ze groot zijn laat je een grote wond achter en dat maakt de plant heel kwetsbaar. Als je zelf aardappelen wilt verbouwen kun je het beste pootaardappelen gebruiken. En de pootaardappel kun je herkennen aan de uitlopers, hieraan komen de stengels en de nieuwe aardappelen. Om ze in de grond te pootten maak je een gleufje, dat wordt een voortje genoemd, van ongeveer 10 centimeter breed en 5 centimeter diep. En dan leg je de aardappelen met de uitlopers naar boven zonder ze te breken. Dus heel voorzichtig. En je legt ze ongeveer op 33 centimeter van elkaar. Vervolgens dek je de voor toe met ongeveer 10 centimeter aarde zodat er een soort heuveltje ontstaat. Na een paar weken komen de aardappelplantjes boven de grond uit en om te voorkomen dat ze gaan hangen zet je er een stok bij. De moederknol, dat is de pootaardappel die je in de grond hebt gestopt, die maakt boven de grond stengels en bladeren zoals je hier kunt zien. En onder de grond vormt hij wortels en ondergrondse stengels. En het is aan de ondergrondse stengels dat er nieuwe aardappelen gaan groeien. Op het moment dat de bovengrondse delen gaan verdorren en uitgebloeid zijn, dan is het tijd om te gaan kijken in de grond of er aardappelen aan zitten. Meestal zijn het een stuk of 7, misschien wel 10. Eens even kijken wat er hier te vinden is. Nou, de eerste nieuwe aardappelen. Je moet wel altijd zorgen dat je ze voorzichtig uit de grond haalt, de grond opzij duwen of voorzichtig aan de stengels trekken zodat ze niet stuk gaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662452 182 2032-12-31T22:00:00+00:00 4936 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no moestuin fruit kweken groente https://schooltv.nl/video-item/fruit-verbouwen-in-je-eigen-moestuin 2024-01-04T11:15:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24544.w613.r16-9.59e2419.webp Fruit verbouwen | In je eigen moestuin Aardbeien zijn heel makkelijke planten die je goed kunt houden op humus droge grond. Ze houden niet van heel nat maar laat ze vooral niet al te droog worden en zorg voor voldoende bemesting. Je kunt ze heel goed in een pot houden in je eigen tuin, maar ook prima in de droge grond zoals je hier ziet. Als er aardbeien aankomen leg er dan een beetje stro onder zodat de aardbeien droog blijven en niet gaan verrotten. Aardbeien maken uitlopers en die uitlopers kun je in de grond steken voor nieuwe aardbeien voor het jaar daarop. Frambozen groeien overal onder elke omstandigheden. Graaf ze in in een pot in de tuin omdat ze de neiging hebben om te gaan woekeren. Je zorgt ervoor dat je ze jaarlijks bemest en dat ze vochtig worden. Bessenstruiken zijn heel makkelijk om te houden. Je hebt er weinig omkijken naar. Het enige wat je moet doen in het vroege voorjaar is ze goed snoeien en daarna gaan ze gewoon hun gang. Ook voor vogels is het een heel lekker hapje en daarom is het belangrijk dat je de bessen beschermt met bijvoorbeeld een vogelnet. Niet alleen in Frankrijk groeien druiven, maar ook in je eigen achtertuin kun je druiven kweken. En daarbij is het belangrijk welke soort je kiest. Welke druif je kiest voor consumptie of misschien om wijn te maken. In het voorjaar is het belangrijk dat je druiven flink terug snoeit naar de hoofdtak zodat er 1 grote hoofdtak overblijft en als er eenmaal druiventrossen aan je tak zitten is het belangrijk dat je de toppen eruit snoeit. Één blaadje boven de trossen snoei je eraf zodat er heerlijke druiven overblijven. Als je kiwi's in je tuin wil, dat kan. Het enige wat je nodig hebt is heel veel plek. Want kiwiplanten worden heel snel heel groot. Ze kunnen binnen een paar jaar deze muur bedekken. Voor je kiwi fruit hebt, heb je tijd nodig want het duurt een paar jaar voordat er vruchten aan de plant komen. Als je fruit aan je kiwiplant wil heb je aan 1 plant niet genoeg. Je hebt er 2 nodig. Namelijk een mannelijke plant en een vrouwelijke plant en samen zorgen ze ervoor dat je kunt genieten van je eigen kiwifruit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662453 153 2032-12-31T22:00:00+00:00 6051 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no groente moestuin fruit https://schooltv.nl/video-item/kruiden-verbouwen-in-je-eigen-moestuin 2024-01-04T11:15:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24545.w613.r16-9.688b472.webp Kruiden verbouwen | In je eigen moestuin Kruiden zijn een hele welkome aanvulling in de keuken. Je kunt kruiden zaaien als zaadje of als plantje in de grond stoppen in de volle grond zoals hier. Je hebt bijvoorbeeld peterselie, koriander, kervel, dille. Wat je maar lekker vindt eigenlijk. En nog handiger is om de kruiden vlak bij je keuken te verbouwen zodat je er makkelijk bij kan. Een heel lekker kruid is bijvoorbeeld munt. Je kent het vast wel. Die marokkaanse muntthee. Er zijn heel veel verschillende soorten munt, maar vooral de groene munt wordt gebruikt in de thee. Een nadeel van deze plant is dat deze enorm kan gaan woekeren. Om dat te voorkomen kan je de plant met pot en al in de grond ingraven. Het leuke van kruiden is dat je ze in allerlei potten en bakken kunt houden. En bijvoorbeeld basilicum, bieslook of peterselie kun je drogen of invriezen zodat je ook in de winter er nog plezier van hebt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662454 83 2032-12-31T22:00:00+00:00 3467 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no groente moestuin fruit https://schooltv.nl/video-item/hoe-voorkom-je-onkruid-en-ongedierte-in-je-moestuin-schoffelen-en-andere-trucjes 2024-01-04T11:15:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24546.w613.r16-9.dfdde73.webp Hoe voorkom je onkruid en ongedierte in je moestuin? | Schoffelen en andere trucjes Onkruid en beestjes wil je natuurlijk voorkomen in je tuin. Daar zijn wel enkele tips voor. Een is bijvoorbeeld schoffelen. Door te schoffelen haal je kleine onkruidplantjes weg. Doe het op een zonnige dag, zodat de bovenlaag goed uitdroogt. Zodat een droge deken over de grond zit. Een van de dingen waar je last van kan hebben in de tuin zijn luizen. Die kunnen je planten en fruit aantasten. En wat je dan kan doen is het maken van een luizenbestrijder. Wat je daarvoor nodig hebt is een bosje stro met een ijzerdraadje erom en een potje. En dit potje kan je ophangen en daarmee trek je oorwurmen aan en die oorwurmen eten die luizen weer op zodat je minder luizen in je tuin hebt. Een ander middel wat je kan gebruiken tegen luizen is groene zeep. Een dopje groene zeep in een plantenspuit, of als je een gieter hebt wat meer, helpt om luizen te bestrijden. Een klein beetje schudden, spuiten op de planten en je hebt minder luizen. Dieren die je wel in je tuin wilt zijn hommels, bijen, want zij zorgen voor de bestuiving van je planten zodat er ook vruchten aan komen. En om de hommels en bijen een plekje te geven, kun je bijvoorbeeld een insectenhotel maken, zodat zij zich ook kunnen voortplanten. Een houtblok met gaatjes erin, takjes en plekjes waar ze kunnen zitten om hun eitjes te leggen en die kun je dan in je tuin ophangen. Door verschillende gewassen naast mekaar te planten voorkom je dat er plagen ontstaan. Plagen verspreiden zich vaak over 1 soort en als je zorgt dat er verschillende gewassen naast elkaar staan, kan een plaag zich niet verspreiden. Hier staan verschillende slasoorten naast mekaar en je ziet ook aubergine, tomaat, mais. En door die afwisseling voorkom je plagen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662455 106 2032-12-31T22:00:00+00:00 3805 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no fruit moestuin kweken groente https://schooltv.nl/video-item/een-eigen-mini-moestuin-een-moestuin-op-je-balkon 2024-01-04T11:15:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24547.w613.r16-9.4e924cf.webp Een eigen mini-moestuin | Een moestuin op je balkon Ook op een heel klein oppervlak kan je aan de slag met een moestuin. Zelfs op het balkon kan je al aan de slag met een mini-moestuin. Door heel eenvoudig een raster te maken van bamboestokken kan je gelijke vakken maken en in die vakken plant je verschillende groentes. Hier zie je bijvoorbeeld courgettes staan, tomaat, sla, bonen, koolplantjes. En hier vooraan staan afrikaantjes, die zorgen ervoor dat je minder last hebt van wormpjes in de grond. Je kunt zo'n bak ook verhogen en op een tafel zetten en op die manier is het ook goed bruikbaar voor oudere mensen of minder mobiele mensen omdat je dan niet hoeft te bukken. Maar zelfs als je helemaal geen plek hebt voor een tuintje zou je zelfs nog in gebruikte flessen nog een mini-mini-moestuintje kunnen maken. Wat je bijvoorbeeld kunt doen is de bovenkant eraf snijden zodat je een bakje hebt waar je je eigen plantjes in kunt stoppen. Vervolgens kan de aarde erin en dan een plantje. En je allerkleinste mini-moestuintje is van jouw. Nu ben ik vergeten om er onderin gaatjes in te prikken, want dat is nodig om het water weg te laten lopen. Dat kun je veel handiger doen voordat je er aarde in doet. Water geven en niet vergeten gaten aan de onderkant te maken zodat het water weg kan. Het kan nog kleiner, zelfs op je vensterbank kan je je eigen moestuin beginnen met een broeikas gemaakt van een lege fles. En zo heeft dit plantje zijn eigen mini-broeikasje en blijft hij lekker warm. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662456 161 2032-12-31T22:00:00+00:00 7638 2014-03-17T22:00:00+00:00 yes no groente kweken moestuin fruit https://schooltv.nl/video-item/kun-je-alles-3d-printen-wisebit-van-edward-cook 2024-01-04T11:15:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24548.w613.r16-9.3c526c6.webp Kun je alles 3D printen? | Wisebit van Edward Cook Je zou het misschien niet zeggen maar 3D-printing bestaat al 25 jaar. De techniek is in de afgelopen jaren zo verbeterd dat je nu prachtige spullen kunt printen. 3D-printen is nu al zo betaalbaar dat je duizenden thuisprinters zijn. Kijk maar even mee hoe hij werkt. Met de juiste software of een simpele app op je telefoon kun je zelf al van alles ontwerpen. De software verdeelt je ontwerp in meer dan 15.000 verschillende laagjes, elke laag van 0,1 mm komt overeen met 1 van de te printen lagen. Als je een ontwerp hebt kun je printen wat je maar wil. Stoelen om op te zitten, print het uit! Mis je een onderdeel van je koffiezetapparaat? Print het uit! Een uniek, persoonlijk cadeautje nodig? Hatcha een rubberen kip! Zin om te jongleren? Geen probleem. Of zelf even een snoepje of nieuw gerecht printen? Ook dat kan. Alles kan met een 3D-printer. Als je dat indrukwekkend vond, loop dan maar eens mee naar buiten. Dit is pas een 3D-printer. Hier wordt het eerste 3D-huis ter wereld geprint. Je kan het zo gek niet verzinnen of het kan geprint worden. Ook de medische wereld is volop in ontwikkeling met 3D-printers. Misschien kunnen we binnenkort wel menselijke cellen printen tot een werkelijk orgaan. Maar we zijn er nog niet helemaal. Sommige dingen zijn alleen nog mogelijk op papier. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662457 119 2032-12-31T22:00:00+00:00 1941 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no technologie printen computer 3D digitaal voorwerpen Wisebits https://schooltv.nl/video-item/de-afsluitdijk-te-zien-vanuit-de-ruimte-wisebit-van-rikkert-nusselder 2024-01-04T11:15:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24549.w613.r16-9.099719a.webp De afsluitdijk, te zien vanuit de ruimte | Wisebit van Rikkert Nusselder Vanuit de ruimte zijn er maar weinig bouwwerken zichtbaar. André Kuipers zag de piramides van Gizeh, De Chinese muur en de Afsluitdijk toen hij langs de aarde vloog in de sojoez raket. De Afsluitdijk is het voorbeeld van de maakbaarheid van Nederland. Door de Afsluitdijk werd de kwetsbare kust van Nederland verkort van 300 km naar 32. Zo bedacht Cornelis Lely. De kust van de Zuiderzee was altijd doelwit van storm en overstroming. In 1916 begaven de dijken bij waterland het op meerdere plaatsen niet bestand tegen wind en zee. De plannen om de Zuiderzee af te dammen kwamen daarmee letterlijk in een stroomversnelling. Het eerste deel van Lely's plan was al uitgevoerd, de proefpolder Andijk en de Wieringenmeer waren al drooggemalen. Tussen Noord-Holland en Friesland groeide de dijk naar elkaar toe. De minister van oorlog hield het bouwen van de Afsluitdijk nog wel even tegen, omdat men bang was dat de vijand uit het oosten zo wel heel gemakkelijk het westen van Nederland kon binnenvallen. Het westen was juist zo goed verdedigd door de Hollandse waterlinie. Een voorwaarde was dat aan de Friese kant bunkers gebouwd werden tegen mogelijke invallen. Een bijkomend voordeel is dat de Afsluitdijk een mooie verkeersverbinding is geworden naar Friesland en Groningen. In het begin reden er nog maar 6 auto's per uur over de eenbaansweg. Vorig jaar was het het eerste wegdeel waar 130 km/u gereden mocht worden. Door klimaatveranderingen stijgt de zeespiegel. Het wordt steeds lastiger om overtollig water van het IJsselmeer te lozen op hogere waterstanden aan de Waddenzee kant. De Afsluitdijk gaat de komende jaren na 80 jaar weer flink op de schop. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662458 126 2032-12-31T22:00:00+00:00 2889 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no Wisebits Nederland Flevoland Afsluitdijk https://schooltv.nl/video-item/wat-is-aids-hiv-voorkomen-dat-doe-je-met-condomen 2024-04-29T10:15:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24550.w613.r16-9.cb7490d.webp Wat is aids? | Clipphanger Een van de belangrijkste beschermers van ons lichaam is ons immuunsysteem. Dat is zeg maar onze eigen interne Chinese Muur. Ons immuunsysteem zorgt ervoor dat ziekmakers, zoals virussen geen kans krijgen. Maar wanneer je besmet bent met de überziekmaker hiv dan krijgt jouw muur het moeilijk. Steentje voor steentje wordt ie afgebroken en als je niet wordt behandeld, krijg je uiteindelijk aids. Het immuunmuurtje is dan zo laag, dat zelfs een simpel griepje daar makkelijk overheen springt. Als je hiv hebt, dan ben je seropositief. Maar dat is dus niet zo positief. In het begin merk je er misschien nog weinig van, maar je kan het dan al wel doorgeven via de bekende slaapkamersport. Gelukkig zijn er tegenwoordig steeds betere hiv-remmers beschikbaar, die ervoor zorgen dat hiv zich moeilijker kan vermenigvuldigen en je dus uiteindelijk geen aids krijgt. Maar aan die medicijnen zit dan je wel de rest van je leven vast. En da’s toch even slikken. Genezen is nog niet mogelijk en dus kan je maar beter weer voorkomen. Zorg dat je niet het risico loopt om hiv te krijgen. En dat betekent gewoon altijd kiezen voor veilige seks. Hiv voorkomen, dat doe je met condomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662459 82 2032-12-31T22:00:00+00:00 22901 2013-11-17T22:00:00+00:00 yes no aids ziekte condoom https://schooltv.nl/video-item/wat-is-het-doel-van-anorexia-wisebit-van-marlies-van-der-wel 2024-01-04T11:15:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24551.w613.r16-9.39b54b2.webp Wat is het doel van anorexia? | Wisebit van Marlies van der Wel Eetstoornissen zoals Anorexia Nervosa zijn niet nieuw, maar bestaan al meer dan 100 jaar. Zelfs vanaf de middeleeuwen waren er al religieuze vrouwen die zichzelf uithongerden om zo dichter bij het lijden van Christus te komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662460 81 2032-12-31T22:00:00+00:00 7096 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no anorexia eetstoornis eten lichaam Wisebits https://schooltv.nl/video-item/werkt-deze-antirimpelcreme-wisebit-van-maartje-kuiper 2024-01-10T14:47:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24552.w613.r16-9.776b4f1.webp Werkt deze antirimpelcrème? | Wisebit van Maartje Kuiper De menselijke huid bevat collageen waardoor je huid er elastisch en jong uitziet. Na je 25e vermindert de productie van collageen en daardoor wordt de huid slapper en krijg je rimpels. Fabrikanten van antirimpelcrèmes maken van deze kennis handig gebruik. Maar werken antirimpelcrèmes ook? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662462 104 2032-12-31T22:00:00+00:00 657 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no verzorging Wisebits huid gezicht https://schooltv.nl/video-item/de-ideeen-van-cornelis-lely-wisebit-van-mathijs-stegink-en-michael-veerman 2024-01-04T11:15:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24553.w613.r16-9.f06314f.webp De ideeën van Cornelis Lely | Wisebit van Mathijs Stegink en Michael Veerman Cornelis Lely bedacht in de 19e eeuw een dijk tussen Noord-Holland en Friesland. Hierdoor zou een einde komen aan overstromingen door hoog water. Bovendien zou veel vruchtbaar land ontstaan. Een slim plan. Hij werd minister en maakte er zijn levenswerk van om dit plan uitgevoerd te krijgen. en dan hier een dijk, polder, polder en dan hier nog een polder. Maar de politiek maakte er geen geld voor vrij. Zou dit nieuwe land wel geld opbrengen. Bovendien, alle aandacht ging uit naar de dreiging van de eerste wereld oorlog. Maar door die oorlog ontstond hongersnood. Door inpoldering van de Zuiderzee komt meer landbouwgrond beschikbaar. Meer landbouwgrond is meer eten. We hebben meer land nodig! In 1916 ontstaat watersnood. De dijken rond de Zuiderzee breken door. Er staat zoveel land onder water dat de koeien uit ondergelopen gebieden moesten worden ondergebracht in Amsterdam. Dus wat ik (Cornelis Lely) al zei: Polders. Dijk, polder, polder, polder. Minder water, meer eten. Kunnen die koeien lekker grazen. Ze zouden eigenlijk een stad naar me moeten vernoemen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662463 84 2032-12-31T22:00:00+00:00 3106 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no Afsluitdijk Zuiderzee Wisebits IJsselmeer Nederland polder https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-dna-wisebit-van-rikkert-nusselder 2024-01-04T11:15:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24554.w613.r16-9.72c7bab.webp Hoe werkt DNA? | Wisebit van Rikkert Nusselder Vingerafdrukken zijn uniek. Al meer dan 100 jaar worden daarom vingerafdrukken gebruikt om vast te stellen wie de dader is van een misdrijf. Als je weleens een aflevering van CSI hebt gezien dan weet je dat tegenwoordig ook andere sporen worden gebruikt, namelijk sporen die DNA bevatten. Want ook DNA is uniek. Behalve een-eiige tweelingen hebben geen 2 mensen hetzelfde DNA. En dat unieke DNA zit overal. In huid, bloed en haarwortels. In alle cellen van je lichaam. DNA is een bijzondere stof. Het regelt van alles in een cel. DNA bepaalt allerlei erfelijke eigenschappen en wordt van ouder op kind doorgegeven. Dat geldt overigens niet alleen voor mensen. Ook dieren en planten hebben DNA. Hoe doet DNA dat allemaal? Om daar achter te komen moeten we eerst weten hoe DNA eruit ziet. DNA heeft de vorm van een heel dun draadje, dat draadje bestaat uit 2 strengen die als een soort wenteltrap in elkaar gedraaid zitten. De draadjes zitten aan elkaar vast door dwarsliggers: de treden van de wenteltrap. Het is net alsof de treden volkomen willekeurig op de trap zijn getimmerd. Wat ongelooflijk is, is dat de volgorde van deze traptreden van het DNA bepaalt of iemand bruine ogen, een wipneus of aanleg voor voetbal heeft. DNA bevat dus informatie in de vorm van een code, in die code zitten berichten voor de cellen verstopt omdat er heel veel informatie nodig is om een mens te laten functioneren heeft DNA heel veel traptreden. Iedere celkern ongeveer 3 miljard. Als we die codes dus kunnen kraken kunnen we heel veel te weten komen over ons lichaam en hoe we functioneren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662464 123 2032-12-31T22:00:00+00:00 17783 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no cel DNA lichaam Wisebits https://schooltv.nl/video-item/elektrischewattuh-wisebit-van-edward-cook 2024-01-16T15:43:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24555.w613.r16-9.1028635.webp Elektrische...wattuh? | Wisebit van Edward Cook Elektromagnetische straling is de voortplanting door de ruimte van elektrische en magnetische trillingen. Dat zullen wij wel eens even uitleggen! Enorm handig, zo’n spectrum. In het spectrum zie je welke verschillende trillingen er zijn. Wat er gebeurt als de frequentie ervan veranderd. Welke kleur bij welke frequentie hoort, en wat je met die specifieke straling kan doen. Het spectrum is dus eigenlijk niks meer dan een overzicht van de veelzijdigheid van elektromagnetische straling. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662465 128 2032-12-31T22:00:00+00:00 3151 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no elektromagetisch spectrum Wisebits elektromagnetische golven trillen frequentie https://schooltv.nl/video-item/de-geschiedenis-van-elektriciteit-wisebit-van-marlies-van-der-wel 2024-01-04T11:15:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24556.w613.r16-9.379482f.webp De geschiedenis van elektriciteit | Wisebit van Marlies van der Wel Het duurt lang voor elektrische verschijnselen verklaard worden. In de oudheid zijn mensen er vaak bang voor. De meest voorkomende elektrische kracht is in die tijd het onweer en statische elektriciteit. Wat is de geschiedenis van elektriciteit? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662466 73 2032-12-31T22:00:00+00:00 8298 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no stroom Wisebits elektriciteit geschiedenis https://schooltv.nl/video-item/waar-komen-die-flevolanders-eigenlijk-vandaan-wisebit-van-mathijs-stegink-en-michael-veerman 2024-01-04T11:15:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24557.w613.r16-9.b8db019.webp Waar komen die Flevolanders eigenlijk vandaan? | Wisebit van Mathijs Stegink en Michael Veerman De grote steden zoals Amsterdam raken steeds voller en voller, maar gelukkig werd er begonnen met de bouw van Lelystad. De bedoeling was dat mensen uit de drukbevolkte randstad naar deze stad in de polder zouden verhuizen. De voordelen van deze New-towns waren talrijk. De ruime woning met grote keuken en een tuin. Een prima omgeving voor opgroeiende kinderen. Vanaf de jaren '60 kwamen groepen mensen uit andere landen in Nederland wonen. Eerst trokken zij naar de grote steden, maar al gauw vertrokken zij ook naar Lelystad. Of Almere. Maar de meeste bewoners werken nog wel in de Randstad en moeten heen en weer reizen. Daar komen files van. Lelystad kent nu ongeveer 70.000 inwoners. En de bedoeling is dat Almere gaat uitgroeien tot 350.000 inwoners. Maar of dat gaat lukken is nog de vraag. En waar komen deze bewoners dan vandaan? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662467 80 2032-12-31T22:00:00+00:00 1524 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no polder Wisebits Flevoland Nederland https://schooltv.nl/video-item/is-gezondheid-te-koop-wisebit-van-geoffrey-armfield 2024-01-04T11:16:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24558.w613.r16-9.99aad5a.webp Is gezondheid te koop? | Wisebit van Geoffrey Armfield Veel ziektes openbaren zich pas op latere leeftijd: kanker, diabetes, Alzheimer, Parkinson. Er wordt veel onderzoek gedaan naar het ontstaan van deze ziektes. Hét recept voor gezond ouder worden is er nog niet, maar gezond eten en genoeg bewegen is voorlopig nog de beste preventie-methode voor ziektes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662468 129 2032-12-31T22:00:00+00:00 4047 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no ziekte eten bewegen Wisebits https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-nederland-een-koninkrijk-prins-willem-wordt-koning-der-nederlanden 2024-02-20T15:14:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24559.w613.r16-9.35daf8c.webp Waarom is Nederland een koninkrijk? | Clipphanger Vanaf het eind van de 16de eeuw is ons land een republiek van 7 onafhankelijke provincies. Die benoemen een stadhouder, eigenlijk een soort president, die ‘toevallig’ ook prins van Oranje is. De functie gaat van vader op zoon, en in de loop der tijden wordt de Oranje stadhouder steeds machtiger. Maar hij is nog geen koning! Als in 1795 de Fransen ons land binnendenderen, wordt de laatste stadhouder verdreven. Willem V vlucht naar Engeland, (toodeloo!) en Napoleon neemt de macht over (bonjour!). Nappie benoemt zijn eigen broer tot ‘konijn van Holland’ en hij introduceert gelijk maar even de ‘constitutionele monarchie’: De koning heeft niet alle macht, het parlement mag ook wat zeggen, af en toe. De Fransen worden ook weer verjaagd en dan mag de zoon van de laatste stadhouder terugkomen om orde op zaken te stellen. Eind 1813 arriveert in Scheveningen het schip van Prins Willem Frederik. Die is eerst nog een paar jaar ‘soeverein vorst’, totdat in 1815 België bij de Nederlanden wordt gevoegd, en hij promoveert tot Koning. En sindsdien gaat die functie van vader op zoon op zoon op dochter op dochter op dochter op zoon (op dochter). https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662469 84 2032-12-31T22:00:00+00:00 15473 2013-11-30T22:00:00+00:00 yes no Nederland koning koninkrijk Willem V https://schooltv.nl/video-item/wanneer-gaan-we-kweekvlees-eten-wisebit-van-ckoe 2024-01-04T11:16:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24560.w613.r16-9.840bf56.webp Wanneer gaan we kweekvlees eten? | Wisebit van cKoe De productie van vlees kost veel tijd en geld. Dieren moeten eten, drinken en onderdak hebben. Nu wordt zo’n 70% van de landbouwgrond gebruikt om veevoer te produceren en om aan de vraag van de groeiende wereldbevolking naar vlees te kunnen voldoen is daar steeds meer van nodig en daarom groeit de vraag naar een alternatief. Kweekvlees. Kweekvlees is vlees, puur vlees. De productie neemt weinig ruimte in beslag, waardoor de landbouwgrond vrijkomt voor voedsel voor mensen. Nu eten we maar een klein gedeelte van een dier. De rest gaat naar de industrie en wordt verwerkt in veevoer en cosmetica. Bij kweekvlees kweek je alleen spierweefsel, maar hoe het precies werkt om van stamcellen gespecialiseerde spiercellen te krijgen, wordt momenteel nog in laboratoria onderzocht. In theorie kun je van één stamcel van een koe wel miljoenen kilo’s rundvlees produceren. Maar tot nu toe lijkt het gekweekte vlees meer op een dun snottig laagje gehakt. In de toekomst moet het op een smakelijke biefstuk gaan lijken, maar is kweekvlees de oplossing? En willen mensen wel vlees uit een laboratorium? Iedere verandering roept een vraag op en meestal wordt het al snel de normaalste zaak van de wereld. Onze koeien en varkens zullen het beslist een goed idee vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662470 108 2032-12-31T22:00:00+00:00 3637 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no vlees Wisebits eten voedsel https://schooltv.nl/video-item/waarom-draait-de-maan-rond-de-aarde-wisebit-van-frank-schaafsma 2024-01-04T11:16:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24561.w613.r16-9.3e3c07b.webp Waarom draait de maan rond de aarde? | Wisebit van Frank Schaafsma De aarde trekt aan alles: dat heet zwaartekracht. Maar hoe komt het dat de maan dan niet op de aarde valt? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662471 117 2032-12-31T22:00:00+00:00 21167 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no aarde Newton maan Wisebits https://schooltv.nl/video-item/wat-is-genetische-manipulatie-alles-wat-leeft-bestaat-uit-cellen 2024-04-29T10:15:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24562.w613.r16-9.f064621.webp Wat is genetische manipulatie? | Clipphanger Alles wat leeft, bestaat uit cellen! Dus wij ook. In de kern van onze cellen zit het DNA en dat DNA is weer opgebouwd uit zo’n 30.000 verschillende genen! Elk gen geeft informatie over een bepaalde erfelijke eigenschap, bijvoorbeeld dat je blauwe ogen hebt, rood haar of een ‘grote’ teen. Dat zit allemaal in je DNA, dus daar Doeje Niks Aan. Tenzij je gaat hobbyen met die genen: genetische manipulatie. Bijvoorbeeld als je aardappels teelt. Heb je eindelijk een veld met lekkere, grote frietaardappels, krijg je te maken met de aardappelziekte. En weg zijn je piepers. Piep! Maar ergens in Zuid-Amerika groeit er een piepertje dat wél bestand is tegen die aardappelziekte. Dan duik je het laboratorium in, en je gaat op zoek naar het gen dat daarvoor verantwoordelijk is. Dat gen plak je in het DNA van je eigen aardappel, et voilá: een heerlijke frietpieper, die nooit ziek wordt. Aardappeltje-eitje! Niet iedereen is even blij met genetische manipulatie. Want ja, als aardappels immuun zijn voor de aardappelziekte, dan komen we straks om in de aardappels! Da’s nog niet zo erg, maar waar haal je al die mayonaise vandaan? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662472 84 2032-12-31T22:00:00+00:00 17590 2014-03-04T22:00:00+00:00 yes no manipuleren genetische modificatie DNA cel gen https://schooltv.nl/video-item/hoe-kun-je-medicijnen-testen-wisebit-van-olivier-boeke 2024-01-04T11:16:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24563.w613.r16-9.309d035.webp Hoe kun je medicijnen testen? | Wisebit van Olivier Boeke Lang geleden rond het jaar 2012 testen we onze medicijnen nog op dieren. Idioot, want dieren reageren heel anders op medicijnen dan wij. Onderzoekers uit verschillende disciplines zoals de biochemie en de farmacie bedachten hier een oplossing voor en maakte een einde aan dit onmenselijke gedrag tegenover dieren. Orgaan op een chip. We gebruiken restweefsel van een bepaald orgaan dat is uitgenomen bij operaties wat niet nodig is voor pathologisch onderzoek. Hiervan wordt een dun laagje in de chip gedaan en voorzien van kunstbloed met daarin het te testen medicijn. Zo kunnen we veilig testen of en hoe iets werkt. En of het te testen medicijn gevaarlijk of schadelijk is. Rond 2012 kwam de doorbraak met darm- en leverweefsel. In de jaren die volgenden werd het principe verder uitgewerkt. Dat zorgt ervoor dat we geen konijntjes meer nodig hebben, behalve om te knuffelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662473 88 2032-12-31T22:00:00+00:00 1419 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no medicijn experimenteren farmaceutische industrie dier Wisebits https://schooltv.nl/video-item/kun-je-ouder-worden-door-minder-te-eten-wisebit-van-edward-cook 2024-01-04T11:16:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24564.w613.r16-9.379d728.webp Kun je ouder worden door minder te eten? | Wisebit van Edward Cook Minder eten leidt tot een langer leven. Dit is bewezen in diersoorten als ratten en muizen. Weegt een beetje honger hebben op tegen gezond oud worden? Minder eten heeft ook andere voordelen. Zoals een verlaagd risico op hart-en vaatziektes. Goed zo, eet maar lekker door! Trek je niks aan van al die wetenschappers. Wees nou verstandig. Als je nu minder eet, kan je veel langer leven. Wetenschappers zijn op zoek naar de biologische gevolgen van matiger eten. Ze willen de stofjes vinden die het leven langer zouden kunnen maken. In Okinawa, Japan wonen de mensen die het oudst worden op aarde. Zij laten altijd 30% van het eten op hun bord staan... Misschien is dat de oplossing? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662474 89 2032-12-31T22:00:00+00:00 1152 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no ouderdom Wisebits eten https://schooltv.nl/video-item/de-saaie-mus-wisebit-van-aaron-rookus 2024-01-04T11:16:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24565.w613.r16-9.a7c8768.webp De saaie mus? | Wisebit van Aaron Rookus De mus. Je weet wel, dat kleine, saaie vogeltje dat je eigenlijk overal ziet. Wat is daar nou over te vertellen? Een heleboel! Zo kan een mus onder water zwemmen en is het in Japan een symbool voor loyaliteit. Zo is de populatie sinds 1980 gehalveerd sinds men het tafelkleed niet meer uitklopt en zijn er meer dan 5000 artikelen over dit vogeltje gepubliceerd. Nog interessanter. De mus maakt deel uit van de convergente evolutie. Dit is een term die aangeeft dat eenzelfde eigenschap voorkomt bij soorten die niks met elkaar te maken hebben. Zo zijn de vleugels van de mus mechanisch precies hetzelfde als de vleermuis. Maar de vleermuis is een zoogdier terwijl de mus eieren legt. Toch bewegen ze zich na duizenden jaren evolutie voort op dezelfde manier, net als de vliegende vis. De mus is eigenlijk toch wel bijzonder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662475 71 2032-12-31T22:00:00+00:00 2509 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no vogel Wisebits mus https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-nieuw-land-wisebit-van-jeroen-ter-heijden 2024-01-04T11:16:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24566.w613.r16-9.3d7a8d3.webp Hoe maak je nieuw land? | Wisebit van Jeroen ter Heijden “God schiep de wereld, maar de Nederlanders maakten Nederland” luidt het gezegde. Dat klinkt heel zelfverzekerd, maar met het inpolderen van de Zuiderzee en het maken van Flevoland, werd wel het grootste inpolderingproject ter wereld gerealiseerd. Knap van ons, maar hoe webben we dat eigenlijk gedaan? Er zijn meerdere methodes voor inpolderen. Je kunt zand gaan opspuiten, een meer leegpompen of een dijk aanleggen in open water. De laatste methode hebben we gebruikt om Flevoland in te polderen. Om te beginnen maak je een werkeiland, vervolgens maak je twee dammen waartussen je het zand kan storten. Deze verstevig je met steen, puin en zandblokken. Als die dijk stevig genoeg is bouw je er een groot gemaal op. Naar het gemaal toe worden afgezette kanalen gegraven, zodat je het land kunt gaan leegpompen. Na het leegpompen hou je een drassige grond over. Om dit laatste water sneller weg te krijgen wordt er riet gezaaid, en daarna koolzaadvelden om het onkruid tegen te gaan, en ziedaar, je hebt grond die klaar is voor de landbouw. Flevoland bestaat natuurlijk niet alleen maar uit landbouwgrond. Het heeft alles wat een normale provincie ook heeft. Er zijn steden gebouwd; Almere, Lelystad en Dronten. Natuurgebieden aangelegd, zoals de Oostvaardersplas en het Kuinderbos. Om er te komen is de A6 dwars door Flevoland geplaatst en de spoorlijn tot aan Lelystad. Sinds 2012 kun je van Lelystad ook met de nieuwe spoorlijn, de Hanzelijn richting Zwolle. Gestaag is Flevoland sinds 1 januari 1986 aan het groeien, en er zijn steeds meer bedrijven en windmolens bijgekomen. Flevoland klinkt als voltooid en toch blijft de vraag; Hoe behoud je dit nieuwe land? Want de strijd tegen het water blijft. Het water wordt weggehouden door de gemalen, maar torenen soms wel vijf meter boven de voormalige zeebodem uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662476 110 2032-12-31T22:00:00+00:00 7172 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no polder Wisebits landschap droogmalen Flevoland https://schooltv.nl/video-item/is-een-mug-nuttig-wisebit-van-janneke-meekes 2024-01-04T11:16:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24567.w613.r16-9.dfd9fe8.webp Is een mug nuttig? | Wisebit van Janneke Meekes Je kent het wel. Je kruipt lekker in bed. Je valt bijna in slaap en dan een mug. Muggen zijn waarschijnlijk de meest gehate beesten op aarde samen met de wesp. Tenminste dat vinden wij mensen. Maar misschien zijn deze beesten wel nuttig voor een ander. Ergens anders. Wespen zijn carnivoren en eten insecten zodat er niet teveel van zijn. Ze eten kleine, dode dieren op en ruimen zo afval op. Naast het opruimen zijn ze bestuivers en zorgen ervoor dat bloemen en planten blijven bestaan. De mug is nog bijzonderder. Hij is stapelvoedsel. De vrouwtjesmug legt eitjes op het water, wel 300 per keer. Als de eitjes zijn uitgekomen leven de muggenlarven in het water. In het water zijn ze een makkelijke prooi en voedsel voor vissen, roofinsecten en amfibieën. De volwassen muggen die dat overleven, en dat zijn er nog steeds heel veel, worden voedsel voor spinnen, vleermuizen en vogels. Maar voordat de muggenlarf een volwassen mug wordt, eet hij de bacteriën in het water en houdt zo het water schoon. En alsof dat nog niet genoeg is heeft de mug nog meer nut. Speciaal voor de mens. Als de mug je steekt, injecteert hij een stofje waar je jeuk van krijgt. Dit stofje is een anti-stollingsmiddel. Wetenschappers gebruiken de kennis van dit stofje om medicijnen te ontwikkelen die bloedstolsels voorkomen wat gebruikt wordt bij na hartinfarct, beroerte of trombose. Kennis die we zonder die gehate mug niet hadden gehad. Eigenlijk hele nuttige beestjes zo. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662477 112 2032-12-31T22:00:00+00:00 4533 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no mug Wisebits insect dier https://schooltv.nl/video-item/waardoor-word-je-ouder-wisebit-van-ype-driessen-en-juul-spee 2024-01-04T11:16:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24568.w613.r16-9.3ca0a50.webp Waardoor word je ouder? | Wisebit van Ype Driessen en Juul Spee Iedereen wordt ouder. Daar kan geen antirimpelcrème iets aan veranderen. Is er een manier om jong te blijven? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662478 97 2032-12-31T22:00:00+00:00 1421 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no Wisebits huid ouderdom erfelijkheid lichaam https://schooltv.nl/video-item/hoe-oud-word-jij-wisebit-van-chaja-hogeweg 2024-01-04T11:16:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24569.w613.r16-9.60c237e.webp Hoe oud word jij? | Wisebit van Chaja Hogeweg Dit is methusalem. Volgens de bijbel werd hij oud. Heel oud. Dit ben ik. Zou ik ook zo oud kunnen worden? In mijn familie worden veel mensen erg oud. Zit ouder worden in de genen? Maar welk gen dan? Bij dit wormpje vonden we het gen dat leeftijd bepaalt! Gen age-1. Zet dit gen uit en het wormpje wordt dubbel zo oud. De zoektocht houdt niet op bij de worm. Maar bij de mens is er nog niet één gen aan te wijzen dat leeftijd bepaalt. De enige manier waarop we nu kunnen inschatten hoe oud we worden is door te kijken naar onze voorouders. Als we het gen ooit vinden weet ik dan of ik net zo oud wordt als oma? Ook wetenschappers hebben het antwoord op deze vraag nog niet gevonden. Mijn oma werd 101. Dan heb ik nog alle tijd om te doen wat ik wil. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662479 97 2032-12-31T22:00:00+00:00 3006 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no ouderdom DNA Wisebits erfelijkheid gen https://schooltv.nl/video-item/wie-waren-de-eerste-pioniers-wisebit-van-mathijs-stegink-en-michael-veerman 2024-01-15T17:31:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24570.w613.r16-9.3d4a197.webp Wie waren de eerste pioniers? | Wisebit van Mathijs Stegink en Michael Veerman In de tijd van de drooglegging had de overheid met het ideaal van de ‘maakbare samenleving’ veel invloed op de vorming van maatschappij. In het nieuwe land zou een nieuw leven beginnen. Wie waren de eerste pioniers? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662480 145 2032-12-31T22:00:00+00:00 544 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no Nederland polder Wisebits https://schooltv.nl/video-item/zijn-pubers-van-nature-lui-wisebit-van-mathijs-stegink-en-michael-veerman 2024-01-04T11:16:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24572.w613.r16-9.d5b00e3.webp Zijn pubers van nature lui? | Wisebit van Mathijs Stegink en Michael Veerman Je bent een zombie. Je slaapt te weinig. Vroeger was dat niet zo. Vroeger sliep je heel veel. Net als alle andere kinderen. Er vinden allerlei veranderingen in je lichaam plaats. Nu ben je puber geworden. Ook je biologische klok die bepaalt wanneer je moe bent verandert. Je lichaam wil al net als een volwassene later gaan slapen. En door al dat felle licht blijf je 's avonds nog langer wakker. Maar dat wil nog niet zeggen dat je minder slaap nodig hebt. Je moet wel vroeg op, iedere dag. Elke nacht krijg je te weinig slaap en schuift je klok steeds verder op. Tot je niet meer kunt. Maar school wacht niet. Opstaan jij! Kunnen we het je eigenlijk wel kwalijk nemen? Dat je niet presteert? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662484 71 2032-12-31T22:00:00+00:00 4657 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no slaap Wisebits lichaam puberteit https://schooltv.nl/video-item/wat-is-rfid-wisebit-van-mathijs-stegink-en-michael-veerman 2024-01-04T11:16:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24573.w613.r16-9.a30acc2.webp Wat is RFID? | Wisebit van Mathijs Stegink en Michael Veerman Tegenwoordig kunnen we ons identificeren door een pasje langs een poortje te halen. Dat noemen we Radio Frequentie Identificatie, RFID. Het werd al gebruikt in de tweede wereldoorlog om te kijken of de vliegtuigen boven Engeland vriend of vijand waren. Hoe werkt het: Je hebt een chip zo groot als een rijstkorrel met een antenne daar aan vast. In de chip kan je informatie opslaan. Deze informatie kan je van een afstand uitlezen. Een RFID-lezer stuurt een radiosignaal uit, activeert de chip die zijn informatie weer terugstuurt. De informatie wordt direct verwerkt in een database. Op deze manier wordt informatie in de digitale wereld verbonden met dingen in de echte wereld en kunnen systemen geautomatiseerd handelen. Ook unieke persoonlijke informatie kan daarin worden meegenomen. Zo kan een supermarkt jou herkennen en een persoonlijke korting aanbieden. Maar RFID scanners kunnen overal staan. En van sommige dingen wil je misschien niet dat iedereen mee kan kijken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662485 92 2032-12-31T22:00:00+00:00 1784 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no digitaal identificatie chip Wisebits https://schooltv.nl/video-item/flevoland-scheepswrakkenland-wisebit-van-edward-cook 2024-01-15T17:30:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24574.w613.r16-9.b4a3e79.webp Flevoland, scheepswrakkenland? | Wisebit van Edward Cook De Zuiderzee is eeuwenlang een zeer belangrijke en druk bevaren route geweest. In de bodem van Flevoland, de vroegere Zuiderzee, liggen bijna meer dan 450 scheepswrakken. Dat komt doordat deze schepen vroeger op de Zuiderzee voeren en daar wel eens konden vergaan door zware storm of omdat ze vastliepen. Is Flevoland een scheepswrakkenland? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662486 100 2032-12-31T22:00:00+00:00 1772 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no IJsselmeer schipbreuk Zuiderzee Flevoland Wisebits https://schooltv.nl/video-item/kun-je-mensen-beter-maken-met-scheikunde-wisebit-van-ype-driessen-en-juul-spee 2024-01-04T11:16:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24575.w613.r16-9.5445e8e.webp Kun je mensen beter maken met scheikunde? | Wisebit van Ype Driessen en Juul Spee Bij chemotherapie vallen de medicijnen niet alleen de kankercellen aan, maar ook de gezonde cellen. Door middel van scheikunde kun je de medicijnen precies laten doen wat jij wilt: alleen de zieke cellen aanvallen bijvoorbeeld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662487 86 2032-12-31T22:00:00+00:00 716 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no Wisebits scheikunde kanker ziekte medicijn https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-segregatie-wisebit-van-tom-schrooten 2024-01-04T11:16:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24576.w613.r16-9.b399dc9.webp Hoe werkt segregatie? | Wisebit van Tom Schrooten Tijdens het wokken komen de grote stukken bovenaan te liggen. Dit heet segregatie. Kleine deeltjes kunnen makkelijk tussen grote deeltjes dan andersom. Dus de kleine deeltjes gaan onder de grote zitten en duwen daarmee de grote deeltjes omhoog. Bij wokken is dat geen ramp en bij medicijnen kan dat voor problemen zorgen. Medicijnen bestaan slechts voor 1% uit werkzame stof. De rest is vulmiddel. Als je dit in verkeerde verhoudingen mengt dan heb je een groot probleem. Transporteurs zorgen er daarom voor dat medicijnen op hun eindbestemming gemixt worden. Toch blijft het ingewikkeld. Probeer het maar eens met peper en zout. Het blijft segregeren. Gelukkig kan segregatie ook de oplossing zijn. Zoals bij de lawine-airbag. Bij deze segregatie kom je vanzelf boven rollen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662489 77 2032-12-31T22:00:00+00:00 1996 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no Wisebits klein koken groot scheiden https://schooltv.nl/video-item/het-slimme-grid-wisebit-van-maartje-vergeer-en-hanneke-van-der-linden 2024-01-04T11:16:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24577.w613.r16-9.b0075ef.webp Het slimme grid | Wisebit van Maartje Vergeer en Hanneke van der Linden Uit een stopcontact komt stroom en we vinden het heel normaal dat stroom altijd beschikbaar is. Maar als je weet hoe het werkt is het eigenlijk heel bijzonder. Namelijk het moment dat je stroom opwekt moet je het meteen gebruiken. Je kunt het niet opslaan wat met water en gas wel kan. Overdag gebruiken we veel meer elektriciteit dan 's nachts. Gedurende de dag zijn er drukke en minder drukke momenten. Daardoor ontstaan piek- en daluren. Tijdens de piekuren moet je veel stroom opwekken. Extra energiecentrales draaien op volle toeren. Ook is er stroom uit het buitenland nodig. Dat is niet goed voor het milieu omdat er onderweg energie verloren gaat. Zonde. En tijdens de daluren kunnen de extra centrales uit, maar ook dat aan- en uitzetten kost veel energie. Ook zonde. Het zou dus beter zijn als we minder pieken en dalen hebben en meer gebruik zouden maken van groene energie zoals wind- en zonne-energie. Om dat voor elkaar te krijgen wordt het SMART-GRID ontwikkeld. Grid is het Engelse woord voor netwerk. En het is smart omdat het zoveel mogelijk energie uit lokale bronnen haalt. Alle apparaten zoals de koelkast en de wasmachine zijn aangesloten op een systeem. Dit systeem beslist welke vorm van energie op welk moment gebruikt. Als de zon schijnt gebruik je zonne-energie en als het waait windenergie. En ligt alles op zijn gat? Dan gebruik je de electriciteit van de centrales. Zo zorgt het SMART GRID er in de toekomst voor dat we gelijkmatiger en op een milieuvriendelijke manier weer elektriciteit gaan gebruiken. En zal het systeem regelen dat we in daluren de koelkast wat harder gaat koelen, je elektrische auto wordt opgeladen en de wasmachine gaat draaien. Het is dan wel handig dat je je vuile was erin hebt zitten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662490 137 2032-12-31T22:00:00+00:00 3408 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no elektriciteit Wisebits energie milieu https://schooltv.nl/video-item/kun-je-alles-in-het-museum-tentoonstellen-wisebit-van-ype-driessen-en-juul-spee 2024-01-04T11:16:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24578.w613.r16-9.317f1e7.webp Kun je alles in het museum tentoonstellen? | Wisebit van Ype Driessen en Juul Spee De smartphone is een gevolg van alle eerdere communicatiemiddelen die zijn uitgevonden: van de mobiele telefoon tot rotstekeningen. Welk verhaal vertelt een smartphone? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662491 106 2032-12-31T22:00:00+00:00 1054 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no museum uitvinding smartphone Wisebits https://schooltv.nl/video-item/de-ijzeren-stork-wisebit-van-tom-schrooten 2024-01-04T11:16:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24579.w613.r16-9.9d152be.webp De ijzeren Stork | Wisebit van Tom Schrooten De levensloop van Charles T. Stork. Lang geleden werd in Oldenzaal Charles T. Stork geboren. Stork begon in 1836 een kleine katoen weverij. Hij was toen pas 14 jaar. In 1854 had hij genoeg verdiend om een bontweverij te openen. Hij trok Europa in. Met nieuwe technieken en betere machines, transport en logistiek kwam hij terug. Stork zorgde ervoor dat er goede treinverbindingen in Twente kwamen. En bouwde in 1868 een machinefabriek aan het spoor in Hengelo. Zijn vermoeden dat de industrie zou groeien zorgde ervoor dat de gebroeders Stork en co. uitgroeide tot een bloeiende onderneming. Op latere leeftijd werd hij ook nog koninklijk onderscheiden voor de politieke activiteiten die hij naast zijn werk had. Maar het meest zat Charles T. Stork, de smid van het Twentse textiel ijzeren Stork herinnerd worden als vooruitstrevend en sociaal, betrokken ondernemer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662492 82 2032-12-31T22:00:00+00:00 1118 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no industrialisering Wisebits textiel https://schooltv.nl/video-item/het-geheim-dat-de-nieuwe-polder-prijsgaf-wisebit-van-dario-van-vree 2024-01-15T17:27:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24580.w613.r16-9.4683c63.webp Het geheim dat de nieuwe polder prijsgaf | Wisebit van Dario van Vree Toen in 1967 de laatste dijken van de Flevopolder werden gedicht was dit het einde van het hoofdstuk van onze eeuwige strijd met het water. De expeditie die als eerste voet zette op de drooggelegde zeebodem stuitte op de oeroude stroken van een bos dat duizenden jaren verzonken had gelegen in de groeve van de Zuiderzee. Maar dit was niet het enige geheim wat de nieuwe polder prijsgaf. Onder meters dikke zeeklei werden opzienbarende sporen ontdekt. Sporen van mensen die hier hadden geleefd en rondgezworven. Dit volk bouwden haar hutten op de rivierduin. Visten op steur en snoek en maakten jacht op oerossen en edelherten. Wat er van deze mensen geworden is blijft een mysterie. De enige getuige die ons nog rest is niet in staat te spreken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662493 113 2032-12-31T22:00:00+00:00 1223 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no polder IJsselmeer Flevoland Zuiderzee Wisebits https://schooltv.nl/video-item/hoe-nederlands-is-de-telescoop-wisebit-van-johan-klungel 2024-01-04T11:16:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24581.w613.r16-9.fd9dcf4.webp Hoe Nederlands is de telescoop? | Wisebit van Johan Klungel De verrekijker, of te wel de telescoop, werd in 1608 ontwikkeld in Zeeland. De Middelburgse lenzenslijper Hans Lippershey plaatste 2 geslepen lenzen in een koperen buis, die ervoor zorgen dat alles wat je door die koperen buis bekijkt dichterbij lijkt. Al snel neemt de Italiaan Galileo Galileo het stokje van hem over. Het lijkt hem aanvankelijk vooral handig bij het oorlogvoeren, maar als hij in 1609 de kijker verbetert, gaat hij er de sterrenhemel mee onderzoeken. Die blijkt heel anders te zijn dan het blote oog doet vermoeden. De maan was geen gladde bal maar blijkt vol met kraters te zitten. De Melkweg bleek geen witte band aan de hemel, maar een verzameling losse sterren. En het middelpunt van ons zonnestelsel bleek niet de aarde, maar de zon. De Nederlandse geleerde Christiaan Huygens neemt het stokje weer van Galileo over en ontwikkelt de telescoop nog verder. Hij ontdekt dat de planeet Saturnus ringen en een maan heeft. Hoewel hij waarschijnlijk nooit een Alien in zijn lens heeft gehad, geloofde Huygens in buitenaards leven. Hij wordt daarom gezien als 1 van de eerste Science-fiction auteurs. Sindsdien zijn telescopen steeds krachtiger geworden en worden er steeds nieuwe hemellichamen ontdekt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662495 98 2032-12-31T22:00:00+00:00 6525 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no verrekijker Wisebits telescoop Galileo Huygens https://schooltv.nl/video-item/hoe-lang-zijn-jouw-telomeren-wisebit-van-ckoe 2024-01-04T11:16:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24582.w613.r16-9.811acbd.webp Hoe lang zijn jouw telomeren? | Wisebit van cKoe Ons lichaam bestaat uit cellen en in elk van die cellen zitten 46 chromosomen. Aan de uiteinden van de chromosoom zitten zogenoemde telomeren. Deze telomeren beschermen het chromosoom tegen beschadigen zoals het plasticje aan het uiteinde van je veters dat doet. Ze zorgen ervoor dat het chromosoom niet kapot gaat. Nu is het zo dat bij elke celdeling het telomeer een stukje korter wordt. En als het telomeer op is, beschadigd het chromosoom en zal de cel doodgaan. De lengte van de telomeer is dus een maat voor de leeftijd van een cel. Om een cel, dus jou ook, een langer leven te geven zou je ervoor moeten zorgen dat de telomeren niet slijten. Nu is er een stofje telomerase, die dit in je lichaam al doet. De telomerase zorgt ervoor dat de telomeren weer langer worden. Telomerase komt alleen voor in stam- en kiemcellen zoals sperma en eicellen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662496 67 2032-12-31T22:00:00+00:00 5816 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no cel Wisebits chromosoom lichaam https://schooltv.nl/video-item/hoe-is-tijd-ontstaan-wisebit-van-olivier-boeke 2024-01-04T11:16:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24583.w613.r16-9.cfc1693.webp Hoe is tijd ontstaan? | Wisebit van Olivier Boeke De vroegste tijdmeters hadden behalve een praktische ook altijd een symbolische betekenis. Ze werden opgevat als verbeeldingen van de levenstaak van de mens. Tijdmeters brachten de samenleving in het gareel en spoorden mensen aan tot het stipt nakomen van afspraken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662497 140 2032-12-31T22:00:00+00:00 6536 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no klok Wisebits tijd samenleving https://schooltv.nl/video-item/tijd-hebben-kost-geld-wisebit-van-mathijs-stegink-en-michael-veerman 2024-01-09T15:16:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24584.w613.r16-9.f295c32.webp Tijd hebben kost geld | Wisebit van Mathijs Stegink en Michael Veerman Het varken moet 10 minuten braden, precies 10 minuten. Ga op de klok kijken! Oh nee! Gij zal op de tijd letten. Nu is het hele vlees aangebrand. Ik wil mijn eigen klok. Nu kan ik dus thuis zien hoe laat het is. Een eigen klok... Hoelaat is het nu dan? oh wacht! Het is 12 uur! Oja? Het is kwart over 12. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662498 137 2032-12-31T22:00:00+00:00 3667 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no klok Wisebits tijd Middeleeuwen https://schooltv.nl/video-item/de-toverlantaarn-een-niemendalletje-wisebit-van-rikkert-nusselder 2024-01-04T11:16:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24585.w613.r16-9.f46c74b.webp De toverlantaarn, een niemendalletje? | Wisebit van Rikkert Nusselder Een toverlantaarn is een apparaat waarmee doorzichtige afbeeldingen geprojecteerd kunnen worden. Het is eigenlijk de voorloper op de diaprojector. Christiaan Huygens wordt gezien als het brein achter de toverlantaarn. Hij ontwikkelt het apparaat rond 1650, maar hij schaamt zich voor zijn uitvinding en noemt het een niemendalletje. Zijn focus ligt namelijk op de serieuze wetenschap. Huygens ontwerp bestaat uit een behuizing met een tegen de achterwand een holle spiegel. Aan de voorkant zit een lens waarachter de glazen plaatjes met afbeeldingen kunnen worden geschoven. Tussen de spiegel en het plaatje staat een lichtbron. Het olielampje op de kaars die hiervoor werden gebruikt zouden later in de loop van de 19e eeuw vervangen worden door het gaslicht en uiteindelijk de gloeilamp. Maar het principe blijft hetzelfde. De spiegel richt het licht op het glazen plaatje, de lens zorgt voor projectie op een achterwand. Door de uitvinding van de toverlantaarn vindt John Henry Pepper, een Engelse hoogleraar in de scheikunde een projectietechniek uit waarmee hij geesten op het toneel kan laten verschijnen. Hij zet een stuk glas 45 graden gedraaid voor het publiek. Aan de zijkant van het toneel staat een acteur in het donker. Het publiek kan hem niet zien. Langzaam gaat er een fel licht aan dat schijnt op de acteur. Zijn weerspiegeling wordt doorzichtig geprojecteerd op het glas waardoor het net een geest lijkt. Als het licht langzaam uit gaat, verdwijnt hij weer. De techniek wordt nog steeds gebruikt en kennen wij nu als pepper's ghost. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662499 119 2032-12-31T22:00:00+00:00 2190 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no projector uitvinding Huygens Wisebits https://schooltv.nl/video-item/wie-bepaalt-jouw-uiterlijk-wisebit-van-ype-driessen-en-juul-spee 2024-01-04T11:16:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24586.w613.r16-9.a623a56.webp Wie bepaalt jouw uiterlijk? | Wisebit van Ype Driessen en Juul Spee Waardoor wordt het ideaalbeeld van tegenwoordig bepaald? Door je vrienden, je ouders, de media? Bestond er 100 jaar geleden ook een ideaalbeeld? Wie bepaalt je uiterlijk eigenlijk? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662500 88 2032-12-31T22:00:00+00:00 1772 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no Wisebits uiterlijk ideaal https://schooltv.nl/video-item/wat-voor-een-uitvinder-ben-jij-wisebit-van-mathijs-stegink-en-michael-veerman 2024-01-04T11:16:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24587.w613.r16-9.56e5932.webp Wat voor een uitvinder ben jij? | Wisebit van Mathijs Stegink en Michael Veerman Wat voor uitvinder ben jij? Alles is ooit een keer uitgevonden. Een nieuw idee kan in een oogwenk ontstaan. Maar hoe kom jij tot een nieuwe uitvinding? Ben jij een type die iets uitvindt onder pure noodzaak? Of laat jij het aan het toeval over? Zoals de gebroeders Kelogg's met hun cornflakes. Waarbij mais perongeluk nat werd en niet meer samen wou klonteren tot waar bij verhitting een heerlijk ochtendmaaltijd bleek te zijn. Maybe ben jij een uitvinder die het doet voor het geld en verkoop je een idee om je schulden af te lossen. Net als Hunt met zijn veiligheidsspeld. En anders ben je een uitvinder die zich laat inspireren door de natuur. En zie je tijdens het wandelen de mooie eigenschappen van de grote klit. Zoals Mestral met zijn klittenband. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662501 78 2032-12-31T22:00:00+00:00 7242 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no Wisebits uitvinding techniek https://schooltv.nl/video-item/hoe-lang-duurt-een-uur-wisebit-van-ype-driessen-en-juul-spee 2024-01-04T11:16:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24588.w613.r16-9.2319879.webp Hoe lang duurt een uur? | Wisebit van Ype Driessen en Juul Spee Tot 150 jaar geleden was het bijhouden van de tijd een lokale aangelegenheid. Iedere stad en ieder dorp kende zijn eigen torenuurwerk dat de dagindeling bepaalde. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662502 98 2032-12-31T22:00:00+00:00 1469 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no klok Wisebits tijd geschiedenis https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-vacuuem-wisebit-van-aaron-rookus 2024-01-04T11:16:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24589.w613.r16-9.cf7f71e.webp Wat is een vacuüm? | Wisebit van Aaron Rookus Een vacuüm is een ruimte waar helemaal niets is, zelfs geen lucht. Daarom vallen veertjes als bakstenen naar beneden. Er is namelijk niets dat ze tegenhoudt. Otto von guericke deed een experiment met een magdeburgen bollen. Twee halve bollen werden op elkaar gezet en daar werd de lucht uitgezogen. Geen 16 paarden kregen de bollen uit elkaar. Dat komt door de luchtdruk die er van buitenaf opstaat. Vroeger deden ze allerlei experimenten tot grote hilariteit van de toeschouwers. Nu mag jij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662506 64 2032-12-31T22:00:00+00:00 3289 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no Griekenland leeg ruimte Wisebits https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-elke-vingerafdruk-uniek-wisebit-van-geoffrey-armfield 2024-01-04T11:16:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24590.w613.r16-9.2900a0c.webp Waarom is elke vingerafdruk uniek? | Wisebit van Geoffrey Armfield Vingerafdrukken. Ze zijn allemaal uniek. Iedereen heeft een ander patroon op de toppen van zijn vingers en zelfs op zijn tenen en de hele voetzool. Daarom kan je als crimineel goed gematcht worden met de afdrukken op de plaats delict. De ribbeltjes zijn ook handig om dingen vast te pakken of niet uit te glijden. Je eigen unieke vingerafdrukken ontstaan al in de baarmoeder, de zesde week. Dan worden er op de toppen van je vingers, kussentjes gevormd die de huid omhoog duwen en er lijnen in maken. Huidlijsten heten die. Daarna maakt het niet meer uit of je dik, dun, lang of kort wordt. Je vingerafdruk blijft altijd hetzelfde. Je zou denken dat eeneiige tweelingen dezelfde vingerafdrukken hebben, maar dat is niet zo. De lijnen worden op een toevallige, onvoorspelbare manier gevormd. Daar hebben je genen helemaal geen invloed op. Tot nu toe is er nog nooit iemand gevonden met dezelfde vingerafdruk als iemand anders. Ook niet bij de FBI terwijl zij 104 miljoen afdrukken bewaard hebben. Je zou kunnen zeggen dat iedereen een unieke vingerafdruk heeft. Net zoals ieder mens een unieke geur heeft om zo je perfecte partner te kiezen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662507 112 2032-12-31T22:00:00+00:00 3469 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no DNA vingerafdruk Wisebits https://schooltv.nl/video-item/wat-is-weerstand-wisebit-van-maartje-vergeer 2024-01-04T11:16:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24591.w613.r16-9.7c10a65.webp Wat is weerstand? | Wisebit van Maartje Vergeer Geroep: Darryl?! Heb je je huiswerk al af? Hij: Bijna! Ik voel zo'n weerstand. Net als deze jongens. Dit is dus letterlijk een weerstand. Ze worden gebruikt in elektrische apparaten en simpel gezegd werkt het zo. Om een apparaat te laten werken moeten er stroomdeeltjes ofwel elektronen bij kunnen komen. Bijvoorbeeld door op de aan-knop te drukken. Maar als er teveel elektronen tegelijk aankomen, kan het apparaat op hol slaan. Denk maar aan een lampje dat knapt. Ho maar, zo kan ik niet werken. Niet allemaal tegelijk. Wegwezen. Kom later maar terug, één voor één. Daarom worden weerstanden geplaatst. Die zorgen ervoor dat de elektronen worden afgeremd en met een minder hoge spanning bij het apparaat komen. Nummer 16. Meneer, kan ik u helpen? Ja, ik wil graag van die lamstooflapjes van u. En zo zijn er heel veel plekken waar in feite een weerstand geplaatst wordt. Om te voorkomen dat de stroom te hard gaat. En dat is dus precies wat dit kleine dingetje voor een elektrisch apparaat doet. Nou... Die kan wel wat extra weerstand gebruiken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662508 126 2032-12-31T22:00:00+00:00 7619 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no weerstand energie Wisebits https://schooltv.nl/video-item/vermakelijke-wetenschap-wisebit-van-ckoe 2024-01-04T11:16:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24592.w613.r16-9.180fdfa.webp Vermakelijke wetenschap | Wisebit van cKoe Al sinds de oudheid willen mensen de wereld verklaren. Welke vorm heeft de aarde. Hoe zit het heelal in elkaar en waarom vallen appels naar beneden. De theorieën van geleerden zijn niet gebaseerd op grondig onderzoek en verschijnselen worden regelmatig toegeschreven aan mysterieuze krachten. Eind 17e eeuw verandert dat. Het is de tijd van de verlichting. Mensen komen erachter dat je met het ontwikkelen en het delen van kennis, jezelf en de wereld kunt verbeteren. Oude theorieën worden opnieuw bestudeerd en onderzocht met experimenten. De wetenschap maakt ineens een grote stap. Met nieuwe instrumenten als de telescoop of de luchtpomp worden allerlei ontdekkingen gedaan. Hierdoor wordt de nieuwsgierigheid naar wetenschap geprikkeld. Vanaf de 18e eeuw ontstaan genootschappen waar rijke burgers het met elkaar over kunst, politiek en wetenschap praten. In de 19e eeuw heeft bijna elke stad en ieder dorp er 1. Genootschappen voeren ook experimenten uit. Die zijn niet alleen nuttig maar dienen ook als vermaak. De zogenaamde vermakelijke wetenschap. De meest spectaculaire experimenten worden ook op kermissen uitgevoerd. Vooral proeven met vacuüm pompen en elektriciteit zijn favoriet. Zo wordt de amusante wetenschap ook populair onder het gewone volk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662509 91 2032-12-31T22:00:00+00:00 1641 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no experimenteren wetenschap Wisebits https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-moerasland-bewoonbaar-wisebit-van-janneke-meekes 2024-01-15T17:26:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24593.w613.r16-9.6d4e3fc.webp Hoe maak je moerasland bewoonbaar? | Wisebit van Janneke Meekes Zes duizend jaar geleden was Nederland een moerassig land. Het moerassige land wordt door bewoners ontdijkt en met sloten, vaarten en kanalen ontwatert. Veenbodem bevat veel water, maar doordat het wegloopt, daalt de bodem. Tijdens stormen valt het zee het land binnen. Zo ontstaat langzamerhand de Zuiderzee. Maar de Nederlanders vechten terug tegen het water. Boeren verenigen zich om samen hun land te beschermen met dijken. Zo ontstaan grote dijksystemen zoals de Westfriese Omringdijk in Noord-Holland. De smaak van overwinning proeft goed en in de 20e eeuw is de technische kennis zo groot dat de grootste verovering resulteert in de inpoldering van Flevoland. Nederland is beroemd geworden met de strijd tegen het water en vele mensen wonen tot wel 6 meter 76 onder zeeniveau. Maar is de strijd tegen het water wel gewonnen? Als de dijken het zouden begeven dan zou Nederland de helft kleiner zijn. En zouden we onze vakanties kunnen doorbrengen in Amersfoort aan Zee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662510 86 2032-12-31T22:00:00+00:00 8078 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no polder Flevoland Zuiderzee Wisebits IJsselmeer https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-animatie-wisebit-van-jan-hollander 2024-01-04T11:16:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24594.w613.r16-9.e841cb1.webp Hoe werkt een animatie? | Wisebit van Jan Hollander Dit is de wiskunde William George Horner. William is gefascineerd door de thaumatroop. Dit is een rond schijfje met op de ene zijde een vogeltje en op de andere zijde een kooitje. Als je deze twee afbeeldingen snel achter elkaar laat zien, verschijnt het vogeltje in het kooitje. In 1834 bedenkt William een rechtopstaande cilinder met daarin verticale sleuven. Als je deze cilinder ronddraait zie je door de sleuf plaatjes zien die binnenkant van de cilinder zijn gemonteerd. Wat je ziet lijkt een vloeiende beweging te hebben zoals rennende honden, galopperende paarden, stuntende acrobaten en grote olifanten. Doordat je ogen heel veel plaatjes heel snel achter elkaar zien, kunnen je hersenen de verwerking van de losse plaatjes niet aan en vloeien ze in elkaar over en krijg je de illusie van bewegende beelden. En voila. Zo ontstond de Zootroop. De voorloper van films en animaties zoals we die nu kennen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662511 80 2032-12-31T22:00:00+00:00 5884 2014-03-25T22:00:00+00:00 yes no film Wisebits animatie tekenen https://schooltv.nl/video-item/de-steenarend-een-grote-roofvogel-in-het-bos 2024-01-04T11:16:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24595.w613.r16-9.a0fd31d.webp De steenarend | Een grote roofvogel in het bos De lente is in aantocht op het noordelijk halfrond. Vader steenarend loopt zich uit te sloven voor zijn vrouw. Ze wonen hier het hele jaar. Alleen als het heel erg koud is in de winter, vliegen ze naar het zuiden, waar ze en tijdje blijven. Maar als ze terugkomen in het voorjaar, gaan ze altijd weer naar hetzelfde nest. Om te laten zien aan zijn vrouw dat hij nog hartstikke fit is, maakt vader steenarend allerlei duikvluchten in de lucht. Als beloning voor zijn uitsloverij mag hij met haar paren. Het nest van de steenarend zit veilig hoog in de boom. Het is heel stevig gemaakt van taken, planten en wortels. De binnenkant is lekker zacht bekleed met mos. De steenarend wordt ook wel goudarend genoemd vanwege zijn mooie gouden veren in z’n nek. Aan z’n poten heeft hij enorme klauwen waarmee hij prooien van wel drieënhalve kilo kan tillen. Het vrouwtje legt twee eieren. Na ongeveer 45 dagen komen de eieren uit en liggen er een paar donzige witte kuikens in het nest. Nu moeten vader en moeder aan het werk. Eten zoeken voor de kleintjes. Ze jagen op allerlei kleine zoogdieren zoals, konijnen, egels, vossen en eekhoorns. Maar ook op kleinere vogels en reptielen. Moeder scheurt kleine stukje vlees af die ze aan haar jongen geeft. De jongen groeien als kool en na een paar weken beginnen ze al aardig op hun ouders te lijken. Het wordt ook een beetje krap in het nest. Hoe groter ze worden, hoe meer de kleintjes willen eten. Vader en moeder hebben het er maar druk mee. Hele stukken vlees worden in het nest gedropt. Het begint tijd te worden dat de kinderen zelf hun eten gaan zoeken. Maar dan moeten ze wel eerst leren vliegen. Als ze ongeveer zeventig dagen oud zijn, beginnen ze met de eerste pogingen om uit te vliegen. Voordat arenden de lucht in gaan, werken ze hun veren nauwkeurig bij. Niet omdat ze er mooi uit willen zien, maar omdat het vliegen anders niet goed gaat. Alle veren moeten goed op volgorde liggen. Moeder laat nog één keer zien hoe het moet. En dan zal het er toch echt van moeten komen. Even oefenen, het is natuurlijk best eng zo’n eerste keer. Dat vindt moeder ook wel. Daar gaat ie, een beetje onwennig nog. Ja, en dan moet je ook nog weten hoe je moet landen op zo’n boomtop. Moeder is best tevreden en het jong heeft de smaak te pakken gekregen. Hij vliegt weg als een volwassen steenarend. Op weg om z’n eigen territorium te vestigen en te zoeken naar een partner om een eigen gezinnetje te stichten. Het leven kan beginnen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662512 321 2032-12-31T22:00:00+00:00 20294 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no dier groeien vogel https://schooltv.nl/video-item/evie-the-cow-mimis-ballet-class 2024-01-04T11:16:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24596.w613.r16-9.5cc2951.webp Evie the cow | Mimi's ballet class I do ballet, yes I do I even have a pink tutu I go dancing every week Come and see, take a peek I put the cherry on the top I swirl and skip and jump and hop I point my toes and call them good And bend my knees just like I should Sometimes I am a butterfly Or a fairy flying in the sky And at the end I curtsey low And that's the end of my ballet show When I grow up I'd like to be A ballerina, just wait and see. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662513 61 2032-12-31T22:00:00+00:00 1870 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no Engels dansen koe ballet https://schooltv.nl/video-item/my-best-teacher-een-engels-versje 2024-01-04T11:16:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24597.w613.r16-9.529f19e.webp My best teacher | Een Engels versje Sugar is sweet And so is Mrs Hughes. She is funny, pretty And giggly. Her hair is light brown And her eyes are blue, She’s sweet And caring too And her ears, Well, her ears Are big and floppy! Can you do that at the end? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662514 31 2032-12-31T22:00:00+00:00 695 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no school Engels https://schooltv.nl/video-item/mijn-lievelingsjuf-juf-heleen 2024-02-14T18:00:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24598.w613.r16-9.84239b4.webp Mijn lievelingsjuf | Juf Heleen Suiker is zoet Net zo zoet als juf Heleen Ze is grappig, leuk En giebelig Haar haar is lichtbruin Haar ogen zijn blauw Ze is lief en aardig En haar oren? Ja haar oren Ze heeft grote hangoren Zie jij dat ook? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662515 31 2032-12-31T22:00:00+00:00 2723 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no oor gezicht tekenen https://schooltv.nl/video-item/de-bonobo-een-aap-met-vier-handen 2024-01-04T11:16:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24599.w613.r16-9.d843499.webp De bonobo | Een aap met vier handen Dit is een aap. Het is een bonobo. Hij lijkt wel een beetje op ons. Kijk maar naar z’n handen. Hij kan met z’n handen dingen pakken en... dat kunnen wij ook. Wij gebruiken onze handen om te eten. En dat doet de aap ook. Bonobo’s zijn erg handig met hun handen, maar hoe handig zijn ze eigenlijk? In de bal zitten nootjes verstopt. De bonobo moet het met zijn vingers eruit proberen te halen. Kijk maar, dat kan hij best wel goed. Met zijn handen is hij heel handig. Laten we eens kijken of wij ook zo handig zijn met onze handen. Dat gaat niet zo makkelijk. Misschien gaat het zo? Of schudden? We hebben er maar één pinda eruit gekregen. Dat kan een aap veel beter. Maar kan een bonobo ook zo goed lopen als wij? Wij lopen op onze voeten, de bonobo ook. Maar wij lopen rechtop en de bonobo gebruikt zijn handen bij het lopen. Zo zien onze voeten eruit en zo die van de bonobo. Het lijkt wel een hand. Onze handen en voeten zien er anders uit, maar bij een bobobo zijn ze bijna hetzelfde. Met onze voeten kunnen we niets vastpakken, maar dat kunnen apen wel. Voeten die eruit zien als handen. Zo zou dat er bij ons uitzien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662516 223 2032-12-31T22:00:00+00:00 6692 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no dier aap mens https://schooltv.nl/video-item/bed-bugs-een-engels-versje 2024-01-04T11:16:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24600.w613.r16-9.ae5d612.webp Bed bugs | Een Engels versje Big bugs, bed bugs find them in the shed bugs sticky bugs, stinky bugs find them in the sink bugs BUGS! BUGS! BUGS! Brown bugs, blue bugs find them in your shoe bugs head bugs, hairy bugs very very scary bugs! BUGS! BUGS! BUGS! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662517 29 2032-12-31T22:00:00+00:00 1644 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no dier insect Engels https://schooltv.nl/video-item/i-want-to-be-a-circle-een-engels-versje 2024-01-04T11:16:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24601.w613.r16-9.f419b86.webp I want to be a circle | Een Engels versje I want to be a circle. A curly-wurly roly-round. A bounce me up and off the ground. A circle - like a lollipop. A circle - like a ticking clock. A circle - like a moon so tall A circle - like a basket ball I want to be a circle. A circle - like a plastic hoop A circle - like a loop-the-loop A circle - like a whizzing wheel A circle – like a pizza meal I want to be I want to be I want to be A circle https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662518 53 2032-12-31T22:00:00+00:00 903 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no vorm cirkel Engels https://schooltv.nl/video-item/ik-wil-rond-zijn-als-een-maan-of-een-reuzenrad 2024-02-14T18:00:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24602.w613.r16-9.ae914f9.webp Ik wil rond zijn | Als een maan of een reuzenrad Ik wil rond zijn Zo rond als een draaiende cirkel Een mooie, stuiterende cirkel Een cirkel als een Lolly die je likt Een cirkel als een Een klok die tikt (tik tak tik tak) Een cirkel als de Maan zo mal Een cirkel als een Basketbal Ik wil rond zijn Een cirkel als een Hoepel hop Een cirkel onder en over de kop Een cirkel als een draaiend rad Een cirkel als een pizza plat Ik wil Ik wil Ik wil Rond zijn Rond als een cirkel! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662519 53 2032-12-31T22:00:00+00:00 1498 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no cirkel vorm https://schooltv.nl/video-item/a-counting-rhyme-een-engels-versje 2024-02-22T09:05:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24603.w613.r16-9.c8b0ba4.webp A counting rhyme | Een Engels versje 1 crack in a teacup 2 fleas on a cat 3 slugs in a jug Ooh, I don’t like that 4 singing sisters 5 smiling mums 6 bothersome brothers 7 pluckable plums 8 grumbling granddads 9 grubby white vans And last of all 10 smiling grans Yippeeeee! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662520 36 2032-12-31T22:00:00+00:00 1483 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no Engels gedicht rijm tellen https://schooltv.nl/video-item/tellen-in-de-zee-met-amber-de-krab 2024-02-07T13:46:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24603.w613.r16-9.c8b0ba4.webp Tellen in de zee | Met Amber de krab 1 kopje met een barstje 2 vlooien op een kat 3 vissen in een schenkkan Mmm, Daar houd ik niet zo van 4 zingende zusters 1 erbij is 5 6 keer samen zwemmen 7 mooie stemmen 8 + 1 = 9 Maar 10, Dat is wat ik wil zien.... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662521 36 2032-12-31T22:00:00+00:00 9428 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no zee vis tellen schelp https://schooltv.nl/video-item/de-das-een-dier-dat-van-bosbessen-houdt 2024-01-16T15:57:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24604.w613.r16-9.41d6886.webp De das | Een dier dat van bosbessen houdt Dit is zijn dassen. Zij leven in het bos. Dassen eten graag bosbessen, Maar hoe krijg je die te pakken? Ze zijn alleen aan de overkant van de beek te vinden. Nou ja, zwemmen maar. En als dat niet lukt, op zoek naar een brug. Eindelijk, heerlijke bosbessen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662522 118 2032-12-31T22:00:00+00:00 9177 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no dier das bos https://schooltv.nl/video-item/a-sleeping-dinosaur-een-engels-versje 2024-01-04T11:16:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24605.w613.r16-9.84ea5cc.webp A sleeping dinosaur | Een Engels versje In a big muddy puddle On a big muddy track, I saw some giant footprints Leading up the hill and back. The footprints had no toes, They were big and deep and round, I wondered who had left them On the muddy, muddy ground. I waited until night time, I was listening for a roar, But from a cave behind a tree I heard a giant SNORE. I tip toed to the cave And peeped into the black, And there was a dinosaur Sleeping on her back. And on her dino tummy, Cuddled in her dino paws, Were little dino babies With tiny dino claws. I tip toed out into the night, The moon was smiling down, I think he knew the secret, He knew what I had found. I put my finger on my lips And quietly walked back To the big muddy puddle On the big muddy track. So when you cannot sleep Listen for a distant snore, You never know, you just might hear A sleeping dinosaur. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662523 97 2032-12-31T22:00:00+00:00 8772 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no dinosaurus verhaal Engels geluid https://schooltv.nl/video-item/egels-op-jacht-naar-nootjes 2024-01-16T15:14:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24606.w613.r16-9.67228dc.webp Egels | Op jacht naar nootjes Dit is de familie egel. Ze zoeken naar nootjes tussen de bladeren en eten die lekker op. Na het eten is het tijd om te spelen. Zusje heeft een holle boomstronk gevonden. Dat is een leuk spelletje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662524 125 2032-12-31T22:00:00+00:00 21660 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no dier egel natuur https://schooltv.nl/video-item/the-flat-footed-fairy-een-engels-versje 2024-01-04T11:16:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24607.w613.r16-9.fc1e146.webp The flat footed fairy | Een Engels versje I’m Freda the flat-footed fairy, My friends are the twinkle-toed lot -- They’re slippery as butter, They flit and they flutter, But look at these two feet I’ve got! It’s hard on a flat-footed fairy, When others are nimble and quick, To have two clod hoppers Which really are whoppers, Good only for giving a kick. My feet, like the lids of a dustbin, Are big and as flat as can be, I can’t be a leader, I’m just poor old Freda, The flat-footed fairy, that’s me. But wait! Things are not always awful, And something that does make me laugh -- I can stamp on a walnut, A big or a small nut, And break it quite cleanly in half! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662525 58 2032-12-31T22:00:00+00:00 662 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no verhaal dansen Engels ballet fee https://schooltv.nl/video-item/frieda-de-koe-danseres-over-een-koe-die-wil-dansen 2024-02-07T13:46:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24608.w613.r16-9.b6d5faa.webp Frieda de koe-danseres | Over een koe die wil dansen Ik ben Frieda de koe-danseres En mijn vrienden zijn ook heel erg goed Ze zijn met z‘n tweeën En dansen als feeën Ze laten mij zien hoe het moet t’Is moeilijk voor een koe-danseres Als je vrienden veel soepeler zijn Ze draaien en wiegen Ze springen en vliegen Dat doet toch wel een klein beetje pijn Want, moet je mijn voeten nou zien Zo groot, zo dik en zo plat Zo heb ik geen kansen Zo kan ik niet dansen Als het zo moet, dan ben ik het zat Maar wacht, er is ook een voordeel Ja, soms zit het toch wel wat mee Als ik stap op een walnoot Volop met mijn voorpoot Dan breek ik hem netjes in twee (giechelen) https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662528 59 2032-12-31T22:00:00+00:00 1436 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no fee dansen koe https://schooltv.nl/video-item/goodnight-een-engels-versje 2024-01-04T11:16:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24609.w613.r16-9.9a7efc5.webp Goodnight | Een Engels versje When I climb into bed and snuggle up tight, I know that I'll want to say goodnight to hippo, to seal and to polar bear, to the fluffy dog that I won at the fair, to the photo of dad in the frame by my bed, to my monkey, my mouse and my one-eyed ted, to my old elephant with a tear in its tum, and an extra special goodnight to my Mum! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662529 36 2032-12-31T22:00:00+00:00 681 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no Engels slaap zee https://schooltv.nl/video-item/herdy-from-the-hilltop-een-engels-versje 2024-01-04T11:16:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24610.w613.r16-9.9b1a42b.webp Herdy from the hilltop | Een Engels versje Herdy from the hilltop, a new-born baby lamb. So unsteady on her feet, shall we put her in a pram? Herdy from the hilltop, trips and trots and tumbles, nibbles at the green grass until her tummy rumbles. Herdy from the hilltop, chasing bunny rabbits; wonders what they’re all about, they have such funny habits. Herdy from the hilltop, playing in the sun, skips across the far field until the day is done. Herdy from the hilltop, her pink ears at attention. She jumps for very fun and joy, she’s a baa-ootiful invention! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662530 53 2032-12-31T22:00:00+00:00 544 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no schaap weide Engels verhaal https://schooltv.nl/video-item/lisa-het-lieve-lammetje-geboren-in-de-wei 2024-02-14T17:59:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24611.w613.r16-9.6becf43.webp Lisa het lieve lammetje | Geboren in de wei Lisa het lieve lammetje De winter is voorbij Lisa het lieve lammetje Geboren in de wei Lisa het leuke lammetje Struikelt en staat weer op Lisa het leuke lammetje Huppelt over de heuveltop Lisa het lieve lammetje Vallen en weer opstaan Lisa het lieve lammetje Rent achter de konijntjes aan Lisa het leuke lammetje Spelen in de zon Lisa het leuke lammetje De dag is alweer om. Lisa het lieve lammetje Met haar oortjes oh zo zacht Lisa het lieve lammetje Gaat slapen voor de nacht https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662531 53 2032-12-31T22:00:00+00:00 1908 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no verhaal weide schaap klein https://schooltv.nl/video-item/how-do-you-dance-een-engels-liedje 2024-02-22T09:04:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24612.w613.r16-9.acfef70.webp How do you dance? | Een Engels liedje This is it : the perfect chance to tell me how you do your dance so show me please and do it now - how do you dance? Do you do a wriggle dance? a jiggle round the middle dance? a diddle to a fiddle dance? how do you dance? Do you do a skippy dance? a floppy kind of flippy dance? a happy kind of hippy dance? how do you dance? Do you do a hopping dance? a skipping kind of bopping dance? a rolling kind of rocking dance? how do you dance? Do you do a whirling dance? a curly kind of curling dance? a swirling kind of twirling dance? how do you dance? This it it : your final chance to tell me how you do your dance so show me please and do it now - how do you dance? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662532 74 2032-12-31T22:00:00+00:00 2984 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no Engels dansen https://schooltv.nl/video-item/dansen-doe-je-zo-zing-je-mee 2024-02-01T13:15:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24612.w613.r16-9.acfef70.webp Dansen doe je zo | Zing je mee? Hier komt ie dan, dit is je kans Ik laat zien de leukste dans Laat jij maar zien, hoe jij het doet Dan – is – het – goed….. Jij doet ook vast een dubbel dans Een rondje in het midden dans Een op en neer en over dans Dan – is – het – goed... Doe jij ook de friemeldans De kribbel, krabbel, kriebel dans De grap en lach en giechel dans Dan – is – het – goed... Jij doet ook vast de huppeldans De water, borrel, bubbeldans De eerste, echte dubbeldans Dan – is – het – goed... Of doe jij soms de stuiterdans De flieter, flater, fluister dans De donker in het duister dans Dan – is – het – goed... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662533 74 2032-12-31T22:00:00+00:00 2268 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no bewegen liedje dansen muziek https://schooltv.nl/video-item/what-a-lot-of-kettles-een-engels-versje 2024-01-04T11:16:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24613.w613.r16-9.033da06.webp What a lot of kettles! | Een Engels versje There's a kettle in the corner, A kettle on the shelf, There's an old kind of kettle On the cooker by itself. There's a kettle with a whistle, There are lots with plugs, There's a kettle that is mother To a matching pair of mugs. There's a kettle that is yellow, A kettle that is green, There’s a kettle that is metal And the shiniest I've seen. There are kettles in the kitchen Where kettles ought to be, But the kettle in the garden Is a mystery to me! Whoever threw it out there They did it for the best: Although the kettle's rusty It is now a robin's nest. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662534 42 2032-12-31T22:00:00+00:00 693 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no Engels ketel keuken https://schooltv.nl/video-item/little-duck-een-engels-versje 2024-01-04T11:16:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24614.w613.r16-9.93e5e4e.webp Little duck | Een Engels versje A duck swims all day A duck has a beak I like ducks They are really sweet I would like a duck For a pet. I really would! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662535 18 2032-12-31T22:00:00+00:00 1425 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no Engels eend huisdier https://schooltv.nl/video-item/watch-my-magic-feet-een-engels-versje 2024-01-04T11:16:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24615.w613.r16-9.53258d8.webp Watch my magic feet | Een Engels versje I’m cool, I am, I have magic feet, see me whizz along our street. when I play ball all those I meet stop to look at my magic feet. I can kick a ball to the end of the park, and you won’t find it till it gets dark. I can kick a ball and make it fly, watch it vanish into the sky. So look at the magic of my flick kicks, watch my feet they do magic tricks https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662536 33 2032-12-31T22:00:00+00:00 993 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no voet Engels robot https://schooltv.nl/video-item/een-mongoolse-viool-zo-wordt-hij-gemaakt 2024-01-04T11:16:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24616.w613.r16-9.3a45aae.webp Een Mongoolse viool | Zo wordt hij gemaakt Deze vioolmaker uit Mongolië, maakt een traditionele viool. Eerst trekt hij het model over op hout. Dan hakt hij de hals uit. Hij bewerkt het uiteinde met een klein mesje. Het wordt een mooi paardenhoofd. Nu maakt hij de klankkast. Bij de Mongoolse viool is die vierkant. Steel en klankkast worden in elkaar gezet en gelakt. Nu kunnen de snaren erop. Spannen, stemmen en spelen maar. Echte Mongoolse vioolmuziek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662537 297 2032-12-31T22:00:00+00:00 1697 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no muziekinstrument Mongolië muziek viool https://schooltv.nl/video-item/the-potty-song-een-engels-liedje 2024-01-04T11:16:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24617.w613.r16-9.19f7471.webp The potty song | Een Engels liedje Never put your potty on the table Never put your your potty on a chair Never put your potty on the TV Never put your potty on the stair Never put your potty in pyjamas never put your potty in your bed and never never never never never never never - ever! never put your potty on your head! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662538 29 2032-12-31T22:00:00+00:00 1930 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no liedje Engels plassen https://schooltv.nl/video-item/potje-op-je-hoofd-dat-moet-je-dus-niet-doen 2024-02-01T13:15:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24618.w613.r16-9.03e059e.webp Potje op je hoofd | Dat moet je dus niet doen Zet je potje niet op de tafel Zet je potje niet op de stoel Zet je potje niet op de TV Je weet wat ik bedoel Doe je potje geen pyjama aan Dat heb je toch beloofd En wat je zeker nooit moet doen... Zet je potje niet op je hoofd https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662539 29 2032-12-31T22:00:00+00:00 1791 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no plassen liedje https://schooltv.nl/video-item/i-am-a-robot-een-engels-versje 2024-01-04T11:16:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24619.w613.r16-9.bc12b05.webp I am a robot | Een Engels versje I-am-a-ro-bot and-all-that-I-say will-be-spo-ken-to-oth-ers in-this-ro-bot-way. I’ll-hum-and-I’ll-buzz as-I’m-cross-ing-the-floor, then-I’ll-bleep-bleep-bleep-bleep till-you-o-pen-the-door... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662540 36 2032-12-31T22:00:00+00:00 3323 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no Engels maan robot techniek https://schooltv.nl/video-item/ik-ben-een-robot-daarom-praat-ik-zo 2024-02-14T17:59:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24620.w613.r16-9.840b281.webp Ik ben een robot | Daarom praat ik zo! Ik-ben-een-robot En-als-ik-iets-vertel Doe-ik-dat-op-z‘n-robots Want-dat-hoor-je-wel Ik-zoem-en-ik-kraak Ik-schuif-en-ik-leur En-dan-bliep-bliep-bliep Open-jij-de-deur https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662541 36 2032-12-31T22:00:00+00:00 3741 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no lopen robot praten https://schooltv.nl/video-item/the-robot-dog-een-engels-versje 2024-01-04T11:16:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24621.w613.r16-9.a41130a.webp The robot dog | Een Engels versje Some dogs play with rubber toys, Some dogs round up sheep, Some dogs make a lot of noise, My dog Sam chews feet. Some dogs like to swim and splash, Some dogs search for clues, Some dogs like to dive and dash, My dog Sam like shoes. Some dogs love to lick your hand, Some dogs lick your faces, Some dogs bark to beat the band, My dog Sam likes laces. Some dogs sniff round lamps and trees, Some dogs like to doze, Some dogs swallow wasps and bees, My dog Sam likes toes. If you take a walkabout, Tiptoe down the street, ‘cos…. Sam’s a brute when he gets out My dog Sam bites feet! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662542 62 2032-12-31T22:00:00+00:00 2041 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no robot Engels hond https://schooltv.nl/video-item/robo-kees-een-hond-die-alleen-van-springen-houdt 2024-02-14T17:59:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24622.w613.r16-9.b483dc1.webp Robo-kees | Een hond die alleen van springen houdt Dit is mijn beste vriend Mijn hond heet Robo-Kees Hij is wel lief een aardig Maar ook een beetje vreemd Kees houdt niet van zwemmen En kluiven vindt hij vies En als je hem wilt verwennen Dan vindt hij dat maar niets Kees houdt niet van spelen Hij staat alleen maar stil Ik sta me te vervelen Niets is wat hij wil Kees houdt niet van stoeien Dat doet hij liever niet Kees houdt wel van koeien Maar die zijn hier niet Maar als ik hoog spring Daar houdt Kees wel van Dat vindt hij geweldig Dat is wat hij kan https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662543 62 2032-12-31T22:00:00+00:00 1721 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no robot spelen dier hond https://schooltv.nl/video-item/sounds-een-engels-versje 2024-01-04T11:16:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24623.w613.r16-9.d762e35.webp Sounds | Een Engels versje PING goes the toaster SCRAPE goes the toast GLUG goes the milk jug PLOP goes the post WHOOSH goes the kettle Boiling water for tea WAH ! goes the baby When she looks at me SPLISH goes the hot tap CLATTER goes the plate BYE ! goes my sister Who’s going to be late SWISH goes the brush As it sweeps the floor HISS goes the iron BANG goes the door CLICK goes the key As it turns in the lock SQUEAK goes the push-chair WOOF goes the dog WAH ! goes the baby YIPPEE ! I shout QUIET is the house Now we’ve all gone out. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662544 56 2032-12-31T22:00:00+00:00 1257 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no geluid dier Engels mens https://schooltv.nl/video-item/tidy-up-een-engels-versje 2024-01-04T11:16:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24624.w613.r16-9.525de38.webp Tidy up | Een Engels versje Every time my mum says Tidy your room I say In a minute In a minute! But I never do it. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662545 17 2032-12-31T22:00:00+00:00 1059 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no schoonmaken Engels opruimen kamer https://schooltv.nl/video-item/de-vos-op-jacht-naar-de-muis 2024-01-16T16:17:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24625.w613.r16-9.8d8086f.webp De vos | Op jacht naar de muis Dit dier ken je vast wel. Het is een vos. Vandaag gaat hij op jacht. Op jacht naar muizen. Daar, hij heeft er één te pakken. De hinde ziet het allemaal aan. De vos komt voor haar iets te dichtbij. Wegwezen vos! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662546 125 2032-12-31T22:00:00+00:00 41769 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no vos dier muis https://schooltv.nl/video-item/wasberen-spelen-in-het-bos 2024-01-16T16:24:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24626.w613.r16-9.e279d75.webp Wasberen | Spelen in het bos Dit is een wasbeer. Het is een jonkie. Ze speelt in het bos. Maar daar is een das. Zal hij wasbeertje wegjagen? Nee, want daar is moeder. Zij laat de das weten, dat hij niet welkom is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662547 125 2032-12-31T22:00:00+00:00 5290 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no natuur dier bos https://schooltv.nl/video-item/wild-weather-een-engels-versje-over-het-weer 2024-01-16T16:30:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24627.w613.r16-9.0b6293a.webp Wild weather | Een Engels versje over het weer On a wild old walk a while ago We climbed a hill we turned a bend we crossed a stream we stopped and then . . .SNOW! Big snow thick snow snow you could lick snow white snow bright snow snow snow snow! . . . WIND! Big wind warm wind blowing up a storm wind high wind wild wind wind wind wind! . . . RAIN! Big rain wet rain hard as you can get rain warm rain storm rain rain rain rain! . . . SUN! Big sun hot sun oh what a lot sun bright sun light sun sun sun sun! . . . SNOW! WIND! RAIN! SUN! It all began with a fall of snow - on a wild old walk a while ago https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662548 69 2032-12-31T22:00:00+00:00 4496 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no Engels zon regen weer sneeuw wind https://schooltv.nl/video-item/de-zomer-dichtbij-sneeuw-wind-regen-en-zon 2024-02-14T17:59:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24628.w613.r16-9.36853d4.webp De zomer dichtbij | Sneeuw, wind, regen en zon Op een goede morgen Een mooie dag in mei Klimmen we naar boven de heuvel op de heuvel af en uit de lucht valt … SNEEUW! Grote vlokken Kleine vlokken Wollige en witte vlokken Sneeuw, sneeuw, sneeuw . . . WIND! En het waait En het stormt De takken heen en weer Wind, wind, wind! . . . REGEN! Dikke druppels Koude druppels Sto – re - mige winterdruppels Regen, regen, regen! . . . ZON! Grote zon Warme zon Zinderende zomerzon Zon, zon, zon! . . . SNEEUW.. WIND.. REGEN.. ZON! Zo begint het weer in mei En komt de zomer dichterbij https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662549 69 2032-12-31T22:00:00+00:00 13197 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no zon wind weer sneeuw https://schooltv.nl/video-item/worms-on-toast-een-engels-versje 2024-01-04T11:16:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24629.w613.r16-9.ea9b5d6.webp Worms on toast | Een Engels versje My favourite food is Worms on toast My worst food is snails for lunch And I love the sound of snailshell crunch https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662550 20 2032-12-31T22:00:00+00:00 1144 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no brood worm eten slak https://schooltv.nl/video-item/toast-met-wormen-lekker-als-ontbijt 2024-02-07T13:46:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24630.w613.r16-9.dab30e8.webp Toast met wormen | Lekker als ontbijt ‘s ochtends eet ik... wormen Lekker op toast Maar waar ik niet van hou Zijn slakken, die zijn voor jou https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662551 20 2032-12-31T22:00:00+00:00 1716 2014-03-20T22:00:00+00:00 yes no worm eten brood slak https://schooltv.nl/video-item/wat-veroorzaakt-crimineel-gedrag-aangeboren-of-aangeleerd 2024-01-04T11:16:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24631.w613.r16-9.c371051.webp Wat veroorzaakt crimineel gedrag? | Aangeboren of aangeleerd Volgens sommige onderzoekers heeft criminaliteit vaak te maken met biologische kenmerken. Uit een onderzoek bleek dat kinderen die zich asociaal gedragen vaak een lagere hartslag hebben. Ze durven meer op het spel te zetten, maken zich minder druk over de gevolgen van hun daden en zijn niet bang voor straf. Een andere theorie is de aangeleerdgedragtheorie. Volgens de Amerikaanse geleerde Sutherland worden jongeren vaker crimineel door als ze veel omgaan met jongeren die dat al zijn. Ze worden crimineel door foute vrienden, foute familie of opgroeien in een foute buurt. En dan is er nog de anomietheorie. Als je in je leven niet bereikt wat je wilt, je haalt bijvoorbeeld je diploma’s niet en je hebt geen werk, dan ben je volgens deze theorie gevoeliger voor crimineel gedrag. De meeste onderzoekers gaan er vanuit dat er niet een theorie is. Crimineel gedrag komt door een optelsom van factoren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662552 66 2032-12-31T22:00:00+00:00 24891 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no rechtsstaat criminaliteit gedrag https://schooltv.nl/video-item/cosmetica-in-europese-unie-veilig-getest 2024-01-04T11:16:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24632.w613.r16-9.396dfd5.webp Cosmetica in Europese Unie | Veilig getest De meeste Europese burgers realiseren zich niet dat de belangrijkste wetten en regelingen niet meer door de eigen nationale regeringen en parlementen worden gemaakt, maar door de organen van de Europese Unie. Toch zijn de gevolgen voor iedereen elke dag voelbaar. Producten die op dieren worden getest mogen niet verkocht worden. Gaan we ook niet verkopen. Dat is ook vanuit de wet bepaalt. Europees is dat dus vastgelegd. Het was eigenlijk al zo dat het eindproduct niet op dieren getest mocht worden, maar nu is het nog strenger geworden doordat ze hebben besloten dat ook de ingrediënten die dus zorgen voor het eindproduct niet op dieren getest worden. Het gaat ook om tandpasta bijvoorbeeld, het kan over shampoo gaan, echt alles wat je kan gebruiken op je eigen lichaam zou dus veilig moeten zijn en nu niet meer op dieren mogen worden getest. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662553 68 2032-12-31T22:00:00+00:00 2210 2014-05-06T20:00:00+00:00 yes no Europese Unie make-up Europa cosmetica regels https://schooltv.nl/video-item/een-verenigd-europa-kansen-en-mogelijkheden 2024-01-04T11:16:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24633.w613.r16-9.9d0893c.webp Een verenigd Europa | Kansen en mogelijkheden Historicus en politiek filosoof Luuk van Middelaar werkt voor de Europese Unie in Brussel. Wat is het belang van een verenigd Europa? Het basisdoel van Europa zijn er misschien 3. Dat is: vrede tussen de landen, welvaart voor de bevolkingen/burgers en een stukje meer macht ten opzichte van de buitenwereld. Voor Nederland is het heel belangrijk als land in Europa om samen te werken met andere landen, de buurlanden, om ons heen zonder grenzen. Waarin mensen vrij kunnen bewegen. Producten, bedrijven en daardoor heb je veel meer uitwisseling en kansen voor mensen. En dat is heel belangrijk voor onze economie. Een van de redenen dat de landen hebben besloten dat het beter is om samen sterk te staan, is dat de landen buiten ons steeds groter en sterker worden. Er zijn 7 miljard mensen op de wereld, 500 miljoen Europeanen. Dus neem nou 1 klas met 28 kinderen, zijn er maar 2 kinderen die uit Europa komen. Dat geeft wel aan dat zelfs als we met zijn allen zijn, zijn we met z'n tweeën. Dus dat moeten we proberen minimaal samenbrengen om onze belangen en waarden te kunnen verdedigen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662554 76 2032-12-31T22:00:00+00:00 1890 2014-05-06T20:00:00+00:00 yes no Europese Unie vrede Europa welvaart samenleven https://schooltv.nl/video-item/bepaald-door-europa-voorschriften-en-regels 2024-01-04T11:16:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24634.w613.r16-9.6772b60.webp Bepaald door Europa! | Voorschriften en regels In het Europees parlement werken gelijkgestemde partijen samen. Zo werkt Groenlinks politicus Bas IJkhout in de Europese fractie van de groene. In de loop der tijd is Europees besluitvorming steeds belangrijker geworden. In het begin werd een Europese wet gemaakt door de lidstaten. Al die lidstaten moesten akkoord gaan en eigenlijk was dat een samenwerking van landen. En wat je nu steeds meer ziet is dat je Europese besluitvorming krijgt en daardoor is het Europees parlement opgericht en die ook meer het Europese belang gaat vertegenwoordigen. De invloed van de EU is groot. Eigenlijk alles wat je koopt in een supermarkt. Ten eerste al die ingrediënten moeten toegestaan worden op de Europese markt. Dus dat bepaalt Europa. Hoe het etiket eruitziet. Er moeten bepaalde voorschriften gevolgd worden. Ook dat wordt door Europa bepaald. En welke stoffen erin zitten, hoe dat wordt toegelaten en welke tests erop worden gedaan wordt vaak ook door Europa bepaald. Dus alles wat je koopt zit ergens wel een Europese regel aan vast. Europa zitten kaders. Bijvoorbeeld bij cosmetica, dierproeven mogen niet meer bij cosmetica. Maar vervolgens. Hoe ga je dat precies controleren? Hoe ga je dat implementeren? Hoe zorg je ervoor dat dierproeven niet meer gebruikt worden? Dat wordt door de lidstaten, de landen, verder uitgewerkt. Vaak moet het echte werk, de implementatie, nog gebeuren. En dat is vaak ook nog een hele klus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662555 89 2032-12-31T22:00:00+00:00 921 2014-05-06T20:00:00+00:00 yes no Europese Unie Brussel Europa regels https://schooltv.nl/video-item/europese-wetgeving-raad-commissie-en-parlement 2024-01-16T16:14:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24635.w613.r16-9.d5eb077.webp Europese wetgeving | Raad, commissie en parlement De staatshoofden en regeringsleiders van de 28 lidstaten van de Europese unie zetten in grote lijnen het beleid uit in de Europese raad. Dit orgaan heeft geen wetgevende taak. Die heeft de raad van ministers, ook wel de raad van de Europese Unie genoemd. Hij bestaat uit vakministers van de lidstaten, die vergaderen over wetsvoorstellen en beleidsmaatregelen. De raad heeft een wisselende samenstelling. Die afhankelijk is van het beleidsonderwerp dat besproken wordt. Zoals economische en financiële zaken of milieu. En dan is er de Europese commissie. Die vormt het dagelijks bestuur en doet voorstellen voor Europese wetgeving. Daarna worden die wetsvoorstellen besproken en eventueel gewijzigd door het Europees parlement en vertegenwoordiging van alle burgers van de EU. De raad van de Europese unie bepaalt of de voorstellen worden overgenomen. En als dat zo is, voert de Europese commissie ze uit als nieuwe wet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662556 67 2032-12-31T22:00:00+00:00 6157 2014-05-06T20:00:00+00:00 yes no Europese Unie bestuur Europa Europees parlement https://schooltv.nl/video-item/besluitvorming-in-de-eu-informatie-verzamelen 2024-01-16T16:27:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24636.w613.r16-9.357b2bd.webp Besluitvorming in de EU | Informatie verzamelen Besluitvorming in de Europese Unie is complex en niet altijd voor iedereen goed te volgen. Hoe komt Groenlinks Europarlementariër Bas Eijckhout aan de nodige informatie? De kennis krijg ik heel vaak van belangengroepen. Die worden vaak lobbyisten genoemd. In Nederland klinkt dat heel negatief - een lobbyist - alsof dat iemand is die is geheimzinnigs te verkopen heeft. Dat is over het algemeen niet zo. Wat een lobbyist doet is zijn eigen deelbelang vertellen. Ik vind het dus fijn om lobbyisten op alle fronten te spreken. Dus ik spreek dierenwelzijn organisaties die daar natuurlijk voor het dierenbelang zitten, maar ik spreek ook met de cosmeticafabrikanten, omdat ik wil weten waar hun verzet zit. Ik ben heel vaak in Brussel om te vergaderen, we hebben natuurlijk een Europese koepelorganisatie. En contact met de politiek ben je alleen als er iets op de agenda staat, dus als er iets over dierproeven staat of nano-technologie wat nu heel erg ter discussie staat. Dan zoeken we weer contact met politici. Je legt contact op allerlei niveaus, niet alleen met politici, maar ook met ambtenaren daarachter met staf erachter. Dus als je hoort dat er wel eens wetgeving kan komen over bijvoorbeeld proefdieren dan is dat het moment waarop je vol moet insteken om op allerlei niveaus te zorgen dat je binnenkomt. Ik als groene zal eerder geneigd zijn om natuurlijk te volgen wat de dierenorganisatie mij vertelt. Maar ik wil wel weten wat de cosmeticabedrijven mij vertellen en als zij hele terechte bezwaren hebben dan vind ik dat ik daar wat mee moet doen. De informatie krijg je bijna altijd wel van heel veel verschillende lobbyisten. Het is voor politici niet eenvoudig te doorgronden wat het midden- en kleinbedrijf hier in Nederland opereert, wie zijn producten maakt en verkoopt en welke keuzes hij moet maken. Moet je politici wel uitleggen wat de invloed is van de regels die ze bedenken op een klein bedrijf die daar straks mee aan de slag moeten, ook iets mee kunnen. Moet kunnen uitvoeren en gecontroleerd worden. Je zorgt dat je op het moment dat men kennis van je nodig heeft, dus die kennis gaat brengen zodat de ambtenaren en personeelsleden heel goed geïnformeerd zijn. Maar op gezette tijden moet je ook zorgen dat je in het parlement bent en dat je bij allerlei werkgroepen bent zodat je stem, van wij zijn dan wel zo mooi heet 'niet overheidsorganisatie -NGO' en dat je die maatschappelijke stem laat horen en in ons geval op het gebied van dier en welzijn. Soms moet je wat scherp zijn in je reacties zoals je veel lobbyverhalen krijgt waarvan je weet, hier klopt niet zo heel veel. Dus heb ik op een gegeven moment ook wel gezegd tegen de Nederlandse cosmeticavereniging: op een gegeven moment wordt het tijd dat jullie meer geld stoppen in innovatie in plaats van die lobbyisten om de cosmetica op een aap te smeren. Dat zijn eigenlijk de interessantste gesprekken met de mensen die radicaal tegen dierenproeven van cosmetica zijn. Het leuke natuurlijk is, is dat Bas Eijckhout in zo'n gesprek onze standpunten natuurlijk wel begrijpt. Hij begrijpt ook dat ie ook veilig een deodorantroller wil gebruiken, z'n shampoo en tandpasta iedere dag wil gebruiken. En dat je daar lengte en jaren geen probleem mee wil. Maar uit principe kiezen zij ervoor dat cosmetica dierproefvrij moet zijn. Je probeert altijd wel zoveel mogelijk te checken wat je hoort van de ene kant en dat je dat ook wel even aan de andere kant checkt. Dat is politiek toch? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662557 211 2032-12-31T22:00:00+00:00 1392 2014-05-06T20:00:00+00:00 yes no Europese Unie Europees parlement Europa besluitvorming https://schooltv.nl/video-item/nederland-vs-europa-politieke-macht 2024-01-04T11:16:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24637.w613.r16-9.57922dd.webp Nederland vs. Europa | Politieke macht Ik ben het in principe eens met de stelling dat alle politieke macht, zoveel mogelijk politieke macht, in Nederland moet blijven bij het nationale parlement. Want alles waar wij niet meer zelf over mogen beslissen, alles wat niet in het Nederlandse parlement wordt besloten, dat onttrekt zich aan de democratische controle van de Nederlandse bevolking. En dat betekent dat we minder democratische zeggenschap hebben. Historicus en jurist Thierry Baudet bekijkt vanuit Nederland de werking van de democratie in Europa. In Brussel werkt Groenlinks Europarlementariër Bas Eijckhout voor de fractie van de groene. Brussel is soms ver weg vinden mensen en dat zorgt er ook voor dat je naar allerlei manieren gaat van directe democratie. Hoe zorg je ervoor dat elke consument in Nederland ook direct invloed kan uitoefenen. Democratie is eigenlijk een Staatssysteem dat alleen maar werkt met een beperkt aantal inwoners. Dus met meer dan 100 miljoen inwoners kun je eigenlijk geen democratie meer hebben, omdat de individuele stem zo weinig meetelt dat het eigenlijk een bureaucratisch systeem is geworden. Maar je kunt nu ook tegenwoordig direct een burgerinitiatief starten en als die voldoende handtekeningen haalt dan zijn ze hier in Brussel verplicht om daar naar te gaan kijken of daar niet een wet voor moet komen. Een van de mooie voorbeelden daarbij was dat hier in Brussel het debat kwam van moeten wij het niet toestaan dat water geprivatiseerd mag worden. Toen hebben een aantal partijen gezegd, daar gaan wij een burgerinitiatief op starten. If more then 1 milion european citizens sign this initiative then the european commission will have to develop regaslation to guarantee the human right to water sanitation. For that we need your signature, engagement, your support. Help us. Sign the petition. En vervolgens hebben wij voldoende handtekeningen, in voldoende landen binnengehaald en heeft de Europese commissie ook toegegeven aan die druk van het burgerinitiatief en heeft gezegd - we trekken die wet terug of terwijl verplichte privatisering van water is van tafel. Het burgerinitiatief, waar de EU de mogelijkheid toe biedt, is op papier leuk, maar je hebt zo verschrikkelijk veel handtekeningen nodig. Ten eerste. En ten tweede veronderstelt het wederom het bestaan van een Europees volk. En dat is er niet. Dus het hele idee van met zijn allen als Europese burgers samen ergens voor strijden dat impliceert eigenlijk al hetgeen waar ik niet in geloof. Namelijk dat we met zijn allen iets willen in Europa. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662558 157 2032-12-31T22:00:00+00:00 3413 2014-05-06T20:00:00+00:00 yes no Europese Unie besluitvorming Europa Nederland https://schooltv.nl/video-item/goede-europeanen-nederlander-europeaan-of-wereldburger 2024-01-04T11:16:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24638.w613.r16-9.a9d2e1d.webp Goede Europeanen | Nederlander, Europeaan of Wereldburger? Als we vrede en voorspoed willen in Europa, dan moeten we voorbij de grenzen kijken en goede Europeanen zijn. Dat schreef de Duitse filosoof Friederich Nietzsche aan het einde van de 19e eeuw. Nu, meer dan 100 jaar later, zijn we Europeanen. Tenminste officieel dan. Maar zijn we ook goede Europeanen? Zoals Nietzsche het bedoelde. Europeanen die zich meer verbonden voelen met Europa dan met hun eigen land. Het lijkt er niet op. Volgens peilingen is ons vertrouwen in de Europese Unie de laatste jaren dramatisch gedaald en uit alle onderzoeken blijkt dat wij 'Europeanen' eigenlijk niet zo goed weten wat we aanmoeten met dat werelddeel van ons. We kunnen ons natuurlijk afvragen of we dat willen: Europeaan zijn. Waarom eigenlijk alleen bij Europa horen en niet bij de rest van de wereld? Die vraag stelde de Amerikaanse bommenwerper-piloot Garry Davis vlak na de tweede wereldoorlog aan alle Europeanen. Grenzen, zei hij, leiden maar tot oorlog en ellende dus moeten we ze helemaal afschaffen. Hij verscheurde zijn Amerikaanse paspoort en riep zichzelf uit tot eerste officiële wereldburger van de wereld. Dat klinkt nu misschien naïef, maar toen vlak na de tweede wereldoorlog waren massa's mensen enthousiast over dit idee. Er werden wereldburgerfederaties opgericht en belangrijke mensen als Albert Einstein steunde Garry Davis. Garry zei: Wereldburgerschap is een verhaal dat alleen kan bestaan als wij met zijn allen erin geloven. Hij maakte een wereldpaspoort. Waarmee hij jarenlang van Noord naar Zuid reisde en in allerlei landen gewoon binnenkwam. Als wereldburger. Zijn ideaal is nooit werkelijkheid geworden. Misschien omdat te weinig mensen geloofde in zijn verhaal. Dus voorlopig zijn we nog gewoon Nederlander. Of Europeaan. Als we dat tenminste geloven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662559 117 2032-12-31T22:00:00+00:00 1135 2014-05-06T20:00:00+00:00 yes no Europese Unie wereldburgerschap Europa Nederland https://schooltv.nl/video-item/wat-kost-de-zorg-80-miljard-per-jaar 2024-01-04T11:16:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24639.w613.r16-9.49a7a5a.webp Wat kost de zorg? | 80 miljard per jaar Als we naar het huishoudboekje van Nederland kijken, dan zien we dat we ongeveer 250 miljard euro in kas hebben. Bijna 80 miljard geven we uit aan zorg. Vergelijken we dat met andere uitgaven zoals het onderwijs ruim 30 miljard, of veiligheid en justitie aan de politie bijvoorbeeld 10 miljard, het leger, 8 miljard, dan zien we dat de zorg het grootste bedrag uit de staatsportemonnee opslokt. Bovendien geven we ieder jaar weer meer uit aan zorg. Dit zal op een gegeven moment betekenen dat we het niet meer kunnen betalen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662560 34 2032-12-31T22:00:00+00:00 1383 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no geld zorg verzorgingsstaat https://schooltv.nl/video-item/marktwerking-vs-overheid-privaat-of-publiek 2024-01-04T11:16:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24640.w613.r16-9.19fd369.webp Marktwerking vs. overheid | Privaat of publiek De regering bepaalt in ons land wie welke taken in de collectieve sector uitvoert. Zij ziet het als haar exclusieve taak om te zorgen voor die voorzieningen waarbij het onmogelijk is om mensen die niet betalen uit te sluiten zoals dijken, defensie, wegen en rechtspraak. Dat bekostigen wij dus met zijn allen door belasting te betalen. Andere maatschappelijke taken worden vaak steeds meer uitbesteed aan concurrerende bedrijven in de markt. Als de markt faalt dan is er sprake van een publiek belang en dan kan het wenselijk zijn dat de overheid daar een rol gaat spelen. Ook als er sprake is van een publiek belang zou je er voor kunnen kiezen om het helemaal aan de markt over te laten. In dat geval zal je zien dat er bedrijven zullen wedijveren om wie die markt mag gaan bedienen. En vanwege die hoge kosten die je hebt met het openbaar vervoer, zal er uiteindelijk 1 bedrijf overwinnen. En die zal het openbaar vervoer dan gaan aanbieden. Maar die is dan ook vrij om de prijzen te vragen en de kwaliteit te bieden die hij wil zonder dat hij dan concurrentie voelt en dat is niet wat wij willen: een monopolie. Een ander uiterste is dat je het helemaal als overheid gaat organiseren. Die overheid wordt dan niet geprikkeld door de markt. Die voelt niet de tucht van de markt die zal het dan op een minder efficiënte manier doen dan bedrijven dat kunnen. En dan heb je nog een derde weg. Dat zit er eigenlijk een beetje tussenin. Daarbij zeg je: we kiezen ervoor om een bedrijf verantwoordelijk te maken voor de uitvoering van het openbaar vervoer, zodat we zeker weten dat het op een efficiënte manier gebeurt. En dat het ook op een manier gebeurt die het beste aansluit bij de behoefte van de reizigers. Maar wij proberen met wet-en regelgeving ervoor te zorgen dat het bedrijf niet als een monopolist kan gaan gedragen. Dat er prijzen worden gevraagd, dat er gebieden worden bediend in Nederland waarvan wij als overheid vinden dat het maatschappelijk gewenst is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662561 108 2032-12-31T22:00:00+00:00 2249 2014-05-06T20:00:00+00:00 yes no samenleving bedrijf publiek overheid markt privatisering https://schooltv.nl/video-item/privatisering-van-het-openbaar-vervoer-in-nederland 2024-01-04T11:16:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24641.w613.r16-9.0695f0a.webp Privatisering | Van het openbaar vervoer in Nederland Het openbaar vervoer wordt verzorgd door bedrijven die deels in handen zijn van de overheid en deels van particuliere ondernemingen. Veolia is net als de commerciële tak van de NS zo'n privaat vervoersbedrijf. Per trein, bus en ferry brengen ze passagiers van A naar B. Met name in het zuiden van het land. Probleem is dat het openbaar vervoer nog niet zo efficiënt georganiseerd is vandaag. Dat kan een stuk beter. We denken dat we daar de ideeën voor hebben en daar proberen we iedereen warm voor te maken. En sommige zijn daar gelukkig mee en sommige niet. Je ziet dat een groot deel van zeker totaal streek in Nederland is volledig op de markt gekomen, maar wat je nog ziet is dat alles is voorgeschreven. De bussen worden voorgeschreven, het materiaal, de routes die je moet rijden. Alles is voorgeschreven. Dat maakt dat de vrijheid die het vervoer kan bieden, beperkt is. Als we zien vandaag dat we gemiddeld in Nederland, alle vervoerders samen met collega's in streekgebieden, gemiddeld vervoeren 10 personen per aangeboden kilometer. En de stad 18. Terwijl de bus in 55 plaatsen. Dus er is nog heel veel lucht dat vervoerd wordt. En als je dan nog eens de spits afhaalt, dan zit je vaak gemiddeld 3 a 4 buiten de spits. Dat is natuurlijk niet efficiënt. Dat is niet efficiënt omgaan met publieksgeld. Sommige van ons zijn staatsbedrijf of half staatsbedrijf, maar het gaat om de concurrentie. Als je meerdere partijen hebt die concurreren met elkaar, dan krijg je een andere dynamiek. Dan krijg je slimmere oplossingen, betere oplossingen. Dan moet je zoeken om beter te zijn dan de concurrent. Als je dat niet moet doen, dan heb je die druk niet. Dan zie je over het algemeen minder positieve effecten. De rol vandaag van de regionale overheden in het vervoer is een aanbestedingsrol maar ook vaak een sturende rol. Tot zelfs gaan bepalen welke lijnen, welk marketingsbeleid gevoerd wordt in bepaalde concessies. Vaak zijn zij meer de vervoerder dan wij, wij zijn vaak de uitvoerder en zij zijn meer de vervoerder nog. Dat is een deel van de markt en een deel van de markt is al iets verder gegaan en die is de controlerende, sterksturende overheid. En dan de derde waar we naartoe zullen gaan, is de sturende overheid. Waar de uitvoerende rol volledig bij de vervoerder ligt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662562 159 2032-12-31T22:00:00+00:00 1976 2014-05-06T20:00:00+00:00 yes no Nederland overheid vervoer privatisering https://schooltv.nl/video-item/particuliere-bedrijven-post-en-trein 2024-01-04T11:16:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24642.w613.r16-9.d1ad834.webp Particuliere bedrijven | Post en trein Tegenwoordig speelt de overheid een grote rol in ons leven. Ze zorgt voor scholen, ziekenhuizen, wegen en werkloosheidsuitkeringen. Vroeger liet de overheid veel taken over aan maatschappelijke organisaties of bedrijven. In de 19de eeuw is het ziekenhuis bijvoorbeeld een particuliere instelling. Vaak opgericht door een groep vooraanstaande burgers of de kerk. Spoorwegen worden in die tijd aangelegd door particuliere bedrijven. In de 20ste eeuw gaat de staat zich bemoeien met aanleg van spoorlijnen. De overheid gaat dan steeds meer taken uitvoeren. Zo wordt de post tot in de jaren '80 van de 20ste eeuw bezorgd door een bedrijf dat volledig eigendom is van de staat. In de jaren '90 raakt Nederland in de ban van meer marktwerking en dus van privatisering. Privatiseren betekent dat allerlei overheidsdiensten volgens de marktwetten moeten gaan werken of dat een overheidsbedrijf in particuliere handen over gaat. De post wordt dan weer rondgebracht door een private onderneming en op het spoor rijden naast de NS, waarvan de overheid nog wel steeds alle aandelen heeft, ook andere bedrijven die niet van de overheid zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662563 74 2032-12-31T22:00:00+00:00 1346 2014-05-06T20:00:00+00:00 yes no verzorgingsstaat onderwijs overheid Nederland uitkering https://schooltv.nl/video-item/vier-vrijheden-privatisering-en-marktliberalisering 2024-01-04T11:16:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24643.w613.r16-9.fcb94d7.webp Vier vrijheden | Privatisering en marktliberalisering De westerse landen hebben niet allemaal dezelfde verzorgingsstaat. De Verenigde Staten en Engeland, waar het liberale kapitalisme overheerst, verschillen sterk van Scandinavische landen. Daar heeft de staat een grote rol. Nederland neemt met enkele andere westerse Europese landen een tussenpositie in. Een belangrijk motief en drijvende kracht achter privatisering en marktliberalisering is de Europese Unie geweest. De Europese integratie is in wezen 1 groot liberaliseringsproject. Integratie vereist immers het afbreken van integratie. Daartoe zijn enkele hoge baarden in Europese verdragen en wetgeving vastgelegd. Zoals de zogenaamde 4 vrijheden. Vrije mobiliteit van producten, diensten, kapitaal en arbeid op de Europese interne markt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662564 58 2032-12-31T22:00:00+00:00 904 2014-05-06T20:00:00+00:00 yes no verzorgingsstaat Europa vrijheid https://schooltv.nl/video-item/vrije-marktwerking-farshad-bashir-is-tegen-privatisering 2024-01-04T11:16:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24644.w613.r16-9.e920801.webp Vrije marktwerking | Farshad Bashir is tegen privatisering Over het algemeen zie je dat de partijen die links in het politieke spectrum zitten wat minder vertrouwen dat de markt het goed doet. Die zien wat eerder dat er allerlei problemen ontstaan in de markt zoals milieuvervuiling. Je ziet ook dat de maatschappelijke participatie van sociaal zwakkere groepen een belangrijk argument is om de markt voor te subsidiëren. Terwijl partijen die meer rechts in het politieke spectrum zitten, die hebben er meer vertrouwen in dat de markt het op een goede manier oplost en die hebben dan wat minder de neiging om daar de overheid een rol te laten spelen. Daar staat meer het economisch belang voorop. Waar dan het openbaar vervoer een functie heeft om filevorming te voorkomen op de weg, om reistijd tussen woon en werk te verkorten en daarmee de arbeidsmarkt beter te laten functioneren. Privatiseren moet hij niet willen. Als de marktpartij het goed en efficiënt kunnen dan moet de overheid dat ook kunnen en anders heb je geen goede bestuurders gekozen en dan moet je andere bestuurders kiezen die dat wel kunnen. Ik vind het privatiseren van de sporen niet slim, want het spoor (het openbaar vervoer) is iets publieks. Mensen moet kunnen reizen terwijl hun rechten worden gewaarborgd door de democratisch gekozen organen zoals de tweede kamer, de gemeenteraad en de provinciale staten. Op het moment dat het spoort geprivatiseerd is, dan heeft de politiek er minder over te zeggen. Dan kunnen de marktpartijen de tarieven omhoog gooien, bussen schrappen, treinen schrappen. En dat is geen goede zaak. Je zou denken dat marktwerking goed is, want daarmee zouden de tarieven naar beneden gaan. Maar in de praktijk zien we wat anders. We zien dat openbaar vervoer steeds duurder wordt. En dat komt natuurlijk omdat private partijen eerst vooral winst willen maken en je kan ook niet echt over concurrentie spreken, want als je met de trein wil kun je alleen de trein pakken die langskomt en dan moet je daar instappen. Ongeacht wat het logo is. Wat is het systeem dan? Hoe is het geregeld? Het spoor is zo geregeld dat ambtenaren allemaal verschillende bedrijven vragen om een offerte in te leveren. Van hoeveel geld ze eigenlijk willen hebben om bepaalde stukken openbaar vervoer aan te bieden. En dan mogen ambtenaren dus kiezen. Die marktwerking waar we het over hebben, wat ernstige zaak is, wordt ook nog door ambtenaren gedaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662565 145 2032-12-31T22:00:00+00:00 796 2014-05-06T20:00:00+00:00 yes no markt politiek overheid privatisering https://schooltv.nl/video-item/concurrentie-in-europa-gelijke-wetgeving-binnen-heel-europa 2024-01-04T11:16:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24645.w613.r16-9.b9dcb96.webp Concurrentie in Europa | Gelijke wetgeving binnen heel Europa VVD Europarlementariër Toine Manders is een vurige voorvechter van de vrije, interne markt in Europa. Wij privatiseren op Europees niveau nooit, want dat is de nationale overheid een overheidsbedrijf op die markt zet. En daarmee privatiseert. Wat wij in Europa wel proberen, in de grote interne markt, 500 miljoen consumenten. Wij proberen wel de wetgeving voor iedereen gelijk te maken waardoor je in heel Europa concurrentie krijgt. Dat betekent dat Nederlandse bedrijven, geprivatiseerde bedrijven of echte private bedrijven, dat die in heel Europa de markt op kunnen. Maar dat betekent ook dat je dan moet toelaten dat bedrijven uit die andere gebieden in Europa ook op onze markt komen. En dat hebben we bijvoorbeeld gezien bij de energievoorzieningen. Het privatiseren van de Nederlandse spoorwegen dat vind ik een voorbeeld van wat niet goed is geweest. Die partij in de liberale markt zetten, want er zijn geen andere aanbieders van het spoor dus er is geen vrije markt als het gaat over railtransport in Nederland. Privatiseren betekent dat je een overheidsbedrijf naar de privésector laat over gaan en liberaliseren betekent, daar zit het woord liber in en dat betekent vrij, het vrij maken van de markt zodat je meer spelers (ondernemingen) toe laat om dezelfde dienst aan te bieden. Weliswaar onder dezelfde regels met dezelfde kansen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662566 94 2032-12-31T22:00:00+00:00 1417 2014-05-06T20:00:00+00:00 yes no Europese Unie bedrijf Europa https://schooltv.nl/video-item/privatisering-de-voor-en-nadelen 2024-01-16T16:06:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24646.w613.r16-9.521f570.webp Privatisering | De voor- en nadelen Het idee van privatisering is simpel. Als particuliere bedrijven het overnemen, oftewel de markt, dan ontstaat er concurrentie. Dus een betere prijs - kwaliteit verhouding. Klinkt goed. Toch zijn veel mensen tegen. Er kleven namelijk risico's aan. De particuliere bedrijven die het overnemen gaan, anders dan de overheid, voor zoveel mogelijk winst. En een manier om dat te doen is besparen op de uitgaven. Dat kan ten koste gaan van de kwaliteit van het product omdat alles goedkoper wordt ingekocht en het kan ook ten koste gaan van de werknemers. Zo kan het gebeuren dat na privatisering mensen harder moeten werken voor hetzelfde geld. Grote kans dat ze minder hun best zullen doen of in tijdnood komen. Daar staat tegenover dat de privatisering ons meer keuzevrijheid geeft. Vroeger had je pech als je de energierekening te hoog vond. Nu stap je gewoon over naar de volgende aanbieder en krijg je daar zelfs een welkomstcadeau bij. Maar mag je alles overlaten aan de harde wetten van de markt? Neem bijvoorbeeld onderwijs. Is het oke om dat te privatiseren? Dan loop je straks het risico dat mensen met weinig geld, geen toegang hebben tot goed onderwijs. En minder kans krijgen op de arbeidsmarkt. De Amerikaanse filosoof Michael Sandle waarschuwt voor teveel privatisering. Als we allemaal voor onszelf gaan, vallen er mensen buiten de boot. En als we allemaal alleen nog maar denken in termen van ons eigen belang, vergeten we het gemeenschappelijke belang. In 2001 sprak een groep politici en denkers zich fel uit tegen de privatisering in Nederland. Als alles te koop is wordt de samenleving uitgehold, zeiden ze. Hun slogan was dan ook: Stop de uitverkoop van onze beschaving. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662567 109 2032-12-31T22:00:00+00:00 8499 2014-05-06T20:00:00+00:00 yes no privatisering consument markt https://schooltv.nl/video-item/de-politieacademie-wat-leren-agenten-in-opleiding-over-geweld 2024-01-04T11:16:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24647.w613.r16-9.95e714d.webp De politieacademie | Wat leren agenten in opleiding over geweld? Op de politieacademie behandelt docent Edwin Bruinaars vandaag de term geweldsmonopolie. Als ik geweldsmonopolie zeg, wat zeggen jullie dan? Wij zijn de enige die geweld mogen gebruiken. Wie is wij? De politie. Is dat zo? Zijn wij de enige in Nederland die geweld mogen gebruiken? Defensie. Defensie, ja dat klopt. Marechaussee. Wat betekent nou monopolie? Ja volgens mij alleenrecht. Dus dat jij de enige bent die iets heeft of iets mag. Ja inderdaad. Op de politieacademie leer je hoe je een politieagent wordt. We leren iemand aan te houden, omdat hij de wet heeft overtreden. Dan leer je eerst welke wet hij heeft overtreden en waarom dat verboden is. Vervolgens leer je wat mogen we dan. Mogen we hem aanhouden, mogen we hem opsluiten. Als je hem dan mag aanhouden, leer je hoe je hem dan mag aanhouden. Hoe pak je iemand beet, hoe neem ik hem mee. Dat soort dingen leer je op de politieacademie. Wat we dadelijk gaan doen is een burenruzie in scene zetten. Waarbij de ene partij heeft een feestje overdag. Veroorzaken wat geluidsoverlast. De buurman heeft last van het feestje. Politie heeft dus het monopolie voor geweld. Maar wanneer gebruik je geweld als politieagent? Als politieagent gebruik ik geweld op het moment dat ik niks anders kan. Ik ga eerst proberen te vragen of mensen mee willen werken of dat ze naar me willen luisteren. Doen ze dat niet, ja dan ga ik geweld gebruiken. Geweld gebruiken kan heel krom zijn door te zeggen van nu wegwezen of ik kan daadwerkelijk iemand beetpakken, slaan of echt in het uiterste geval, als het echt niet anders kan, pepperspray of m'n pistool moeten gebruiken. Het wapen mag alleen gebruikt worden als er direct gevaar is voor personen of de nationale veiligheid. In de praktijklessen die we op school doen, werken we veel met acteurs, waar de studenten vooral leren keuzes te maken op welk moment ze wel geweld mogen gebruiken en op welke momenten niet. Waar ligt de grens van wanneer kan ik nog met iemand praten en al pratend naar een oplossing komen. Ik houd er wel degelijk rekening mee dat ik mijn eigen veiligheid op het spel zet, ik heb af en toe ook wel momenten gehad is het wel zo handig dat ik hier op dit moment ben. Maar ik weet dat ik getraind ben en hoe ik dan moet reageren, ik weet dat ik dus bijvoorbeeld mijn pepperspray mag gebruiken. En ik weet dat wat er ook maar gebeurt ik mezelf kan verdedigen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662569 191 2032-12-31T22:00:00+00:00 3726 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no politie criminaliteit opleiding https://schooltv.nl/video-item/sociale-status-wat-bepaalt-je-plek-op-de-maatschappelijke-ladder 2024-01-04T11:16:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24648.w613.r16-9.b25d023.webp Sociale status | Wat bepaalt je plek op de maatschappelijke ladder? In ons land is iedereen voor de wet gelijk. Maar niet iedereen krijgt hetzelfde. De welvaart is niet gelijk verdeeld. Er zijn allerlei factoren die jouw plek op de maatschappelijke lader bepalen. Bovenop de maatschappelijke ladder vind je mensen die veel geld verdienen en die een beroep hebben dat veel aanzien heeft. Als je verder naar beneden gaat kom je mensen met beroepen tegen die minde goed verdienen en minder aanzien hebben. Je plek op de maatschappelijke ladder noemen we de sociale status. Die status wordt vooral bepaald door het werk wat je doet en hoeveel je ermee verdient. Onderaan de ladder hebben mensen een lage sociale status. De welvaart in Nederland is ongelijk verdeeld. Een dokter verdient meer dan een vakkenvuller bij de supermarkt. Maar in Nederland moet wel iedereen de kans krijgen om dokter te worden als hij dat kan. En om een hoge positie op de ladder te bereiken. Want iedereen is voor de wet gelijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662570 63 2032-12-31T22:00:00+00:00 16687 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no maatschappij werk status beroep geld https://schooltv.nl/video-item/homo-en-voetballer-hoe-staat-de-voetballerij-tegenover-homoseksualiteit 2024-01-04T11:16:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24649.w613.r16-9.2cfe6d6.webp Homo en voetballer | Hoe staat de voetballerij tegenover homoseksualiteit? Mijn pleegvader maakte een hele mooie opmerking vond ik, toen ik uit de kast kwam. Ik was een Surinamer, zwart, homo en dan ging ik ook nog voetballen. Dat is natuurlijk niet de goede combinatie om je vrij te kunnen uiten, jezelf te kunnen zijn. Wensley Garden is ex-profvoetballer. Vroeger gebruikte hij de achternaam van zijn stiefvader Ton. Mijn profvoetbalcarrière duurde eigenlijk maar 4 jaar. Ik begon op mijn 17e tot ongeveer mijn 21ste. Dat was bij Helmondsport, in de eerste divisie. Ik koos ervoor te stoppen met voetbal, en dat was niet alleen door het feit dat mijn contract afliep, maar ook met het feit dat ik vond dat mijn geaardheid niet paste binnen de cultuur van de voetballerij. Maar eigenlijk pas op het moment dat ik in de voetballerij kwam, zeker op dat niveau (betaald voetbal niveau) werd er een hele andere lading gegeven aan het woord homo. Ik werd in plaats van die vrolijke, jonge jongen van 17, 18, 19 een klein beetje depressief werd ik er wel van. Ook vaak verdrietig. Ook omdat ik me niet thuis voelde, niet veilig voelde in de voetballerij. Ik merkte dat in mijn lichaam, op een gegeven moment kreeg ik ook echt blessures. En dat waren dan niet de blessures door middel van een schop of iets dergelijks, maar het waren spierblessures, pezen die wat sneller geïrriteerd raakte. Dus die negativiteit die heeft in mijn beleving, mijn ervaring wel bijgedragen aan het niet volledig kunnen ontwikkelen van mijn voetbalcarrière. Ik heb het nu over de periode 1990 - 1994. Dat is bijna 20 jaar geleden. Er is nu nog steeds in het betaald voetbal geen jongen die voor zijn homoseksualiteit durft uit te komen. Dat is natuurlijk afschuwelijk. Ik had niet kunnen voorstellen dat ik 20 jaar in de kast had moeten leven en niet mezelf had kunnen zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662571 133 2032-12-31T22:00:00+00:00 4640 2014-05-07T20:00:00+00:00 yes no sport voetbal homoseksualiteit seksualiteit emancipatie https://schooltv.nl/video-item/sociale-acceptatie-van-homoseksuelen-ook-op-school-moeten-kinderen-zichzelf-kunnen-zijn 2024-01-04T11:16:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24650.w613.r16-9.d8132f6.webp Sociale acceptatie van homoseksuelen | Ook op school moeten kinderen zichzelf kunnen zijn Vera Bergkamp was jarenlang voorzitter bij het COC, de belangenvereniging van homo's, lesbiennes, bi-seksuelen en transgenders. Kortweg LHBT'ers. Later werd ze Tweedekamerlid voor D66. Ze woont samen met een vrouw. Als je kijkt of mensen negatief zijn over seksualiteit, dan zie je eigenlijk dat het ieder jaar iets minder wordt. Maar als je gaat inzoomen zie je dat er eigenlijk dat de sociale acceptatie nog flinter dun is. Op het moment dat er 2 mannen hand in hand lopen op straat of als 2 vrouwen elkaar een zoen geven dan zie je dat men het toch nodig vindt om daar wat van te zeggen. En wat je ook ziet is een stijgende lijn als het gaat om geweld tegen homo's en lesbo's. Waar ik zelf altijd van schrik is bijvoorbeeld de onveiligheid op school. 50% van de jongeren zegt: je kan maar beter niet uit de kast komen op school en 3/4 van de jongeren wordt gepest, getreiterd of zelf in elkaar geslagen. Dus de schoolplek is nog steeds geen veilige plek om jezelf te kunnen zijn. Wat ik heel belangrijk vind is dat er aandacht wordt besteed aan wat is homoseksualiteit, wat zijn homoseksuele relaties. En wat mij verbaasd een paar jaar geleden is dat het geen verplicht onderdeel is wat kinderen op school leren. En waar ik toen voor gepleit heb, toen ik voorzitter van het COC was, was dat op iedere school, primair onderwijs en voortgezet onderwijs, daar aandacht aan wordt besteed. En niet alleen bij biologieles, maar ook gewoon in de brede zin van hoe ga je daar nou mee om. De minister heeft dat uiteindelijk overgenomen. Het is ieder geval mooi dat kinderen op school leren dat er meer is dan alleen een papa en mama. En dat er meerdere diversiteit is in onze samenleving. Ik vind het heel belangrijk dat mensen zichtbaar zichzelf kunnen zijn. En of dat nou op school of op straat of als je eenmaal gaat werken. Het is een groot goed dat je jezelf kunt zijn en ik geloof ook dat dat gezonder is. Als je altijd iemand anders moet voorstellen die je niet bent dan krijg je zo een spagaat dan is belangrijk dat je eindelijk kan zijn wie je bent. Het leven wordt veel leuker. Ik praat uit eigen ervaring. Sinds ik uit de kast ben, is het leven een stuk gezelliger geworden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662572 132 2032-12-31T22:00:00+00:00 1325 2014-05-07T20:00:00+00:00 yes no school homoseksualiteit seksualiteit https://schooltv.nl/video-item/de-pluriforme-samenleving-alle-bevolkingsgroepen-vertegenwoordigd-op-tv 2024-01-04T11:16:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24651.w613.r16-9.2f2c797.webp De pluriforme samenleving | Alle bevolkingsgroepen vertegenwoordigd op tv De pluriforme samenleving is in Nederland altijd weerspiegelt in programma's op radio en tv. Omdat in ons verzuilde omroepsysteem elke politieke of kerkelijke groepering een eigen omroep heeft, zijn alle sociale groeperingen terug te zien. In de jaren '60 ontstaat de emancipatiebeweging van de vrouwenrechten, het feminisme. Naast de Dolle Mina's eisen ook lesbiennes hun rechten op. Daar sluiten de homo's zich bij aan om te strijden om een plaats in de samenleving waarin ze zich als gelijkwaardige burgers kunnen ontplooien. In de jaren '50 en '60 moeten de gelijk geaarden elkaar in het geniep ontmoeten en verborgen feesten organiseren. Het is taboe om erover te berichten in de media. Je vragen en opmerkingen zijn na het ontstaan van homoseksualiteit 'hoe wordt je homoseksueel?'. Met besmetting of verleiding heeft het in ieder geval niks te maken. In de zeventige jaren verschijnt een soap over een homoseksuele leraar op de buis. En een kleine kwart eeuw later wordt er in Amsterdam het eerste homohuwelijk ter wereld gesloten. De eerste gayparade vindt in 1996 plaats in de hoofdstad. Moet je voorstellen dat vandaag en de hele week in Amsterdam een soort vrijgevochten terrein voor iedere homo in Nederland maar ook in de hele wereld. Dus alle mensen in Drenthe die erover twijfelen hebben hier een soort vrijgevochten oord waar ze niet hoeven te verklaren wat en hoe en alles kan hier op dit moment en dat is gewoon de grootste waarde op dit moment. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662573 112 2032-12-31T22:00:00+00:00 3316 2014-05-07T20:00:00+00:00 yes no pluriforme samenleving homoseksualiteit samenleving recht vrouw https://schooltv.nl/video-item/het-besef-van-homoseksualiteit-mart-roumen-vertelt-over-de-macho-cultuur-van-voetbal 2024-01-04T11:16:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24652.w613.r16-9.1afb9b8.webp Het besef van homoseksualiteit | Mart Roumen vertelt over de macho-cultuur van voetbal Mart Roumen is sportjournalist en homo-ambassadeur in Zeeland. Naar mijn eigen ervaring in de macho-cultuur van voetbal is met name dat ik vroeger ook op voetbal zat dat er in mijn dorpje in Zeeland daar heb ik ervaren dat het woord homo op het trainingsveld als scheldwoord redelijk vaak wordt gebruikt. Als je 8 rondjes om het veld niet kon lopen dan was je een homo en dan moest je doorlopen. En als je weer niet op kon drukken was je homo. En daardoor dacht ik, ik ben helemaal geen homo want ik kan wel 8 rondjes om het veld lopen en ik kan wel opdrukken. Veel klasgenoten hadden het erover dat ze meisje leuk vonden en wie dan en hoe het ging en dat had ik eigenlijk niet. Maar ik had soms wel met jongens het idee dat ik daar bij wilde horen en dat ik ze graag als vriend had. De jongens waar ik bij wilde zijn was meer dan alleen dat. Toen bedacht ik dus van hé, dan moet ik dus homoseksueel zijn. Toen heb ik dat vrij snel verteld, ook voetbalvrienden en vrienden van het dorp en het vmbo-milieu dat er heerst in dat dorp. En met een hartslag van 230 heb ik toen verteld "ik val op jongens'. De reactie was eigenlijk onverminderd positief. Al kom je van Pluto, maakt mij dat uit, we zijn toch vrienden. Dit hoeft toch helemaal niet in de weg te staan voor het feit dat we vrienden zijn? En toen dacht ik ook wel van waarom heb ik het zo opgekropt. Omdat er in die voetbalclubs echt dat haantjesgedrag, zo'n machosfeer heerst, denk ik dat de sfeer in zo'n team toch maakt of het niet vertellen dat ze homo zijn en het dus een beetje verstoppen en voor zich zelf houden en daarmee ook een soort dubbelleven moeten gaan leiden. Of je ziet toch ook wel een aantal voetballers denken van ik stop maar met voetballen want het kan niet in het voetbal. De drempel om uit de kast te komen is daarom erg hoog en daar moeten we met zijn alles iets aan veranderen. Om de homoacceptatie in het voetbal te bevorderen, start de KNVB in 2012 een actieplan, een jaar later vaart voor het eerst in de geschiedenis namens het Nederlandse voetbal een boot mee in de gayparade. En is er iemand hier die al eens aandacht heeft besteed aan het thema homo en voetbal? Ik ben op dit moment ambassadeur van de homojongeren in Zeeland. Dat houdt in dat ik me bezig hou met het bespreekbaar maken van homoseksualiteit in Zeeland in de breedste zin van het woord. Vanaf dit jaar is er ook een traject ontwikkeld, John Blankenstein foundation, opgericht door de scheidsrechter John Blankenstein die zelf uit de kast gekomen was om voorlichting te geven op voetbalclubs en die kun je dan als club uitnodigen om in de kantine aan alle trainers en spelers op een heel laagdrempelige manier uitleggen dat homoseksualiteit een non-issue is en dat het zelfs bijdraagt aan de sfeer in je hele voetbalclub als je het accepteert. Door ook ervaren hebben dat ook in de loop der jaren mensen in mijn omgeving is dat je eenmaal wel uit de kast gekomen bent de sfeer in het team ook veel relaxter is en je hoeft niet meer zenuwachtig om je heen te kijken als het daarover gaat en je kan gewoon echt jezelf zijn en als je echt jezelf bent kun je ook veel beter voetballen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662574 191 2032-12-31T22:00:00+00:00 2093 2014-05-07T20:00:00+00:00 yes no sport voetbal homoseksualiteit seksualiteit emancipatie https://schooltv.nl/video-item/homos-houden-ook-van-voetbal-de-eerste-roze-fanclub-van-nederland 2024-01-04T11:16:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24653.w613.r16-9.471c104.webp Homo’s houden ook van voetbal | De eerste ‘roze’ fanclub van Nederland Voetbalclub ADO Den Haag is sinds kort de eerste Nederlandse fanclub voor lesbiennes, homo's, biseksuelen en transgenders rijker. De uitwedstrijden kijken ze samen in café 'Vroeger was je anders'. Renate den Heijer is 1 van de initiatiefnemers. De ooievaar is het wapen van Den Haag en in het plat Haags wordt die ooievaar ook wel een reiger genoemd. Dat is zeg maar een arme ooievaar. Wij hebben ons de Roze Regahs genoemd, roze en reiger dat bekt lekker. Het gaat ons om voetbal. We zijn eerste plaats ADO Den Haag supporter met een groen/geel hart, beetje met een roze randje. Het gaat om het voetbal. En dat daarna een stukje homo-emancipatie komt en acceptatie in de voetbalsport. Helaas is het zo dat homoseksualiteit in de voetbalsport een slecht huwelijk is. Duitsland is echt een voorbeeld waar al sinds jaren bunderliga clubs een zogenaamd queerfanclubs hebben. In Zwitserland heb je er 3, waaronder Fc Basel heeft een fanclub, Barcelona heeft zelfs een roze fanclub en in Duitsland zijn de queerfanclubs zo gewoon geworden, die hebben 22. Daar krijgen ze het voor elkaar om in stadions grote publieksacties te voeren dat ze een spandoek over de hele volle breedte van de tribune uit kunnen uitrollen. HSV agains homofobia. Dat is een actie waar het hele stadion aan mee doet. Maar ook zou het geweldig zijn als ADO Den Haag de supporters van midden-noord ook mee doen met zo'n sfeeractie. Dat is toekomstmuziek, maar dat is wel iets wat we graag willen bereiken in Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662575 102 2032-12-31T22:00:00+00:00 1623 2014-05-07T20:00:00+00:00 yes no sport voetbal homoseksualiteit seksualiteit emancipatie https://schooltv.nl/video-item/human-rights-watch-beschermers-van-de-mensenrechten 2024-01-04T11:16:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24654.w613.r16-9.24b32b0.webp Human Rights Watch | Beschermers van de mensenrechten Oud politicus Boris Dittrich werkt voor de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch. Hij is getrouwd met een man. Human Rights Watch is een internationale onderzoeksorganisatie die zich richt op de aanpak van mensenrechtenschendingen. Diettrich houdt zich vooral bezig met beschermen van de rechten van lesbiennes, homo's, biseksuelen en transgenders. Kortweg LHBT'ers. Het is ontzettend hard nodig om dit werk te doen, omdat de wereld heeft 193 landen en van die 193 landen zijn er maar liefst 81 landen waar ofwel de doodstraf staat op homoseksueel gedrag of mensen verdwijnen de gevangenis in want dan is het verboden. Human Rights Watch vindt dat een hele slechte zaak, dat is in strijd met mensenrechten. En daarom doe ik dit werk om te proberen om ervoor te zorgen dat die wetten veranderen en mensen niet meer gestraft worden omdat ze geboren zijn zoals ze zijn. Als je kijkt over de hele wereld dan zie je dat er steeds meer wetten worden aangenomen in landen die zeggen je mag niet over homoseksualiteit in het openbaar spreken op een positieve manier. Dus dit interview wat wij nu houden daar zou ik dus voor in de gevangenis kunnen komen in Rusland bijvoorbeeld. Er is juist een tendens merkbaar om rechten af te nemen bij LHBT mensen. Ik kan 1 voorbeeld geven. Er is een wet in het parlement in Rusland ingediend en die zegt dat ouders die homo of lesbo zijn, geen kinderen mogen opvoeden. Als ze toch kinderen hebben, dan worden die kinderen afgenomen of uit huis gehaald. En Rusland heeft veel invloed in andere Europese landen. Dus we zien dat die negatieve invloed van Rusland zich ook verspreid. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662576 113 2032-12-31T22:00:00+00:00 2107 2014-05-07T20:00:00+00:00 yes no recht homoseksualiteit beschermen https://schooltv.nl/video-item/tolerantie-leven-en-laten-leven 2024-01-04T11:16:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24655.w613.r16-9.31b65e1.webp Tolerantie | Leven en laten leven In praktijk betekent tolerantie vaak gewoon leven en laten leven. Een houding die grenst aan onverschilligheid. Dat is op zich niet zo gek. We wonen tegenwoordig met steeds meer mensen boven op elkaar en soms kan je maar beter onverschillig zijn en elkaar met rust laten. Tegelijkertijd is het ook onhandig. Omdat we elkaar daarom nooit leren begrijpen en er altijd vooroordelen blijven bestaan en die kunnen weer lijden tot conflict. Iemand die anders leeft en denkt, dwingt ons om na te denken over de manier waarop we zelf leven en denken. Dat kan confronterend zijn. We blijven liever in onze veilige bubbel leven. De Duitse theoloog en filosoof Theo Sundermeier woonde jaren in Afrika en kwam tot de conclusie dat er 3 manieren zijn waarop we kunnen omgaan met iemand die anders leeft dan wij en die wij dus als een vreemde zien. 1: we dwingen de ander om hetzelfde te worden als wij zijn. Hiervoor moet die ander zich dus aanpassen aan onze ideeën. 2: We houden de ander op afstand en laten hen nooit toe tot onze eigen wereld. De ander blijft altijd anders. Vreemd, exotisch. of 3: We zien de ander als een spiegel waarin we onszelf kunnen bekijken, dat betekent dat de ander een verrijking is in ons leven juist omdat hij anders is. Hij hoeft niet te worden als wij, hij kan ons leren de wereld anders te zien. Dat is natuurlijk best ingewikkeld. Dat wist Sundermeier ook wel. Dat betekent dat we open moeten staan. Zijn geheim? Niet te snel zoeken naar harmonie. Dat iemands manier van leven haaks op de jouwe staat, betekent niet dat een van jullie 2 het verkeerd doet. Dat betekent dat er honderden manieren van leven mogelijk zijn. En dat, zegt Sundermeier, is geen bedreiging, maar een verrijking. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662577 108 2032-12-31T22:00:00+00:00 5935 2014-05-07T20:00:00+00:00 yes no samenleving cultuurverschil cultuur filosoof https://schooltv.nl/video-item/veiligheid-voor-iedereen-de-belangrijkste-taak-van-de-overheid 2024-01-04T11:16:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24656.w613.r16-9.1569a1d.webp Veiligheid voor iedereen | De belangrijkste taak van de overheid Ik heb 3 jaar geleden een brief gestuurd naar de gemeente of ze iets wilde doen aan de verkeerssituatie hier. De auto's kwamen vrij hard aanrijden en dat leverde gevaarlijke situaties op wanneer wij vuil wilde weggooien of uit de poort kwamen rijden. Ik heb toen voorgesteld aan de gemeente om of bloembakken te plaatsen zodat de auto's moeten slalommen of om drempels aan te leggen. De drempels waren niet mogelijk vanwege de trillingshinder vanwege de oude huizen die hier staan. En de bloembakken waren niet mogelijk omdat er dan en parkeerplaatsen verwijderd moeten worden en die zijn er al te weinig in de binnenstad en het leverde gevaarlijke situaties op voor de brandweer, omdat ze dan niet meer door de straat konden rijden. Dus is de situatie gebleven zoals die is en tijdens de spits is het hier vrij druk met auto's die keihard komen langsrijden. Veiligheid is een belangrijk kenmerk van de democratische rechtstaat, het is een basisrecht van iedereen. De overheid is er om de veiligheid van iedereen te waarborgen. Daarom bestaat er regelgeving. Gebouwen moeten voldoen aan allerlei brandveiligheidseisen om in het geval van brand het aantal slachtoffers en de schade te minimaliseren. Ik studeer aan de hogeschool in Rotterdam en doe ik de opleiding integrale veiligheid. Ik was heel erg geïnteresseerd in de maatschappij. En in de veiligheid in het algemeen en daarom wil ik daar graag mijn werk van maken zodat je daar mensen op een normale manier kan laten leven zonder dat ze zich druk hoeven te maken over veiligheid. Dennis weet jij te benoemen waar de kracht van de veiligheidsketen in zit? Je gaat stap voor stap kijken wat je kan doen of wat nodig is. Ik ben nu in het derde jaar bezig en in het eerste jaar krijg je heel veel algemene vakken en dan leer je vanuit verschillende perspectieven naar veiligheidsvraagstukken te kijken. In jaar 2 ga je verder de veiligheidskant op en krijg je thema's als georganiseerde misdaad. Na deze opleiding wil ik graag naar de politie en wil ik de opleiding tot rechercheur volgen. Ik ben altijd al geïnteresseerd geweest in het vak van politie, niet als straatagent maar meer de zware criminaliteit als rechercheur op te lossen. En natuurlijk geïnspireerd door series Baantjes en Flikken Maastricht. Ik wil graag stage gaan lopen bij de politie en dan op de afdeling communicatie en informatievoorziening. En dan ga ik kijken naar hoe ze de briefings effectiever kunnen doen. De diensten zijn ingedeeld in 3 blokken: een avonddienst loopt door tot de nacht en ochtenddienst en de middagdienst. En tijdens die dienst krijgen agenten heel veel informatie toegespeeld via een leidinggevende, via een powerpoint presentatie. En mijn opdracht is om te kijken hoe ze die briefings effectiever kunnen maken zodat agenten meer kunnen opslaan van die briefing. Tijdens een briefing wordt in eerste instantie besproken wat er die 24 uur daarvoor gebeurt is. Vervolgens komt er aan bod wat de lopende zaken zijn en vervolgens is er nog een lijst met verdachten die we op dit moment zoeken. Mensen waar we scherp op moeten zijn. En die worden ook weer besproken op de briefing. Er is een verschil tussen objectieve en subjectieve veiligheid. Met objectieve veiligheid hebben we het echt vooral over cijfers, de feiten. Er zijn deze week 3 inbraken geweest, we hebben te maken met 1 straatroof. Subjectieve veiligheid is veel ingewikkelder, dat is niet echt grijpbaar. Subjectieve veiligheid is dat mensen het gevoel hebben dat ze ieder moment slachtoffer kunnen worden van inbraak, terwijl dat in feite helemaal niet waar is. Natuurlijk zijn er verschillende manieren waarop we mensen mee willen nemen in zich veiliger voelen. Een voorbeeld daarvan is De buurt bestuurt. Dat is een traject waarin burgers zelf aan konden geven waar de politie een deel van zijn tijd aan zou moeten besteden. Mensen voelen zich veiliger doordat ze een bepaalde controle hebben. Daarnaast hebben we ook geleerd door de jaren heen, dat mensen het belangrijk vinden dat zichtbare overlast en zichtbare criminaliteit ook door ons zichtbaar aangepakt worden. En aan de andere kant daarvan is dat onzichtbare criminaliteit, overlast die mensen eigenlijk niet als overlast ervaren, dat we die minder zichtbaar oppakken. Vroeger hingen we op het moment wanneer er een hennepkwekerij hadden opgerold een groot plakkaat op de deur, inmiddels doen we dat niet meer. We rollen de hennepkwekerij op, we zorgen dat er goede straffen uitvloeien voor de mensen die daar verantwoordelijk voor zijn en verder laten we de buurt met rust. En dat blijkt ook echt te werken en dat blijkt het veiligheidsgevoel ook ten goede te komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662578 282 2032-12-31T22:00:00+00:00 5659 2014-05-07T20:00:00+00:00 yes no veiligheid democratie samenleving overheid rechtsstaat https://schooltv.nl/video-item/digitale-veiligheid-kostbare-informatie-in-de-cloud 2024-01-04T11:16:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24657.w613.r16-9.8de070f.webp Digitale veiligheid | Kostbare informatie in de cloud In deze tijd van optimale informatie uitwisseling via social media is digitale veiligheid een hot issue. Ook voor de overheid. Zo houdt de cyber security raad, een onderdeel van het ministerie van Defensie, zich bezig met de aanpak van ICT dreigingen. Ronald Prins is directeur van een IT beveiligingsbedrijf dat veel voor de overheid werkt. Wat wij voor de overheid doen is vooral de bescherming van de staatsgeheimen. Elk land heeft informatie, als dat uit zou lekken zou dat de belangen van de staat schenden. Dat zijn bijvoorbeeld de gesprekken tussen ministers als via mobieltje plaatsvindt, maar ook de verbindingen tussen ambassades en het ministerie van Buitenlandse zaken. Juist steeds meer in die plekken waar die vitale functies zijn, daar komt ook steeds meer internet naar binnen. Dus we zitten nu al sluizen te bedienen via het internet. Daarmee komen ook steeds meer risico's naar boven en daar zit wel een probleem uiteindelijk. Het moet niet zo zijn dat iemand vanaf zijn laptop in Nederland ons onder water kan zetten natuurlijk. Je hebt continu een team mensen nodig die op je netwerk zit te kijken van kloppen al die verbindingen nog wel en de pakketjes die heen en weer gaan. Of zitten daar misschien wel pakketjes tussen van mensen die hier proberen in te breken. Wat wij doen is eigenlijk met hackers andere hackers proberen op te sporen. Dat digitale speelveld wordt ook een militair terrein. Je ziet dat er een verandering komt, van je hoeft niet meer met het vliegtuig erheen te gaan, je gaat achter je laptop zitten, je programmeert een virus, dat laat je los. Maar je kan ook voorstellen dat een land, een echt ander land wil gaan bezetten, dat het misschien zinvol is dat je de bruggen kan overnemen van je vijand, zodat die iets heel snel kan mobiliseren. Als die bruggen ook via het internet bediend worden, dan is dat ook een plek waar straks cybersoldaten vechten met elkaar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662579 118 2032-12-31T22:00:00+00:00 1134 2014-05-07T20:00:00+00:00 yes no digitaal veiligheid internet social media https://schooltv.nl/video-item/veiligheid-vs-vrijheid-hoe-bang-moeten-we-zijn-in-nederland 2024-01-04T11:16:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24658.w613.r16-9.ab619b5.webp Veiligheid vs. vrijheid | Hoe bang moeten we zijn in Nederland? Historicus Rutger Bregman geeft zijn visie op de verhouding tussen vrijheid en veiligheid in onze samenleving. Volgens mij is het zo dat iedere generatie heeft zijn eigen ideeën over hoe de verhouding tussen enerzijds veiligheid en anderzijds vrijheid moet zijn. Je levert wat vrijheid in, voor wat meer veiligheid. Naar mijn idee is die balans in Nederland helemaal doorgeslagen. Eigenlijk is dat zo sinds 11 september. Sinds 11 september 2001, verschrikkelijke aanslagen, is een soort van idee ontstaan dat we eindeloos van onze vrijheid moeten inleveren voor steeds een klein beetje meer veiligheid. En vaak een probleem daarbij is dat vaak niet eens bewezen is dat dat ook daadwerkelijk meer veiligheid oplevert. Het officiële dreigingsniveau staat momenteel op substantieel, dus we hebben momenteel in Nederland een dreigingsniveau dat stevig is. En dat is bedacht door het Nationaal coördinator terrorismebestrijding. Die gaat daarover, met zijn team natuurlijk. Die bepaalt van hoe bang moeten zijn in Nederland. Hoe reëel is het dat er wat gaat gebeuren. Het jaagt een beetje angst aan, die denken 'ja, er kan zomaar wat gebeuren, ieder moment van de dag.' Maar in de afgelopen 30 jaar hebben we in Nederland minder dan 30 doden gehad bij aanslagen. Dat klinkt wel grof maar als je dat even om gaat rekenen, de kans dat je gewoon vermoord wordt is in Nederland 50.000 x zo groot. En de kans dat je in een verkeersongeluk om komt, is 200.000 x zo groot. En intussen is zo'n dreigingsniveau wel weer reden, vaak voor de overheid, om te zeggen 'laten we nog meer geld uitgeven aan camera's/controle/politie en weet ik het allemaal en dan mogen mensen gefouilleerd worden op straat en moeten ze hun identiteitskaartje overal laten zien waar ze komen. Dat kost bakken met geld, dat tast ons aan in ons leven. Daar word je voortdurend mee geconfronteerd. En dat dan om een reden waarvan we denken huh? Je kan er niet echt je vinger op leggen. Volgens mij is die balans doorgeslagen en zouden we echt eens goed moeten na gaan denken, willen we niet iets meer van onze vrijheid terug. En misschien iets meer risico's op de koop toenemen. Maar volgens mij hoort dat bij het leven. Het leven zit vol risico's en je zou niet alle risico's moeten uitbannen. Dat kan niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662580 142 2032-12-31T22:00:00+00:00 3305 2014-05-07T20:00:00+00:00 yes no veiligheid samenleving vrijheid terrorisme https://schooltv.nl/video-item/vrijheid-in-combinatie-met-veiligheid-door-hans-boutellier 2024-01-04T11:16:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24659.w613.r16-9.8e251c1.webp Vrijheid in combinatie met veiligheid | Door Hans Boutellier Hoogleraar veiligheid en burgerschap Hans Boutellier ziet in bungyjumpen een metafoor voor de gewenste vrijheid en veiligheid in onze samenleving. Heel interessant aan onze tijd is dat we tegelijkertijd maximale vrijheid willen en ook maximale veiligheid. Dat zie je dus in zo'n bungyjump. Want zo'n bungyjump is eigenlijk een gevoel van 'ik kan alles doen', uitbundige thrillseeking, dit is de ultieme kick. En tegelijkertijd weet ik dat ik aan die touwen hang en dat me toch niks kan gebeuren. We willen het zo graag allebei tegelijkertijd. Ik denk dat heel kenmerkend voor deze tijd is, in zo'n netwerksamenleving, is heel erg vanuit het eigen individu georganiseerd. En daarom dat gevoel van vrijheid willen hebben, een bungyjump willen maken, uitbundig willen leven, alles mee willen maken dat is typisch voor deze tijd. Maar we willen dan ook wel weer een beetje veilig zijn. We willen dat tegelijkertijd hebben. Je kunt ook enorm doorschieten in het veiligheidsstreven. Want wanneer ben je nou veilig? Want zijn wij hier bijvoorbeeld veilig, hier bovenop de pier van Scheveningen? Nou ja, ik weet het niet. Met andere woorden. Om positief te zeggen wanneer nou eens iets veilig is, is heel moeilijk. En dat opent natuurlijk de weg naar allerlei maatregelen om maar te zorgen dat het veiliger, veiliger, veilig wordt. Dat veiligheidsthema is zo prominent geworden, ik zou ook iets meer aandacht willen hebben voor 'hoe kan je het vertrouwen tussen mensen versterken'. Dat is toch iets anders. Je kan proberen de zaak geregeld te krijgen door het allemaal onder controle te krijgen, maar je kan ook bevorderen dat mensen wat meer vertrouwen in elkaar krijgen. Probeer naar andere verhoudingen te zoeken, waardoor je al die veiligheidsmaatregelen misschien niet nodig hebt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662581 127 2032-12-31T22:00:00+00:00 434 2014-05-07T20:00:00+00:00 yes no samenleving overheid veiligheid wetgeving https://schooltv.nl/video-item/gaan-vrijheid-en-veiligheid-samen-volgens-albert-camus 2024-01-04T11:16:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24660.w613.r16-9.fcdae71.webp Gaan vrijheid en veiligheid samen? | Volgens Albert Camus Als vrijheid niet aan regels wordt gebonden, dan geldt vaak het recht van de sterkste. En als die sterkste toevallig de buurman is, die jouw scooter wil hebben, dan heb je een probleem. Dan gaat zijn vrijheid ten koste van jouw veiligheid. Omdat we een samenleving willen waarin zoveel mogelijk mensen zich veilig voelen, is de vrijheid dus aan banden gelegd met wetten en regels. Is er dan nog wel echte vrijheid, kun je je af vragen. Vrijheid en veiligheid. Gaat dat samen? Ja, zei de Franse filosoof Albert Camus. Sterker nog. Volgens Camus hebben de 2 elkaar nodig. Als de mens er niet in slaagt vrijheid en gerechtigheid te verzoenen, dan slaagt hij nergens in. Schreef hij. Vrijheid schept verantwoordelijkheid. De vrijheid van de 1 mag nooit de vrijheid van de ander in de weg zitten. Maar tot hoever gaat die verantwoordelijkheid. Als Geert Wilders een film maakt over de koran, is het dan zijn verantwoordelijkheid dat er in Pakistan Amerikaanse vlaggen worden verbrand? Bracht hij met die film onze veiligheid in gevaar? Want wat als iemand naar aanleiding van die film een aanslag had gepleegd in Nederland. Had Wilders dan schuld? Nee zegt Wilders, want die film is vrijheid van meningsuiting en dat geeft mij het recht een ander te beledigen. Camus was het waarschijnlijk niet met hem eens geweest. Maar die was allang overleden toen Wilders film uit kwam. Omgekomen toen hij in een onveilige auto zat, uit elkaar viel op de weg en tegen een boom reed. Hoe vrijheid en veiligheid zich tegenover elkaar verhouden, zal waarschijnlijk altijd een onderwerp van discussie zijn. Wat ieder geval duidelijk is, is dat niet alleen onze vrijheid belangrijk is, maar ook wat we ermee doen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662582 112 2032-12-31T22:00:00+00:00 1193 2014-05-07T20:00:00+00:00 yes no veiligheid samenleving vrijheid filosoof https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-een-wijk-veilig-goede-verlichting-en-toezicht 2024-01-04T11:16:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24661.w613.r16-9.f9827ed.webp Hoe maak je een wijk veilig? | Goede verlichting en toezicht Op zich is dit een rustige buurt en hebben we een jongerenontmoetingsplek. Die bestaat hier al 10 jaar. Hiervoor stonden deze woningen achter, mij stonden hier niet. Daardoor was er eigenlijk ook geen overlast van jeugd op deze locatie. Toen zijn deze woningen gebouwd en daardoor kreeg je toch wel een reactie van de nieuwe mensen die hier kwamen wonen niet wisten dat die jongeren ontmoetingsplek hier was. En zie je dat mensen zich daar niet altijd prettig bij voelen. Als je in de woningen zelf staat, lijkt de ontmoetingsplek redelijk dicht bij en als je daar elke avond jongeren ziet staan kan ik me voorstellen dat er een gevoel van onveiligheid geeft. Hoe was het op school? Had je al een stageplek? Yves Lepelblad is jongerenwerker in de wijk. Myrte heeft met hem contact opgenomen. Ze bespreken wat er gedaan kan worden aan de overlast die de wijkbewoners van de jongeren ervaren. Ze vinden dat ze gewoon recht hebben op een plekje om samen te komen en dat er af en toe overlast is, ja dat gebeurd wel eens. De overheid moet de veiligheid van de burger dus bewaken. Als blijkt dat de woonomgeving onveilig is, dan moet de overheid daar iets aan doen. Dit is nou zo'n plek waar een hoop rottigheid is gebeurd. Zo'n auto is, deze hier, een ruit ingeslagen omdat die lamp daar gewoon uit was. Dat kan een keertje gebeuren, maar dat is symptomatisch voor de hele straat. Ik ben gebeld door een bewoner dat er regelmatig in auto's wordt ingebroken en toen hebben we gekeken wat we onder andere aan de verlichting konden doen zodat er meer zicht is in de straat. Ik heb een verlichtingsexpert van de gemeente uitgenodigd om op locatie te komen kijken over hoe we de verlichting kunnen aanpassen. Dit is natuurlijk zo dicht begroeit en we hebben een hele tijd geleden een aantal jongeren liggen loeren of er een raam open stond. Toen is er in een van die woningen een laptop gejat. Wat we het beste kunnen doen is dat de lichtmast iets verplaatsen of er eentje bijplaatsen zodat net even die donkere hoekjes goed verlicht zijn. Gemeentes moeten zorgen dat straten en parken goed verlicht zijn om criminaliteit te voorkomen. Over hoe crimineel gedrag ontstaat zijn meerdere theorieën over. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662583 167 2032-12-31T22:00:00+00:00 3411 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no criminaliteit maatschappij veiligheid wonen https://schooltv.nl/video-item/van-verzorgingsstaat-naar-participatiesamenleving-de-burger-moet-het-zelf-doen 2024-01-16T15:20:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24662.w613.r16-9.6419628.webp Van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving | De burger moet het zelf doen In een verzorgingsstaat bemoeit de overheid zich actief met de welvaart en het welzijn van de burgers. Maar hoe lang kan ze dit nog blijven doen? Want de kosten rijzen de pan uit. Op den duur wordt het verzorgen van de burger onbetaalbaar. De regering wil dat de overheid zich minder bemoeit met de zorg en dat burgers meer zelf gaan regelen betalen. We noemen dat een participatiesamenleving. Er zijn nieuwe wetten voor zo’n samenleving in de maak. Die nieuwe samenleving wordt ook wel de doe-het-zelfsamenleving genoemd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662584 37 2032-12-31T22:00:00+00:00 9371 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no uitkering overheid verzorgingsstaat regering Nederland https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-wajongers-jongeren-met-een-arbeidsbeperking 2024-01-16T14:07:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24663.w613.r16-9.e336942.webp Wat zijn wajongers? | Jongeren met een arbeidsbeperking Tristan haalt zijn spullen uit het depot. En Stefanie is bezig op de cosmetica-afdeling. Beide jongeren werken een aantal dagen per week in een supermarkt. Ze ontvangen daarvoor geen gewoon loon, maar krijgen een uitkering volgens de Wajong-regeling. We noemen mensen met zo'n uitkering ook wel wajongers. Maar wat is dat eigenlijk? Een wajonger? Een wajonger is iemand met een lichte arbeidsbeperking, maar dat is heel variabel. Dat kan zijn een lichte vorm van autisme, dat kan zijn een gedragsproblematiek, kan vaak moeilijk lerend, een laag IQ. En dat zijn vaak al die omstandigheden bij elkaar die een wajonger maakt en een Wajong-uitkering krijgt. Mijn werk is hier vakken vullen. Dus ik ben verantwoordelijk voor alle schappen hier goed aangevuld is. En aan het eind van de dag is het gewoon belangrijk dat het goed schoon is hier, goed geveegd wordt, gedweild wordt. Ik werk hier sinds 8 april en daarvoor heb ik 2,5 jaar thuis gelopen. Op een gegeven moment ga je nadenken, wat wil ik nou met mijn leven en ik denk leuk werk. Tristan heeft een WSW-indicatie. Maar wat is dat precies? Een WSW-indicatie houdt in een werkbeperking, dat ik maar voor 7% aankan van de normale werkdruk. Ik ga ook echt fouten maken als de werkdruk te hoog zit, als er gecommandeerd wordt door de teamleider bijvoorbeeld. Daar kan ik dus niet tegen. Dat is heerlijk dat ik nu beschermd aan het werken ben en het houdt me van de straat af. Hoi Stefanie, goedemorgen. Hoe is het? Goed. Ik ben jobcoach en ik coach een aantal wajongers in deze supermarkt. Mijn eerste werk als jobcoach bestaat uit om mijn wajongers te begeleiden naar werk, dus mee op sollicitatie, goed kijken naar hun beperking en ook goed kijken naar de mogelijkheden. Heb je er last van dat het zo druk is? Nee hoor, nee. Totaal geen last van. Ik werk gewoon lekker in mijn eigen tempo. En als ze eenmaal een baan hebben zoals mijn wajongers hier, dan is het behoud van werk. En dat ze zich kunnen ontwikkelen in het werk. Ik coach Stefanie met name door met haar te praten, omdat Stefanie het heel moeilijk vind om andere mensen aan te kijken en als je in een supermarkt werkt ben je toch het visitekaartje en moet je echt klantencontact maken en daar oefenen we samen heel veel in. Dat vond je moeilijk in het begin, mensen aankijken. Hoe gaat dat nu? Weet ik nog niet. Ik heb mijn vriendin ontmoet hier en die werkt hier al 2,5 jaar. Ik weet nog precies als de dag van gister hoe dat ging. Ik was daar aan het vakken vullen en op een gegeven moment komt ze achter me. "Een hele goede morgen Tristan, ik had even een vraagje. Ik vroeg me af of jij een vriendin had of niet, want ik heb tenminste nog niemand op het oog." Tristan:" Ik heb ook nog geen vriendin en ik vind jou wel een hele leuke meid." Het was liefde op het eerste gezicht en nu kunnen we gewoon niet meer zonder elkaar. Romantisch he. Goed weekend gehad? Ja zeker. Druk vandaag? Het is een gekkenhuis. De coaching van Tristan bestond er in eerste instantie uit dat hij heel lang op de bank had gezeten, daardoor erg onzeker was geworden en bij voorbaat dacht ik ga het toch niet redden. Daar heb ik hem wat sterker in gemaakt. Tristan is een type die het voor iedereen goed wil doen en snel zijn werk laat vallen als iemand iets vraagt en dat gaat soms ook ten koste van zijn eigen werk en hij moet leren ook om op tijd nee te zeggen en ook wat rustiger aan te doen zodat hij ook een hele werkdag vol kan houden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662585 239 2032-12-31T22:00:00+00:00 1803 2014-03-24T22:00:00+00:00 yes no jongere beperking wajong arbeid werken https://schooltv.nl/video-item/boterham-neemt-een-soepbad-lekker-badderen 2024-02-14T17:58:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24664.w613.r16-9.56714b6.webp Boterham neemt een soepbad | Lekker badderen! Animatie van een boterham die in een soepbad gaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662586 61 2032-12-31T22:00:00+00:00 1113 2013-11-28T22:00:00+00:00 yes no soep bad https://schooltv.nl/video-item/dansende-boterham-van-je-1-2-3-4 2024-02-14T17:57:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24665.w613.r16-9.9883e2a.webp Dansende boterham | Van je 1, 2, 3, 4! Animatie over een boterham die gaat dansen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662587 57 2032-12-31T22:00:00+00:00 2011 2013-11-28T22:00:00+00:00 yes no eten muziek voedsel bewegen https://schooltv.nl/video-item/tentjes-die-gemaakt-zijn-van-voedingsmiddelen-ijshoorntjes-zoute-sticks-en-pindakaas 2024-02-14T17:57:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24666.w613.r16-9.389d094.webp Tentjes die gemaakt zijn van voedingsmiddelen | IJshoorntjes, zoute sticks en pindakaas! Wil je weten hoe je zelf een wigwam maakt? Van ijshoorntjes! Je past er alleen zelf niet in. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662588 61 2032-12-31T22:00:00+00:00 5251 2014-01-05T22:00:00+00:00 yes no eten vakantie tent koken https://schooltv.nl/video-item/konijntje-maakt-muziek-maar-vindt-konijn-het-wel-mooi-klinken 2024-02-14T17:57:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24667.w613.r16-9.3fa90f6.webp Konijntje maakt muziek | Maar vindt Konijn het wel mooi klinken? Konijntje maakt muziek met deksels, maar het klinkt nog niet zo mooi. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662593 92 2032-12-31T22:00:00+00:00 4840 2013-11-28T22:00:00+00:00 yes no muziek geluid koken konijn dansen bewegen eten https://schooltv.nl/video-item/konijn-heeft-zin-in-een-appel-maar-dan-gebeurt-er-een-ongeluk 2024-02-14T17:57:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24668.w613.r16-9.6e55703.webp Konijn heeft zin in een appel | Maar dan gebeurt er een ongeluk Konijn heeft trek in een appel maar hij kan er niet bij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662594 104 2032-12-31T22:00:00+00:00 3176 2013-11-28T22:00:00+00:00 yes no pleister vallen pijn konijn appel eten https://schooltv.nl/video-item/konijntjes-dekken-de-tafel-maar-wat-is-dat-een-spook 2024-02-14T17:57:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24669.w613.r16-9.1aec9ec.webp Konijntjes dekken de tafel | Maar wat is dat? Een spook?! Als de Konijntjes de tafel dekken, gebeurt er iets met het tafelkleed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662595 94 2032-12-31T22:00:00+00:00 3018 2013-11-28T22:00:00+00:00 yes no tafel eten schrikken konijn spook bang https://schooltv.nl/video-item/konijn-en-konijntje-en-de-tuinslang-konijntje-maakt-een-grapje 2024-02-14T17:56:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24670.w613.r16-9.44d7335.webp Konijn en konijntje en de tuinslang | Konijntje maakt een grapje Konijn sproeit een bloem met de tuinslang. Maar ineens komt er geen water meer uit de slang. Hoe kan dat? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662596 91 2032-12-31T22:00:00+00:00 16941 2013-11-28T22:00:00+00:00 yes no tuin zomer spelen konijn water lente https://schooltv.nl/video-item/konijntje-is-vies-ze-neemt-een-grappige-douche 2024-02-14T17:56:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24671.w613.r16-9.5434bd6.webp Konijntje is vies | Ze neemt een grappige douche Konijntje is vies. Ze moet onder de douche. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662597 104 2032-12-31T22:00:00+00:00 3377 2013-11-28T22:00:00+00:00 yes no gieter wolk wassen konijn water regen verzorgen https://schooltv.nl/video-item/een-theekopje-van-koek-om-lekker-op-te-eten 2024-02-14T17:56:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24672.w613.r16-9.3167bbc.webp Een theekopje van koek | Om lekker op te eten Animatie over een kop en schotel die eetbaar zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662598 61 2032-12-31T22:00:00+00:00 5582 2013-11-28T22:00:00+00:00 yes no bord zomer eten beker voedsel https://schooltv.nl/video-item/schipper-redt-de-poes-de-ladder-is-wel-heel-hoog 2024-02-14T17:56:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24673.w613.r16-9.7a3dd8b.webp Schipper redt de poes | De ladder is wel heel hoog! Wat is er met de poes? Ah de poes durft niet naar beneden. Hoe kan Schipper de poes helpen? Gaat dat wel goed? Kan je wel iets zien met de helm voor je ogen? Kijk dat is beter! Staat de ladder nu goed? Of moet hij dichter bij de muur? Kijk dat is beter! Goed gedaan! Nu kunnen jullie samen naar beneden. Wat is er Schipper? Durf je nu zelf niet meer naar beneden? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662599 88 2032-12-31T22:00:00+00:00 2457 2013-11-28T22:00:00+00:00 yes no brandweer durven bang redden beroep https://schooltv.nl/video-item/schipper-hoort-een-belletje-waar-komt-dat-geluid-vandaan-1 2024-02-14T17:55:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24674.w613.r16-9.e98839d.webp Schipper hoort een belletje | Waar komt dat geluid vandaan? Waar komt dat geluid vandaan? Ah de telefoon. Nee, de telefoon gaat niet. Waar komt dat geluid dan vandaan? Schipper, dat is een banaan! Kan een banaan geluid maken? Maar waar komt dat geluid dan wel vandaan? Maakt de poes zo'n geluid? Waar komt het geluid dan wel vandaan? Natuurlijk! De oven! Het was de wekker van de oven, want je koekjes zijn klaar. Eet smakelijk Schipper! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662600 90 2032-12-31T22:00:00+00:00 1578 2013-11-28T22:00:00+00:00 yes no geluid banaan techniek oven telefoon eten https://schooltv.nl/video-item/schipper-hangt-zijn-jas-op-maar-hangt-de-kapstok-wel-goed 2024-02-14T17:55:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24675.w613.r16-9.433ee94.webp Schipper hangt zijn jas op | Maar hangt de kapstok wel goed? Dag Schipper! Heb je een vis gevangen? Waar is de poes nou gebleven? Ja, dat is beter. Schipper. Is de kapstok hoog genoeg? En deze kapstok is die goed? Wat slim Schipper. Nu kan je er goed bij. Die kapstok is goed, hij is niet te hoog en niet te laag. Dag Schipper. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662601 85 2032-12-31T22:00:00+00:00 1968 2013-11-28T22:00:00+00:00 yes no laag kleding techniek jas hoog meten https://schooltv.nl/video-item/schipper-heeft-zich-pijn-gedaan-hij-doet-zelf-verband-om-ingewikkeld-zeg 2024-02-14T17:55:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24676.w613.r16-9.307eb0a.webp Schipper heeft zich pijn gedaan | Hij doet zelf verband om. Ingewikkeld zeg! Hoi Schipper! Wat wordt je huis mooi schoon. Oh Schipper, heb je je pijn gedaan? AU. Er moet verband omheen. Voorzichtig Schipper! Goedzo. Doe je het verband er wel goed omheen? Wat heb je nou gedaan? Het verband zit vast aan de stoel. Oh schipper. Heb je je pijn gedaan. He, je arm is weer beter. De stoel. Heeft de stoel zich pijn gedaan? Oh schipper. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662602 130 2032-12-31T22:00:00+00:00 3639 2013-11-28T22:00:00+00:00 yes no verband stoel verzorgen pijn pleister arm dokter https://schooltv.nl/video-item/schipper-pakt-een-cadeau-in-poes-is-jarig 2024-02-14T17:55:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24677.w613.r16-9.d9969dc.webp Schipper pakt een cadeau in | Poes is jarig Dag Schipper! Waarom moeten we nou stil zijn? Is er iemand jarig? Ahh, poes is jarig! Wat heeft Schipper daar in zijn handen? Een cadeau? Wat zou erin zitten? Een knuffel, wat een lief cadeau. Wat voor lekkers hoort er bij een feestje? Een taart natuurlijk, een lekkere verjaardagstaart. Gefeliciteerd! Dag Schipper! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662603 71 2032-12-31T22:00:00+00:00 2297 2013-11-28T22:00:00+00:00 yes no plakband verjaardag cadeau feest https://schooltv.nl/video-item/sneeuwpop-maken-op-zijn-kop 2024-02-14T17:54:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24678.w613.r16-9.433a125.webp Sneeuwpop maken | Op zijn kop! Kijk eens, wat hebben we hier gemaakt Leyla? Uuuh een sneeuwman. Ja een sneeuwman of een sneeuwpop. Mooi is die he! Maar nu heb ik een vraag, kan jij deze sneewman ook op z’n kop zetten. Dat die helemaal op z’n kop staat. Kijk eens jij bent slim! Nu staat die op z’n kop. Hij maakt een koprol. Hij maakt eigenlijk een koprol, maar hij staat nu op z’n kop. Wat goed van jou maar nu heb ik nog een vraag. Kijk ik zet hem weer even recht. Nu staat die weer recht. Leyla kan jij deze sneeuwman nog een keer op z’n kop zetten maar nu houden we dit bolletje hier en dit bolletje hier. Pak het armpje en zet hem zo neer. Want nu wordt dit het hoofd en dit de buik. Kan jij het andere armpje ook zo neer zetten. Goedzo! Goedzo. En het oogje. Oogje. En nu staat die weer? Op z’n kop! Op z’n kop! Hartstikke goed, op z’n kop zonder dat we de witte ballen hebben veranderd. Ja zo. Goed he wat een leuk trucje he Leyla! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662604 85 2032-12-31T22:00:00+00:00 1198 2014-01-07T22:00:00+00:00 yes no sneeuw voelen zintuig https://schooltv.nl/video-item/je-haren-staan-rechtop-een-truc-met-een-ballon 2024-02-14T17:54:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24679.w613.r16-9.075c093.webp Je haren staan rechtop! | Een truc met een ballon Kijk eens naar me? Volgens mij hebben wij een beetje hetzelfde haar. Zie je dat? Doe je ook wel eens staartjes in? Ja? En hoe staan jou staartjes dan? Mooi. Ja? En als je dan zo’n staartje doet he. Doe maar eens bij jezelf. Zo dan heb je zo’n staartje. Gaat die dan altijd naar beneden of gaat het staartje dan ook wel eens omhoog? Naar beneden. Altijd naar beneden he. Ik zou het zo graag eens willen dat ik mijn haren recht overeind kon zetten zonder mijn handen te gebruiken. Probeer dit eens te doen bij jouw haar. Ja, oh dat is mooi zeg. Maar als we het nou los laten wat gebeurd er dan? Valt het weer naar beneden. Nou heb ik een trucje, zou ik het eens laten zien. Wat is dit? Ballon! Ja dat is een ballon. En kan je de ballon eens vasthouden. En dan mag je die ballon boven mijn hoofd houden. Gebeurd er dan iets? Nog niks he? Nou heb ik een trucje met de ballon. Let op! De ballon een beetje wrijven over je kleren. En een beetje over je haren. En moet je eens kijken. Ja! Wat gebeurd er nou dan? Gaat het rechtop staan. Ga jij het ook maar eens proberen. Eerst over je buik wrijven. Goedzo. En boven je hoofd houden. Ja, ja! Hij doet het heel goed. Dus als je de ballon statisch maakt. Zo noem je dat. Zo een beetje wrijven. Dan kan je zonder je handen te gebruiken toch je haren omhoog laten gaan. Beetje plaksel. Dan lijkt het wel of we plaksel maken he. Ja. Maar voel maar eens aan de ballon. Is de ballon plakkerig? Nee. Nee he. Wat een mooie truc he! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662605 114 2032-12-31T22:00:00+00:00 3951 2013-12-03T22:00:00+00:00 yes no ballon haar proefje verzorging statische elektriciteit kapper https://schooltv.nl/video-item/hoe-maak-je-van-je-boterham-een-muffin-een-versierde-boterham-met-kaas-en-groente 2024-02-14T17:54:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24680.w613.r16-9.c43002f.webp Hoe maak je van je boterham een muffin? | Een versierde boterham met kaas en groente Animatie over hoe je een muffin van brood maakt. Dat kan met kaas, gekleurde snippers van paprika in rood, groen, oranje en geel, cherrytomaat er bovenop. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662606 31 2032-12-31T22:00:00+00:00 2969 2013-11-28T22:00:00+00:00 yes no verjaardag feest eten koken https://schooltv.nl/video-item/voelen-met-je-handen-raad-maar-wat-het-is 2024-02-14T17:54:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24681.w613.r16-9.9ba3991.webp Voelen met je handen | Raad maar wat het is! Zo, dan haal ik dit vanaf. Met die handjes voelen. Ik weet het al zand. Is het zand? En is het warm of koud? Koud! Koud? En zacht of hard? Een beetje hard en een beetje zacht. Een beetje hard en een beetje zacht. Wat zei je ook al weer wat het was. Zand. Zand,zullen we kijken of dat klopt? Ja, goed hoor! Dan pak ik je handen. Zo, ga maar in de bak voelen wat het is. Glas? Glas. Zacht of hard? Schelpen! Schelpen? En zijn het allemaal dezelfde schelpen? Of zijn er ook nog andere? Ook andere. Ook andere? En voel eens of je ook nog andere kan voelen. Zullen we eens kijken of je gelijk hebt? Ja. Goed man! Met je handjes even voelen. Ja. Zeker koud joh. Zeker koud joh? En is het nat of is het droog? Nat. Nat? Mm wat zal dit zijn? IJsblokjes. Ja ik denk het wel, zullen we eens kijken? Komt die. Echt ijsblokjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662607 92 2032-12-31T22:00:00+00:00 4642 2013-12-02T22:00:00+00:00 yes no kijken bakken lijf smelten voelen voorspellen techniek ijs https://schooltv.nl/video-item/een-zaklamp-die-hartjes-maakt-groot-en-klein 2024-01-04T11:16:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24682.w613.r16-9.c4a342b.webp Een zaklamp die hartjes maakt | Groot en klein Mooi he! Een zaklamp. Kun je ook op de tafel schijnen? Hoe ziet dat eruit op de tafel? Wat zie je daar? Een rondje. Een rondje he. Kijk eens, ik heb dit. Wat is dat? Een hartje. Een hartje. Wat zou er gebeuren als we het hartje hier op plakken? Zullen we dat eens doen? Plak hem er maar op. Als we nou nog een keer schijnen wat denk je dat we dan zien. Een hartje en rondje erop. Een hartje met een rondje erop. Nou zet hem maar eens aan, gaan we kijken hoe het eruit ziet. Schijn maar op de tafel. Kijk eens, wat zie je? Een hele grote hartje. Een heel groot hartje. Hier houd hem maar eens vast. Wat gebeurde er nou? Een hele grote. Een heel groot hart. En kan je hem ook kleiner maken? Ja. Hoe doe je dat dan? Heel goed! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662608 66 2032-12-31T22:00:00+00:00 3292 2013-12-02T22:00:00+00:00 yes no schaduw techniek vakantie lamp licht kamperen gevoel https://schooltv.nl/video-item/bellen-blazen-ronde-en-vierkante-bellen 2024-02-14T17:53:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24683.w613.r16-9.e20264e.webp Bellen blazen | Ronde en vierkante bellen? Is dat sop? Ja. En weet je wat we daar mee kunnen? Bellen mee maken. Nou, wat hebben we daar voor nodig? Dit. Waar gaan we mee beginnen dan. Met een rondje misschien. Ja. Een heel groot rondje. We beginnen met een klein rondje. Oke. Zo ja. Dan gaan we hem nu in het water doen. Kijken wat er gebeurd. Ja. En dan blazen. O papa kan er veel. Wat goed, zag je wat voor vorm die bel had? Een cirkeltje. Ja die is rond. He Tom als we vorm nou gaan veranderen. In een vierkantje. Kunnen we misschien dan wel vierkante bellen blazen. Nou hier heb ik een vierkantje. Gaan we eens kijken of we vierkante bellen kunnen blazen. He geen vierkante bel. Maar bel dikker. Maar wel groter ja. Veel groter. Ja. Ja het lijkt wel een reus. Zullen we een driehoek maken? Een driehoek. Oke dan probeer ik het. En weer komen er ronde bellen uit. Dus welke vorm we ook maken er komen altijd ronde bellen uit. Dat is mooi. Ja. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662609 97 2032-12-31T22:00:00+00:00 2534 2013-11-28T22:00:00+00:00 yes no bellen techniek zeep vorm https://schooltv.nl/video-item/fietsen-op-een-tandem-met-timo-en-finne 2024-01-04T11:16:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24684.w613.r16-9.d0ea94d.webp Fietsen op een tandem | Met Timo en Finne Ik heb er zin in! We gaan op pad. Heb je alles? Yes! De plakspullen voor een lekke band, de fietspomp en de verrekijker. Oeh jij bent dichtbij. En.. De fietsroute. Het belangrijkste, jij denkt ook aan alles Finne. De broodjes. Die pak ik nog even. Ah de broodjes. Bijna vergeten, het water. Ga jij maar achterop, dan stuur ik. Oke, haantje de voorste. Nou zeg het maar Finne. Linksaf, rechtsaf, rechtdoor? Linksaf, gewoon het fietspad blijven volgen. Het fietsen is toch zwaarder dan ik dacht, je fietst toch wel mee? Ja ja. Toch is ons landschap heerlijk afwisselend he Finne. Ja! Is helemaal niet saai. En heerlijk ruiken die dennen. Het zijn naalden. Het heet daarom ook een naaldbos. He! Ik zie een berk, een eik, en een beuk! Wat voor bos is dit? Dit heet een loofbos Finne! Hier even stoppen? Ja een goed plan. Mijn benen zijn moe joh. Hoor je dat? Dat is een merel. Die zingt het hoogste lied. En de timmerman is ook weer bezig. Dat is een specht. Ik hoor hem wel maar ik zie hem eigenlijk nergens. Kijk hij zit helemaal in de kruin van de boom. Bovenin. hij maakt een gat in de bast. Zullen we weer? Linksaf. Hoelang zijn we al onderweg? Ik had die fietsroute veel korter verwacht. Valt wel mee vind ik. Links? Hoe raad je dat zo? Wacht eens even, hier zijn we al eerder geweest Finne. Fietsen we in rondjes? Hoe kan dat nou? Geen idee. Geef mij die kaart eens. Sorry, ik denk dat ik die kaart op de tafel heb laten liggen toen ik die broodjes wilde pakken. Maakt toch niet uit. Dat had je toch gewoon kunnen zeggen. We hebben in ieder geval een mooi stuk gefietst. Daar heb je een bord met een plattegrond, gaan we daar even kijken. Eens even kijken. Hier zijn we, fietsen we dit hele stuk af, helemaal door, gaan we daar naar links, klein stukje door nog, bestemming bereikt. Oke! Gaan met die banaan! Oke! Linksaf? Finne! Geintje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662623 265 2032-12-31T22:00:00+00:00 3765 2014-03-12T22:00:00+00:00 yes no fietsen boom taal https://schooltv.nl/video-item/een-film-maken-met-timo-en-finne 2024-01-06T10:20:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24685.w613.r16-9.dbf9f4d.webp Een film maken | Met Timo en Finne Dit is hem dan. Het script van onze film! De avonturen van bliksemsnelle SuperFinne! En dat ben jij! Ik ben de held. Ja en je hebt een geheime opdracht. Niemand mag weten wie ik ben. Daarom ga je verkleed als ballerina. Beatrice de ballerina. Ben je er klaar voor? Ik heb er zin in! De avonturen van bliksemsnelle SuperFinne! En Actie! Wat heb jij daar nou? Dit? Een toeter. Dat heeft een regisseur zodat iedereen op de set hem kan horen. En actie! Wat lach je nou? Die tutu en die bloemetjes. Geweldig. Niemand herkent jou. Nog een keer. Zit mijn tutu goed? Prachtig. Dus je komt op, draait een pirouette en je gaat weer af. Begrepen chef. Regisseur. En actie. Ja heel goed. Ik zou je iets meer inleven in de rol. Je bent een ballerina. Begrepen baas. Regisseur. En actie. Scene 1 staat erop. Toppie. Heb ik geen tekst? In deze scene niet, hier ben je een figurant. Een figu wie? Een figurant. Dat is iemand die doet wel mee met de film maar heeft geen tekst. Maar ik heb toch de hoofdrol? De hoofdrol heeft toch tekst? De hoofdrol heeft gewoon tekst, net als de bijrol. Kijk en je hebt hier in de volgende scene gewoon tekst. Top. Laten we dat doen! Cameraman klaar? Regisseur klaar? En actie! Nee, ik ben de regisseur dus ik bepaal wat we gaan doen. Begrepen directeur. Scene 2 van de avonturen van bliksemsnelle SuperFinne! En actie. Mijn naam is Beatrice de ballerina. Dansen is mijn leven. Vroeger was ik zo stijf als een plank, maar nu zo lenig als elastiek. Ik kan traag dansen of rap of bliksemsnel. En mijn handen zijn zo sterk als staal want ik ben bliksemsnelle SuperFinne. Wow! Wow, geweldig. Er zit echt... Je bent voor acteren geboren. Echtwaar? Er zit een natuur in jou Finne. Dankje. Handtekening? Kom we gaan het terugkijken. Ik ben benieuwd. Ik ben denk ik iets vergeten Finne. Om op het knopje opnemen te drukken. Dan doen we het toch nog een keer? Ja? Ben je het acteren nog niet moe? Ik? Welnee! Ik doe niks liever. Ik ben namelijk bliksemsnelle SuperFinne! Au Au! Ik denk dat we het script moeten veranderen. De avonturen van bliksemsnelle SuperFinne bij de dokter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662624 258 2032-12-31T22:00:00+00:00 9744 2014-03-12T22:00:00+00:00 yes no film regisseur acteren https://schooltv.nl/video-item/naar-de-dierentuin-met-timo-en-finne 2024-01-04T11:16:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24686.w613.r16-9.4c86726.webp Naar de dierentuin | Met Timo en Finne Finne! Het dierenpark! Ik heb er zin in! Hoor je dat? Een tijger! Een leeuw! Nee een tijger. Een leeuw. Een panter. Een pinguïn. Dat is niet eens een roofdier. O nee. Haha. Kijk Finne. Roofdieren die kant op. Leeuwen en tijgers. ... en panters. Kijk daar heb je een panter. Die ziet er gevaarlijk uit. Durf jij daar naar binnen? Hallo, zijn geen tamme dieren dit. Zijn wilde dieren. Als die de kans krijgen vreten ze je me huid en haar op. Straks springt hij nog deze kant op. Glas is beresterk, daar komt geen panter doorheen. Zullen we je familie opzoeken? (doet aap na) De bavianen. Wat zin het er veel. Je hebt een grote familie Timo! Ahh daar zit een jonkie. Ah wat schattig. Die drinkt melk bij de moeder. Moedermelk. Die zoogt hem dan, apen zijn zoogdieren. Zullen we? Doei oom en tante van Timo! Hier zitten roofvogels. Dat zijn de gieren. Ze kijken wel een beetje eng. En die snavel. Ze hebben ook zulke grote vleugels. Heb je die klauwen al gezien? Zijn er ook andere vogels, die niet zo eng kijken? Ja natuurlijk! Wat zijn dat voor vogels? Dat zijn parkieten. Kijk ze hebben een nest gemaakt. En daar zitten er 2 in het nest. Waar gaan we nu heen? Naar de nachtdieren. Het is hier wel donker. Het zijn nachtdieren. Ze zijn 's nachts wakker en overdag als het licht is dan slapen ze. Kijk daar zit er eentje. Ik vind het maar eng. Al die geluiden. Finne... Finne... Zit je hier? Ik was je al kwijt. Ja ik zit veel liever bij de schapen. Die durf ik wel te aaien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662625 214 2032-12-31T22:00:00+00:00 14083 2014-03-12T22:00:00+00:00 yes no dierentuin taal dier https://schooltv.nl/video-item/werken-in-de-groentetuin-met-timo-en-finne 2024-01-04T11:16:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24687.w613.r16-9.02a55b8.webp Werken in de groentetuin | Met Timo en Finne Zo een beetje omgespit, sla kan worden aangeplant, bemesten en over een paar weken oogsten. Gaat het Finne? Bijna klaar! Alleen nog... Ahh. Staat je goed die strohoed, nu ben je helemaal het heertje. Timo.. Ik schrik me een hoedje. Hij schrikt zich een hoedje. Dat is ook de bedoeling he. Dat je vogels aan het schrikken maakt. Kom jij maar even hier staan. Een beetje de plantjes beschermen. Nu durft er geen kraai, spreeuw of ekster meer in onze groentetuin te komen. Timo? Wil je nog iets drinken? Lekker frisdrank. Met of zonder prik? Met. En een rietje. He slak. Wat doe jij op de tomaatjes? Kom eens hier. Zullen we jou eens bij de buren neerzetten? Kan ik nog iets doen? Je kan het onkruid zo nog even wieden. Dan ga ik nog even mest halen. Grasmaaier, hark, heggenschaar, en de schoffel. Wat groeit onkruid toch snel. Huppakee bij het GFT. Finne. Waar zijn die slaplantjes? Slaplantjes? Die ik net heb aangeplant. Ohh, ik dacht dat het onkruid was. Het ging er ook zo gemakkelijk uit. Timo, het was niet met opzet. Het was per ongeluk. Je moet me geloven. Timo! Timo! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662626 177 2032-12-31T22:00:00+00:00 10993 2014-03-12T22:00:00+00:00 yes no taal groente tuin https://schooltv.nl/video-item/de-inbreker-met-timo-en-finne 2024-01-15T10:14:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24688.w613.r16-9.385083b.webp De inbreker | Met Timo en Finne Ik hoor iets. Timo? Boterhammetje met kaas. Timo? Timo ben jij dat? Zo muziekje op. Timo? Het is een inbreker. De inbreker heeft Timo. Timo is in gevaar. Ik moet iets bedenken. Iets om mee te slaan. Een slipper. Te zacht. Sandaal, nee ook niet. Een klomp, in de schuur. Een jutte zak en een rol tape. Dit moet lukken. Timo, ik kom je redden. Even de vuilnis buiten zetten. Hebbes. Zo. Timo ik heb hem hoor! Ja ja ja. Je wou er als een haas vandoor gaan. Je wou vluchten he. Dat dacht ik niet. Lafaard. Ik heb je op heterdaad betrapt. Wat heb je eigenlijk meegenomen. Een vuilniszak. En de spaarcentjes. De spaarcentjes heb je niet eens gevonden. Sukkel. Vertel eens op. Wat heb je eigenlijk met Timo gedaan. Timo! Ik kan je niet verstaan, misschien moet je iets duidelijker praten. Oh, je loslaten. Dat is wat je wil he. Dacht het niet. Weet je wat ik ga doen. De politie bellen. Wat doe jij met de sloffen van Timo? En zijn pyjama? Idioot. Ik ben het. Timo. Ja ja. Je doet zijn stem in ieder geval wel goed na. Haal die zak eens van m'n hoofd Finne. Timo. Jij bent het. Wie anders. Ik dacht dat je een inbreker was. Wat doe jij hier nou? Ik was even iets gaan eten. Ik kon niet slapen. Oh Timo sorry. Het spijt me echt. Het is al goed. Ik vind je eigenlijk wel een held. Een held? Ja. Dat je zo op een inbreker durft af te stappen. Maar jij was het. Maar goed, ik had er een kunnen zijn. Ik vind het wel dapper van je. Ik was zelf laf in bed blijven liggen. Haha. Een held.. op sokken. Ik ga slapen. Ik ook. Welterusten. Wat was dat? Gelukkig het was maar een kat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662627 250 2032-12-31T22:00:00+00:00 2705 2014-03-12T22:00:00+00:00 yes no bang inbreken stelen taal angst https://schooltv.nl/video-item/soep-koken-met-timo-en-finne 2024-01-04T11:16:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24689.w613.r16-9.ce4f0d2.webp Soep koken | Met Timo en Finne He Timo, He Finne Gaat het? Jawel hoor. Nee er is iets. Heb je verdriet? Nee, ik doe de uien. Daar gaan m'n ogen van tranen en m'n neus een beetje van lopen. Ah. Gelukkig. Wat eten we? Wat schaft de pot? Ja dat is voor jou een vraag en voor mij een weet. Kijk maar in het kookboek. Groentesoep met ingredienten. Ingrediën-ten. Dat is alles wat je nodig hebt om de groentesoep te kunnen maken. Boontjes, worteltjes, het uitje en de prei. Hatsjoe! Gezondheid. Ja dankje. Die groenten komen allemaal uit onze groentetuin Finne. Zeg hoelang duurt het eigenlijk nog? Kwartiertje. Heb je voor mij even de specerijen? Specewie? Specerijen. De kruiden. Nee net zei je nog ... Specerijen. Dat is hetzelfde als kruiden maar dan een ander woord. Zeg dat dan. Waar staan ze ergens? In de kast, linksboven. Kaneel, nootmuskaat, kerrie. Doe de kerrie maar. Alsjeblieft. Dan dek ik de tafel alvast. Hatsjoe! Gezondheid! Ja dankje. Scherp spul die kerrie. Welk tafelkleed gebruiken we vandaag? De gespikkelde, de gestreepte of de geruite? Hmmm. Iene miene mutte, tien pond grutte, tien pond kaas, iene miene mutte is de baas. De gespikkelde. De soep. Dat is een fraai boeketje. Ja het oog wil ook wat. Pas op he, de soep is nog heet. Het ruikt heerlijk. Komt dat door die spece... Specerijen? Ja die doen het hem hoor Finne. Wat is dat witte sliertje? Oh dat. Dat is iets extra's, dat heb ik zelf bedacht. Geheim van de kok. Smakelijk. Eet smakelijk. Wat lekker! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662628 169 2032-12-31T22:00:00+00:00 6490 2014-03-12T22:00:00+00:00 yes no koken taal soep https://schooltv.nl/video-item/een-kunstwerk-maken-met-timo-en-finne 2024-01-04T11:16:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24690.w613.r16-9.1036246.webp Een kunstwerk maken | Met Timo en Finne Zo, klaar! Timo wat vind je ervan? Prachtig. Mooi zo die achtergrond, knalgeel. En die lila bloemen op de voorgrond. En dat zwart is niet gewoon zwart, maar pikzwart is dat. Hoe doe je dat toch? Ja, dat is gewoon een kwestie van kleuren mengen. Er schuilt misschien wel een kunstenaar in jou Finne. Dankje! Het verdient misschien wel een ereplek ergens op de muur. Wacht even, ik weet al wat. Kunstenaar. Gereedschap: Zaag ja, boor nee. schroeven nee, spijkers ja, hamer. Wat ben jij nou aan het doen? Ik ga een lijst maken voor dat kunstwerk van jou. Pak hem anders even. En neem een meetlint mee. Duimstok of rolmaat is ook goed. Kijk. Meetlint. Duimstok. Rolmaat. Even kijken. 40 Centimeter bij 30 centimeter. Kijk het is de kunst van het goed opmeten he Finne. Heb je een balpen voor me? Merci. Mag ik zagen? Tuurlijk. Wel veilig. Veiligheid boven alles. Alsjeblieft. Dankje. Ik heb het toch goed gemeten? Misschien moet je deze hebben. Zal ik de spijker alvast in de muur slaan? Zal ik dat doen? Als jij een haakje in de lijst draait. Oke. Au! Gaat het? Fraai. Echt wel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662629 233 2032-12-31T22:00:00+00:00 3399 2014-03-12T22:00:00+00:00 yes no kunst taal schilderij https://schooltv.nl/video-item/de-nieuwe-laptop-met-timo-en-finne 2024-01-04T11:16:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24691.w613.r16-9.cd6a44c.webp De nieuwe laptop | Met Timo en Finne Finne! Hij is er hoor. De nieuwe laptop. Niet nieuw, maar tweedehands. Wat heb je ervoor betaald? Ik heb hem voor een scherp prijsje op de kop getikt. Weet je wat die man vroeg? 250 euro. Maar zoveel geld hebben we helemaal niet gespaard. Dat heb ik dan ook niet uitgegeven. Ik zei: 250 euro? Ben je gek. 125 euro en geen cent meer. Jij durft. Ja je moet een beetje kunnen onderhandelen. En? Ik heb hem gekocht voor 175. Weet je zeker dat die man betrouwbaar was? Ik zie meteen of iemand eerlijk is, deze man was goudeerlijk. Mooi. Laat zien. Is ie mooi of is ie mooi? Hij is prachtig. Zal ik even? Nee laat maar. Misschien moet je dit lipje.. Misschien moet je niet overal aanzitten. Oja het lipje. Slim Finne. Hij piept. Dat deed hij in de winkel nog niet. Straks even smeren, geen probleem. Is het trouwens touchscreen? Niet met je vette vingers aan het beeldscherm. Kunnen we ieder geval mailen. En chatten. Welk e-mailadres gebruiken we dan? Ik dacht aan timoenfinne@finneentimo.nl. Dat is een goeie. Er gebeurt niet echt veel he. Wacht maar even. Geduld is een schone zaak. Misschien moet je hier aan... de toets zit los. Daarom moet je niet overal aanzitten Finne. Nou die zit weer. De accu moet er nog in. Dat doe ik wel. Die moet je opladen namelijk met een stekker en een snoer. Deze gaat hier in. Dat doe ik dan wel. Doe jij die maar in het stopcontact. We hebben een lampje en we hebben beeld. We hadden beeld. Ah wat erg. Hij doet het nog. En de piep is ook weg. Timo kijk we hebben een tablet. Het was niet met opzet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662630 176 2032-12-31T22:00:00+00:00 4722 2014-03-12T22:00:00+00:00 yes no taal computer https://schooltv.nl/video-item/niet-kunnen-slapen-met-timo-en-finne 2024-01-04T11:16:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24692.w613.r16-9.5ae0bce.webp Niet kunnen slapen | Met Timo en Finne Hoe laat sta je morgen op. Ik zet de wekker om 5 uur. Ik moet nog kranten rondbrengen. Lekker vroeg. Hoogste tijd om te slapen. Welterusten. Welterusten. Finne? Lig eens stil. Zo kan ik toch niet slapen. Ik lig niet lekker. Zo, dat is beter. Timo? Slaap je? Nu niet meer. Ik ook niet. Ik kan niet slapen. Doe je ogen dicht en ga gewoon slapen. Jij slaapt toch ook niet? Jij houdt me toch de hele tijd wakker. Ik zal stil zijn. Doe dat. Het lukt niet. Ga schapen tellen. Schapen tellen. 1, 2, 3.. Finne, zachtjes. 4, 5.. In je hoofd. Nu ben ik de tel kwijt. Finne. Timo. Die schapen blaten de hele tijd. behh. Hou op met je gemekker en ga gewoon slapen. Dat doen geiten mehh. Finne, ik ben het echt beu. Ik moet morgen voor dag en dauw op hé. Ik zal muisstil zijn. Piep. Nu kan ik dus niet meer slapen. Je wordt bedankt. Wat ga je doen? Ik ga een beker warme melk maken. Mag ik er ook een? Vooruit. Zo welterusten. Welterusten. Nee niet doen, ga weg. Finne? Ik had een hele enge droom. Er zat iemand achter me aan. Wie? Ik weet niet. Een griezel. Een zwerver. Hij leek een beetje op jou. Hij veranderde steeds. Eerst had hij stijl haar, toen had hij weer gekruld haar. Hij kwam achter me aan en ik wilde het op een lopen zetten maar ik kon geen stap verzetten. En hij riep en hij snauwde en hij brulde. Ik ga je pakken! Dat was zo eng. Finne, het was maar een nachtmerrie. Je bent hier, je ligt veilig in bed bij mij. Denk gewoon aan leuke dingen. Welterusten. Welterusten. Dankjewel Timo. 5 uur. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662631 249 2032-12-31T22:00:00+00:00 3751 2014-03-12T22:00:00+00:00 yes no slaap taal https://schooltv.nl/video-item/op-de-manege-met-timo-en-finne 2024-01-04T11:16:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24693.w613.r16-9.ca66c19.webp Op de manege | Met Timo en Finne Ze gaan net rijden. Zachtjes gaan de paardenvoetjes, stippe stappe stippe stap. We gaan in stap. We gaan in draf. We gaan in galop. Zo die gaan hard. Zullen we de stal uitmesten. Hop hop paardje in galop. En een beetje stro hier en beetje stro daar. En nu? Dan mag jij de kruiwagen naar de mesthoop brengen. Rustig aan paardje. Lekker geurtje. Een beetje hooi voor Cupido. En wat haver voor in de voerbak. Timo, de hoefsmid is bezig, kom gauw! Kijk de hoefsmid maakt eerst de hoef schoon en dan krijgt het paard nieuwe hoefijzers. Een paar nieuwe schoenen? Zoiets ja. Mag ik het hoefijzer misschien hebben? Jahoor dat mag. Dat brengt wel geluk he. Zullen we Cupido gaan borstelen? Ik hang het hoefijzer hier even op. Cupido wij gaan jou borstelen. Zo nog even de manen borstelen en je bent weer om door een ringetje te halen. Nog even de staart. Ho, dat zou ik niet doen. Waarom niet? Zomaar achter een paard gaan staan. Waarom niet? Als jij zomaar achter een paard gaat staan, dan kan hij schrikken en trappen. Een hoefijzer brengt geluk zeggen ze dan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662632 176 2032-12-31T22:00:00+00:00 7852 2014-03-12T22:00:00+00:00 yes no taal paard manege paardrijden https://schooltv.nl/video-item/de-kamer-inrichten-met-timo-en-finne 2024-01-04T11:16:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24694.w613.r16-9.29a001b.webp De kamer inrichten | Met Timo en Finne Dat is best een moeilijke puzzel. Een ruimte in een huis. 5 letters. Een keuken. Nee. Wat is er? Vind je het niet saai hier. Nee helemaal niet. Alles staat al zo lang op dezelfde plek. Het is hoog tijd om het ergens anders neer te zetten. Een beetje anders in te richten. Maar dat is een heel karwei. Ja, maar dat doe ik ook niet alleen. Wie gaat je helpen dan? Ik? Ik moet jou een handje gaan helpen? Precies. Zullen we? Moet dat nu? Ja dat moet nu. We beginnen met de bank. Ik neem hem hier, als jij die kant neemt. Ho de schemerlamp. Dat is 1. Nu de rest van het meubilair. De stoel. De eettafel wil ik daar. Die is veel te groot, dat gaat nooit lukken. Een beetje passen en meten lukt dat wel. Die dan daar. De fauteuil. De stoelen. De schemerlamp. Nooit aan het snoer trekken Finne, altijd aan de stekker. He de lampenkap zit los. Waar wil je de schemerlamp hebben? De vaas! Maakt niet uit, die lijmen we wel weer. En je weet wat ze zeggen. Scherven brengen geluk. Dat wist ik niet. En? Ik weet het niet hoor. Het is nog niet af. Ik mis nog iets. Als we nou die bank... Ik weet precies wat jij bedoelt. En? Heel anders. Hele nieuwe kamer. Kamer. 5 letters. Een ruimte in een huis. Kamer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662633 182 2032-12-31T22:00:00+00:00 4578 2014-03-12T22:00:00+00:00 yes no taal inrichten kamer meubel https://schooltv.nl/video-item/de-zolder-opruimen-met-timo-en-finne 2024-01-04T11:16:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24695.w613.r16-9.fa87281.webp De zolder opruimen | Met Timo en Finne He een muizenval. Even aan de kant zetten. Kijken wat er in die kist zit. Hee dat is leuk. Straks een lekker plakje cake bij de thee. Eens even kijken wat Timo aan het uitspoken is. Timo?! Ik ben op zolder. Niet schieten! Wat heb jij nou aan? Dit is een uniform van de brandweer. Van mijn opa geweest. Hoe vind je het? Wat is dit? Van de avondvierdaagse? Hier staat het. 40 jaar brandweerdienst. Dat is knap lang. Ja mijn opa heeft voor hete vuurtjes gestaan. Heeft heel wat brandjes geblust. Toen mijn opa peuter was wilde hij al bij de brandweer. Hier is hij volwassen. Zelfs toen hij oud en bejaard was en niet meer werkte ging hij elke zaterdagmiddag naar de brandweerkazerne toe. En voor wie hij echt in vuur en vlam stond was mijn oma. Op de bruiloft. Dit is de bruid, mijn oma en de bruidegom mijn opa. Wat een prachtige bruidsjurk met een prachtige sleep. Wat is dit? De receptie. Voor alle gasten met een hapje en een drankje. En hier houdt de broer van mijn opa een toespraak. Wow die ziet er lekker uit. De bruidstaart. Die heeft mijn vader gemaakt. Die was de banketbakker van het dorp. Er moeten hier nog ergens koksspullen liggen denk ik. Waar dan? Ja ergens tussen de rotzooi gewoon. Gevonden. Ik durf het bijna niet te vragen, maar mag ik even passen? Ga je gang. Taddaaa! Meesterkok Finne. Er moet ook nog ergens een koksmuts liggen. Ah ik zie hem. Pas op er ligt ook nog ergens een... Auu ... muizenval. Gaat het? Ja best. Banketbakker Finne. Brandweerman Timo. Zijn er nog brandjes te blussen? Het is eigenlijk vrij rustig. U nog iets lekkers aan het bakken? Nou ik ben een lekkere ... rook? Waar rook is is vuur! De cake! De cake. En ik had er zo'n zin in! Banketbakker Finne. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662634 210 2032-12-31T22:00:00+00:00 2733 2014-03-16T22:00:00+00:00 yes no opruimen foto taal huis https://schooltv.nl/video-item/vissen-met-timo-en-finne 2024-01-04T11:16:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24696.w613.r16-9.f1ed6fe.webp Vissen | Met Timo en Finne Hebben we alles? 2 Hengels. Eten? 2 Broodjes met kaas en frisdrank met een rietje. Voer voor de vissen? Een zak vol. Dan kunnen we gaan. We gaan vissen vissen vissen aan de waterkant bij Lisse. Doe aan m'n hengel een stukje koek. Een baars of een grote snoek. We gaan vissen vissen vissen. Ik gooi m'n hengel uit en kijk. Van 2 schollen tegelijk. Wat zijn wij muzikaal he Finne. Zal ik op de heenweg roeien? Ja dan doe ik het op de terugweg. Dat is wel zwaarder natuurlijk met een boot vol vissen. Een roeispaan. En nummer 2. Finne?! Oh stom. Dit is een mooi plekje Finne. Stop maar met roeien. Ayay schipper. Zo, een stukje brood aan de hengel. En bijten maar vissies. Wat zit hier eigenlijk voor vis? Van alles. Karper, baars, snoek. Ook kwallen? Ja, eentje. Jij. Duurt wel lang he? Geduld is een schone zaak. Wel gezellig he. Het klotsen van de golven tegen de sloep. Ik krijg er wel een beetje slaap van. Ik heb beet Timo. Geen paniek. Rustig binnenhalen. Een hele grote en hele sterke. Ik help wel even. We halen hem samen binnen. 1, 2, 3.. He, een handdoek! Afdrogen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662635 208 2032-12-31T22:00:00+00:00 8757 2014-03-12T22:00:00+00:00 yes no taal vis boot https://schooltv.nl/video-item/fotos-maken-met-timo-en-finne 2024-01-04T11:16:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24697.w613.r16-9.b08a166.webp Foto’s maken | Met Timo en Finne Wat ben jij nou aan het doen? Ik maak een foto. Van een fruitschaal? Ja, dat noemen ze een stilleven. Finne, wat doe je? Ik dacht misschien kan je een stilleven van mij maken. Nee een stilleven maak je van dingen, fruit of bloemen. Van jou maak je een portret. Finne! Nee achter de druiven. De appel met de rode kant naar voren. Nee die sinaasappel lag goed. Het gaat om de details he. Schitterend. Ik heb een idee. Bloemen! Lelie, roos, chrysant. Niet verkeerd. Slipper, sandaal, klomp. Fraai. Hoeden en een pet. Ga je nu een portret van mij maken? Nou deze fotograaf gaat eerst nog een paar landschappen fotograferen. Landschappen? Ga je mee? Nou Finne, dit zijn landschapsfoto's. Bos, hei. Mooi hoor. Ja een foto zegt meer dan 1000 woorden. Dat zijn er best veel. Maar gaan we nou een portret van mij maken? Nu gaan we een portret van jou maken. Kom. Ben je er klaar voor? O wacht! Even de lens schoonmaken. Oh dankjewel. Ik zal nog even de spot bijdraaien. Wat licht in je gezicht. Kijk maar naar het vogeltje. Vogeltje? In de lens. Zit daar een vogeltje in de lens? Haha. Een kraai, een kanarie, misschien een koekoek. Wil je een portret of niet? Houd dan even je lach in. Haha een vogel in de lens! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662636 195 2032-12-31T22:00:00+00:00 6007 2014-03-12T22:00:00+00:00 yes no fotograaf landschap fotografie taal https://schooltv.nl/video-item/jarig-zijn-met-timo-en-finne 2024-01-16T15:47:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24698.w613.r16-9.cde67dd.webp Jarig zijn | Met Timo en Finne Lang zal die leven, lang zal die leven. Kijk eens Timo. Gefeliciteerd! Dankjewel. Wat zie dat er weer lekker uit. Wat heb je een mooi boeketje geplukt. Dat is nog niet alles. Spannend. Die gaat de cadeaus halen denk ik. Want als je jarig bent, krijg je altijd cadeaus. Ik ben benieuwd wat ik krijg. Misschien wel een poster van een pup of een kitten. Of een dagboek. Kijk eens, voor jou. Een mok. Met mijn naam erop. Timo. Wauw! Veters? Die geven licht in het donker. Handig als het licht van je fiets het even niet doet. En ik denk dat dit je lievelingswens is. Alsjeblieft. En er zit ook een briefje bij. Een gedicht? Aan mijn boezemvriend Timo wil ik dit geven. Als je hier op speelt komt muziek tot leven. Met een beetje geluk is het om aan te horen. Het doet geen pijn aan je gevoelige oren. Ahh wat lief. Een viool? En een strijkstok? Ja anders kan je alleen maar tokkelen op de snaren. Ik moet nog wel op les denk ik. Ik weet niet wat ik moet zeggen Finne. Ik sta met mijn mond vol tanden. Dankjewel. Zo, even mijn nieuwe veters strikken. Finne, had je nog wat lekkers bij de koffie? Ja verrassing. De taart! Oh nee. Wel lekker Finne! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662637 166 2032-12-31T22:00:00+00:00 5318 2014-03-12T22:00:00+00:00 yes no feest cadeau verjaardag viool taal https://schooltv.nl/video-item/ziek-zijn-met-timo-en-finne 2024-01-16T16:29:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24699.w613.r16-9.d2f039a.webp Ziek zijn | Met Timo en Finne Goedemorgen Timo. Helemaal geen goede morgen. Dat klinkt niet goed Ik voel me ook helemaal niet lekker. Allemaal slijm. Je gloeit helemaal. Je lijkt wel een kachel. Ik geloof dat ik ziek ben. Dan gaat Finne even goed voor jou zorgen. Blijf jij maar in bed liggen, dan maak ik een ontbijtje voor je. Ik heb helemaal geen trek. Een bakje fruit. Je moet goed blijven eten en drinken. Geef mij even de thermometer wil je. Hier Timo, de thermometer. Ik wil alleen maar slapen. Appel, sinaasappel, peer en de aardbeitjes. Kijk eens een bakje fruit. Doe jij jezelf er maar eens lekker te goed aan. En.. 39 Graden. Je hebt koorts en je rilt helemaal. Je klappertand. Ik heb het ook ijskoud. Kijk kippenvel. Dan pakt de broeder toch een extra dekentje voor je. Kijk. Wel je fruit eten. Straks. Nee nu anders is het niet meer lekker. Zal ik anders de huisarts bellen? Nee, laat me maar even slapen. Ik ga gok maken voor je. Ja dat zal je goed doen. Ik ben zo terug. klein beetje heet water, beetje citroen en een scheutje rum. Even proeven. Ik word toch ook niet ziek, beter voorkomen dan genezen. Beetje rum erbij nog. Precies goed. Zo dat kan geen kwaad. Iets teveel. Sterk spul zeg, maar wel lekker. Kijk eens. Een lekkere gok. Word je lekker warm van binnen. Ik heb het snikheet. M'n neus begint te lopen. Lopen? Waar naartoe? Leuk. Irritant zo'n loopneus. Je moet hem elke keer roepen. Neus kom eens terug, neus kom eens terug. Ik wil slapen. Kan ik nog iets voor je doen? Ja me met rust laten. Maar je gok is nu nog warm hé. Ik hoef niet. Dan neem ik hem. Denk dat ik even moet gaan liggen. Beetje draaierig. Misschien iets teveel gedronken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662638 244 2032-12-31T22:00:00+00:00 13742 2014-03-12T22:00:00+00:00 yes no ziek genezen taal bed https://schooltv.nl/video-item/remco-campert-schrijver-van-het-leven-is-verrukkulluk 2024-01-04T11:16:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24700.w613.r16-9.341bf35.webp Remco Campert | Schrijver van Het leven is verrukkulluk In de periode van Wederopbouw na de oorlog had iedereen werk. En er werd geld verdiend. Het werd tijd om dat ook te gaan uitgeven. De jeugd rook haar kansen. Hollandse soberheid en ook het gevestigde gezag gingen het moeilijk krijgen. Nederland raakte in de ban van de Amerikaanse levenslust. Misschien wel meer dan enig ander land in Europa. De sixties begonnen voor sommigen zelfs al in de fifties. Jazzmuzikanten speelden de sterren van de hemel in Amsterdamse nachtclubs. In Duitsland gelegerde Amerikaanse soldaten brachten er Marihuana in omloop. Ouders raakten de greep op hun kinderen kwijt. Al in 1961 beschreef Remco Campert een dag in het leven in de alternatieve scène van het Amsterdamse Leidsche Plein en Vondelpark. De vrienden Boulie en Mees en hun vangst van de dag: Panda. Boulie, Mees en Panda zijn de eerste welvaartskinderen uit de Nederlandse literatuur. Als de consumptiemaatschappij zoveel lekkere dingen voor je klaarzet, waarom zou je er niet van genieten? Ook van seks, zoveel als je maar kunt. Wonen jullie soms in dat witte huis met die torentjes en kanteeltjes? Mees knikte. “Daar heb ik veel over gehoord”, zei Panda, “jullie schijnen daar enorme feesten te houden”. “Iedereen praat erover bij ons op school”. “En er zijn er een heleboel meisjes die beweren dat ze er geweest zijn”. “Ik zou ze niet geloven”, zei Boulie. “En.., en dat ze met jullie geslapen hebben”. “Jullie laten ze eerst een heleboel drinken en dan geven jullie ze Marihuanasigaretten te roken, en dan hoepla, de koffer in met ze!”. “Wat een waanzin”, zei Boulie. “Is het niet waar?”, vroeg Panda teleurgesteld. “Waar rook is, is vuur”, zei Mees geheimzinnig. Zo anders dan in Reven’s winterverhaal De Avonden waar het zeurde en miezerde, zindert het in de roman van Campert van de vrolijkheid. De zon klatert voortdurend over de bladzijde en als de zon ondergaat, beginnen de feesten. De feesten gingen avond na avond door. Op het Leidsche Plein, in het Vondelpark, in Gooise villa’s of op de stranden van Ibiza. Sommige schrijvers en dichters ontwikkelden zich tot glamourboys. Vanochtend na het ontbijt ontdekte ik door mijn verstrooidheid dat het deksel van een middelgroot potje Marmiet het vol aanzicht het formaat precies past op een klein potje Heinz Sandwichspread. De televisie deed goed werk voor ze. Ze keken wel uit om al te tobberig over te komen. Dit is de befaamde hasjiesj! Ah, ze zijn allemaal aan de hasjiesj! Help! Entertainment, maar dan wel entertainment van het hoogste niveau. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662639 197 2032-12-31T22:00:00+00:00 1273 2014-06-11T20:00:00+00:00 yes no schrijver Remco Campert literatuur Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/hugo-claus-en-afth-van-der-heijden-straatrumoer 2024-01-04T11:16:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24701.w613.r16-9.ab96285.webp Hugo Claus en A.F.Th. van der Heijden | Straatrumoer De Nederlandse literatuur wordt wel beschreven als navelstaarderig, literatuur van de binnenkamer. De rauwheid van het bestaan en van de samenleving zou er te weinig in aan bod komen. Een professor smeekte in 1981 om meer straatrumoer in de literatuur. Hij werd op zijn wenken bediend: In 1983 verscheen Het Verdriet Van België, een overrompelende roman van Hugo Claus. Overrompelend, omdat aan de hand van het volwassen worden van de Vlaming Louis Seynaeve de ontluisterende geschiedenis van de Belgen en vooral de Vlamingen gedurende de 20ste eeuw wordt verteld. De gecorrumpeerde Kerk, de onbetrouwbare politici en al die schipperende burgers die zelfs niet meer in staat zijn hun eigen leugens van hun eigen waarheid te onderscheiden. Voor Claus viel de geschiedenis van zijn land in eindeloos veel verhalen en vooral leugens uiteen. Bijna al zijn boeken gaan erover. De goedwillende enkeling zal in een corrumperend systeem of het onderspit delven of mee gaan doen. Er zijn verschillende verklaringen voor, een één ervan zou misschien wel kunnen zijn, misschien de voornaamste, dat dit land geen eigen status heeft, geen eigen gezicht, geen traditie, zich niet ontwikkeld heeft tot een volwaardig land. Dus in zulke omstandigheden prefereren de mensen om te gaan slapen. Het Verdriet Van België werd een enorm succes. Vreemd genoeg meer in Nederland dan in België. Misschien was in Nederland de honger naar het volle leven groter dan in het van oudsher minder gepolijste Vlaanderen. Nog in hetzelfde jaar, 1983, was er een volgende literaire sensatie met veel straatrumoer. De eerste delen van de cyclus De Tandeloze Tijd geschreven door A.F.T. van der Heiden. De Proloog, De Slag Aan De Blauwbrug, gaf een hallucinerende beschrijving van de Kroningsrellen op 30 april 1980. Druipend van de verf kwamen de robots op ons af gemarcheerd. Ik kon steeds beter de voorstelling op hun schilden onderscheiden. Vreemde sterrenbeelden, onbekende melkwegstelsels. Het heelal zelf. Steeds maar uitdijend. En dat alles onder een plotselinge regen van meteorieten. Albert Egberts verkeert voortdurend in gevecht met de roes, de bedwelming door de drank, de heroïne en van zijn eigen eindeloos voortjagende gedachten. En daarin komt de tijd waarin hij leeft heftiger binnen dan bij anderen. De roes en de kater, en van alles ertussen. Bij Van der Heiden gaat de hartslag van de tijd, De Tandeloze Tijd, tegelijk feller en trager. En zo ontstaat een heel concreet, maar oneindig labyrint. Vanaf het begin van De Tandeloze Tijd kwamen de verhalen van alle kanten zijn cyclus binnen. Telkens worden er weer nieuwe delen aan vastgeklikt. In deel 4 van De Tandeloze Tijd: De Advocaat Van De Hanen moest Albert Egberts als hoofdpersoon zelfs plaatsmaken voor een jurist die in het Amsterdamse krakersmilieu wat problemen moet oplossen. Albert wordt een bijfiguur, hij ziet dat zijn eigen drankzucht door die van Advocaat Ernst Kwispel ruimschoots wordt overtroffen. Nog één. Een beetje kalm aan hè. De dag is nog lang. Ik ben nog maar net begonnen. Het rauwe bestaan, het leven van de straat had zich geworteld in het hart van de Nederlandse literatuur. Dat zal ik u besparen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662640 248 2032-12-31T22:00:00+00:00 825 2014-06-11T20:00:00+00:00 yes no literatuur Nederland schrijver politiek https://schooltv.nl/video-item/willem-frederik-hermans-schrijver-van-de-donkere-kamer-van-damocles-1958 2024-01-04T11:16:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24702.w613.r16-9.a8a66ad.webp Willem Frederik Hermans | Schrijver van De donkere kamer van Damocles (1958) Na de Tweede Wereldoorlog verschenen al gauw talloze memoires, romans en studies vol met verhalen over wat zich had afgespeeld. Het beeld van de oorlog werd steeds completer, maar ook steeds complexer. De waarheid viel uiteen in vele waarheden. Willem Frederik Hermans zag als geen ander hoeveel mensen geneigd waren om rond de oorlog hun eigen mythe te spinnen. De mensen die ik in de oorlog ontmoette, die lieten doorschemeren in het Verzet te zijn, waren voor 50% grappenmakers. De meeste verzetshelden kwam ik pas na de oorlog tegen. Is dit je huis? Ja. Hoe zei je ook alweer dat je heette? Ducker, met CK. Ducker Dorbeck met CK. Neem een sigaret. Hé, niet alleen onze namen lijken op elkaar. Hier. In De Donkere Kamer Van Damocles wordt de jonge sigarenhandelaar Ozewoud aan het begin van de oorlog uit zijn dagelijkse sores gehaald door de ontmoeting met de Nederlandse militaire verzetsman Dorbeck, die erg veel op hem lijkt. Dit is een historisch moment. Kom hier. Het is hier veel te donker. Sta stil. Dorbeck wil daar gebruik van maken. En Ozewoud of Ducker zoals hij wordt genoemd in de film die naar het boek is gemaakt, komt in een reeks enerverende situaties terecht. Hij voert opdrachten uit tot liquidaties aan toe. Na de Bevrijding heeft hij één en ander uit te leggen: Nou, vraagt u het toch aan Dorbeck, honderden documenten heb ik hier en nergens een woord over Dorbeck. We hebben overal geïnformeerd, bij elke verzetsgroep en niemand heeft ooit van hem gehoord. Ozewoud moet bewijzen dat Dorbeck bestaat. Maar iedereen die hen samen heeft meegemaakt is inmiddels omgekomen. Het enige bewijs dat hij nog heeft is een niet-ontwikkeld filmrolletje in zijn fototoestel. Hermans bracht de betekenis van de oorlog terug naar het falen van het individu, van elk individu. Het is nog altijd een ongemakkelijke boodschap. Ik zie niets. Daar zitten ze. Verdomme, wat zullen we nou beleven! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662641 160 2032-12-31T22:00:00+00:00 2764 2014-06-11T20:00:00+00:00 yes no schrijver W.F. Hermans literatuur Tweede Wereldoorlog boek https://schooltv.nl/video-item/frank-martinus-arion-nagekomen-flessenpost 2024-01-04T11:16:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24703.w613.r16-9.9c6dffa.webp Frank Martinus Arion | Nagekomen flessenpost Nederland moest zich in 1949 terugtrekken uit Indonesië en trok daarna ook steeds meer zijn handen af van Suriname en de Antillen. En vrijwel meteen werd de stem van de inheemse bevolking veel beter hoorbaar. Niet alleen in de politiek en het publieke debat, maar ook in de literatuur. Suriname en de Antillen waren beide smeltkroezen van de meest uiteenlopende bevolkingsgroepen. En daar leefden al heel lang grote spanningen. Juist schrijvers waren in staat om de gevoeligheden die er zo lang niet toe leken te doen te ontleden. Merkwaardig genoeg werden veel romans en gedichten geschreven in de taal van de voormalige kolonisator. De Antilliaan Frank Martinus Arion schreef met Dubbelspel één van de meest opzienbarende en meest geliefde Nederlandstalige romans van na 1945. De roman beschrijft een middagje dominospelen tussen vier mannen in een buitenwijk van Willemstad op Curaçao. Ze slaan zich op heel verschillende manieren door het leven, met passie, maar ook met het nodige bedrog. Er zit in Dubbelspel veel tragiek van een eilandbevolking die naar manieren zoekt om zelf een zinvol bestaan op te bouwen. Er is maar een enkeling die slaagt. Dat blijkt als het spelletje domino helemaal uit de hand loopt. Die mannen bij mij, die spelen domino en ze trekken…, ze willen daar de schoenen van de ene partij recht en de schoenen van de andere partij links en dan trekken ze dus een lijn in het midden. En dan gaan ze kibbelen of die lijn recht is of niet. Nou, dat is voor mij politiek, zo zijn mannen: altijd kinderen, kibbelen om niks! Nou, ik zeg het om de lijn, maar ik wil dat je doorhebt dat ze het doen om Noord en Zuid en shute, ze zitten gewoon ons geld te verdoen en tijd te verdoen en te kibbelen, op te scheppen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662642 123 2032-12-31T22:00:00+00:00 764 2014-06-11T20:00:00+00:00 yes no schrijver Nederlands-Indië literatuur kolonie https://schooltv.nl/video-item/gerard-reve-schrijver-van-de-avonden 2024-01-04T11:16:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24704.w613.r16-9.61152f2.webp Gerard Reve | Schrijver van De avonden De vrede leek zo veelbelovend toen de Tweede Wereldoorlog nog niet was afgelopen, maar al snel na de Bevrijding kwamen verwachtingen over een ingrijpende maatschappelijke vernieuwing niet uit. De voormalige verzetsman Henk van Randwijk bracht zijn teleurstelling scherp onder woorden: Deze naoorlogse wereld bevalt me niet. Bevalt me minder dan de vooroorlogse, minder. En ik schrik van mijn eigen woorden: “minder dan de oorlogsjaren”. Veel jongeren die in de oorlog waren opgegroeid ervoeren vooral sleur en verveling. Maar het paste niet om daarover te zeuren. De Wederopbouw vroeg inzet en aanpassingsvermogen. De handen uit de mouwen. Toch was er een schrijver die feilloos het gevoel van leegheid en nutteloosheid in deze jaren onder woorden wist te brengen: Gerard Reve. In dit huis aan de Jozef Israëlskade in Amsterdam schreef hij een roman over een 23-jarige jongeman Frits van Egters. Gedurende de laatste 10 dagen van het jaar 1946. 10 dagen waarin ogenschijnlijk helemaal niets interessants gebeurde. Hij liep achteruit en weer naar voren. Telkens de spiegel in een iets gewijzigde stand schikkend. Toen hij zijn hele gestalte onderscheidde trok hij zijn buik in en hield de kleine spiegel zo in de linkerhand dat hij zijn lichaam eerst van opzij en toen van achteren geheel kon zien. Daarop hing hij de spiegel weer op, deed het licht uit en keerde naar zijn slaapkamer terug. “Een mislukking”, mompelde hij zacht, “een volledige mislukking”. “Hoe kan dat, een totaal vergooide dag, halleluja”. Bij het laatste woord volgde hij de bewegingen van zijn lippen in de kleine spiegel terwijl hij deze weer naast de deur ophing. Na zijn ondergoed te hebben aangetrokken stapte hij in bed en sliep spoedig in. De stroom richtingloze observaties en overpeinzingen van Frits in De Avonden riep meteen heftige reacties op: Het is als een nachtmerrie, zo beklemmend van ontgoocheling en cynisme. Een somber en grauw boek dat wij niet kunnen aanbevelen omdat er naast platte uitdrukkingen geen enkel positief gegeven in verwerkt is. Inmiddels is De Avonden één van de meest gelezen romans uit de Nederlandse literatuur. Waar het boek werd gevreesd om zijn uitzichtloosheid wordt het inmiddels gewaardeerd om zijn onnavolgbaar geestige en haarscherpe observaties. Dat het publiek vanaf 1960 Gerard Reve leerde kennen als een onderhoudende TV-persoonlijkheid gaf ook het boek vleugels. Sindsdien werd het van jaar op jaar herdrukt. Vindt u uzelf een groot schrijver? Je kunt zeggen dat ik in Noord- en Zuid-Holland en Utrecht wereldberoemd ben. En dat ik genoemd wordt in Nederland, in Nederland een vooraanstaande schrijver, maar wat betekent dat? Iedereen die een pen durft vast te houden noemt zich in dit land schrijver. Opvallend aan De Avonden is dat de pas voorbije oorlog er nauwelijks een rol in speelt, hoogstens in de details aanwezig is. Er heerst schaarste en ’s avonds is er nauwelijks vertier. “Als ik ‘dit’ zeg”, dacht Frits, “gebeurt er misschien niets bijzonders”. “Ik zeg niets, kijken hoe het gaat”. In de stilte hoorde hij de klok tikken. De breipennen van zijn moeder ratelden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662643 227 2032-12-31T22:00:00+00:00 3523 2014-06-11T20:00:00+00:00 yes no schrijver Gerard Reve literatuur Tweede Wereldoorlog https://schooltv.nl/video-item/jan-cremer-ik-jan-cremer 2024-02-22T09:04:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/45000/images/45043.w613.r16-9.6dffa4a.webp Jan Cremer | ‘Ik Jan Cremer’ Literaire boeken waren van oudsher duur. Je dacht wel even na voor je een stevig deel van je weekloon aan een roman uitgaf. Dit veranderde omstreeks 1960. Uit de Verenigde Staten waaide de paperback over, veel goedkoper en door de steeds betere druktechnieken konden ze ook makkelijk mooi worden vormgegeven. Dit bood kansen aan literaire auteurs. Eén van de eerste die dit begreep was Jan Cremer. Jan Cremer, daar had niemand van gehoord. Tot in 1964 zijn autobiografie Ik, Jan Cremer uitkwam. Een kunstenaar en avonturier van 23 jaar denderde de Nederlandse literatuur binnen met een boek dat van begin tot eind aan elkaar hing van seks en geweld. In feite heb ik mezelf nooit moeilijk gevonden. Het werd me alleen altijd moeilijk gemaakt, omdat ik uit een achterbuurt kwam, omdat ik jarenlang gebrekkig Nederlands heb gesproken met een zwaar accent. Omdat ik me niet thuis voelde op de rijkenschool. En dat ik inderdaad overal schijt aan had. Aan geloof, hoop en liefde. Schoolgaan vond ik ergerlijk tijdverdrijf. Ik heb er met opzet niks geleerd. Alles wat ik geleerd heb heb ik mezelf geleerd. En heeft de ervaring me bijgebracht. En waarom zou ik niet? Waarom zou ik ook luisteren naar oude lullen die zwetsen over de grootste gemene deler en het persoonlijk aanwijzend voornaamwoord in de onvoltooid verleden tijd? Jan Cremer ontwierp zelf het omslag en liep meteen bij de eerste druk het label “onverbiddelijke bestseller” meedrukken terwijl er nog geen boek van verkocht was. Dat was lef hebben! Nederland was geschokt in zijn preutsheid, in kranten en op televisie werd schande gesproken over het smerige en fascistische boek dat nog wel was verschenen bij de gerenommeerde uitgeverij De Bezige Bij, voortgekomen uit het Verzet. Het is wel vind ik een boek om te shockeren en ja, misschien niet van lekker allemaal vieze woorden zeggen, maar gewoon, ik vind het ook trouwens, ik weet het niet, maar hoe minder publiciteit eraan gegeven wordt, dan zou het boek geloof ik helemaal niet gekocht zijn. Het schandaal deed zijn werk. Het boek was als paperback goed betaalbaar en het vloog de winkels uit. In de eerste 10 maanden werden er meer dan 150.000 exemplaren van verkocht, ongekende aantallen. En Jan Cremer ontwikkelde zich tot een internationale jetsetfiguur. Hij begreep als één van de eersten dat hij als schrijver succes wilde de Tv-camera’s te vriend moest houden. Boeken als Ik, Jan Cremer en ook het homo-erotische Op Weg Naar Het Einde van Gerard Reve heetten destijds “taboedoorbrekend”. Ze hadden het over zaken waarover eigenlijk gezwegen moest worden. Maar er werd niet meer gezwegen: seks, vrije liefde in alle mogelijke combinaties en standjes, veroverde de literatuur en ook het filmdoek. En vervolgens de hele samenleving. De seksuele revolutie was niet meer te stuiten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662644 223 2032-12-31T22:00:00+00:00 2467 2014-06-11T20:00:00+00:00 yes no schrijver boek https://schooltv.nl/video-item/literatuur-lezen-willen-of-moeten 2026-02-05T13:17:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24705.w613.r16-9.18d772d.webp Literatuur lezen | Willen of moeten Het publiek van lezers bleef vanaf het einde van de Tweede Wereldoorlog gestaag groeien. Steeds meer mensen waren goed geschoold en die bouwden vaak hun eigen bibliotheekje op. De Nederlandse huizen puilden soms letterlijk uit van de boeken. Mensen konden het zich permitteren. Ze kregen steeds meer te besteden, boeken werden relatief steeds goedkoper. Desnoods werden ze tweedehands gekocht of geleend in de Openbare Bibliotheek. En wat misschien wel de belangrijkste succesfactor was: mensen kregen steeds meer vrije tijd. En dus meer tijd om te lezen. Maar leeshonger is niet iedereen gegeven, lezen is een vaardigheid, een kunst misschien wel. Het vraagt om zitvlees, tijd en het belangrijkste van alles: een aantrekkelijk boek. En dat moet je maar kunnen vinden. Veel enthousiaste lezers raakten voor het eerst gegrepen door literatuur op de middelbare school. Als sinds jaar en dag worden daardoor leerlingen literatuurlijsten afgewerkt. Voor de één gaat daardoor een wereld open, voor de ander is het een ellendig blok aan het been. Zoveel boeken, het worden er steeds meer. Vind als lezer in die onafzienbare stroom maar eens het boek dat bij jou past. Verhalen kunnen je grijpen en meeslepen. Maar even zo goed buiten laten staan. Alsof de verteller een andere taal gebruikt. Verhalen nemen steeds meer vormen aan. We vertellen en we luisteren. We lezen en we zien, ja, we leven verhalen. Popsongs, Raps, soapseries, je Facebookpagina. Met personen die echt zijn of bedacht. Ze hebben een wijze les of juist helemaal niet. En soms lijkt er niets veranderd sinds de tijd dat iemand in een kasteelzaal of op een marktplein begon te vertellen of te zingen en al zijn luisteraars meenam naar een andere tijd, een andere wereld. Nou, kan het je wat vertellen hè. Over een jazzmuzikant, Brew Moore, wat die is overkomen. Altijd aan de (…). Hij stierf in Kopenhagen hè, Brew Moore. Een begenadigde Noor uit de school van (…) de Jong. Hij stierf in Kopenhagen zoals hij had geleefd: straalbezopen, geen stuiver op zak, met een gebroken nek onderaan de keldertrap. Digitale media beheersen steeds meer ons leven. En de grenzen tussen de kunsten vervagen. En zo is literatuur aan het begin van de 21ste eeuw overal en voor iedereen. En lezen doet iedereen nog altijd op zijn eigen manier. Sloot de gordijnen en begon zich uit te kleden. Toen hij gereed was trommelde hij zich met de vuisten op de borst en betastte zijn lichaam. Hij kneep in het vel van de nek, in de buik, in de kuiten en de dijen. “Alles is voorbij”, fluisterde hij, “het is overgegaan, het jaar is er niet meer”. “Konijn, ik ben levend, ik adem en ik beweeg, dus ik leef, is dat duidelijk?”. “Welke beproevingen ook komen, ik leef”. Hij zoog de borst vol adem en stapte in bed. “Het is gezien”, mompelde hij, “het is niet onopgemerkt gebleven”. Hij strekte zich uit en viel in een diepe slaap. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662645 233 2032-12-31T22:00:00+00:00 2067 2014-06-12T07:00:00+00:00 yes no boek schrijven literatuur lezen https://schooltv.nl/video-item/louis-paul-boon-sociaal-onrecht 2024-01-04T11:16:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24706.w613.r16-9.254471c.webp Louis Paul Boon | Sociaal onrecht De welvaart groeide en toch bleef het gevoel bestaan dat de samenleving verkeerd in elkaar zat. De Vlaamse schrijver Louis Paul Boon werd geboren in de deprimerende industriestad Aalst en hij ervoer het sociale onrecht als geen ander. Het verschil tussen arm en rijk, het onverdraaglijke verschil tussen machthebbers en rechtelozen, maar hij zag in elke verschoppeling ook een echt mens waarin van alles kan broeien, niet alleen opstandigheid, maar ook begeerte. Boon trok van nature partij voor degenen die tegen onrecht in opstand kwamen. Hij sympathiseerde een tijdlang met het Communisme en het Socialisme. Maar hij voelde aan dat ook die ideologieën hun eigen onderdrukkende trekken hadden. Boon nam zich vooral voor te laten zien hoe de mens onderdrukt werd. Literatuur moest de werkelijkheid tonen, maar de werkelijkheid is nooit mooi afgerond. In elke samenleving smeulen talloze conflicten en iedereen loopt rond met zijn eigen versie van de situatie. Boon experimenteerde een schrijversleven lang met verteltechnieken om het chaotische bestaan te pakken te krijgen. De traditionele roman met een begin, midden en een einde waarin alles logisch met elkaar samenhangt was daarvoor niet geschikt. De boeken van Boon hebben vaak iets van een kettingreactie die zich naar alle kanten uitbreidt. Het is goed te zien aan zijn korte roman Menuet, het verhaal van een arbeider met een slecht huwelijk en een moeilijk tembaar verlangen naar een minderjarige huishoudelijke hulp. De man leeft zijn frustraties uit in het uit de krant knippen van berichten over verkrachtingen, moorden en bizarre ongelukken. En hij probeert zijn lusten in bedwang te houden. Bij mij was er voortdurend een flitsen van berichten heen en weer door mijn ganse lijf. Ik voelde mijn nieren werk verrichten, ik hoorde mijn hart heftig springen en na lange tijd zwakker doorgaan met pompen. Ik wist mijn zaad zich ophopen, mijn hersenen zich vastklemmen of zich verliezen aan een dagdroom. Het meisje in de huishouding obsedeert hem en uiteindelijk vergrijpt hij zich aan haar. Of zij zich aan hem? We krijgen het verhaal ook verteld door de ogen van het meisje dat aan hem een willige speelbal lijkt te zien. En door de ogen van zijn vrouw, bitter ironisch, zichzelf geen haar beter dan een man. Ze trekt de conclusie die op al Boon’s personages lijken te passen. Elk van ons is een eiland omsloten door verraderlijk water. En wat we allen samen hebben bewerkstelligd is louter toevallig gebeurd. Het kon net evengoed dit of iets totaal anders zijn geweest. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662646 186 2032-12-31T22:00:00+00:00 1382 2014-06-11T20:00:00+00:00 yes no schrijver communisme literatuur schrijven socialisme https://schooltv.nl/video-item/schrijvers-na-de-bevrijding-marga-minco-en-abel-herzberg 2024-01-04T11:16:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24707.w613.r16-9.5c25247.webp Schrijvers na de bevrijding | Marga Minco en Abel Herzberg In de roes van de Bevrijding kwamen de verhalen van de mensen die aan de goede kant hadden gestaan, over de ontberingen en de honger die waren geleden, over de strijd die was geleverd en het verzet dat met kleine en grote successen de Duitse bezetter had proberen te ontregelen. Het leverde een enorme stroom boeken op. En dan waren er de berichten over de gruwelen die zich in de Duitse concentratiekampen hadden afgespeeld. De miljoenen mensen die er waren mishandeld en vermoord. Abel Hertzberg was overlevende van het Vernietigingskamp Bergen-Belsen in Duitsland. Hij was één van degenen die kort na de oorlog kon vertellen hoe de Duitse vernietigingsmachine er van binnen uit had gezien. Hij schreef stukken voor de Groene Amsterdammer die in 1946 gebundeld werden in Amor Fati. Een paar jaar later publiceerde hij zijn dagboek uit Bergen-Belsen in Tweestromenland. In 1960 schreef Herzberg Kroniek Van De Jodenvervolging waarin hij 15 jaar na de Bevrijding de nuchtere balans opmaakt van de verwerking van het oorlogsleed. Het heeft medelijden opgewekt, maar medelijden betekent niet dat men tot de lijdenden behoort. Het betekent juist dat men er niet toe behoort. Daarom gaat het ook zo snel voorbij. Daarom heeft het niets met sympathie te maken. Het ongeloof en cynisme van degenen die de gruwelen zelf niet hadden meegemaakt moet soms bikkelhard zijn geweest. Herzberg beschreef hoe dat in zijn werk ging. Als een Jood in de rij stond om bonnen te halen, hoorde hij regelmatig de één tot de ander zeggen “ze dringen zich toch altijd weer voor hè”. “Ja, de besten zijn niet teruggekeerd”. Toch moesten de verhalen eruit. Velen kwamen pas na lang aarzelen met hun relaas. Zoals Marga Minco die het laatste van de oorlog op het platteland ondergedoken had gezeten. Ja, ik was zodanig bij deze stof betrokken, dat ik er eerst 10 jaar voor nodig had om erover te kunnen schrijven. Ik zocht naar een zo volledig mogelijke objectivering, ik wilde een verhaal schrijven over een doorsnee Joodse familie en baseerde me daarbij op het lot van mijn eigen familie, ik heb me toch voornamelijk aan de feiten gehouden. Per slot heb ik het niet voor niets een kroniek genoemd. Ik heb vanavond kippensoep. Ik haal het wel. Ik haal de jassen wel. Nee, wacht. Minco noemde Het Bittere Kruid een kleine kroniek. Een heel klein onderdeel van die enorme menselijke tragedie die nog altijd onbevattelijk is omdat die door mensen van vlees en bloed was uitgedacht en in gang gezet. Heb je ooit kunnen voorzien wat er allemaal rondom dat boekje van jou zou gaan gebeuren? Want dat is toch wel formidabel. Nee, eerlijk gezegd niet, ik had gedacht dat het alleen maar door een handjevol mensen gelezen zou worden. Ze overleefde, maar de Bevrijding, de nieuwe tijd die aanbrak, was voor haar geen feest. Ik wachtte nog lang. Ze zouden nooit meer terugkomen. Mijn vader niet, mijn moeder niet en ook David en Lottie niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662647 296 2032-12-31T22:00:00+00:00 1524 2014-06-11T20:00:00+00:00 yes no boek Tweede Wereldoorlog schrijver literatuur Marga Minco https://schooltv.nl/video-item/schrijvers-en-hun-lezers-steeds-hogere-stapels 2024-01-04T11:16:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24708.w613.r16-9.1f2104d.webp Schrijvers en hun lezers | Steeds hogere stapels Alstublieft. Dankjewel. Eeuwenlang konden schrijvers nauwelijks van de pen leven. Maar na 1960 veranderde dat snel. Niet alle boeken werden onverbiddelijke bestsellers, maar de gemiddelde oplagen van de boeken stegen. Er werd meer reclame voor gemaakt en de media boden veel ruimte aan boekbesprekingen. En de schrijvers kwamen steeds meer in contact met hun lezerspubliek. Om literatuur kwam zowaar glamour te hangen. De boekhandels werden groter en in de boekhandels werden de stapels steeds hoger. En auteurs en uitgevers werden steeds bedrevener in het creëren van hypes. Een pakkende titel, een meteen aansprekende omslag, een goede auteursfoto. Was het maar zo makkelijk, want dan kon iedereen bestsellers maken. Het begint bij een goed of op zijn minst meeslepend verhaal met een aansprekend thema. Er moet over het boek gesproken worden als iets nieuws, iets opzienbarends. Als iets sensationeels. Zo’n boek waar weken, maandenlang over gesproken werd was De Passievrucht van Karel Glastra van Loon. Het gaat over een man die erachter komt dat zijn 13-jarige zoon niet door hemzelf verwekt is. Maar door wie dan wel? En dat is wat de Nederlandse literatuur na al die eeuwen nog steeds doet: onderwerpen, gezichtspunten en bewoordingen aandragen waar tot dan toe nog nauwelijks over was nagedacht. En dat hoeft niet altijd op een opgewonden manier. J. Bernlef beschreef in 1984 een roman over een ernstige aandoening: Hersenschimmen. De lezers kregen een verontrustende blik in de binnenwereld van een snel dementerende man. Dementie is een ziekte die steeds vaker voorkomt. Door het boek van Bernlef konden velen zich er ook een concrete voorstelling van maken. Ook Hersenschimmen werd een bestseller. En in meer dan 10 talen vertaald. De Nederlandse literatuur begon internationaal mee te tellen. Toen ik hier binnen kwam had ik een andere kamer in mijn hoofd. Het is alsof er iemand in mij zit die zich een ander huis herinnert. That’s me. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662648 167 2032-12-31T22:00:00+00:00 744 2014-06-11T20:00:00+00:00 yes no schrijven schrijver literatuur boek https://schooltv.nl/video-item/hella-haasse-schrijfster-van-oeroeg-1948 2024-01-04T11:16:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24709.w613.r16-9.b6713c9.webp Hella Haasse | Schrijfster van Oeroeg (1948) Kort na de Bevrijding belandde het gehavende Nederland meteen in een volgende oorlog: het koloniale bezit dat zo lang Nederlands Indië had geheten was door de Nationalisten omgedoopt tot Indonesië en had zich onafhankelijk verklaard. Tienduizenden Nederlandse militairen werden verscheept naar Azië. Nederland vocht een erg gewelddadige, maar zinloze strijd om de kolonie te behouden. Zelfs bondgenoten trokken hun handen van Nederland af. Indonesië werd in 1949 ook door Nederland erkend als vrije republiek. Drie en een halve eeuw overheersing en uitbuiting van dit grote eilandenrijk waren voorbij. In al die jaren was Nederland verbonden geraakt met de Gordel van Smaragd. Veel Nederlanders waren er opgegroeid en gevormd. Hella Haasse’s novelle Oeroeg gaat over twee jongens in het oude Nederlands Indië die samen opgroeien en goede vrienden worden. Ondanks hun grote verschillen in achtergrond. De één is de zoon van een Nederlandse administrateur op een plantage, de ander, Oeroeg, is het kind van inlandse ouders. Voor deze kinderen is dat geen probleem. Maar als ze ouder worden groeien ze toch uit elkaar, want Nederlanders en inlanders zijn nu eenmaal gewend langs elkaar heen te leven. Oeroeg wordt zich steeds meer bewust van het onrecht dat in de kolonie heerst en sluit zich aan bij de Indonesische Nationalisten. De Rijn stroomt bij Lobith ons land binnen. Maar dat (…) bij (…) ontspringt, dat hebben wij niet geleerd. Wil je zingen, zing dan mee. Dat is het lied dat het gouvernement ons wilde laten zingen, maar ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is: ♪ Wilhelmus van Nassau is van Indonesisch bloed. Sukarno zijn wij getrouw en zijn wij tot in den dood. ♪ Oeroeg gaat zijn eigen weg. De oude vrienden zien elkaar jaren niet meer. Tot de Vrijheidstrijd uitbarst. Ze komen tegenover elkaar te staan en blijken definitief uit elkaar gegroeid. Oeroeg. Johan. Zijn wij nog vrienden? Alleen als we elkaars gelijken zijn. Zijn we dat nu niet? Doorlopen! Niet zo lang 12 Indonesiërs net zoveel waard zijn als jij. Oeroeg verscheen in de Boekenweek van 1948, de strijd in Indonesië was toen nog in volle gang. Deze novelle maakte een heel groot publiek in één keer duidelijk dat de Indonesische bevolking eeuwen overheersing echt definitief van zich afschudde. De Nederlanders konden naar huis. Adriaan van Dis, zelf kind in een gerepatrieerd gezin, gaf er in Indische Duinen een schrijnend beeld van, herinnerende mensen die in de ban blijven van onvoltooid verleden. Indonesië is het land waar ik het meest nooit geweest ben. Ik ken het als Indië, het land van mijn ouders en bruine halfzusjes. Hun verhalen kleuren mijn jeugd. Daar lagen de duinen, rijen dik. De wolken scheurden in het licht en het zand kleurde goudgeel. Niemand praatte. De meeuwen doken naar het land en de zon liet een schaduw over de duinen dansen. Een wajangspel in de kou. Echtparen keken elkaar aan en zochten elkaars hand. “Wat zijn dat?”, vroeg Saskia. “Duinen”, zei ‘r moeder, “Hollandse duinen”. En haar stem trilde. “Net cake”, zei Saskia. De omstanders lachten en huilden tegelijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662649 274 2032-12-31T22:00:00+00:00 2744 2014-06-11T20:00:00+00:00 yes no literatuur Nederlands-Indië schrijver Hella Haasse https://schooltv.nl/video-item/schrijvers-over-nazis-verhalen-over-goed-en-fout 2024-01-04T11:16:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24710.w613.r16-9.d42603f.webp Schrijvers over nazi’s | Verhalen over goed en fout Hoe had het kunnen gebeuren? Als het mensenwerk was, wat voor mensen waren het die de menselijke waardigheid overboord gooiden? In 1961 werd in Jeruzalem één van de Nazikopstukken die verantwoordelijk waren geweest voor het vermoorden van miljoenen Joden voor de rechter gebracht: Adolf Eichmann. De Nederlandse schrijver Harry Mulisch woonde het proces bij. De zaal is vandaag half leeg. En om hem goed te bekijken ga ik op de voorste rij zitten, 3 meter van hem af. Hij is ontspannener dan gisteren. Men heeft hier geschreven dat hij slangenogen heeft. En ook dat elk van zijn ogen een gaskamer is. Maar in werkelijkheid zijn zij zacht en enigszins fluwelig. Wat alleen maar huiveringwekkender is. Ben ik geen heilig kereltje? Ik heb nooit een ander gezicht in de spiegel gezien dan dat daar, die ogen zijn nooit veranderd. Harry Mulisch was geboren in Haarlem, zijn ouders waren van Oostenrijkse afkomst. Een Joodse moeder die nog voor de oorlog naar Amerika vluchtte en een vader die in Nederland bleef en als bankdirecteur met de Duitsers collaboreerde. Moeder heeft regelmatig gezegd “ik heb de oorlog niet zozeer meegemaakt, ik ben de Tweede Wereldoorlog”. Aan het einde van de oorlog was Mulisch 17 en de oorlog liet hem nooit meer los. Het Stenen Bruidsbed, De Toekomst Van Gisteren, De Aanslag, De Ontdekking Van De Hemel. Telkens weer komt de vraag naar boven “is de mensheid niet op weg om zichzelf te vernietigen?”. Het gevaar dat de machines de mensen zullen veranderen is niet zeer groot, groter is het gevaar dat tegelijk met de machines veranderde mensen ter wereld zullen komen, mensen als machines, gehoorzamend aan impulsen zonder de mogelijkheid deze op hun aard te onderzoeken. Daarom noemde ik Eichmann “het symbool van de vooruitgang”. De geschiedenis wordt geschreven door overwinnaars, maar de Tweede Wereldoorlog kende alleen maar verliezers. De menselijke waardigheid was verloren gegaan. Het kostte dan ook moeite om de pionnen van het kwaad een stem te geven. Maar het verschil tussen goed en kwaad kan in een mensenleven vliesdun zijn. In 1982 verscheen het aangrijpende verhaal van de zo op het oog gewone Hollandse jongen Jan Montijn die inmiddels een beroemd kunstenaar was geworden. Hij bleek onderdeel te zijn geweest van de Duitse oorlogsmachinerie. Schrijver Dirk Ayelt Kooiman liet hem zijn hele verhaal vertellen. Zijn ouders waren Nazigezind, zoon Jan ging eerst werken in Duitsland, daarna vechten aan het Oostfront. Een onafgebroken reeks helse oorlogservaringen. En daarna nooit meer tot rust komen. Hij herkende zijn lotgenoten na jaren nog van verre. Ze kunnen in alles van elkaar verschillen, maar één ding hebben ze gemeen: de blik in hun ogen. Waakzaam en schuw. Dat zijn ogen waarachter een verleden broeit, ogen die meer hebben gezien dan de menselijke blik verdragen kan. Ze herkennen elkaar. Ooit hebben ze over de rand van het bestaan gekeken en ze hebben het overleefd. De oorlog was inmiddels bijna 40 jaar voorbij en nog altijd bleven er verhalen komen, over goed en fout, en van alles daartussen. Heel veel pijn vooral. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662650 234 2032-12-31T22:00:00+00:00 2058 2014-06-11T20:00:00+00:00 yes no schrijver Tweede Wereldoorlog joden literatuur Harry Mulisch nazi https://schooltv.nl/video-item/schrijvers-die-ruzie-zoeken-gooien-met-zwavelzuur 2024-01-04T11:16:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24711.w613.r16-9.f07368a.webp Schrijvers die ruzie zoeken | Gooien met zwavelzuur In de jaren 60 begon literatuur los te komen van het boek en van de daarmee geassocieerde braafheid. Publiciteit werd steeds belangrijker. In de krant, in de weekbladen, op de radio en televisie. Een beetje rumoer hielp. Gerard Reve kwam voor de rechter omdat hij God had voorgesteld in de gedaante van een muisgrijze ezel waarmee hij zich ook nog eens lichamelijk verenigde. Willem Frederik Hermans beledigde de Katholieken en moest ook voor de rechter verschijnen. Ze wonnen beiden hun processen glansrijk. Nederland werd vrijer. Er kon meer en er kon vooral steeds meer gezegd worden. Het gevolg van al dat rumoer was dat de schrijvers steeds beroemder werden en ook heldenstatus kregen. Alles mogen zeggen hield ook in: ongemakkelijke waarheden verkondigen, meedoen aan het debat. En dan het liefst op een opvallende provocerende manier. Vooral Willem Frederik Hermans kon venijnig uit de hoek komen. Over politici en geleerden, maar vooral over zijn collega’s. Zo kreeg de ooit beroemde literatuurkenner Hans Gomperts het zwaar te verduren. Wat Gomperts toen schreef vond ik ook dikwijls niet zo erg goed, ik geloof niet dat ik ooit herlezen zal. Maar hij is toen Professor in Leiden geworden en toen schreef hij helemaal niets meer. Het zou reuzegoed voor je zijn als je dat nog wel eens een keer herlas, je kunt je natuurlijk wel eens vergist hebben. Ja, maar die hebben natuurlijk alle fouten eruit gehaald enz. En wat dat betreft: daar moet ik jou een pluim voor geven, 30 jaar geleden het Nederlands dat je schreef, dat kon ermee door, alleen wat je zei, dat was niet veel. En zo ging het maar door. Er was één troost voor Gomperts: hij was niet het enige slachtoffer. Er werd voorheen ook veel ruzie gemaakt in de literatuur, maar dat was nog nooit zo hard op de man gespeeld. De fans van Hermans genoten en van verscheidene van zijn slachtoffers werd niet veel meer vernomen. Polemieken waren een tijdlang grootvermaak in de Nederlandse Letteren. Gerrit Komrij schreef zwartgallige stukken over de Nederlandse televisie die hij snedig “de treurbuis” noemde en over de architectuur. Jeroen Brouwers maakte zich druk over auteurs die eindeloos hun jeugdherinneringen recycleden. Over recensenten die lelijke stukken over hem schreven. En hij trok er de aandacht mee. Sommige relletjes en polemieken zeurden eindeloos door, vooral Harry Mulisch was nogal eens het mikpunt. En natuurlijk was W.F. Hermans de grote gangmaker. Het was een manier om zichzelf en elkaar in de spotlights te zetten. Dat is zoiets, ik heb een verhaal gelezen in (…) dat Harry Mulisch liep troosteloos rond op die tentoonstelling dat er van zijn boeken niet zoiets gemaakt was. Dat is diep triest voor Harry, maar misschien als hij goed zijn best doet, volgend jaar gaat hij gaat een heel dik boek publiceren van wel 1800 bladzijden, niet waar ja, en dan zal het hem misschien ook lukken. Maar uit die 1800 bladzijden om daar zo’n dun boekje uit te distilleren, dat zal moeilijk zijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662651 198 2032-12-31T22:00:00+00:00 1158 2014-06-11T20:00:00+00:00 yes no literatuur W.F. Hermans schrijver Harry Mulisch https://schooltv.nl/video-item/nederlandse-surrealisten-maarten-biesheuvel-en-belcampo 2024-01-04T11:16:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24712.w613.r16-9.fe90378.webp Nederlandse surrealisten | Maarten Biesheuvel en Belcampo De menselijke geest gaat makkelijk zijn eigen gang. Hij bijt zich vast in overtuigingen en laat zich meeslepen door emoties en is in staat tot de wonderlijkste fantasieën. Neem In De Bovenkooi van Maarten Biesheuvel. Toen het boek in 1972 verscheen zag het er uit als een bundel zeemansverhalen. Dat zijn het vaak ook, maar soms met bizarre verwikkelingen. “Hoe is het mogelijk dat u op het water rijden kan?”, vraagt Isaak aan de man die net op volle zee op een brommer naar zijn schip is komen rijden. “Dat is een kwestie van oefenen”, zei de man, “ik ben begonnen met een speld plat op het water te leggen, als je dat heel voorzichtig doet, dan blijft ie drijven”. “Op de lange duur nam ik steeds zwaardere voorwerpen. Het was me natuurlijk om een brommer te doen. En tenslotte reed ik mijn eerste schamele rondjes op de stadsvijver. Nu rijd ik over de hele wereld!” In alledaagse woorden spotten met de alledaagse logica. De geest oprekken tot er licht en ruimte en een denkbare wereld ontstaat. De meest curieuze plek waar de verbeelding in een hogere versnelling ging is Rijssen in Overijssel. Het is het dorp waar de schrijver Belcampo opgroeide en waar zijn verhaal Het Grote Gebeuren zich afspeelt. Met een geestelijk leven gegrondvest op eeuwig en onwrikbaar geloof en een economisch leven beheerst door nog eeuwige en nog onwrikbaardere natuurwetten heeft Rijssen zich door alle tijdsgewrichten heen gehandhaafd. Tot Het Grote Gebeuren begint: de Rijssense variant van het Laatste Oordeel. De meeste indruk maakte op mij een heel groot gevleugeld naar beneden gericht oog dat boven de kerk als het ware voor anker ging en het onder hem liggend Rijssen een hele tijd bleef aanstaren. Aan het eind hiervan rees het oog en voer heen. Er waren ook die als sneeuwvlokken recht van boven kwamen en ook weer loodrecht weg klommen uit het gezicht alsof om hier even een kijkje te hebben genomen. Eén landde vlak naast me neer in de dakgoot, vervloeide daar, stroomde door de regenpijp uit op straat en hernam daar zijn vorm en bleef zitten. Zijn tong voor zich neergelegd in de vorm van de tafels van vermenigvuldiging. En dit alles gebeurde op klaarlichte dag, ’s morgens vroeg om half 8. Belcampo hield niet op bij de wereld zoals we hem kennen. Achter onze wereld school een andere wereld, een wereld waarin je op een goede dag jezelf kunt tegenkomen. “Wij lijken erg veel op elkaar”, zei hij. “Zijn wij dan niet elkaar?”, stotterde ik. Hij glimlachte “nee, ik ben heel duidelijk mezelf”. “Neemt u mij niet kwalijk, ik meende werkelijk dat ik buiten mijn oevers getreden was!”. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662652 195 2032-12-31T22:00:00+00:00 1535 2014-06-11T20:00:00+00:00 yes no schrijver surrealisme literatuur schrijven https://schooltv.nl/video-item/de-vijftigers-lucebert-jan-hanlo-en-anderen 2024-01-15T10:59:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24713.w613.r16-9.d954f17.webp De vijftigers | Lucebert, Jan Hanlo en anderen Braak en Blurp, de namen van de tijdschriftjes klinken al weinig esthetisch. Er waren ook maar bar weinig mensen op geabonneerd. Toch begon kort na de Tweede Wereldoorlog een revolutie in de Nederlandse Letteren. Het was gedaan met de schoonheid en de goede smaak. Ik tracht op poëtische wijze, dat wil zeggen: eenvoud verlicht de waters, de ruimte van het volledig leven tot uitdrukking te brengen. In deze tijd heeft wat men altijd noemde “schoonheid”, schoonheid haar gezicht verbrand. Zij troost niet meer de mensen, zij troost de larven, de reptielen, de ratten. Maar de mens verschrikt zij en treft hem met het besef een broodkruimel te zijn op de rok van het universum. Het rijmde niet, er zat geen verheven gedachte in. Alle regels van goede poëzie die in de loop van lange eeuwen waren fijn geslepen werden met voeten getreden. De jonge dichter Lucebert en zijn kameraden die zich heel zelfbewust “De Vijftigers” noemden hoorden dit soort zure kritiek geamuseerd aan. De instemming van de brave burger met zijn oh zo goede smaak hadden ze niet nodig. Liever niet zelfs. Gij letterdames en gij letterheren, gij die in herenhuizen diep zit uit de pluizendaden, ik zeg “daden van genot en van ontberen”, wanneer gij bleek Rambo of Bodelaire leest, hoort door onze verzen jaagt hun heilige geest, de blote kont der kunst te kussen onder uw sonnetten en balladen. Het is nu nauwelijks meer voor te stellen dat deze poëzie de gemoederen zó in beweging bracht, velen dachten dat de beschaving ten einde liep. En misschien hadden ze daar wel een beetje gelijk in. Dichters zoals Gerrit Kouwenaar, Hans Andréus en Simon Vinkenoog noemden zich net als de schilders van Cobra graag “Experimenteel”. Traditie, regeltjes en redelijkheid zaten alleen maar in de weg. De Experimentele dichters werkten met de directe ervaring. Dat anderen dat dierlijk noemden was niet hun probleem. En ze lieten de taal als het ware los. De creatieve krachten raakten ontketend. Laat maar gaan. Ote, ote, ote. Oeh, ote, ote. Ote, ote, ote boe. Oeh, oeh. Oeh, oeh. Ote, ote, ote. Ah. Ah, ah, ah. Ote ah, ah, ah. Ote oeh, oeh, oeh. Oeh, oeh, oeh. Het gedicht Ote van Jan Hanloo leidde in 1952 zelfs tot vragen in de Eerste Kamer! Hoe was het mogelijk dat er met belastinggeld gesubsidieerd tijdschrift dit soort infantiel gebazel afdrukte. Een goede vraag, maar de Parlementariër haalde bakzeil. De Experimentelen wonnen terrein: hoe meer rumoer, hoe beter. Lucebert was er het onverstoorbare maar mediagenieke middelpunt van. In het Stedelijk Museum presenteerde hij zich in 1954 als Keizer der Vijftigers. Gesecondeerd door een heuse hofhouding. En natuurlijk werd het weer een rel. De deftige Katholieke dichter Berthus Aafjes raakte hevig verontrust door de Experimentelen. Maar ook hij zou hun opmars niet meer kunnen stuiten. Lees ik Lucebert’s poëzie, dan heb ik het gevoel dat de SS de poëzie is binnengemarcheerd. Een totalitair stelsel van rauwe gevoelens en instincten met de laarzen aan van verschrikkelijke uniformiteit uit zich in een dwangmatig Sieg Heil van woorden als “oeh”, “ah”, “oer”, “ei”, “urinoir”. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662653 256 2032-12-31T22:00:00+00:00 6286 2014-06-11T20:00:00+00:00 yes no literatuur dichter poëzie https://schooltv.nl/video-item/henk-van-woerden-en-abdelkader-benali-de-wereld-een-dorp 2026-02-05T13:30:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24714.w613.r16-9.bd1b1f1.webp Henk van Woerden en Abdelkader Benali | De wereld een dorp Ontworteling, het heen en weer bewegen tussen culturen, klimaten en talen. De misverstanden, het geweld en het brute Racisme die er soms uit volgen, het zijn belangrijke thema’s geworden in een snel globaliserende wereld. De Nederlandse literatuur is daarin niet anders dan bijvoorbeeld de Engelse, Zuid-Amerikaanse of Indiase literatuur. De Nederlandse schrijver Henk van Woerden bracht een deel van zijn jeugd in Zuid-Afrika door. Wie aan de Zuidpunt van Afrika achterblijft, is veroordeeld tot een bestaan in een uithoek. Een onbetekenende niche in de geschiedenis waarop een niet te verklaren manier de lucht van de 18de en de 19de eeuw is blijven hangen. Een wonderlijke kromming in de tijd. En zo is er een wereldliteratuur ontstaan van zo op het oog vrolijk rondreizende mensen die vroeg of laat worden geconfronteerd met de rauwe kanten van de verschillende systemen en tradities waar ze soms ongewild deel van uitmaken. Zoals de Apartheid in Zuid-Afrika. In (…) van Henk van Woerden kunnen de blanke Nederlandse immigranten er niet aan wennen. Maar ongemerkt worden ze toch opgenomen in het land. En wie wortelt in twee landen heeft altijd heimwee. In (…) vertrekt de hoofdpersoon na jaren weer naar Nederland met intense weemoed. Zelfs na de Zuidelijke voorsteden zal ik terug verlangen, naar de overstelpende middelmatigheid, de vredige straten, de grassproeiers, de lacherige bedienden die een Shilling meer krijgen dan bij de buren. De tweede- en derdehandsheid van de dingen, de braafheid en de huichelarij. In deze Nederlandse literatuur van (…) verscheen vanaf 1990 een rijke oogst aan boeken, geschreven door niet-Westerse immigranten of door kinderen van niet-Westerse immigranten. (…) (…) (…) werd het talent snel onderkend. Schrijvers met voorouders in het Middellandse Zeegebied die een siddering door de Nederlandse taal lieten gaan en niets onbesproken lieten. Ook niet dat hun ouders naar Europa waren gekomen om domweg een beter leven te krijgen. Wat doe je met een sleutel? Met sleutel, ik doe mijn kamer sluiten. Nee, niet sluiten, met een sleutel.., met een sleutel doe je de kamer… Op slot. Hij had toch een broer daar? Iemand die hem aan geld kon helpen, aan werk, aan een oversteek naar Europa en wat voor Europa? Niet dat Spanje waar die Franco honden op je spuugden, niet Frankrijk, niet Duitsland, maar het allerbeste van de hele wereld: Ollanda. Dus hij was een stommeling als hij het zou laten. Het zogenaamde multiculturele drama was door deze schrijvers allang in geuren en kleuren uit de doeken gedaan. Voor het door politici werd ontdekt om verkiezingsmunten uit te slaan. Hij bleef 1 jaar, 2 jaar, 10 jaar en uiteindelijk zat hij al 30 jaar bij elke vleesmaaltijd te verkondigen dat dit jaar het laatste zou zijn. “Ik ga terug, voor goed, weg uit dit land van geloof en rotte bananen”. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662654 229 2032-12-31T22:00:00+00:00 1064 2014-06-11T20:00:00+00:00 yes no literatuur immigreren Abdelkader Benali schrijven emigreren cultuur https://schooltv.nl/video-item/dierenvachten-en-verharen-met-wolfram 2024-01-04T11:16:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24715.w613.r16-9.70e8dc2.webp Dierenvachten en verharen | Met Wolfram Zo, tomdietomtiedom.... alleen mijn staart nog... o, was ik al begonnen? Goedemaart, goede-april eh ... het is lente en dan ben ik altijd extra bezig met mijn vacht. Hij moet weer wat dunner worden als de zon gaat schijnen, hèhèh! In het voorjaar kun je eindelijk je winterjas weer uit doen. Niet alleen mensen, maar ook dieren. In een dierenvacht zit alleen geen rits dus moeten we flink poetsen en krabben om die dikke vacht kwijt te raken. Ik ben al uren bezig, want wat is het warm. En ik ben echt niet de enige, hoor. Veel dieren moeten hun dikke vacht kwijt. Er zijn zelfs dieren die een andere kleur krijgen als het lente wordt. Het zijn allemaal dieren die in de winter in de sneeuw wonen. Zoals de poolvos en de poolhaas. Waarom ze een andere kleur krijgen? Omdat ze zich goed moeten kunnen verstoppen. Sneeuw is wit, dus is hun wintervacht wit. Dan vallen ze niet op! Maar ja, als de sneeuw in het voorjaar smelt dan hebben ze niet meer zoveel aan die witte kleur. Een witte poolhaas op de bruine stenen, die valt extra op. Dus wat gebeurt er? De poolhaas krijgt als het lente wordt een bruine vacht. Net als de poolvos en het sneeuwhoen. Wij wezels houden altijd dezelfde kleur, zomer en winter lang. Maar ik heb een neef en die wisselt ook van kleur, net als de poolvos en de poolhaas. Dat is de hermelijn. We lijken heel erg op elkaar, maar we komen dan ook uit dezelfde familie. In de zomer is de hermelijn net als ik roodbruin van kleur, maar als het winter wordt krijgt hij een witte vacht. Alleen zijn staartpuntje blijft zwart. Maar weet je wie er kampioen verharen is? De muskusos. Dat is het dier met de langste haren ter wereld. Als het zomer wordt moet hij al die haren kwijt. Van al die haren breien mensen truien en mutsen. Ze hebben de hele zomer lang de tijd om in de winter weer warm voor de dag te komen. Ik zal mijn neef de hermelijn eens bellen hoe het met hem gaat. Maar waarschijnlijk neemt hij niet op, omdat hij druk aan het verharen is. O, eh Herminus... Wat?... Je hebt het druk? ...Je vacht? ... Wat is er met je vacht? Niet meer wit? Nee, maar dat komt omdat de zomer in aantocht is... Ook niet bruin? Welke kleur dan wel? ... Roze? ...Heb je soms een zonnebril op? Zet die even af dan .... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662655 129 2032-12-31T22:00:00+00:00 11528 2014-01-05T22:00:00+00:00 yes no warm haar lente vacht dier https://schooltv.nl/video-item/dinos-met-wolfram 2024-01-16T16:27:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24716.w613.r16-9.df192ab.webp Dino’s | Met Wolfram Eens kijken, nee deze is te klein, en deze.... O, eh, was ik al begonnen? Goede eh, waar zitten we eigenlijk? morgen? Goedemorgen! Gisteren kwam mijn beste vriend Weesley hiermee aanzetten. Een dinosaurus, en ik wil weten welke het is. Er zijn namelijk heel veel soorten dinosauriërs. Trouwens, ik moet niet zeggen: er zíjn veel soorten, maar: er wáren veel soorten. Want ze bestaan niet meer. De dinosaurus is uitgestorven. Als ik deze jongen eens goed bekijk, was dat geen lieverdje. Moet je die scherpe tanden zien. Die tanden vertellen me dat hij graag andere beesten opvrat. Het was een vleeseter, zoals onze leeuwen en tijgers nu. Je had ook dino’s die planten aten, dat waren planteneters, zoals de koeien en schapen van nu. Ja hoor, hier heb ik hem. Dit is de Tyrannosaurus Rex, een levensgevaarlijke jongen. Allemarters! Die dinosauriërs leefden heel lang geleden. Toen er nog geen mensen bestonden en geen wezels. Op een dag gebeurde er iets verschrikkelijks. We weten het niet zeker, maar we denken dat er een groot brokstuk uit de ruimte, BOEM, op de aarde is geknald. Dat stuk was zo groot dat de aarde helemaal door elkaar werd geschud. Toen zijn al die dino’s doodgegaan. Lange tijd was het heel leeg op de wereld, maar daarna kwam er toch weer nieuw leven. Er kwamen andere dieren voor de dinosauriërs in de plaats. Aaaahhh! Wwwwie is daar? O, Weesley ben jij het? O, ik dacht dat het een Tyrannosaurus Rex was. Ben je naar de kapper geweest? Het was Weesley maar. Met een nieuw kapsel. Tot wezels! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662656 105 2032-12-31T22:00:00+00:00 25581 2014-01-05T22:00:00+00:00 yes no dier dinosaurus uitsterven https://schooltv.nl/video-item/blindengeleidehond-met-wolfram 2024-02-07T13:43:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24717.w613.r16-9.4926ee0.webp Blindengeleidehond | Met Wolfram O, was ik al begonnen? Goedenacht, eh nee goedendag. Ik had het licht even uit gedaan om te kijken of ik de weg kon vinden in het donker, maar dat is moeilijker dan ik dacht. Ik ben het niet gewend, en ik stootte direct mijn hoofd. Vandaag wilde ik vertellen over mensen die slecht kunnen zien, of die helemaal niet kunnen zien. Ze zijn slechtziend of blind. Als ze naar buiten gaan dan hebben ze een stok nodig, een witte stok met rode strepen erop. Ze hebben die stok nodig om niet overal tegenaan te lopen. Tegen een lantaarnpaal, of een fiets. Met die stok kunnen ze voelen of er iets in de weg staat. Zonder stok is het veel te gevaarlijk op straat, voor je het weet bots je ergens tegenaan. Ik heb het net buiten even geprobeerd maar ik knalde meteen tegen een boom. Daarna probeerde ik het met een stok en dat ging al beter. Niet iedereen wil alleen met een stok lopen. Sommige blinde mensen vinden een stok niet genoeg. Ze willen een paar ogen naast zich hebben. Nu hoor ik iedereen al denken: ogen náást zich hebben? Waar heb je het over, Wolfram? Nou, kijk: sommige mensen die niet kunnen zien hebben een hond naast zich lopen. Een blindengeleidehond. En als hij een boom ziet die zijn baas niet ziet, dan loopt hij er met een boogje omheen. Zo beschermt hij zijn baas tegen een botsing. Die geleidehonden zijn geweldig. Ze kunnen dat werk natuurlijk niet zomaar even doen, hoor. Ze moeten er eerst voor naar school. Blindengeleidehonden zorgen ervoor dat hun baas nergens tegenaan loopt. Nergens over struikelt, en nergens in valt. Op de blindengeleidehondenschool leren de honden goed luisteren. En ze leren ook allerlei woorden, zoals: trap, zebra, links en rechts. Ze moeten die woordjes kennen om later hun baas veilig over straat te kunnen be-ge-leiden. Sommige mensen denken dat een geleidehond precies weet wanneer hij kan oversteken. Dat is niet zo, hoor. Een hond ziet bijna geen kleur, dus hij kan niet zien wanneer het stoplicht op rood of op groen staat. Zijn blinde baas moet goed luisteren of er verkeer aan komt en of het veilig is om over te steken. Als je een blindengeleidehond op straat ziet lopen, mag je hem nooit roepen of aaien. Hij moet goed opletten voor zijn baas, anders kan er een ongeluk gebeuren. Natuurlijk mag een geleidehond af en toe ook lekker spelen. Hij gaat dan samen met zijn baas naar het park. Als hij losloopt heeft hij een bel om zijn nek, zodat zijn baas kan horen waar zijn hond is. Als de hond weer aan het werk moet krijgt hij zijn tuig weer om. Dat tuig betekent: niet meer spelen, maar opletten! Zo’n geleidehond is niet alleen slim en veilig, maar hij is ook heel lief. Tot kwispels, allemaal! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662657 163 2032-12-31T22:00:00+00:00 7126 2014-01-05T22:00:00+00:00 yes no hond blind zien https://schooltv.nl/video-item/winter-en-iglo-met-wolfram 2024-08-06T06:55:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24718.w613.r16-9.626918f.webp Winter en iglo | Met Wolfram Ggggggg, ggggg, o mijn stem is vastgevroren. Gggggoedemorgen. Was ik al begonnen? Nou, dat werd tijd, want ik sta me hier een potje te bevriezen, allemarters wat een kou. Ik wilde eens onderzoeken hoe het zou zijn om de kachel uit te zetten. Gewoon, hoe het voelt om in de vrieskou te moeten slapen. Nou dat heb ik vannacht dus geprobeerd. Of ik geslapen heb? He-le-maal niet! Ik heb geen oog dichtgedaan. Moet je kijken hoe koud het hier is... Natuurlijk ben ik niet echt bevroren, want ik heb nog een vacht die me beschermt tegen de kou. Dieren die helemaal op de Noordpool wonen, die hebben een nog veel dikkere vacht dan ik. IJsberen bijvoorbeeld. En mijn neef de veelvraat heeft ook een dikke haardos. En als ze geen vacht hebben, dan hebben ze wel een speklaag, zoals een zeehond. Maar er zijn ook mensen die in die kou moeten overleven. Ze heten Eskimo’s. Ze hebben natuurlijk warme kleren aan. Net als ik nu, maar waarom heb ik het dan nog steeds zo koud! Die mensen op de Noordpool, die Eskimo’s, hebben een huis van ijs. Een sneeuwhut. Daar slapen ze. Zo’n hut heet een iglo. Kijk, die Eskimo’s zagen blokken ijs uit het ijs en stapelen die netjes op elkaar, alsof het bakstenen zijn. Natuurlijk kun je in een iglo geen verwarming bouwen, want dan zou hij smelten. Maar... Een iglo is niet groot. Je hebt maar een klein vuurtje nodig om het daarbinnen warm te maken. Een olielampje is genoeg. Het vlammetje van dat lampje geeft licht én warmte én je kunt er water op koken voor de koffie. En wat er verder nog warmte afgeeft? De Eskimo’s zelf. Hoe meer mensen er in de iglo zijn, hoe warmer het er wordt. Ik zal straks mijn beste vriend Weesley eens bellen. En mijn broers. En de buren. Die kunnen me vast helpen om de boel hier wat op te warmen. Ik ga een ijsfeest houden. Tot pegels, allemaal. Eh.. tot wezels! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662658 129 2032-12-31T22:00:00+00:00 76000 2014-01-05T22:00:00+00:00 yes no ijs eskimo koud vacht https://schooltv.nl/video-item/in-het-museum-met-wolfram 2024-02-07T13:41:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24719.w613.r16-9.0dd2425.webp In het museum | Met Wolfram Was ik al begonnen? Ik was even bezig met mijn verzameling. Ik spaar magneten, en als ik er genoeg bij elkaar heb dan begin ik een magnetenmuseum. En dan word ik natuurlijk museumdirecteur. Je kunt van alles verzamelen: postzegels, oude munten, scheidsrechtersfluitjes, spiegels, kikkers van steen. Je kunt het zo gek niet bedenken. Ik verzamel al een tijdje magneten en ik heb er heel veel. Dit zijn mijn allernieuwste aanwinsten. Om een museum te beginnen moet je niet zozeer héél veel spullen hebben, maar wat je hebt moet bijzonder zijn. Zó bijzonder, dat er mensen naar willen komen kijken. Ik heb nog lang niet genoeg bijzondere magneten, dus ik moet nog even verder sparen. In een museum worden dingen bewaard die je niet kunt kopen. Je mag er alleen naar kijken. Je mag meestal ook niets aanraken. Dat komt omdat sommige dingen heel waardevol zijn. Die dingen zijn waardevol omdat ze heel oud zijn. Deze magneet is bijvoorbeeld wel honderd jaar oud. En deze magneet is heel krachtig. Allemarters, wat een krachtpatser is dit. Even geduld, jongens, ik ben zo bij jullie terug. AFLEVERING 530 MUSEUM/KUNST deel 2 Een museum is een plek waar dingen worden bewaard, zodat ze niet verloren gaan, of kwijt raken. Je hebt musea waar prachtige schilderijen hangen. Of waar opgezette dieren staan. Daar kun je het skelet van een dinosaurus zien. Of een hele verzameling vlinders. In een museum kun je eindeloos door grote zalen dwalen. Het bekendste museum in ons land is het Rijksmuseum. Dat staat vol met prachtige oude kunstwerken van schilderijen tot poppenhuizen. Er staat zelfs een kanon! Er bestaat ook een strijkijzermuseum en dat staat natuurlijk vol met strijkijzers. Ik heb daar een keer rondgekeken en toen dacht ik: ik kan ook best een eigen museum beginnen. Een magnetenmuseum. Kijk, daar ligt mijn verzameling. De baas van een museum is een museumdirecteur. Een groot museum heeft ook nog eens oppassers rondlopen die goed opletten of niemand iets uit het museum meeneemt. Of dat er spullen worden aangeraakt. Moet je je voorstellen dat iemand met zijn vinger langs de verf van de Nachtwacht strijkt. Het beroemdste schilderij van het hele land! Nou, ik ga maar weer eens verder met mijn eigen verzameling. Help, een aanval! Ehhh... tot wezels! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662659 159 2032-12-31T22:00:00+00:00 17004 2014-01-05T22:00:00+00:00 yes no kunst verzamelen museum magneet https://schooltv.nl/video-item/wie-waren-de-drie-koningen-6-januari-is-niet-alleen-de-dag-om-je-kerstboom-weg-te-doen 2024-04-29T10:15:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24721.w613.r16-9.bcb1055.webp Wie waren de drie koningen? | Clipphanger 6 januari is de christelijke feestdag Driekoningen. Best gek, want de Bijbel heeft het niet over Drie Koningen, maar over 'een aantal wijzen uit het Oosten'. Die zien op een nacht een zeer heldere ster aan de hemel. Eropaf! Na 2 weken flink doorstappen, komen ze aan in Bethlehem. Daar treffen ze Maria, Jozef en hun pasgeboren kindeke Jezus. Tijd voor cadeautjes! Maar voor baby Jezus geen rompertje of rammelaar, maar goud, wierook en mirre. En ruilen kan niet. In de loop der eeuwen verandert dit verhaal. Waarschijnlijk vanwege die 3 cadeautjes, worden de wijzen uit het Oosten uiteindelijk 3 koningen van all over the world: de jonge Balthasar uit Azië, de oude grijze Melchior uit Europa en de donkere Caspar uit Afrika. Lekker multi-culti. Sommige katholieke kinderen doen op 6 januari aan driekoningenzingen. Aanbellen, zingen en kauwen. Of er wordt een grote koek gebakken, met 2 witte bonen en 1 zwarte d'rin. Wie de zwarte boon krijgt – die is die dag de koning, en mag zeggen wat er gegeten wordt. Nog meer koek! En dan is het ook nog eens dé dag om de kerstversiering op te ruimen. Want kerstversiering na Driekoningen, dat brengt ongeluk! Dus gauw die kerstboom aftuigen, voordat-ie jou aftuigt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662661 95 2032-12-31T22:00:00+00:00 31529 2013-12-22T22:00:00+00:00 yes no koning feest Jezus kerst herdenken https://schooltv.nl/video-item/clipphanger-wie-is-de-kerstman 2025-12-16T12:26:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24725.w613.r16-9.f2a4b5c.webp Wie is de Kerstman? | Clipphanger De kerstman heet in het Engels Santa Claus. Dat klinkt een beetje als Sinterklaas, en dat klopt ook - want in de 17de eeuw wordt er in Amerika lustig Sinterklaas gevierd, door de Nederlandse immigranten daar. De Engelse immigranten hebben een paar weken later hun eigen feestje, samen met Father Christmas. De twee feestvarkens komen al snel tezamen, en zo ontstaat Santa Claus: een wonder! In de loop der tijd wordt er steeds meer duidelijk over de talenten van Santa. Zo blijkt hij met zijn forse gestalte toch door de schoorsteen te kunnen om kindersokken te vullen. De eerste tekening van de kerstman verschijnt in 1881, en 50 jaar later krijgt de kerstman een make-over van een bekende colafabrikant. Sindsdien is de oude baas net zo rood als het blikje, en net zo zoet als de cola. In 1939 komt Rudolf aanlopen: het bekende rendier met de lichtgevende rode neus. Die komt goed van pas in het donker, om de Kerstman de weg te wijzen. En pas sinds kort komt de oude baas soms ook in onze streken langs. Maar hier heeft hij nog altijd stevige concurrentie van zijn vroegere ik: de échte Sinterclaus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662665 84 2032-12-31T22:00:00+00:00 38011 2013-12-22T22:00:00+00:00 yes no kerstman kerst traditie Sinterklaas https://schooltv.nl/video-item/wat-is-ons-geld-waard-bankbiljetten-flappen-cash-money-doekoe 2024-01-08T11:03:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24726.w613.r16-9.9fe6831.webp Wat is ons geld waard? | Bankbiljetten, flappen, cash, money, doekoe! Vroeger, heel vroeger, toen was er nog geen geld. Maar de mensen hadden wel spullen, en dus deden ze maar aan ruilhandel: mijn ei tegen jouw appel. Maar stel dat ik jouw koe wil kopen, dan heeft allereerst mijn kip een hele drukke dag, en zit jij vervolgens met een berg eieren die over datum zijn. Bepaalde goederen waren wel waardevast, zoals gedroogd vlees en mooie schelpen. Dit wordt ‘goederengeld’ genoemd. Het bekendste goederengeld is goud. Maar dit edelmetaal had ook zijn nadelen: Je moest altijd maar net een weegschaal bij de hand hebben, en er werd ook flink gesjoemeld met het goudgehalte. Daarom was Alexander de Grote de eerste die zo slim was om een stempel op het goud te drukken; een goudeerlijke vent die Alex. Maar al dat goud werd wel een beetje zwaar en daarom zijn de banken gesticht: die bewaarden het goud voor je, en gaven je een bankwissel ter waarde van dat goud. Al snel vertrouwde iedereen dat zaakje wel, en werden de bankwissels het eigenlijke geld: bankbiljetten, flappen, cash, money, doekoe! Toch kan geld minder waard worden, dat heet inflatie. Zoals in Zimbabwe. Daar kost een krantje inmiddels 3 miljoen Zimbabwaanse dollar. De kleinere bankbiljetten zijn daar minder waard dan wc-papier. En ze absorberen ook minder goed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662666 82 2032-12-31T22:00:00+00:00 15923 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no bank waarde geld ruilhandel kopen https://schooltv.nl/video-item/het-borstbeen-van-een-aalscholver-een-grote-watervogel 2024-01-04T11:16:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24730.w613.r16-9.baa2eea.webp Het borstbeen van een aalscholver | Een grote watervogel Het bot is een beetje bol en dun. Het is hol van binnen, dus erg licht van gewicht. Het bot heeft een puntig uitsteeksel. Het is het borstbeen van een vogel. Dieren met een skelet worden gewervelde dieren genoemd. Er zijn vijf klassen gewervelde dieren: vissen, amfibieën, reptielen, vogels en zoogdieren. Dit bot hoort bij die van de vogels. Maar van welke vogel? Op de borst zit een 'kiel'. Dat is dat puntige uitsteeksel. Aan de kiel zitten bij vogels de vliegspieren van de vleugels vast. De kiel vertelt veel over de vogel. Zo hebben bijvoorbeeld struisvogels geen kiel omdat ze niet vliegen en geen kiel nodig hebben voor de vliegspieren. Het is ook niet van een gier of een stormvogel. Daar zitten in de kiel vaak gaten om het skelet zo licht mogelijk te houden zodat ze goed kunnen vliegen. Het is het borstbeen van een aalscholver. Aalscholvers zijn vrij grote watervogels. Met hun lange en haakvormige snavel kunnen ze makkelijk vis vangen. Vaak in ondiep water maar als het moet kunnen ze zomaar tot wel 30 meter diep duiken. Veel vogels hebben een vetlaagje om hun veren zodat ze tegen water en kou beschermd worden. De aalscholver heeft maar een heel dun laagje vet. Na een duik moeten ze zich drogen. Dit doen ze door hun vleugels open te slaan zodat ze goed kunnen drogen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662670 83 2032-12-31T22:00:00+00:00 2178 2014-03-23T22:00:00+00:00 yes no skelet aalscholver https://schooltv.nl/video-item/distributie-van-boer-tot-supermarkt 2024-01-16T15:36:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24731.w613.r16-9.75ae68a.webp Distributie | Van boer tot supermarkt Stel je hebt een fabriek en je maakt chips of je hebt een boerderij en maakt kaas. Dan wil je daar zoveel mogelijk van verkopen. Maar als fabrikant of boer heb je geen tijd om zelf langs alle supermarkten van Nederland te rijden. En overal wat zakken chips of wat kaas af te leveren. Het is veel makkelijker om alles in een keer naar een distributiecentrum te brengen. Van daaruit wordt het dan verdeeld over de supermarkten. Samen met andere producten van andere boeren en andere fabrikanten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662671 35 2032-12-31T22:00:00+00:00 21520 2014-03-23T22:00:00+00:00 yes no distributie fabriek supermarkt vervoer https://schooltv.nl/video-item/onweer-hoe-ontstaat-het 2024-01-16T16:05:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24732.w613.r16-9.14bd845.webp Onweer | Hoe ontstaat het? Hier zie je hoe op een warme zomerdag de vochtige lucht opstijgt. De lucht stijgt omdat de zon de lucht verwarmt. Warme lucht is lichter dan koude lucht en dus gaat warme lucht omhoog. Boven is het kouder dan beneden. De warme lucht koelt af en er ontstaat een wolk. Zo’n wolk kan soms wel een kilometer hoog worden. De koele wolk bevat heel veel waterdeeltjes, druppels dus en zelfs ijs. Omdat deze waterdeeltjes en ijs langs elkaar bewegen ontstaat er wrijving. Door deze wrijving worden ze elektrisch geladen. De zware waterdeeltjes worden negatief en vinden een plekje onderin de wolk. De lichtere ijsdeeltjes worden positief en gaan omhoog. En dan kan het feest beginnen. Positief en negatief trekken elkaar aan. Er ontstaan kleine elektrische stroompjes die we niet kunnen zien. Totdat de stroompjes elkaar vinden, dan komt ineens alle landing vrij. In de wolk kunnen we dan een bliksemflits zien. Maar hoe komt het dan, dat we ook wel eens een flits naar het aardoppervlak zien gaan. Onze aarde is ook elektrisch geladen. Het aardoppervlak is positief. En dat is de reden dat wij af en toe een bliksemflits van de wolk naar de aarde zien gaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662672 95 2032-12-31T22:00:00+00:00 41200 2014-03-23T22:00:00+00:00 yes no weer deeltjes onweer wolk https://schooltv.nl/video-item/de-bladpootwants-het-lijkt-op-een-kever-maar-het-is-een-wants 2024-01-04T11:16:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24733.w613.r16-9.9e8fb43.webp De bladpootwants | Het lijkt op een kever, maar het is een wants Het dier is ongeveer 2 centimeter groot en heeft zes poten. Op de smalle kop zitten twee lange antennen, onder de buik zit een dun rietje verstopt en de bruine vleugels zijn plat over het achterlijf gevouwen. Het lijkt op een kever, maar het is een wants. Kevers en wantsen lijken op elkaar, maar wantsen hebben vaak een platter lichaam. Wantsen hebben, net als kevers, dekvleugels op het achterlijf. De dekvleugels liggen een beetje over elkaar heen, waardoor er een soort kruisfiguur ontstaat. Bij kevers liggen de dekschilden netjes tegen elkaar aan. Ze overlappen elkaar niet. In ons land komen ruim zeshonderd soorten wantsen voor. Er zijn wantsen die planten eten maar ook wantsen die andere insecten eten. Daarvoor gebruiken ze hun zuigrietje. Hier zie je hoe een wants zijn rietje gebruikt bij zijn prooi. Sommige wantsen kunnen een stinkende vloeistof uitscheiden, zoals de groene stinkwants. Doordat ze zo stinken laten de roofdieren de wants wel met rust. De groene stinkwants is in de zomer groen, maar in de herfst verkleurt hij naar donkerbruin. Zo valt hij minder op tussen de bruine bladeren. In het voorjaar krijgt de wants weer een groene kleur. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662673 71 2032-12-31T22:00:00+00:00 5546 2014-03-23T22:00:00+00:00 yes no insect Nederland dier kever https://schooltv.nl/video-item/hoe-groeit-een-aardbei-van-witte-bloem-tot-zomerkoninkje 2024-01-04T11:16:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24734.w613.r16-9.eaf3951.webp Hoe groeit een aardbei? | Van witte bloem tot zomerkoninkje Ze zijn rood, zoet, heerlijk en super gezond: Zomerkoninkjes. Oftewel de aardbei. Maar hoe groeit een aardbei eigenlijk? Om zo veel mogelijk lekkere aardbeien te krijgen, zorgt de teler ervoor dat de aardbeiplantjes het goed naar hun zin hebben. Ze groeien het best bij een temperatuur van niet hoger dan ongeveer 22 graden. En dit witte kastje meet de temperatuur in de kas en als het te warm wordt gaan automatisch de ramen open. Handig. Aardbeien kunnen alleen maar met de hand worden geplukt, want ze raken best wel snel beschadigd. Vandaar ook dat ze op deze hoogte hangen. Dat is handig anders zou je steeds moeten bukken. Door dit druppelsysteem krijgen plantjes water. Gewoon zo uit de sloot met een beetje mest erbij. Op het dak van de kas zit een sensor die meet hoe sterk de zon schijnt. Hoe sterker de zon schijnt, hoe meer water de planten nodig hebben. Er wordt hier dus alles aan gedaan om de plantjes het naar hun zin te maken zodat er heel veel zomerkoninkjes groeien. Eerst komen er bloemetjes aan de plant. Om mooie aardbeien te krijgen moeten die bestoven worden. Dat betekent dat het stuifmeel van het ene bloemetje terecht komt op de stamper van het andere bloemetje. Dat doet de teler natuurlijk niet zelf. Dat gaat veel te veel tijd kosten. Daarvoor heeft hij hulp van honderden hele kleine werknemers: hommels. Dit doosje staat midden in de kas vol met hommels. Vanuit dit hommelhuisje doen ze hun belangrijke werk: bestuiven. Hallo? Is daar iemand? Hoor je ze? Die bloemetjes zien er echt prachtig uit en dat is niet voor niks want op die manier lokt het bloemetje de hommel. Die weet dan dat hier lekkere nectar te vinden is. Die hommel gaat op de bloem zitten en zuigt de nectar eruit en daardoor blijft er wat stuifmeel op de haartjes van de pootjes zitten. En als die hommel dan naar een andere bloemetje vliegt dan komt dat stuifmeel op het stampertje van dat andere bloemetje terecht. Klaar. Na de bestuiving vallen de bloemblaadjes eraf. Het bloemetje hoeft geen hommel meer te lokken. De aardbei kan gaan groeien. Je kan hem eigenlijk al zien zitten. Het binnenste van de bloem dat wordt de aardbei. Dat zwelt op en wordt groter en groter en groter. Hij begint groen, daarna wordt hij wit en uiteindelijk wordt hij rood. Van bloem tot aardbei duurt ongeveer 3 tot 4 weken. Ik kan het niet laten, het is zo lekker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662674 181 2032-12-31T22:00:00+00:00 21501 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no plukken hommel kweken aardbei fruit https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-het-paard-van-sinterklaas-wit-een-schimmel-voor-de-goedheiligman 2024-01-04T11:16:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24735.w613.r16-9.13027b0.webp Waarom is het paard van Sinterklaas wit? | Een schimmel voor de Goedheiligman En uw gastheer van vandaag is ... Bart Meijer! Goed om jullie allemaal weer te zien. Welkom allemaal bij Waarom Daarom. Vragen precies die in 1 minuutje zijn te antwoorden, op te lossen of uit te leggen. En de vraag van vandaag is ... Waarom is het paard van Sinterklaas eigenlijk wit? Goede vraag! Het paard van Sinterklaas heet Amerigo. Het is een stoere witte schimmel die natuurlijk ieder jaar met Sinterklaas naar Nederland komt. Maar het is niet voor niets dat het paard van Sinterklaas wit is. Dat is niet alleen zodat die rode tabberd zo prachtig mooi afsteekt bij de witte vacht. Nee het is een hele bijzondere kleur voor paarden. In het wild komt deze kleur maar heel weinig voor. Wat wel opvallend is, een schimmel niet wit wordt geboren. Hij heeft als veulen zelfs een zwarte vacht en het duurt een paar jaar voordat hij blijvend wit is. Een heel bekend ras van witte paarden is de lipizzaner. Dat is een groot rijpaard en daar wordt ook veel hogeschool rijden mee gedaan zoals in Wenen. Een wit paard was zeldzaam en bijzonder. Daarom konden vroeger alleen voorname mensen een wit paard kopen. Ze lieten met hun witte paard zien dat ze rijk waren. Veel koningshuizen hebben daarom witte paarden, want geld genoeg. Denk maar eens aan de prins op het witte paard uit heel veel sprookjes. Napoleon Bonaporte wilde alleen op een wit paard rijden. En koningin Beatrix heeft ook een witte schimmel: Benito. En Sinterklaas natuurlijk: Amerigo. Wist je dat Amerigo eigenlijk een oud politiepaard is. Ik snap dat wel. Het paard van Sinterklaas moet natuurlijk tegen drukte en lawaai kunnen. Vooral moet hij goed op de daken van de huizen kunnen lopen. En ja, dat kunnen politiepaarden als de beste. Dat was hem weer Waarom Daarom. Tot de volgende keer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662675 118 2032-12-31T22:00:00+00:00 30323 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no paard adel Sinterklaas schimmel https://schooltv.nl/video-item/wat-is-een-armwave-dansen-als-golvend-water 2024-01-16T16:27:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24736.w613.r16-9.2d36fd9.webp Wat is een armwave? | Dansen als golvend water Het lijkt wel of je armen golven, maar het is eigenlijk ook een wave toch? Ja het heet ook echt de armwave en het is ook een van de belangrijkste bewegingen in de dansstijl popping. Binnen popping doe je eigenlijk allemaal onwerkelijke dingen met je lichaam. Hoe zijn die bewegingen bedacht? Het is vroeger bedacht door naar de natuur te kijken. Bijvoorbeeld hoe water golft of hoe de wind waait. Het komt uit de jaren '70. Maar inmiddels kan je dansen op van alles van hiphop tot house. De armwave is echt een van de basisbewegingen. Hoe begin je? Als eerste spreidt je je armen en moet je voorstellen hoe water golft. Je gaat elke keer een stukje omhoog en dat stuk gaat weer omlaag. Dus het zijn acht stappen. Stap 1 pols omhoog. Pols omlaag, elleboog omhoog. Dan elleboog omlaag, schouder omhoog, schouder omlaag, borst omhoog, borst omlaag, schouder omhoog, schouder omlaag, elleboog omhoog, elleboog omlaag, pols omhoog en dan strek je je vingers. En dat doe je dan snel achter elkaar. Dus dan krijg je acht stappen: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8. Maar als je het vaak genoeg doet en je doet het vloeiend dan krijg je... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662676 120 2032-12-31T22:00:00+00:00 5284 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no arm dansen muziek golf https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-autowasstraat-een-wasmachine-voor-autos 2024-01-04T11:16:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24737.w613.r16-9.1c7266c.webp Hoe werkt een autowasstraat? | Een wasmachine voor auto’s Ik ben Elise. Onze auto gaat vaak door de autowasstraat. En dan wil ik weten: Hoe werkt de autowasstraat? Komt die vraag me even goed uit. Mijn hele auto zit onder de vogelpoep. Dan hoef ik hem niet met de hand te wassen. Ik ga gewoon lekker even door de wasstraat en dat doe ik in deze wasstraat in Deventer. Die is ruim 60 meter lang, een van de grootste in Nederland. Alles is computergestuurd. Dit hier is het zenuwcentrum van de wasstraat. Waterpompen, vaten vol met verschillende soorten schoonmaakmiddelen. Alles wat er nodig is om je auto schoon te krijgen vind je hier. Deze computer is het geheim van de wasstraat. Zodra er een wasprogramma is gekozen, stuurt deze computer de wasgegevens naar de machines in de wasstraat. Wat gebeurt er dan allemaal? We beginnen met de voorwas. Even lekker soppen van de plekken die lastig te bereiken zijn, de zogenaamde schaduwplekken. Zoals de zijspiegels of de nummerplaat. Bye bye vogelpoep. De auto wordt hier op een ketting gezet. Gelijk wordt op de velgen een soort zeep gespoten. Staat de auto wat scheef, dan trekt deze plaat hem recht op de ketting. Het vuil wordt losgeweekt in de inweekzone. Dat doen ze met speciale zeep. Dan komt er een mooie schuimdeken over de auto. Onder hoge druk wordt er water op de auto gespoten. Dat gaat echt met een enorme kracht. Deze spuitkoppen kunnen ronddraaien. Die spuiten de velgen in alle hoekjes schoon. We zitten hier beneden en daarboven ook nog hogedrukspuiten. Het is eigenlijk 1 groot bewegend waterpistool met een keiharde straal. En dan nu het borstelballet. In deze wasstraat hebben ze 6 borstels van een speciaal materiaal. Hierdoor komen er geen krassen in de lak, maar wordt het vuil wel verwijderd. Om die borstels goed over de auto te laten glijden komt er wat water en speciale shampoo bij. En die borstels dansen met de auto mee. Na deze borstelbeurt is je auto nog schoner. Daarna komt je auto in het poetsstation terecht. Hier kan je kiezen voor een waxlaagje, dan gaat je auto mooi glimmen. Daarna wordt in deze boog een speciaal soort droogmiddel op je auto gespoten en dat zorgt ervoor dat de waterdruppeltjes open breken zodat deze supersonische droogmachine met zware motoren en koude lucht de druppeltjes zo van de auto kan blazen. En uiteindelijk zorgen deze speciale borstels ervoor dat de laatste nattigheid wordt weggehaald. Vies water en het vuil van de auto's komt in dit soort putten terecht. Moet je zien wat een viezigheid. Dat vuil zakt naar de bodem van de put en dat water stroomt door naar de volgende put. Zo gaat dat van put naar put naar put en als het water bij de laatste put is aangekomen, dan is het schoon genoeg om te worden hergebruikt. Per wasbeurt gebruiken ze hier al gauw 530 liter water. Dat zijn dus 53 van dit soort 10 liter emmers. Per wasbeurt wordt 500 liter water hergebruikt en 30 liter is nieuw. En het afval komt dus niet in het riool terecht. Dan kan ik toch nog een keer gaan? Vind ik leuk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662677 214 2032-12-31T22:00:00+00:00 6164 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no wassen schoon auto schoonmaken https://schooltv.nl/video-item/de-backslide-dansen-hoe-gaat-dat-naar-achter-glijden-over-de-grond 2024-01-04T11:16:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24738.w613.r16-9.9265bba.webp De backslide dansen, hoe gaat dat? | Naar achter glijden over de grond Oh leuk. Die moonwalk gejat van Michael Jackson. Ik heb hem eigenlijk niet gejat van Michael Jackson. Hij werd voor Michael Jackson al gedaan door heel veel dansers in Amerika want daar komt hij vandaan. De officiële benaming is de backslide. Waarom backslide? Je glijdt eigenlijk naar achteren over de grond. Maar het is nog steeds wel een onderdeel van popping toch? Ja een groot onderdeel van popping. Dan had ik dat wel goed begrepen. Zijn er ook meerdere variaties op? Er zijn heel veel variaties op, maar we gaan nu gewoon beginnen met de basis. Voeten naast elkaar. Een voet gaat op de tenen en je gaat met je hiel omlaag. Dat is stap 1. Dat kan ik. Tegelijkertijd glij je met je andere voet zoveel mogelijk naar achter en het laatste stukje komt je hiel van de grond. Gaan we tegelijkertijd doen. Dus een voet op de tenen. En glij. Vanaf daar doe je eigenlijk hetzelfde maar nu met de voet die op is. Dus je achterste been. Je hiel gaat weer naar de grond. En glij naar achter, glij naar achter. En daarmee kan je verschillende kanten op, je kan draaien, je kan opzij en kruisen. Zullen we het op muziek proberen? Ach wel ja. We zijn er toch. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662678 115 2032-12-31T22:00:00+00:00 1964 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no muziek dansen https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-een-goede-bandenspanning-belangrijk-veiliger-en-goedkoper 2024-01-04T11:16:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24739.w613.r16-9.6ddaedf.webp Waarom is een goede bandenspanning belangrijk? | Veiliger en goedkoper Het is natuurlijk goed om aan het milieu te denken. Maar we letten natuurlijk wel op de centjes. Daarom heb ik weer een mooie rekensom gemaakt. Dit keer met een... ja wat is het eigenlijk? Weet u dat u hiermee kunt besparen? Geen idee. Dat ga ik u vertellen. In de meeste banden zit lucht. Een laagje lucht is namelijk licht en werkt als een schokdemper. Als er minder lucht in de band zit kun je dat merken. Op de fiets bijvoorbeeld. Ik moet heel hard trappen om vooruit te komen. Dat kost heel veel energie. Dat is bijna niet te doen. Hetzelfde geldt voor auto's. Als er niet genoeg lucht in de banden zit, kost dat ook meer energie. En meer energie betekent meer benzine. Meer benzine betekent meer betalen, maar ook meer schadelijke gassen in de lucht. Stichting Milieu Centraal heeft uitgerekend dat als iedereen met de juist bandenspanning zou rijden dat dat dan 226 miljoen euro per jaar aan brandstofkosten scheelt. En zachte banden gaan ook nog eens sneller stuk. We zouden met zijn allen 35000 banden kunnen besparen dus daar komt nog eens een bedrag van een miljoen bovenop. Met dit apparaatje kun je de bandenspanning controleren. Het is dus een bandenspanningsmeter. Als u altijd op de juiste bandenspanning rijdt, dan kunt u dus 226 miljoen euro gedeeld door 7,8 miljoen auto's is 29 euro per jaar besparen. Alstublieft. Goed voor uw portemonnee en het milieu. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662679 117 2032-12-31T22:00:00+00:00 3050 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no fiets energiebesparing auto luchtdruk band https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-broodrooster-gloeidraadjes-die-het-brood-verwarmen 2024-01-04T11:16:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24740.w613.r16-9.6f35260.webp Hoe werkt een broodrooster? | Gloeidraadjes die het brood verwarmen Lekker een geroosterd broodje. Maar vandaag even niet, want we gaan de broodrooster aan de binnenkant bekijken. Wat zit er allemaal in? Een knop, een printplaat, een elektromagneet en een hele lange draad. Aan bijna alle broodroosters zit zo'n grote drukknop. Als je hem naar beneden drukt, blijft hij daar net zo lang zitten totdat je brood geroosterd is en dan springt hij omhoog. Maar hoe kan dat? Onder de drukknop zitten deze 2 metalen pennen. En als die naar beneden worden gedrukt, dan komen ze op het plaatje en wordt er een stroomkring gesloten. Die stroom gaat meteen lopen en gaat ook door dit spoeltje. Dit is een elektromagneet. Het leuke aan een elektromagneet is dat hij alleen magnetisch is als er stroom doorheen loopt. En dat is handig want op die manier wordt dit metalen blokje zo aan de elektromagneet vast geplakt. En daardoor blijven de broodsleuven op hun plek zitten. De elektriciteit gaat niet alleen door de printplaat en de elektromagneet, maar wordt helemaal door de binnenkant van het apparaat langs de boterhammen geleid. En daar gebeurt iets geks. Er zijn verschillende soorten draden waar stroom doorheen kan. Door de gewone stroomdraad kan de stroom vrij eenvoudig van de ene naar de andere kant. Maar er zijn ook stroomdraden waar de stroom veel moeilijker doorheen kan. Je kan het zien als een stroomdraad met allerlei obstakels erin. De stroom loopt daar veel moeilijker doorheen. Die schramt tegen al die obstakels en verliest daarbij ook veel energie. En die energie bestaat uit licht en uit warmte. Net zoals bijvoorbeeld bij een gloeilamp. En die warmte willen we juist hebben, want die zorgt ervoor dat je broodje geroosterd wordt. Maar niet te warm natuurlijk want dan wordt je broodje zwart. En daarom zit er een tijdschakelaar op je broodrooster. En die zorgt ervoor dat je stroom na een bepaalde tijd wordt onderbroken. Dat betekent dat er ook geen stroom meer door de elektromagneet gaat en die is dan dus niet meer magnetisch. Het metalen blokje wordt dan niet meer aangetrokken, de knop schiet omhoog en de broodjes dus ook. Nou, nu weet je wat er allemaal in zit. Maar doe dit niet thuis hé want het kan gevaarlijk zijn en dat mag alleen met voldoende begeleiding. Maar dit lijkt me een beetje overdreven niet? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662680 179 2032-12-31T22:00:00+00:00 6314 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no elektronica ontbijt brood keuken https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-deurbel-een-slim-apparaatje 2024-01-16T16:26:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24741.w613.r16-9.ca7e84d.webp Hoe werkt een deurbel? | Een slim apparaatje In 'Daar zit wat in' gaan we vandaag kijken wat er in [tring tring] 3x. In de wereld van computers, smartphones, tablets lijkt een deurbel niet zo interessant, maar dit is toch een mooi stukje techniek. Er zit een stroomdraad aan dus hij werkt op elektriciteit. En er loopt een koperdraadje van de knop zo naar het kastje. Daar zit een metalen bel en een metalen armpje. Als ik nou op de knop druk, dan gaat het metalen armpje heel snel heen en weer. Kijk, als ik het kastje open maak zie je een helemaal koperdraad. Dat heet een elektromagneet. Dat is echt een hele goede uitvinding. Dat zit niet alleen in een deurbel, maar zit in speakers, koelkast wasmachine, föhn, ruitenwissers, elektrische autootjes, noem maar op. Maar wat doet zo'n elektromagneet? Als je heel goed kijkt zie je heel veel opgerold koperdraad. Dat is weer aangesloten op een stroomdraad. Dit is een kleine elektromagneet dus laten we zelf een maken, maar dan wat groter. Ik rol koperdraad om een stuk metaal. Dan sluit ik de draad aan op een batterij. Als ik ze allebei heb aangesloten gaat dan gaat er een stroom lopen door het koperdraad. Maar er gebeurt nog iets. Het metaal wordt magnetisch. Handig, maar waarom stoppen ze er niet een gewone magneet in? Dit armpje wordt aangetrokken door deze magneet. Maar als dit een gewone magneet zou zijn, dan zou het armpje aan de bel blijven kleven. En dat willen we niet. Door op het knopje van de bel te drukken gaat er elektriciteit stromen en die elektriciteit zorgt ervoor dat die elektromagneet magnetisch wordt en het armpje aantrekt. Maar de meeste deurbellen, tingen niet 1x maar die tingen heel vaak, die rinkelen. En dat komt omdat dit metalen armpje onderdeel is van een stroomkring. Kijk. Op het moment dat het armpje door de elektromagneet wordt aangetrokken gaan die 2 kleine dingetjes van elkaar af. En dat zorgt ervoor dat de stroomkring wordt onderbroken. Er loopt geen stroom meer. De elektromagneet die verliest zijn magnetisme en die laat het armpje weer los. Doordat die 2 kleine dingen elkaar weer aanraken. Er weer stroom gaat lopen, de elektromagneet weer magnetisch wordt en het armpje weer aantrekt. En dat de hele tijd op en neer, ga zo maar door. Dus zo werkt een deurbel. Nou gauw weer terughangen voor er weer iemand voor de deur staat. Uit elkaar is toch makkelijker dan in elkaar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662681 195 2032-12-31T22:00:00+00:00 18939 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no huis elektronica koper https://schooltv.nl/video-item/hoeveel-kun-je-besparen-bij-het-douchen-bespaar-geld-door-korter-te-douchen 2024-01-04T11:16:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24742.w613.r16-9.d4c581d.webp Hoeveel kun je besparen bij het douchen? | Bespaar geld door korter te douchen Het is natuurlijk goed om aan het milieu te denken, maar je moet ook een beetje om de centen denken. En daarom heb ik weer een mooi rekensommetje gemaakt. Met een zandloper. Even kijken of er iemand thuis is. Weet u wat u hiermee kan besparen? Geen idee. Dat zal ik een even gaan vertellen. We gebruiken 120 liter kraanwater per dag per persoon. Om af te wassen, om te koken, voor het toilet en natuurlijk ook om te douchen. Het water om te douchen wordt verwarmt door gas te verbranden en dat doet dit apparaat: de cv-ketel. Je verbruikt tijdens het douchen niet alleen water maar ook gas. Stichting Milieu centraal heeft uitgerekend dat we gemiddeld 8 minuten onder de douche staan. In die 8 minuten douchen stroomt er 63 liter water over ons heen. Dat zijn dus 63 van dit soort pakken. Dit zandlopertje geeft precies 5 minuten aan. Als je er dan onderuit zou gaan, scheelt dat 3 minuten. Dat zijn 23 pakken per keer. Dat zijn 130 pakken per week en 6800 pakken per jaar! Dat is dus 6800 liter water! Kijk eens. Hoeveel mensen wonen hier? 4. Als die zich allemaal aan dat zandlopertje houden, dan bespaar je 4 x 6800 liter water en gas is 120 euro. Of je trekt gewoon de stekker van de cv-ketel eruit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662682 134 2032-12-31T22:00:00+00:00 16921 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no energiebesparing water waterbeheersing https://schooltv.nl/video-item/krijgen-eenden-geen-koude-pootjes-op-het-ijs-het-is-maar-goed-dat-ze-koude-pootjes-krijgen 2024-01-04T11:16:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24743.w613.r16-9.879b193.webp Krijgen eenden geen koude pootjes op het ijs? | Het is maar goed dat ze koude pootjes krijgen En uw gastheer van vandaag is Bart Meijer. Welkom bij Waarom Daarom. Hallo allemaal, leuk dat jullie er weer zijn. Het is heel simpel. In 1 minuut proberen we een vraag te beantwoorden, op te lossen of uit te leggen. En de vraag van vandaag: Waarom krijgen eenden geen koude pootjes als ze over het ijs lopen? Waarom eigenlijk? Je loopt toch met je blote pootjes op het ijs. Maar die eenden schijnen weer nergens last van te hebben. Hoe zit dat? Eenden hebben eigenlijk altijd koude pootjes en dat is maar goed ook. Als een eend warme pootjes zou hebben, als het vriest zou de bovenste laag ontdooien, daarna weer afkoelen en weer aan aan vriezen met als gevolgd dat de eendenpootjes mee aan vriezen. Zit die eend helemaal vast. Wil hij niet. Maar met koude pootjes heb je daar geen last van. Maar hoe zorgt een eend er nou voor dat zijn pootjes dus koud blijven? En daarvoor heeft net als vele andere watervogels een hele speciale high-tech ingebouwde warmtewisselaar. Een soort thermostaat in de pootjes. Het koude bloed van eendenpootjes op het ijs stroomt door de aderen richting het hart. Aan de andere kant stroomt warm bloed vanuit het hart richting de poten. Onderweg in de poten komt het warme en het koude bloed elkaar tegen. En koelt het warme bloed naar de poten af. Slim he? Zo krijg je koude pootjes. Wist je dat de lichaamstemperatuur van een eend wel 40 graden is? Warmer dan een mens. Bij een mens is het ongeveer 37. Maar dan wel 40 graden met koude pootjes. Niet teveel medelijden hebben dus met die koukleumende eenden op het ijs. Ze hebben echt waar, nergens last van. Dit was hem weer Waarom Daarom. Tot de volgende keer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662685 103 2032-12-31T22:00:00+00:00 8060 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no ijs poot eend koud vriezen https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-eierkoeken-gemaakt-bloem-citroenrasp-en-natuurlijk-eieren 2024-01-04T11:16:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24744.w613.r16-9.de1dcb4.webp Hoe worden eierkoeken gemaakt? | Bloem, citroenrasp en natuurlijk… eieren! Hoi ik ben Sieber en ik vind eierkoeken heel erg lekker. Daarom wil ik graag weten: Hoe worden eierkoeken gemaakt? Hoe eierkoeken gegeten worden dat weet ik wel. Daarom vind ik jouw vraag ook heel erg lekker.. uhh interessant. En het antwoord op jouw vraag krijgen we in deze grote bakkersfabriek in Breda. Hier bakken ze wel 8400 eierkoeken per uur. Dat is bijna een miljoen eierkoeken per week. Wat hebben ze hier allemaal nodig om eierkoeken te maken? Allereerst natuurlijk eieren, het heet niet voor niets een eierkoek. En deze zijn al geklutst, handig! Verder water, bloem, melkpoeder, suiker, sojapoeder (is vermengd met bakpoeder), een beetje ammonium (dat is om de eierkoek lekker luchtig te krijgen) en een beetje citroenrasp voor de smaak. En dan mengen maar. En natuurlijk ei.. Dat doen we eigenlijk maar in de fabriek. Dat wordt anders een beetje een zootje. In de fabriek worden alle grondstoffen gemengd in deze grote deegkuipen. 20 Minuten alles door elkaar heen husselen en dan is het beslag klaar. Nu kan je het ei er wel bij gooien. In 1 zo'n kuip zit 150 liter beslag. Dat is goed voor 2500 eierkoeken. Smaakt nog niet echt naar eierkoek. Maar moet ook nog gebakken worden. De eierkoeken worden gebakken in deze lange oven. En het beslag wordt in deze spuitmachine gepompt. Met behulp van speciale spuitkoppen wordt het op het bakpapier gespoten. Nu zijn het nog kleine hoopjes, maar binnen een paar minuten zijn het mooie eierkoeken. En zo rolt het eierkoekbeslag langzaam door de oven. Maar dat begint al echt op een eierkoek te lijken. Wauw. Bijna klaar. Ahh heet. Op naar de afkoelbaan. En het afkoelen gebeurt hier in de koeltoren. Nu moet het kunnen. Verser dan dit krijg je het niet. Nog geen uur geleden waren deze eierkoeken losse grondstoffen. Mengen, in de oven bakken, afkoelen en dan krijg je deze eierkoeken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662686 203 2032-12-31T22:00:00+00:00 10124 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no koek productieproces ei meel fabriek https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-foehn-warme-lucht-om-je-haren-te-drogen 2024-01-04T11:16:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24745.w613.r16-9.691a92a.webp Hoe werkt een föhn? | Warme lucht om je haren te drogen Wat zit er in een föhn? Een aan- en uitknop. Een mooie buitenkant. Een slimgewikkeld gloeidraadje en een elektromotortje dat een ventilatortje laat draaien. Het ventilatortje aan de achterkant zuigt lucht aan en blaast het langs de gloeidraadjes. Die lucht gaat er heel snel doorheen dus die moet ook heel snel opgewarmd worden. Met de aan- en uitknop gaat de ventilator draaien. Hij zuigt lucht aan en blaast dat langs de gloeidraadjes. Door de vorm van de föhn wordt de lucht samengeperst waardoor de snelheid hoger wordt. Wel 90 km/u dat is windkracht 10. Zet je de föhn nou op de hoogste stand, dan gaan al die gloeidraadjes branden. Wat gebeurt er dan precies? Een enorme hoeveelheid elektriciteit wordt door een heel klein draadje gestuurd. En dat draadje veroorzaakt natuurlijk weerstand. Het kost die elektriciteit heel veel moeite om door dat draadje te gaan. Hoe moeilijker het is, hoe meer energie er verloren gaat. En die verloren energie is warmte. En dat moeten we nou net hebben! Dat draadje begint te gloeien. In een paar seconden bereikt dat gloeidraadje een temperatuur van bijna 500 graden. Dat is meer dan genoeg om de lucht die er doorheen geblazen wordt op te warmen. Dat zit er allemaal in een föhn. Een kleine waarschuwing: Ga niet zelf apparaten open maken dat is echt levensgevaarlijk. Zit het een beetje goed zo? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662687 122 2032-12-31T22:00:00+00:00 7509 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no nat lucht haar warmte https://schooltv.nl/video-item/wat-is-footwork-voor-een-dansstijl-een-vorm-van-housedance 2024-01-04T11:16:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24746.w613.r16-9.6208e46.webp Wat is footwork voor een dansstijl? | Een vorm van housedance Het lijkt net of je voeten helemaal los bewegen van de rest van je lichaam. Ja, dat noemen we housedance. Housedance. En wat doe je dan bijvoorbeeld? Je doet hele snelle bewegingen met je voet bijvoorbeeld. Zoals dit. En zijn er dan verschillende soorten footwork? Je hebt verschillende basisstappen. Ik kan je wel eentje laten zien. Ja graag. Spongebob. Van dat tekenfilmfiguurtje? Ja, spongebob. Wat je doet, je trekt een lijn door je poortje, je schopt uit met je been en je landt aan de andere kant. En deze komt hier. Maar dat doe je springend. Na de spongebob heb je de happy feet. Ook van de tekenfilm? Ja. Wat je doet is. Dit is je middelpunt en die schuif je uit en dat doe je naar links hiel - teen en de andere kant hetzelfde. Achter hiel omhoog. Weer terug, hiel op de grond, hielen omhoog. Eindigen we toch nog op hetzelfde punt. Heb je er nog 1? Ik vind deze heel tof, dat is de loose legs. Been voor, achterste been, hiel, teen. Voorste been op de hiel en dan op de teen. En als je het nou allemaal achter elkaar doet op tempo? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662688 129 2032-12-31T22:00:00+00:00 3607 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no muziek voet dansen house https://schooltv.nl/video-item/full-body-dansen-hoe-gaat-dat-met-je-hele-lichaam-dansen 2024-01-04T11:16:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24747.w613.r16-9.1c82084.webp Full body dansen, hoe gaat dat? | Met je hele lichaam dansen Dat ziet er zo gezellig uit dat vrolijke, springerige house muziek. Ik heb gelijk zin om te dansen. Welke stijl is dit? Dit is Full body, met je hele lichaam. En nu lijkt het of jullie lekker op de muziek staan te bouncen, maar volgens mij zit daar wel logica in. Ja, we hebben wel een aantal basisbewegingen die je kan leren. Graag. Eerst Jack in the box. Een duveltje uit een doosje. Logisch. Waarom? Je gaat door je knieën. Zak door je heupen heen en dan heb je duveltje uit een doosje. Maar dan is ie al uit het doosje. Het laatste stuk dat hij al aan het natrillen is. Gênant dit. Dan zet je je been achter gekruist. Draai je in en zak je weer door. En dat doe je ook weer terug. Deze is wel goed te doen. Heb je er nog meer? Ik heb nog een farmer. Een boer? Een huppelende boer. Het wordt steeds leuker. Een huppelende boer. Laat zien. Oke. Emmers melk vast. Zodra je rechter knie omhoog gaat, gaat je bovenlichaam naar voor. Het is de bedoeling dat de melk in je emmertje blijft? Nee hoor. En dan spring je in. Het was al te makkelijk. En je armen mogen bewegen he. En dan moet je nog 2 van die blonde staartjes hebben zo. En dan heb je de farmer. Ik kan de melk ook gewoon zo loslaten. Welke heb je nog meer? Ik heb ook nog de moyo walk. Die heb ik zelf bedacht. Dat is het leukste. Het allerleukste. Rechter been naar voor. Linker arm op je schouder en dan zet je hem in. Bounce hem in. Kijk je mee. Achteruit. Ja ik voel hem. Zullen we hem op muziek doen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662689 138 2032-12-31T22:00:00+00:00 5951 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no muziek dansen house https://schooltv.nl/video-item/hoe-werken-geluidsspeakers-trillende-geluidsdeeltjes-die-worden-versterkt 2024-01-16T15:54:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24748.w613.r16-9.5ec1756.webp Hoe werken geluidsspeakers? | Trillende geluidsdeeltjes die worden versterkt Er zijn heel veel verschillende soorten speakers. Geluidsprekers. Maar ze zitten allemaal min of meer hetzelfde in elkaar. Het gaat om 1 ding: Het produceren van geluid. Maarja, wat zit er eigenlijk in zo'n speaker. Een conus met daaraan een magneet, elektriciteitsdraadjes, een spoeltje, condensatortjes, nog een conus en nog 1. Geluid is niks anders dan trillende luchtdeeltjes. Stel, dit hier is de lucht. De lucht krijgt hier een zetje. Dan wordt het zetje doorgegeven aan de deeltjes ernaast. Op die manier verplaatst een trilling zich door de lucht. Zo komt de trilling bij je oor terecht en hoor je geluid. Die conus moet dus trillen. Soms hard, soms zacht, soms snel. Dat hangt van het geluid af. Daarvoor hebben ze een slim systeem bedacht met een klosje koperdraad: een elektromagneet. Dat wordt magnetisch als er stroom doorheen gaat. Stel, dit is de magneet. En dit hier is de elektromagneet. Als de stroom deze kant op wordt gestuurd, dan trekken de 2 magneten elkaar aan. Maar als de stroom de andere kant op wordt gestuurd, dan stoten ze elkaar af. Deze elektromagneet hebben ze vlakbij een gewone magneet geplaatst. En afhankelijk van de richting van de stroom, zullen ze elkaar aantrekken of afstoten. Kijk, je ziet al een trilling. Dit is de spin. De elektromagneet mag alleen voor en achterwaarts. Het mag niet naar de zijkanten kunnen. De spin zorgt ervoor dat het mooi in het midden blijft. Dan heb je natuurlijk nog de kast zelf. En die is heel belangrijk voor de speaker. Want de conus laat niet alleen de lucht naar voren trillen, maar ook naar achter. En als er dan geen kast omheen zat, zou het geluid heel slecht klinken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662690 177 2032-12-31T22:00:00+00:00 8675 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no muziek geluid elektronica https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-gevulde-koeken-gemaakt-een-kijkje-in-de-fabriek 2024-01-04T11:16:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24749.w613.r16-9.00aa9be.webp Hoe worden gevulde koeken gemaakt? | Een kijkje in de fabriek Wij Hollanders zijn trots op onze Hollandse producten. Bijvoorbeeld op de tulpen. Jammer dat die oorspronkelijk niet uit Nederland komen maar uit Turkije. De aardappelen dan voor ons typisch Hollandse stamppotje. Geen Hollandse knol. Komt uit Zuid-Amerika. In drop zit Arabische gom. Maar gelukkig hebben we onze molen nog. Hoe Hollands wil je het hebben? Jammer dat die Chinezen ze al eerder hadden staan. Waar kunnen we dan trots op zijn? Wat is een typisch Hollands product? Dit! De gevulde koek. Maar hoe wordt hij eigenlijk gemaakt? Om koeken te maken moet er natuurlijk eerst deeg worden gemaakt. Dat doen ze hier bijna zoals in je keuken thuis. In deze silo zit een mengsel van bloem, een snufje zout, een beetje suiker en een flinke scheut olie. We zijn er bijna, maar voor de smaak moeten er nog een paar ingrediënten aan worden toegevoegd. Bijvoorbeeld een beetje citroen. En als alle ingrediënten erin zitten gaat het net als thuis in de mixer. Maar dan wel een hele grote. Deze mixer maakt 200 kilo deeg per keer. En dat de hele dag door. Het deeg komt hier aan en wordt door de vormwals in kleine plakjes deeg geperst. Dit is het onderplakje en is dus eigenlijk de onderkant van de gevulde koek. Gevulde koeken heten niet voor niks gevulde koeken. In deze koek zit vulling. In dit geval spijs. De kom met spijs wordt aangesloten op deze pomp en gaat via deze leiding zo helemaal naar het deeg. Maar zo is het natuurlijk nog geen gevulde koek. Hij gaat verder door de machine en er wordt het plakje deeg precies bovenop gelegd. Zo begint het al een beetje te lijken. Op het bovenste plakje deeg wordt eigeel gespoten zodat de koeken na het bakken mooi glanzen. Maar ze zijn er nog lang niet. De koeken moeten nog een hele afstand afleggen op een lopende band gaan ze de oven in. Eentje van wel 40 meter lang. Die gaan heel langzaam door de oven heen en worden zo perfect gaar. Die koeken zien er echt al heel lekker uit, maar zijn nog niet op hun eindpunt. Ze moeten nog een baan van 250 meter afleggen. Zo hebben de koeken namelijk de tijd om af te koelen. Ahh heet. En uiteindelijk komen de koekjes hier aan. En ze worden hier netjes in rijen neergelegd want ze moeten zo de bakjes in. Ze gaan dan per 8 in een bakje. Tot slot wordt er een folie over het bakje getrokken. De koeken worden nog gecontroleerd. Dit hier is een metaaldetector. Dus als er een stukje metaal in zit, wordt hij er weer uitgegooid. Zo worden er wel 450 koeken per minuut gemaakt en bijna allemaal voor de Nederlandse markt. Met een doosje gevulde koeken op de fiets naar huis. Hoe Hollands wil je het hebben? Hoewel. Was het geen Fransman die de fiets heeft uitgevonden? Dat zoek ik de volgende keer uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662691 231 2032-12-31T22:00:00+00:00 10219 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no bakken fabriek koek deeg Nederland https://schooltv.nl/video-item/hiphop-new-style-hoe-gaat-dat 2024-01-04T11:16:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24750.w613.r16-9.ae88019.webp Hiphop New Style | Hoe gaat dat? Dit is wel heel lekker zeg. Welke hiphopstyle is dit? Hiphop New style. En wat is hier kenmerkend van? De groove en de flow. De groove en de flow. Toe maar. Wat is dat? De flow is dat je door gaat. Alle bewegingen gaan door. Een soort golfbeweging. Precies. De groove is het je eigen maken. Je eigen draai eraan geven. Dus ik zou hem anders doen dan jij. Ik zou mijn eigen groove, mijn eigen stijl heb. Kan je wat laten zien qua pasjes? Je begint met de running man. Rechts eerst. Voor, voor, voor. Volgens mij kent iedereen deze wel. Dit is zo'n beetje de bekendste. Wat je hierbij doet is de bounce met je lichaam. Een soort stuiterbeweging. Dit is ook een flow he, dit gaat ook maar door. Running man erbij. Die doe je 4x. Dan ga je door. Links omhoog, rechts omhoog. Dubbel. Dan krijg je een groove naar voor toe. Stap, stap, stap, stap. Oh dat is gemeen want hij stopt ineens. Armen erbij. Dan doe je een bounce en stapt rechts uit. Bounce, bounce. Met je bovenlichaam he. Muziek maestro? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662692 118 2032-12-31T22:00:00+00:00 8332 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no hiphop dansen muziek https://schooltv.nl/video-item/hiphop-locking-hoe-gaat-dat 2024-01-04T11:16:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24751.w613.r16-9.3817917.webp Hiphop locking | Hoe gaat dat? Dit lijkt wel een beetje een fotosessie. Klopt, dit is locking. Dat is toch ook een hiphopstyle? Dat klopt. Locking is het vastzetten van bewegingen in een soort van foto's. Dus als ik die foto's achter elkaar zou zetten zou er een verhaal ontstaan? Zonder dat je je mond gebruikt. Zijn daar ook specifieke bewegingen bij? Ja die kan ik je gelijk aanleren. De bring up gaat langs je lichaam. Omhoog brengen. De lock is de belangrijkste move. Het vastzetten. Point, het aanwijzen. Aanwijzen. Wrist roll. Je draait je pols achter. Over naar een clap. Krijg je open, dicht, open. Dat is de scooby doo. Waarom? Het is gemaakt door de danser uit de jaren '70 die deze move heeft gemaakt. Nog een keer doen. Ik vind het heel lastig. Wat ik wel vet vind is dat jullie het op hele oude muziek doen van James Brown. Klopt, want locking is ontstaan uit de jaren '70 uit de funk en soul tijd. Zullen we hem gewoon een keer op de muziek doen? let's go! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662693 125 2032-12-31T22:00:00+00:00 4022 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no hiphop dansen muziek https://schooltv.nl/video-item/wat-is-lofting-voor-een-dansstijl-een-vorm-van-housedance 2024-01-04T11:16:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24752.w613.r16-9.4bf6635.webp Wat is lofting voor een dansstijl? | Een vorm van housedance Wij gingen toch housen? Ja dat ben ik aan het doen. Welke stijl is het dan? Dit is lofting. Dit komt uit een club in New York dat heet the loft en daar dansen mensen op hele rustige house muziek. Vind je het gek als ik zeg dat ik het een beetje op capoeira vind lijken? Nee helemaal niet. Daar komen ook veel bewegingen vandaan. Vandaar het lage en ook de vechtbewegingen. Dus er zit wel een logica in de brei? Ja zeker. De belangrijkste beweging die je moet kunnen is de dolphin. Dan ben je net een dolfijn, als dit de vloer is, het water in duikt. Eerst op je hurken zitten, zet je je hand rustig neer. Andere hand op de grond. Benen in de lucht. Dan duik je eigenlijk de vloer in. Dan is het zeker ook de bedoeling dat je een beetje elegant overeind komt. Dat doe je door 1 been in te trekken en dan kom je weer overeind. Heb je er nog 1? De Low spin. Eigenlijk gewoon een lage draai. 1 voet naar achteren, je hoofd blijft op. Knie van de grond. En dan draaien. Oh jongens wat ga ik hier een spierpijn van krijgen. Heb je er nog 1? De dragon split. Dan ga je net als een draak golven met je lichaam. Die beweging maak je groter met je handen. En elke keer als je naar voren gaat of naar achteren, zet je je voeten steeds verder uit elkaar. Tot je uiteindelijk in een soort split terecht komt. En dan moet je ook weer omhoog he. Gewoon weer op dezelfde manier. Gewoon ook. Zeg kan je dit ook allemaal achter elkaar? Ik ben gesloopt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662694 137 2032-12-31T22:00:00+00:00 2181 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no muziek vechten dansen house Amerika https://schooltv.nl/video-item/waarom-worden-mannen-kaal-erfelijkheid-en-hormonen 2024-01-04T11:16:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24753.w613.r16-9.6066fd9.webp Waarom worden mannen kaal? | Erfelijkheid en hormonen Timo hier van het Klokhuis kantoor! Ik zie aan jouw vragende blik dat je een vraag hebt. Ja. Waarom worden mannen kaal? Hoezo? Je bent toch niet kaal? Nee, maar waarom zouden mannen wel kaal worden en vrouwen niet? Dan stuur ik Mustafa naar de harendokter. Dat is een goede vraag, want 7 van de 10 mannen (bijna allemaal dus) wordt kaler of helemaal kaal als ze ouder worden. Kijk ik heb hier een dwarsdoorsnede van de huid. Hier heb je de bovenkant van de huid, wat adertjes, vetweefsel. En hier heb je heel mooi een haartje. Heel even uitvergroot zodat je het beter kunt zien. Hier heb je het haartje en hier heb je het haarzakje. En het haarzakje is heel belangrijk voor de groei van het haar. Normaal groeit een haar 5 tot 6 centimeter per jaar. Na een jaar of 5/6 groeien blijft een haarzakje een paar maanden in een soort rustfase. Dan doet hij eigenlijk niks meer en dan valt de haar uit. Na het uitvallen van de haar groeit in hetzelfde haarzakje weer een nieuwe haar en dat gebeurt zo ongeveer 20x in je leven en daarna werkt zo'n haarzakje niet meer. Dus is het heel normaal als je je haar kamt of borstelt, dat er wel eens een haar uitvalt. Bij kale mannen doet het haarzakje niet wat het zou moeten doen. Er groeit geen nieuw haartje meer in. Maar hoe kan dat nou eigenlijk? Dat komt door hormonen. We hebben heel veel verschillende hormonen in ons lichaam. Meer dan 100 soorten hormonen. Die zijn regelstofjes. Die hebben we nodig voor allerlei processen in ons lijf. Een van deze hormonen noemen we testosteron. Het heeft heel veel verschillende functies. Vooral voor mannelijke eigenschappen bijvoorbeeld lage stem maar ook voor de baardgroei. Maar wat hebben die hormonen met kaalheid te maken? Testosteron verandert in je lichaam in een ander stofje met een hele moeilijke naam: dihydrotestosteron. We noemen het ook DHT. Zo'n haarzakje wordt door DHT steeds kleiner en de haren die daarin groeien worden ook kleiner. Dus uiteindelijk het haarzakje verschrompelt helemaal, waardoor je helemaal geen haargroei meer krijgt. Dat is helemaal erfelijk bepaalt dus je kan het niet veranderen. Bij vrouwen zie je bijna nooit dat ze kaal worden. Dat komt omdat ze een andere hormoonhuishouding hebben. Vrouwen hebben veel minder testosteron waardoor ze ook veel minder DHT hormoon hebben waardoor ze bijna nooit kaal worden. Je ziet weleens als ze ouder zijn dat ze steeds dunner haar krijgen. Maar echt kale plekken daar doen ze niet aan. Nee de kaalheid is echt voor mannen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662695 219 2032-12-31T22:00:00+00:00 3548 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no kaal uiterlijk man haar https://schooltv.nl/video-item/waarom-komen-katten-altijd-op-hun-pootjes-terecht-een-perfect-evenwichtsgevoel 2024-01-04T11:16:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24754.w613.r16-9.c056edb.webp Waarom komen katten altijd op hun pootjes terecht? | Een perfect evenwichtsgevoel En uw gastheer van vandaag is Bart Meijer. Hallo allemaal. Ik zeg welkom bij Waarom Daarom. Vragen die in 1 minuutje zijn te beantwoorden, zijn op te lossen, zijn uit te leggen. En de vraag van vandaag is: Waarom komen katten altijd op hun pootjes terecht? Goede vraag. Hoe zit dat nou eigenlijk. Als kat kan je toch ook op je rug vallen? Nee katten schijnen altijd goed terecht te komen. Hoe kan dat. Dat komt omdat een kat een heel goed evenwichtsgevoel heeft en ook nog eens super lenig is. Net als de mens heeft een kat een evenwichtsorgaan dat zich vlak bij de oren bevindt. Maar bij katten is dat gewoon veel gevoeliger. Die kunnen veel sneller bepalen in welke positie hun hoofd zich bevindt. Zelfs met hun ogen dicht. Als een kat valt zorgt hij er direct voor dat hij met zijn lijf de goede kant op draait. Kop omhoog. Zonder erbij na te denken. Dat gaat helemaal vanzelf. Als een mens valt, draait hij vaak alle kanten op. Het gaat ook nog eens veel te snel. Wij kunnen gewoon niet zo snel reageren, maar bij een kat gaat dat dus anders. Tijdens een val draait hij eerst met zijn kop omhoog. Daarna rekt hij zich razendsnel uit, spreidt zijn poten opzij. Alsof hij zweeft. Door de parachutehouding remt de snelheid van de val al een beetje af. En omdat hij licht is, komt hij minder hard op de grond terecht. En dan heeft de kat in zijn poten nog extra veel spieren die als ingebouwde schokdempers de klap opvangen. En daarom kan een kat zelfs van hele grote hoogte vallen en op zijn pootjes terechtkomen. En daarna gewoon weer lekker wegwandelen. Ik zeg tot de volgende keer bij Waarom Daarom! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662696 107 2032-12-31T22:00:00+00:00 6528 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no evenwicht evenwichtsorgaan kat poot vallen https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-kentekenplaten-gemaakt-een-paspoort-voor-de-auto 2024-01-04T11:16:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24755.w613.r16-9.5dd3867.webp Hoe worden kentekenplaten gemaakt? | Een paspoort voor de auto Alle auto's hebben een kenteken. En ik vroeg mij af: Hoe worden kentekenplaten gemaakt? Goede vraag. Eerst even wat kenteken weetjes. Iedere auto heeft 2 kentekenplaten. En deze combinatie van cijfers en letters is het kenteken. Als je een nieuwe auto koopt, hoort daar altijd een nieuw kenteken bij. Het blijft ook altijd bij die auto horen. Je zou het dus het paspoort van de auto kunnen noemen. En is voor iedere auto uniek. Het kenteken bestaat altijd uit 6 tekens. Een kenteken van letters en cijfers en er staan altijd 2 streepjes tussen. Niet iedereen mag zomaar kentekenplaten maken. Er zijn maar een paar bedrijven in Nederland die dat mogen. Zoals deze kentekenplatenfabriek in Geldermalsen. Hier maken ze duizenden kentekenplaten per dag. Het maken van een kentekenplaat begint met een grote rol aluminium. Nog zonder kleur en zonder letters en cijfers. Eerst wordt de kromming uit de plaat gehaald en dat gebeurt in dit apparaat. Vervolgens gaat de strook aluminium door de oven. Die warmt het op zodat het materiaal wat er vervolgens op wordt geplakt goed blijft kleven. En dat materiaal is een soort gele folie. Eigenlijk gewoon een sticker. Het Nederlandse logo staat er ook al op, want dat is verplicht op Nederlandse kentekenplaten. En dan wordt de plaat gesneden en dan wordt een randje rondom de kentekenplaat geslagen. En dan hebben we een kale, gele kentekenplaat. In het donker kun je een kentekenplaat nog goed lezen, dat komt omdat er in het folie piepkleine glasbolletjes zitten. Met een vergrootglas kun je het goed zien. Als er licht valt op die kentekenplaat weerkaatsen die glasbolletjes het licht en daardoor is het kenteken nog goed zichtbaar. Deze machine drukt het kenteken in de plaat. Dat kan met de hand. Plaat ertussen, in de machine en die drukt zo het kenteken erin. Dan nog wat inkt op de letters. En dan hebben we hier de enige echte Klokhuis kentekenplaat. Maar in deze fabriek hebben ze ook een kentekenrobot. Die doet het automatisch. Deze robot kan wel 800 kentekens per uur maken en als het moet 15000 op een dag. Op kentekenplaten staan nooit klinkers. Dus geen A, E, I, O, U. Hiermee zou je beledigende woorden op de kentekenplaat kunnen zetten. Je kan er vast wel een paar verzinnen. Er is 1 uitzondering. Namelijk AA. Deze is alleen voor auto's van leden van het Koninklijk Huis. Kan ik Willem Alexander blij mee maken. Dus deze mocht eigenlijk helemaal niet, want de U mocht niet en de O en de I ook niet. Vooral omdat de O voor nul kan worden aangezien en de I voor 1. Dus nu ga ik de echte officiele Klokhuis kentekenplaat maken. Hartstikke mooi. Die zet ik op m'n auto. Zo nu heb ik echt een Klokhuis-auto. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662697 210 2032-12-31T22:00:00+00:00 5977 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no fabriek productieproces auto identificatie https://schooltv.nl/video-item/waarom-halen-we-met-kerst-een-boom-in-huis-een-versierde-kerstboom-met-lichtjes 2024-01-04T11:16:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24756.w613.r16-9.ebb3c9a.webp Waarom halen we met kerst een boom in huis? | Een versierde kerstboom met lichtjes En uw gastheer van vandaag is Bart Meijer. Hallo mensen. Van harte welkom bij Waarom Daarom. Vragen die in 1 minuutje zijn te beantwoorden, op te lossen of uit te leggen. En de vraag van vandaag is: Waarom hebben mensen eigenlijk een kerstboom in huis? De helft van alle Nederlanders heeft een kerstboom in huis ieder jaar. Dat kan een kleintje zijn of een knoepert van wel 2 meter hoog. Heel lang geleden rond het begin van onze jaartelling, haalde de Germanen, ik zal maar zeggen onze voorouders, in de winter takken van de bomen om in huis te versieren. En midden in de winter als de dagen korter en kouder werden viel het hen op dat sommige bomen zoals de spar mooi groen bleven. Ze geloofden dat deze bomen het eeuwige leven hadden en magische krachten. En op de kortste dag van het jaar op 21 december was het midswinterfeest en werd er gevierd dat vanaf die dag de dagen weer langer zouden worden. Het was dus eigenlijk een 'het-wordt-weer-langer-licht-feest'. En de magische spar stond voor de Germanen symbool voor het nieuwe begin. Later werd er door de christenen in diezelfde periode in de winter nog een groot feest gevierd: De geboorte van Jezus Christus. Dat is nog steeds ons kerstfeest natuurlijk. Geboorte is ook een nieuw begin en rond de 16de eeuw werden deze 2 tradities aan elkaar gekoppeld. Het lichtfeest en het vieren van de geboorte van Jezus. Een spar werd versierd met beeldjes, koekjes, lichtjes. En er werden vaak houten beeldjes naast de boom gezet die de geboorte van Jezus uitbeelden. Eerst was zo'n versierde boom alleen voor hele rijke mensen. Pas vanaf de tweede wereldoorlog was het in ons land ook voor andere gezinnen betaalbaarder geworden om een boom in huis te hebben. En nu als het kersttijd is zie je niet alleen bij de mensen thuis kerstbomen, maar ook in kantoorgebouwen, scholen, pleinen. En wie geen zin heeft in een gewone boom, die neemt gewoon een neppert. Dat was hem weer Waarom Daarom. Tot de volgende keer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662698 137 2032-12-31T22:00:00+00:00 26494 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no spar kerst boom traditie https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-klittenband-met-haakjes-en-lusjes 2024-01-04T11:16:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24757.w613.r16-9.cd201be.webp Hoe werkt klittenband? | Met haakjes en lusjes Hier is Timo van het Klokhuis kantoor! Hallo! Heb jij misschien een vraag? Jij? Jij? Heb jij misschien een vraag? Ja, hoe werkt klittenband? Nee dat weet ik niet, maar klitten in m'n haar vind ik vreselijk! Heb jij ook zo'n last van klitten in je haar? Ja. Vervelend is dat he. Weet je wat. Ik stuur Dolores wel naar de klittenbandfabriek want die heeft altijd van dat makkelijke haar. Die heeft nooit last van klitten. Is dat een goede vraag? Ja! Doei! Nou Timo dat is niet helemaal waar, want ik heb wel klitten in m'n haar. Maar bij mij ziet het er wel uit. Oh nee daar hadden we het niet over he. We hadden het over dit prachtige stukje techniek. Klittenband. En weet je wat zo mooi is? Je vindt het overal. In schoenen, in luiers, in tassen, om je snoertjes bij elkaar te houden, maar ook in vliegtuigen, ziekenhuizen en treinen. Voor vliegtuigen is wel 5 km klittenband nodig. Voor treinen 3 km. En het wordt voornamelijk gebruikt om bekleding vast te maken en om kabels bij elkaar te houden. Wist je dat klittenband eigenlijk per toeval is bedacht? In 1951 liep de Zwitser Georges de Mestral zich kapot te ergeren aan de zaadjes van deze distel in de vacht van zijn hond. Toen hij die zaadjes aan het uitpulken was, zag hij hoe ze zo goed vast bleven zitten. Namelijk, er zitten haakjes aan die zaadjes. En toen dacht hij weet je wat. Als ik daar nou lusjes bij bedenk, dan blijft het vast nog beter haken. Klittenband is gemaakt van nylon. Dat is een soort kunststof wat ook in tandenborstels en in panty's zit. Nou zijn er heel veel soorten klittenband. Bijvoorbeeld het standaard klittenband, het elastische klittenband (rekt lekker mee), het zelfklevende klittenband (dat kan je echt overal aan vast maken) en dubbelzijdig klittenband (dat kun je aan zichzelf vast maken). Hoeveel soorten klittenband er ook zijn, alle klittenband bestaat uit haakjes en lusjes. En een goed stuk klittenband, dus een klittenband wat goed plakt, bestaat uit 88 haakjes per cm2. Dus als we er even vanuit gaan dat dit goed klittenband is, dan hebben we het hier over 1000 haakjes. Als je klittenband tegen elkaar aanhoudt, grijpen de haakjes zich vast in de lusjes. Op het moment dat je er aan gaat trekken, dus er kracht op uit oefent, schieten die haakjes weer los. Dat is het scheurende geluid dat je hoort. Vervolgens sluiten de haakjes zich weer anders kan je het niet nog een keer gebruiken. Omdat dit klittenband nog wel eens in ziekenhuizen wordt gebruikt, bijvoorbeeld in operatiezalen om mensen vast te leggen voor hun eigen veiligheid, is het de bedoeling dat die lasnaad zo dicht mogelijk aansluit op de gesp. Daar mag geen ruimte tussen zitten, want in die ruimte kan vuil gaan zitten. In een operatiezaal moet alles zo steriel mogelijk zijn dus geen vuil. Dit klittenband is gelast aan dit gespje. Maar eerst voordat dat kan gebeuren moet die stukjes klittenband op maat worden gesneden. Vervolgens wordt door deze ultrasone lasmachine, das is lassen met geluid, wordt er een las gemaakt. En die lassen zijn echt supersterk. Ten eerste krijg je het met geen mogelijkheid meer los en ten tweede is dat sterk of is dit sterk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662699 244 2032-12-31T22:00:00+00:00 8661 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no gereedschap klittenband https://schooltv.nl/video-item/waarom-heeft-een-klok-12-uren-dat-hebben-we-te-danken-aan-de-grieken 2024-01-16T15:52:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24758.w613.r16-9.6296f2f.webp Waarom heeft een klok 12 uren? | Dat hebben we te danken aan de Grieken "En uw gastheer van vandaag is… Bart Meijer! Hee, ja, hallo mensen, daar zijn we weer, welkom bij Waarom? Daarom! Vragen die in een minuutje zijn te beantwoorden, uit te leggen, of op te lossen. En vandaag is de vraag: waarom heeft een klok 12 uur en niet bijvoorbeeld 9 of 10? Goeie vraag! Gaan we terug in de tijd. In de Oudheid waren mensen namelijk al bezig met het begrip tijd. De bevolking van de stad Babylon, en dan hebben we het over zo’n 4000 jaar geleden, die bepaalde al dat het een uur uit zestig minuten bestond en een minuut uit 60 seconden. Maar hoezo 60?! Nou, omdat ze in die tijd daar alles berekenden met het getal 60, ik weet ook niet waarom, maar dat wilden ze gewoon. Dat heette het 60-tallige stelsel, vonden ze nou eenmaal makkelijk. De Grieken en de Romeinen, die iets later leefden, vonden die tijdsindeling ook wel makkelijk en namen het over. Nou is het gekke dat niemand in die tijd nog had bedacht hoe lang een seconde duurde. De ene keer was dat echt een seconde, en de andere keer was dat… een seconde. Maar dan duurde die seconde weer langer dus het begrip tijd dat schommelde nogal. De Grieken bepaalden dat een dag voortaan uit 24 uur moest bestaan. En dat is nog niet alles, ze besloten ook dat een dag moest worden opgedeeld in twee delen, dag en nacht. Wel zo makkelijk. Pas ongeveer 1000 jaar geleden werd de mechanische klok uitgevonden. Vanaf toen duurden alle uren ook even lang want de mechanische klok was gewoon een stuk nauwkeuriger. Je kon dus altijd precies zien hoe laat het was, dag en nacht. Maar om er nou voor te zorgen dat de dag altijd op precies hetzelfde moment begon bedachten sterrenkundigen iets slims. Ze begonnen met het tellen vanaf middernacht, 0 uur dus, met twaalf uren voor en twaalf uren na het middaguur. Daarom heeft onze klok dus 12 uren. En dat doen we dus nog steeds, overal ter wereld. Dat was hem weer Waarom? Daarom! Tot de volgende keer, zelfde tijd! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662700 129 2032-12-31T22:00:00+00:00 26250 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no klok tijd Romeinen https://schooltv.nl/video-item/waarom-heeft-een-koe-vier-magen-een-grote-verteringsfabriek 2024-01-04T11:16:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24759.w613.r16-9.6606d36.webp Waarom heeft een koe vier magen? | Een grote verteringsfabriek Ik weet dat een koe gras eet en dat melk van de koe komt. Maar waarom heeft een koe 4 magen? En daarom is mijn vraag: Waarom heeft een koe 4 magen? Katrien jij bent dierenarts en je geeft les aan de Universiteit Utrecht dus jij weet heel veel van koeien. Nou is een koe een groot dier maar waar laten ze al die magen? Ongeveer hier zit de boekmaag. En ongeveer hier op de bodem ligt de lebmaag die doorgaat naar de darmen. En als we dan aan de andere kant kijken hebben we een hele grote pens. En als laatste hier hebben ze nog de netmaag. Kijk als je hier voelt kan je eigenlijk hier het gras voelen. Ja inderdaad ik voel het gras echt zitten. Maar is dit niet zielig. Nee daar voelt ze helemaal niks van. Dus dit is eigenlijk een hele grote zak gras. Ligt wel lekker eigenlijk. Dit is eigenlijk een model van alle magen die ik net heb getekend en staan allemaal met elkaar in verbinding. Hier de pens, de netmaag, de boekmaag en de lebmaag aan de andere kant. Slokdarm waar het eten naar binnen komt. En eigenlijk is het 1 groot vat die vier magen waar al het eten gehusseld wordt en waar het gras wordt gefermenteerd. Moeilijk woord voor afbraak door bacteriën. Koeien eten wel zo 8 tot 10 uur per dag en dan herkauwen ze ook nog eens 8 tot 10 uur. Op zo'n dag gaat er al gauw zo'n 100 kilo weidegras. Koeien op de boerderij eten naast gewoon gras ook kuilgras, mais, krachtvoer en soms ook nog wat andere grassen. Wij mensen zouden dit voedsel nooit kunnen verteren. Een koe kan dat dus wel, maar daar heeft ze wel die 4 magen voor nodig. Als een koe eet, kauwt ze de eerste keer niet zo heel goed op gras. Dat komt via de slokdarm die je hier ziet in de pens terecht. Dat is eigenlijk een groot mengvat. Die maag die trekt samen, die husselt het voer. Samen doet die dat met de netmaag die je hier ziet. Die heet zo omdat hij eigenlijk een hele mooie netstructuur heeft. Dus deze 2 magen trekken heel goed samen en de grove delen worden weer via de slokdarm weer omhoog geduwd zodat de koe weer kan herkauwen op het voer. Kauwt het een aantal keer, wordt het weer ingeslikt. Als de fijne deeltjes zijn uitgezakt, komt het van de netmaag in de boekmaag terecht. En dat heet zo omdat het eigenlijk allemaal hele mooie bladen zijn, bladen van een boek. Van de boekmaag gaat het door naar de lebmaag en dat is eigenlijk de echte maag van de koe. Net zoals mensen die hebben. Hier is het ook zuur. Hier kan het verteren dus echt beginnen. Ja. Hier begint het echte verteren. Van daaruit gaat het door de dunne darm in, dikke darm. Het is dus eigenlijk 1 grote verteringsfabriek? Ja eigenlijk hartstikke knap dat ie uit het stugge gras zoveel energie kan halen en ook nog zo'n lekker glaasje melk voor ons kan produceren. Inderdaad ja. Lekker bezig hoor dame. Doe maar je best met dat herkauwen want ik heb wel zin in een glaasje melk. Hier een hapje voor je pens, je boekmaag, lebmaag en je netmaag en dan uiteindelijk een lekker glaasje melk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662701 214 2032-12-31T22:00:00+00:00 18162 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no gras maag herkauwen koe verteren spijsvertering https://schooltv.nl/video-item/hoeveel-kun-je-besparen-bij-het-koken-simpele-trucjes 2024-01-04T11:16:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24760.w613.r16-9.1ecd74e.webp Hoeveel kun je besparen bij het koken? | Simpele trucjes Natuurlijk is het goed om aan het milieu te denken, maarja we letten ook een beetje op de centjes. En daarom heb ik weer een paar goede bespaar tips. En het is etenstijd dus we gaan lekker kokkerellen. Moet u nog koken? Ja. Dat komt goed uit! Er wordt elke dag gekookt en daarbij wordt water, gas en elektriciteit verbruikt. Met hele simpele trucjes kan je het verbruik beperken. Laat de kraan niet te lang open bij het afspoelen, met een teiltje kan het ook. Er hoeft niet veel water bij de aardappelen. Een klein laagje is voldoende. Als je daar op let kan dat een besparing opleveren van 5 euro per jaar. Scheelt weer water en energie. Zet het gas niet te hoog. Als de vlammen langs de pan gaan, gaat er veel warmte verloren. Kook niet te veel. Voor rijst bijvoorbeeld geldt 1 kopje voor 1 persoon. En voor spaghetti gebruik de handige spaghetti meter. 1, 2, 3, 4 personen. Gebruik zo vaak mogelijk deksels op pannen. Zo gaat er minder warmte verloren. Scheelt zo'n 20 euro per jaar. Voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal heeft berekent dat we per huishouden jaarlijks 110 kg aan goed voedsel weggooien. Oftewel 350 euro. En een kwart hiervan komt omdat wij teveel koken. Een gemiddeld huishouden kan jaarlijk gemiddeld 90 euro besparen door niet teveel te koken. Als u dit een jaar volhoudt dan bespaart u 20 + 22 + 90 + 5 = 137 euro. En het is nog goed voor het milieu ook. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662702 129 2032-12-31T22:00:00+00:00 5809 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no besparen energiebesparing koken energie gas https://schooltv.nl/video-item/waarom-smelt-je-lolly-in-je-mond-daar-zorgt-je-speeksel-voor 2024-01-04T11:16:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24761.w613.r16-9.5299f1a.webp Waarom smelt je lolly in je mond? | Daar zorgt je speeksel voor Hallo hier is Timo van het Klokhuis kantoor! Heb jij een vraag? Jij? Waarom smelt een lolly in je mond? Nou ik slik ze altijd in 1 keer door, met stokje en al. Dat is ongezond en gevaarlijk. Ik ga van die stokjes wel altijd kaarsrecht lopen. En aangezien ik een lolly expert ben, ga ik zelf naar de lollyfabriek. Was dit een goede vraag? Nee Timo, jij blijft op kantoor. Ik ben om deze ontzettend lastige vraag naar deze enorme snoepfabriek in Breda gekomen met al dat snoep. O nee, we gingen het hebben over de lolly he. Deze lolly's zijn gemaakt van dextrosepoeder. Dextrose is een soort suiker. Het dextrosepoeder wordt gemengd met een bindmiddel en gekookt. En dat bindmiddel zorgt ervoor dat alles bij elkaar blijft zitten. Als alles gekookt is, heb je gompap. Daar worden dan kleur- en smaakstoffen aan toegevoegd, zoals dit citroenzuur. Het deeg dat dan ontstaat wordt gedroogd waardoor je mooie, grote, droge dextroseblokken krijgt. Die worden vermalen tot poeder. Wanneer de dextrose gedroogd en gemalen is, komt het in deze enorme silo's terecht. Klaar voor de lolly's. Hier wordt de poeder heel hard in elkaar gedrukt waardoor lolly's worden gemaakt. Er worden hier 250 lolly's per minuut geperst. Klaar. Wanneer je een lolly in je mond stopt en je zuigt erop, dan smelt ie. Dat heeft te maken met de combinatie dextrose - speeksel. Want als je dextrose in een vloeistof doet bijvoorbeeld speeksel of water, dan valt het uit elkaar. Alles om ons heen bestaat uit moleculen. Dus water en dextrose ook. Als dit even de moleculen zijn en dit water, dan doe ik de dextrosemoleculen erbij. Nou zijn de watermoleculen sterker dan de dextrosemoleculen. Dus die watermoleculen gaan aan die dextrosemoleculen. En dat valt uit elkaar dus dan smelt het. En het grappige is, als dat dextrosepoeder helemaal is opgelost in speeksel op water dan zie je het niet meer. Het is er nog wel, want je proeft het nog. Hoe dan ook. Om een lolly te laten smelten heb je speeksel nodig. Lekker! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662703 218 2032-12-31T22:00:00+00:00 8844 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no fabriek snoep suiker https://schooltv.nl/video-item/waarom-wordt-magnesium-gebruikt-bij-het-turnen-een-soort-wit-poeder-dat-zorgt-voor-grip 2024-01-16T15:39:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24762.w613.r16-9.903697e.webp Waarom wordt magnesium gebruikt bij het turnen? | Een soort wit poeder dat zorgt voor grip Waarom gebruik je wit poeder bij het turnen? Dit is Cazimier. Europees junioren kampioen turnen. En inderdaad. Ook hij gebruikt van dat witte poeder, magnesium poeder. Super vet. Dankjewel. Volgens mij sta ik naast een toekomstig Olympisch kampioen. Nu op de ringen nog niet, daar moet je echt een stuk sterker voor zijn. Op sprong moet het zeker mogelijk zijn. Ook dat was weer geweldig. Nu stop je iedere keer voordat je met een oefening begint je handen in een bak met magnesiumpoeder. Ja dat klopt. Je hebt veel meer grip op ieder toestel eigenlijk. En op vloer en sprong doe je met je voeten dus dan smeer ik het ook onder m'n voeten. En dan heb ik daar ook veel meer grip omdat ik beetje zweetvoeten heb en dan glijd je tenminste niet weg. Allemaal voor grip. Ieder mens zweet. De een meer dan de ander en als je inspant zweet je nog meer. Want spieren geven warmte af en als je ze veel gebruikt dan helemaal. Je bloed vervoert de warmte van de binnenkant van je lichaam naar de buitenkant van je lichaam zodat de warmte via je huid weg kan. Als het van binnen nog te warm is, dan dringt er vocht door je huid naar buiten en dat gebeurt door de miljoenen zweetkliertjes die er door je lichaam zitten. De zweet zorgt er voor dat je lichaam steeds verder afkoelt als dat nodig is. Zweet is dus goed, maar niet als je je handen wilt gebruiken om ergens aan vast te klampen. Dan kun je bijvoorbeeld afdrogen met een handdoek, maar dat werkt niet goed en ook maar tijdelijk. Een bak met ijswater heeft geen zin, want daar worden je handen alleen maar natter van. Zand schuurt en het zorgt voor blaren en dat moeten we ook niet hebben. Dit dan. Magnesium en metaal. Zo worden je handen er niet droger van, maar als je dit verbrandt krijg je magnesiumpoeder. Dat schuurt niet en het neemt het vocht in je handen heel snel op. Hartstikke handig dus. Hier gebruik je niet alleen magnesiumpoeder maar ook nog iets anders. Ja ik gebruik hier ook suikerwater. Water met suiker en honing en stroop en alles wat je in je keuken vindt wat plakt. En dat gebruik ik op de brug. Omdat je op de brug niet alleen deze krachten hebt, maar ook naar voren waardoor je alleen nog maar aan 2 vingers hangt. Ik denk dat je door suikerwater net iets meer grip hebt en langer blijft hangen en de bewegingen er mooier uit gaan zien. Zo heeft iedere turner zijn eigen manier of meer grip te krijgen. Magnesium heeft ook een nadeel. De hele zaal wordt stoffig en als het op de grond terechtkomt kan je er ook nog over uitglijden. En daar hebben ze iets op gevonden: vloeibaar magnesium. En als dat opgedroogd is, worden je hande stroever. Ga maar even opzij, laat mij maar. Goed gedaan man. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662704 231 2032-12-31T22:00:00+00:00 11879 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no gymnastiek sport turnen metaal https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-magnetron-microgolven-zorgen-voor-botsende-moleculen 2024-01-04T11:16:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24763.w613.r16-9.085786a.webp Hoe werkt een magnetron? | Microgolven zorgen voor botsende moleculen Vandaag aan de beurt: de magnetron. Wat zit erin? Een kookkamer, een bedieningspaneel, een transformator, een condensator, een magnetronbuis, een ventilatortje en natuurlijk een stekker. Allereerst het bedieningspaneel met de knopjes om de tijd en de stand in te stellen. Aan de binnenkant zit een microchip om dat te regelen. En een belletje. Maar wat gebeurt er nou als de magnetron aan gaat? Met de stekker halen wij 220 volt uit het stopcontact en dat gaat naar de transformator die hier zit. Samen met deze condensator wordt daar met een ingewikkelde elektrische truc 4000 volt van gemaakt. Maar wordt die 4000 volt dan voor gebruikt? Die gaat hier naar toe. Het hart van de magnetron: de magnetronbuis. Dit is een vacuüm gezogen pijpje met aan de buitenkant 2 magneten. Stel nou dat ik hem zo overdwars doorzaag. Dan krijg je deze prachtige doorsnede van een buis. Die lijkt eigenlijk op een taart met allemaal taartpunten. Hier in het midden zit een koperdraad. En die zorgt voor de toevoer van de elektriciteit. De magneten aan de buitenkant maken een magnetisch veld. En daardoor gaan er bundels van elektronen van binnen naar buiten. Daar botsen ze tegen de buitenkant van de buis en in een U-vorm gaan ze weer terug. En dit gaat echt in een enorme snelheid. Zo'n buis schrijft wel 5 biljoen van dit soort U-tjes per seconde. En als elektriciteit zo snel reist dan krijg je microgolven: microwaves. Met een antenne worden de microgolven uit de buis een verdeler ingestuurd. Die verdeelt de microgolven over de kookkamer. Die kookkamer is van metaal en metaal werkt voor microgolven als een spiegel. Die zorgt ervoor dat ze alle kanten op stuiteren. Vervolgens zorgt een draaiplateau ervoor dat het verwarmde ding van alle kanten wordt begolfd. Wat doen die golven nou precies. Stel ik zet een beker water in de magnetron. Dat water bestaat uit allerlei moleculen. Die microgolven geven hun energie af aan die watermoleculen. En die watermoleculen gaan alle kanten op bewegen. Dus die botsen tegen elkaar aan. Alle kanten op. Dat geeft wrijving en daardoor wordt het water warm. Ah hij is klaar. Trouwens. Het is echt levensgevaarlijk om dit soort apparaten zelf uit elkaar te halen. Moet je niet doen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662707 198 2032-12-31T22:00:00+00:00 14451 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no koken eten elektronica https://schooltv.nl/video-item/waarom-dragen-vrouwen-of-meisjes-make-up-lippenstift-oogschaduw-en-mascara 2024-01-04T11:16:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24764.w613.r16-9.b304ef7.webp Waarom dragen vrouwen of meisjes make-up? | Lippenstift, oogschaduw en mascara En uw gastheer van vandaag is Bart Meijer. Hallo allemaal! Leuk dat jullie weer kijken naar Waarom Daarom! Vragen die in 1 minuut zijn op te lossen, uit te leggen of te beantwoorden. En de vraag van vandaag is: Waarom dragen vrouwen of meisjes make-up? Ja waarom eigenlijk? Goede vraag! Je ogen opmaken. De lippen rood. Of je wangen een kleurtje. Elke vrouw of meisje heeft zo zijn eigen redenen om make-up te dragen. Oudere dames willen er met make-up iets jonger uitzien. En tienermeisjes juist weer ouder. Maar met make-up kun je ook iets verbergen. Bijvoorbeeld als je een pukkel hebt. Of iets extra's laten opvallen, bijvoorbeeld knal rode lippen. Met make-up kan je de boel eigenlijk een beetje oppoetsen. Make-up wordt al eeuwenlang overal in de wereld gedragen. De oude Egyptenaren gebruikte 3000 jaar v. Christus al poeders, oogpotloodjes, poeders en huidcrèmes. Niet alleen vrouwen maar ook mannen droegen donkergroene make-up rond de ogen om er mooier uit te zien, maar ook om de ogen te beschermen tegen oogziektes. In de make-up zaten namelijk geneeskrachtige middelen om de ogen te beschermen tegen zonneschittering of het stof van zandstormen. Later werd en gitzwart houtskool gebruikt rond de ogen. En tot op de dag van vandaag wordt er voornamelijk in het midden-oosten en Zuid-Azië is het nog steeds zo. Zelfs bij kinderen. Kool zou namelijk scheelheid voorkomen en negatieve blikken van mensen verjagen. Ook wel het boze oog genoemd. In ons land is het meestgebruikte make-up de mascara-roller. Die smeer je op je wimpers om je wimpers langer, groter of gekrulder te laten lijken. Maar persoonlijk vind ik met naturel ook niks mis. Als je maar niet overdrijft. Dit was het weer Waarom Daarom. Tot de volgende keer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662708 120 2032-12-31T22:00:00+00:00 11652 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no Egypte make-up https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-mueslirepen-gemaakt-van-recept-bedenken-tot-verpakken 2024-01-04T11:16:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24765.w613.r16-9.fa2a2e1.webp Hoe worden mueslirepen gemaakt? | Van recept bedenken tot verpakken 's Ochtends lust ik graag een kommetje muesli. Maar in plaats door er melk of yoghurt door te doen kan je er ook van dit soort mueslirepen van maken. Maar hoe krijg je nou van dit losse muesli, zulke stevige repen? Deze hal staat helemaal vol met ingrediënten voor de mueslirepen. Natuurlijk staan er hele grote zakken muesli, maar in mueslirepen kan je van alles stoppen: Rozijnen, hazelnoten, haver, stukjes gedroogde appel. Ze gooien natuurlijk niet alles zomaar door elkaar heen. De ingrediënten moeten een beetje in verhouding zijn anders krijg je een rozijnenreep of haverreep. En daarom gaan experts eerst een recept maken en daarin bepalen ze precies hoeveel muesli, haver, gepofte rijst er in een mueslireep moet. En dat recept zetten ze in de computer. En de machine die de mueslirepen maakt, gebruikt dat recept. Die kan geheel automatisch aan de slag met het maken van mueslirepen. Wel honderden per minuut. De zakken met ingrediënten worden boven deze zuigers gehangen. En hiermee haalt de machine precies de hoeveelheid uit de zakken hoeveel hij nodig heeft. Er is ook nog een losse, handmatige bak. Zo kan je een keer iets heel anders aan je recept toevoegen, bijvoorbeeld gedroogde appelstukjes. Het is belangrijk dat de ingrediënten goed mixen, want anders heb je een reep met aan de ene kant alleen maar appel en aan de andere kant alleen muesli. En dat is natuurlijk niet zo lekker. Als alles goed gemengd is, wordt het in kleinere porties verdeeld. In deze ketel zit het geheim van een stevige mueslireep: stroop. Via deze leiding wordt de stroop door de ingrediënten gespoten. Omdat de stroop meer dan 100 graden is, dus heel vloeibaar, mengt hij goed met de muesli. Er ontstaat een heel plakkerig mengsel. Als de stroop straks afkoelt, wordt het taai en plakt de muesli aan elkaar. Maar dan heb je nog geen reep? Daarom wordt het plakkerige, hete mueslimengsel uitgesmeerd over deze grote lopende band. Daarna gaat het onder deze zware wals door. De wals drukt het mengsel in elkaar en maakt het platter. Die brede plak muesli gaat onder allemaal messen door en daarmee in lange repen gesneden. Die zijn natuurlijk veel te lang om verpakt te worden en daarom worden ze met dat mes in de juiste stukken gehakt. Nu kan de fabriek nog lekker wat chocolade, of in dit geval yoghurt, aan de mueslirepen toevoegen. Deze gaan onder de yoghurtdouche. De mueslirepen zijn nu bijna klaar, maar voordat ze in de winkel liggen, moeten ze nog verpakt worden. Om goed in de verpakkingsmachine te komen, moeten alle mueslirepen recht liggen. Dit apparaat controleert of de mueslirepen de juiste vorm hebben. En zo niet dan worden ze eruit gekiept. De mueslirepen schieten in de voorkant van een open doosje en ze vouwen het doosje dicht. Die repen gaan in dozen. Klaar voor vertrek. En natuurlijk moeten er af en toe doosjes gecontroleerd worden op kwaliteit en dat lijkt me een perfect klusje voor mij. Nou goedgekeurd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662709 237 2032-12-31T22:00:00+00:00 5678 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no fabriek productieproces graan koek https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-de-computermuis-vernoemd-naar-een-muis-een-apparaatje-met-staart 2024-01-04T11:16:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24766.w613.r16-9.5c4ff34.webp Waarom is de computermuis vernoemd naar een muis? | Een apparaatje met staart En uw gastheer van vandaag is Bart Meijer. Hallo allemaal vanuit Beeld en Geluid. Welke vraag gaan we vandaag uitleggen, oplossen of behandelen in Waarom Daarom. Vragen die je in 1 minuutje kunt beantwoorden. En de vraag van vandaag is: Waarom heet een computermuis een computermuis? Goede vraag. We beginnen bij het begin. Het was 1963-1964 en 2 Amerikanen vonden de eerste computermuis uit: Douglas Engelbart en William English. Alleen ze hadden nog geen naam voor het beestje. Ze noemde het 'XY position indicator for a display system'. Wat in het Nederlands zoiets is als de 'XY positieaanwijzer voor een beeldschermsysteem'. Maar dat krijg je natuurlijk niet uit je mond. Zo van 'He! Heeft iemand mijn XY position indicator for a display system gezien?'. Of 'Mijn XY positieaanwijzer voor een beeldschermsysteem is ermee opgehouden!'. Nee dat werkt niet. Dat hoor je zelf ook. Er moest een oplossing komen. Omdat dat apparaat een beetje leek op een muis en hij bovendien een staart had, was de bijnaam geboren. Al was het wel zo in de jaren '70 die oermuis nog helemaal niet op een echte muis leek. Het was meer een olifant. Kijk maar. Groot, lomp, er zat maar 1 knop op. Later werd het beter. 3 knoppen, maar je moest nog steeds hard drukken voordat er iets gebeurde. Tegenwoordig zijn ze allemaal snel en klein. De vraag is dan ook of die muis zal blijven, want je hebt tegenwoordig hele handige pennetjes. En bovendien kun je ook steeds vaker je vinger gebruiken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662710 104 2032-12-31T22:00:00+00:00 4526 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no computer muis uitdrukking https://schooltv.nl/video-item/waarom-hebben-we-een-oorlel-vroeger-konden-we-er-beter-door-horen 2024-01-04T11:16:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24767.w613.r16-9.3a4dcc6.webp Waarom hebben we een oorlel? | Vroeger konden we er beter door horen En uw gastheer van vandaag is Bart Meijer! Hallo allemaal vanuit Beeld en Geluid. Welke vraag gaan we vandaag uitleggen, oplossen of behandelen in Waarom Daarom. Vragen die je in 1 minuutje kunt beantwoorden: Waarom hebben mensen eigenlijk een oorlelletje? Ja waarom eigenlijk? Dit is hem: je oorlelletje. Je oorlel bestaat vooral uit vetweefsel. Maar er zit ook gevoel in, want er loopt vanuit je nek een zenuw naartoe. Oorlelletjes heb je echt in soorten en maten: groot, klein, dik, dun. Aan je schedel vastgegroeid of juist los. Oorspronkelijk had je oorlelletje een belangrijke functie. Oren waren vroeger groter. Je oorlelletje was een onderdeel van je oorschelp. Je kon toen meer en beter horen en dat was belangrijk als je bijvoorbeeld moest vluchten. Nu is luisteren naar gevaar allang niet meer zo belangrijk. Door de eeuwen heen heeft het oorlelletje zijn functie verloren. Maarja dat betekent niet dat we hem niet meer gebruiken. Vrouwen bijvoorbeeld hangen hem vol met sieraden (gaan ze wel heel ver in). Sporters gebruiken het om hun hartslag te meten. Het oorlelletje is dus nog lang niet afgeschreven. Dat was hem weer Waarom Daarom. Tot de volgende keer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662711 84 2032-12-31T22:00:00+00:00 5778 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no oor horen https://schooltv.nl/video-item/plastic-recyclen-hoe-doe-je-dat-van-oude-fles-naar-nieuwe-fles 2024-01-16T16:22:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24768.w613.r16-9.f68721f.webp Plastic recyclen, hoe doe je dat? | Van oude fles, naar nieuwe fles Ik kan dit flesje natuurlijk gewoon weggooien. Dan wordt het verbrand en wat er overblijft is vervuilende rook en as. Maar dat is eigenlijk helemaal niet nodig, want van dit flesje kan prima een nieuw flesje gemaakt worden. Nou zou je denken: plastic is plastic. Maar dat is helemaal niet zo. Er zijn heel veel verschillende soorten plastic. Je hebt het welbekende polypropeen. Daar zijn de dopjes van gemaakt, margarinekuipjes en bijvoorbeeld plantenbakken. Polystyreen, ook wel bekend bij hardwerkend kantoorpersoneel: plastic bekertjes, piepschuim en wegwerpservies. Polyvinylchloride, of PVC: zwembandjes, regenkleding, tuinslangen en regenpijpen. En natuurlijk het bekende polyetheentereftalaat, oftewel de pet in de PET-fles. Al deze verschillende soorten plastic hebben allemaal andere eigenschappen. Dus als je dit allemaal door elkaar heen gaat smelten, ontstaat er plastic waar je weinig van kan maken. Daardoor worden onze plastic flessen apart ingezameld, zodat je 1 soort plastic bij elkaar hebt. De flessen worden in elkaar geperst tot een baal en die balen worden hier bij het recyclebedrijf afgeleverd. Nou weegt 1 zo'n fles niet zo heel veel, maar 8000 flessen in zo'n baal 350 kg. Het is niet zo dat ze de flessen wassen en dan weer opnieuw vullen. De plastic wordt omgesmolten tot nieuwe flessen. Dat is hygiënischer en zo'n geperste fles neemt veel minder ruimte in beslag als het vervoerd wordt. De balen met flessen gaan in de fabriek de shredder in. Dat is een grote hakmachine die de flessen in kleine stukjes hakt. Al deze stukjes gaan dan op de lopende band, deze moet al het metaal tussen het plastic vandaan halen, zoals deze sleutels. De plastic snippers gaan in een grote bak met water en daar worden ze gewassen, maar hier gebeurt nog iets belangrijks. De Pet-fles zelf bestaat ook uit verschillende soorten plastic: de dop, de fles en het etiket. Die verschillende soorten plastic worden tijdens het wassen van elkaar gescheiden. Wat naar de bodem zakt is het plastic van de fles zelf. Wat naar boven komt is het plastic van de etiketten en de doppen. Dat wordt later ook weer van elkaar gescheiden. Het doppenplastic wordt gebruikt om draag pallets van te maken en van het plastic van de etiketten worden bloempotten van gemaakt. Het plastic van de flessen gaat daarna in een heet bad met wasmiddel tot al die stukjes plastic brandschoon worden. De gewassen en gemalen stukjes plastic worden via deze blauwe buis de oven in geblazen en daar wordt het wel 300 graden. De plastic smelt tot een grote, dikke brei. Daarna wordt het plastic door een vorm geperst. Hierdoor ontstaan hele lange spaghettislierten van plastic. Die lopen hier door een waterbak om af te koelen. Aan het eind gaan de slierten een hakmachine in en worden er kleine korrels van gemaakt. En zo krijg je schone, zuivere plastic korrels. Al die korrels gaan naar een frisdrankfabriek en daar worden ze omgesmolten tot 1 miljoen nieuwe frisdrankflessen. En zo sparen we met recyclen heel veel grondstoffen en heel veel energie uit, maar als je echt een beetje duurzaam bent dan vul je je flesje gewoon nog een keertje zelf. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662712 228 2032-12-31T22:00:00+00:00 59223 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no fles smelten plastic recyclen https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-poedersuiker-gemaakt-een-verzameling-van-kleinste-suikerkorrels 2024-01-04T11:16:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24769.w613.r16-9.9ad1d6f.webp Hoe wordt poedersuiker gemaakt? | Een verzameling van kleinste suikerkorrels Hoi ik ben Levi. Ik eet heel vaak pannenkoeken en ik doe er altijd poedersuiker op. Ik wil heel graag weten hoe poedersuiker wordt gemaakt. Poedersuiker. De naam zegt het al. Poeder gemaakt van suiker. Suiker komt van nature uit de suikerbiet die op het land groeit. In de suikerfabriek wordt de suiker uit de suikerbiet gehaald. Voor poedersuiker wordt suiker heel erg fijn gemalen. Zo, even kijken. Dit lijkt al heel erg op poedersuiker. Niet elke suikerkorrel is geschikt voor poedersuiker. De ene suikerkorrel is beter voor bastaardsuiker en weer een ander is beter voor suikerklontjes. In de fabriek zeven ze daarom eerst de juiste suikerkorrel eruit. Nou is dit gewoon een huis-tuin- en keukenzeef, maar in de fabriek hebben ze een hele zeefmachine. Die is hier in het klein nagebouwd. Kijk, de grootste korrel in de grofste zeef en de korrels worden steeds kleiner. Tot uiteindelijk de fijnste korrel overblijft. Die kan je bijna niet zien zelfs. De suiker die ze hier in de fabriek in Puttershoek gebruiken, wordt aangevoerd vanaf de suikerfabriek en in deze grote silo's opgeslagen. Als ze de suiker nodig hebben gaat het via deze enorme buis naar de poedersuikerfabriek. Via een lange transportband komt er nog ongezeefde suiker van de silo's de fabriek in. De suiker gaat zo de zeefmachine in en die zit echt enorm te schudden. Wat we net dus in het klein zagen, is dit dus in het groot. En moet je kijken wat een enorme zeven er in dat apparaat zitten. Een hele grote zeef, maar hele kleine gaatjes. De juiste korrels voor de poedersuiker, die worden hier opgeslagen. Via deze buis wordt de suiker de poedermolen ingeblazen. We kunnen er niet in kijken maar dit is echt het hart van de poedersuikerfabriek. Hierin wordt de suiker precies goed gemalen voor in de poedersuikerbus. Het is dus fijner dan een zandkorrel. Uiteindelijk gaat het via deze buis en komt het daarin terecht. De verse poedersuiker komt in grote zakken terecht. Vervolgens gaat het naar de afvulmachine en daar worden de poederbussen gevuld. Dekseltje open en strooien maar. Mmm, doe mij maar meer van dit soort vragen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662713 208 2032-12-31T22:00:00+00:00 6384 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no suiker suikerbiet productieproces https://schooltv.nl/video-item/de-robot-dansen-hoe-gaat-dat-met-horten-en-stoten 2024-01-04T11:16:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24770.w613.r16-9.6ae4ef6.webp De robot dansen, hoe gaat dat? | Met horten en stoten Ja die ken ik, dat is de robot. Goed gezien. Onder welke dansstijl valt dit? Dit valt onder de dansstijl popping. Hoe beginnen we? Het belangrijkste is dat je je lichaamsdelen los van elkaar beweegt. Je maakt ook vaak gebruik van mime. Oh dan vertel je een verhaal. Het belangrijkste daarbij is dat je na elke beweging stopt. Maar het aller, aller belangrijkste is dat je geen emotie toont en je in de robotmodus gaat. Dus daar gaan we, robot. Rechter arm eerst. 1, 2, stop. Andere arm. 1, 2, stop. Dan gaan we draaien op onze hielen. Stop. Nu het allermoeilijkste. Denk maar aan een duif. Doe dit. Alleen je hoofd. De rest van je lichaam blijft stokstijf staan. Alleen je hoofd. Hoofd terug. Lichaam terug. En terugdraaien vanaf de hielen. Stop. Dat was hem. Zegt ie. Muziek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662714 132 2032-12-31T22:00:00+00:00 10288 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no muziek dansen robot https://schooltv.nl/video-item/kun-je-bellen-in-de-ruimte-telefoneren-vanaf-de-maan 2024-01-04T11:17:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24771.w613.r16-9.d0611dd.webp Kun je bellen in de ruimte? | Telefoneren vanaf de maan Kun je bellen in de ruimte? Wow op de maan! Prachtig! Daar de zon en al die kraters. Dit moet ik echt aan mijn familie vertellen. Geen bereik. Dat is natuurlijk logisch want op de maan zijn geen zendmasten. Je kan dus niet bellen in de ruimte. Wacht heel even. Er zijn al heel veel mensen in de ruimte geweest, ook op de maan, en die hadden allemaal contact met de aarde. Informatie doorgeven via de telefoon gebeurt door middel van radiostraling. Zendmasten op aarde zorgen ervoor dat de straling overal komt. Niet helemaal overal, dat merk je bijvoorbeeld als je telefoon geen bereik heeft. Maar hier in de ruimte is ook geen bereik. Daarvoor staan die zendmasten veel te ver weg. En toch kan de radiostraling hier komen. Dat doen ze met behulp van communicatiesatellieten. In de ruimte kan je daarom in een ruimtestation bellen, maar zodra je buiten het stationnetje komt, heb je wel bereik maar kan je niks horen. Maarja als je niks hoort kan je ook niet bellen. Maar waarom hoor je in de ruimte niets? Dat heeft met lucht te maken. Hier op aarde is overal om ons heen lucht. Lucht bestaat uit hele kleine deeltjes. Je ziet ze niet, maar ze zijn er wel. Geluid verplaatst zich door die deeltjes te laten trillen. Dat kan ik laten zien. Het geluid wat uit de speaker komt, brengt luchtdeeltjes in beweging. Die botsen tegen degene ernaast en die weer tegen daarnaast tot ze uiteindelijk de suikerkorrels in beweging brengen. Ze beginnen helemaal te dansen. Dat kan natuurlijk niet als er geen luchtdeeltjes zijn. Dan hoor je niks. Deze wekker maakt enorm veel herrie, maar als ik hem nou onder een stolp zet en ik zuig de lucht eruit met behulp van een vacuümpomp. Bijna alle luchtdeeltjes worden hier nu uitgezogen. Je ziet het hamertje nog wel bewegen, maar je hoort de wekker eigenlijk niet meer rinkelen. Onder de stolp zijn geen deeltjes meer waarmee de geluidstrillingen zich kunnen verplaatsen. Maar als ik die pomp nou uitzet en ik laat weer lucht in de stolp dan hoor je hem weer. Dus ja. In de ruimte kun je bellen, maar alleen als er radiostraling is voor bereik en lucht om te kunnen horen. Maar buiten het ruimtestation, op de maan bijvoorbeeld... Mam, nee ik sta niet echt op de maan. Maak je nou niet ongerust, dit is gewoon een studio. Anders zou je me toch ook niet kunnen horen. Ja het is hier hartstikke leuk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662715 239 2032-12-31T22:00:00+00:00 13744 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no ruimtevaart bellen geluid ruimte astronaut telefoon https://schooltv.nl/video-item/hoe-worden-schaatsen-gemaakt-een-schoen-een-stuk-staal-en-een-scherp-ijzer 2024-01-16T16:17:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24772.w613.r16-9.7a24e1d.webp Hoe worden schaatsen gemaakt? | Een schoen, een stuk staal en een scherp ijzer Het is winter. Het is koud, het vriest. Er ligt ijs dus iedereen wil nu schaatsen hebben. Om te zorgen dat er op dat moment genoeg schaatsen zijn voor iedereen, moeten ze in de zomer al gemaakt worden. In deze fabriek worden verschillende soorten schaatsen gemaakt. Maar ze hebben allemaal 2 dingen gemeen: de schoen en de schaatsbuis met schaatsijzer. Het is ontzettend belangrijk dat je schaatsen lekker zitten. Daarom worden de schaatsen voor profschaatsers op maat gemaakt. Als eerst wordt er een gipsafdruk van de voet gemaakt. Dit is die van Ireen Wüst en deze is van Sven Kramer. Dus zo zien de voeten van winnaars eruit. Aan de hand van zo'n gipsafdruk wordt een kuipje gemaakt, zeg maar de bodem van de schoen. Hier maken ze dat kuipje. Het kuipje is heel belangrijk, want die bepaalt de pasvorm. Gaat naar de schoenfabriek en daar wordt de leren schoen er omheen gemaakt dus het kuipje zit er nog in zodat de schoen perfect om de voet van de schaatser past. De schoen is klaar, maar er moet nog wel een schaats onder. Het begint allemaal met een plat stuk staal. Van deze enorme rol worden de platte stukke staal hier precies op maat afgesneden. Dat is dan de basis van de schaatsbuis. Dit platte stuk metaal gaat vervolgens in de pers en die duwt hem in die ronde buisvorm. Onder in die buis zit een gleuf en in die gleuf komt het ijzer waarmee je over het ijs glijdt. De schaatsijzers gaan met 220 stuks tegelijk in een grote slijpmachine. Je ziet het niet zo heel goed, maar die machine schommelt een beetje. En daardoor maak je die schaatsijzers aan de onderkant een heel klein beetje bol. Het is belangrijk dat die stalen niet helemaal plat zijn aan de onderkant, anders schuur je over het ijs en dan kun je heel moeilijk sturen. Bij het afgerond ijzer kun je wel goed draaien. Dat geslepen staal wordt in de gleuf van de buis geplaatst en dan worden ze aan elkaar gelast door deze machine. Het is heel lastig om te zien, maar het schaatsijzer is dus niet helemaal recht. Hoe rechter de schaats, hoe sneller en makkelijker je schaatst. Daarom hebben ze een machine die het schaatsijzer kaarsrecht maakt. Op de duizendste mm. De machine kijkt me de laser hoe recht de schaats is en buigt hem daarop bij. De robot slijpt de zijkanten van de schaats op mooie rondingen. En dan worden de nopjes erop geplaatst. En hier wordt uiteindelijk de schoen aan vast gemaakt. De op maat gemaakte schaatsen van Sven en Ireen worden straks opgehaald, maar het grootste gedeelte van de schaatsen gaan het enorme magazijn in, klaar voor de winter. Dus tot die tijd... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662716 242 2032-12-31T22:00:00+00:00 15906 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no schaatsen winter sport schaats productieproces https://schooltv.nl/video-item/waarom-schaatsen-we-rondjes-tegen-de-klok-in-kracht-zetten-met-het-rechterbeen 2024-01-04T11:17:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24773.w613.r16-9.5e9389b.webp Waarom schaatsen we rondjes tegen de klok in? | Kracht zetten met het rechterbeen En uw gastheer van vandaag is Bart Meijer. Hallo allemaal. Welkom bij Waarom Daarom. Vragen die in 1 minuutje zijn te beantwoorden, zijn op te lossen, zijn uit te leggen. En de vraag van vandaag is: Waarom schaatsen we op de schaatsbaan rondjes tegen de klok in? Goede vraag. Op deze vragen doen namelijk heel veel verhalen de ronde. De meestvoorkomende heeft te maken met rechtshandigheid. Of beter gezegd rechtsvoetigheid. Zo'n 85 tot 90 procent van de mensen is rechtshandig en daarom meestal ook rechtsvoetig. Mensen hebben rechts als favoriete voet of hand door bijvoorbeeld een penalty te nemen of te steppen. Het rechterbeen van deze mensen is dan net iets sterker dan het linkerbeen. Dus het rechterbeen is meer geschikt voor zware taken zoals het schaatsen van een bocht op de ijsbaan. Dus voor veel mensen is het dus makkelijker om die bocht linksom te nemen dus tegen de klok in. Met het rechterbeen kun je meer kracht geven wat heel handig is als je de bocht heel snel wil nemen. Daarom schaatsen we op de schaatsbaan tegen de klok in. Wist je dat duizenden jaren geleden sporters ook al linksom gingen bij sportwedstrijden? In het oude Rome werden de populaire paardenrennen linksom gehouden. Veel sporten hebben deze traditie overgenomen. Zoals bijvoorbeeld het baanwielrennen. Sterker nog, als je stiekem de andere kant op gaat en die bocht rechtsom neemt, word je gewoon gediskwalificeerd. Vandaar dat alle rondjes gewoon linksom gaan. Dit was hem weer Waarom Daarom. Tot de volgende keer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662717 98 2032-12-31T22:00:00+00:00 10038 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no wielrennen atletiek sport schaatsen https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-een-skateboard-gemaakt-meerdere-lagen-hout-en-glasvezel 2024-01-16T16:03:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24774.w613.r16-9.a798c74.webp Hoe wordt een skateboard gemaakt? | Meerdere lagen hout en glasvezel Skateboarden is een oorspronkelijk Amerikaanse sport die 50 jaar geleden ontstaan is. De sport is ontwikkeld door golfsurfers die ook als er geen golven waren, wilden surfen. Dus gingen er wieltjes onder hun bord en hup het land op. Maar hoe wordt zo'n skateboard nou gemaakt? Alle grote skateboardmerken zitten in het buitenland. In Nederland zijn er daarom geen grote fabrieken die duizenden skateboards machinaal maken. Skateboards van Nederlandse bodem worden met de hand gemaakt. Zoals hier in de werkplaats van Jorrit. Hij maakt al 12 jaar skateboards en heeft er al honderden gemaakt. Als je nou zo'n skateboard gaat maken, waar begin je dan mee? Ik begin eigenlijk met het tekenen van de vorm van het skateboard op de plank. Een skateboard wordt niet uit 1 stuk hout gemaakt. Dat is namelijk niet zo stevig en een skateboard krijgt heel wat klappen te verduren. Daarom maakt Jorrit gebruik van meerdere dunne planken. Wat je nu hier op legt, wat is dit? Dit is glasvezel. Glasvezel? Dit? Dit doe ik tussen de lagen hout zodat het board steviger wordt en langer de juiste vorm behoudt. Glasvezel ziet eruit als een lap stof maar is een heel sterk kunststof. Ideaal dus voor een skateboard. De lagen zijn nu op elkaar geplakt, maar moeten nog drogen. Om het nog steviger te krijgen, legt Jorrit hem in een pers. Het gaat in een grote zak, waar hij alle lucht uit zuigt. Zo trekt het vacuüm en worden de planken tegen elkaar aan geperst. Maar er gebeurt nog iets in de pers. Een skateboard is namelijk niet een kaarsrechte plank. Als je goed kijkt, zie je dat er een kromming in zit. Zou je board nou helemaal rechts zijn, net als deze plank, dan zou hij door het gewicht te veel doorbuigen en zelfs kunnen breken. Daarom legt Jorrit de planken op een mal. Dit is zo'n mal en als je goed kijkt, zie je dat hier ook zo'n bolling in zit. Als je die rechte plank over een mal heen perst, dan komt die kromming ook in de plank, dus je skateboard en wordt hij extra stevig. De gelijmde plankjes zitten in de pers en nou 24 uur wachten tot het weer droog is. Het is nu helemaal droog. Nu kan Jorrit de vorm uit het board zagen. Als Jorrit het board grof heeft uitgezaagd, kan hij voorzichtig de randen gaan schuren en hem precies op maat maken. Dan nog gaten boren waar straks de wielen ingeschroefd worden. Het skateboard heeft zijn vorm en het zou ook wel leuk zijn om er een leuk plaatje erop krijgt. Dus kunnen we hier niet een mooi Klokhuis board van maken? Ja dat kan. Maar hoe spuit je hier dan van die mooie rechte plaatjes op? Dat doen we door middel van sjablonen. Dat is eigenlijk een omgekeerde sticker die op bord wordt geplakt en gespoten en alles wat open is, blijft op het bord staan. Tadaa! Ons eigen Klokhuis board. Dankjewel Jorrit. Nou moeten er alleen nog wat wieltjes onder en wat griptape aan de bovenkant zodat ik er niet afglijd als ik straks 100 km/u ga. Ik heb nu een vet board, ik moet alleen nog even leren skaten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662718 236 2032-12-31T22:00:00+00:00 7362 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no skaten skateboard surfen https://schooltv.nl/video-item/kunnen-olifanten-ruiken-met-hun-slurf-oppakken-drinken-zuigen-en-ruiken 2024-01-16T16:01:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24775.w613.r16-9.f782c87.webp Kunnen olifanten ruiken met hun slurf? | Oppakken, drinken, zuigen en ruiken Kunnen olifanten ruiken met hun slurf? Wauw! Wat een enorme beesten hé. Kijk dat daar is Chamundi. En dit mannetje in dierenpark Amersfoort wordt vergezeld door 4 dames: Warwar, Kina (dat is die kleine), Mimi en Indra. Omdat olifanten geen handen met vingers hebben, doen ze heel veel dingen met hun slurf. Die slurf is eigenlijk een soort uitgegroeide bovenlip. En hij is, net als de rest van hun lichaam, heel ruw. Alleen al een slurf van zo'n volwassen dier weegt al 150 kg en die slurf zit helemaal vol met spieren en daardoor is hij heel beweeglijk en heel krachtig. Laten we testen wat ze allemaal met hun slurf kunnen. Allereerst een appel in water, kijken of Indra die met haar slurf kan pakken. Nou dat is blijkbaar een eitje voor een olifantenslurf. Maar dan gaan we het moeilijker maken: een plakje appel. Jahoor, hoppakee, dat gaat zo naar binnen. Kijken of ze al deze kleine stukjes brood ook kan oppakken. Als je goed kijkt, zie je dat ze een soort vinger aan de punt van haar slurf heeft en daarmee kan ze kleine dingen oppakken. Natuurlijk, ze maakt gewoon een kommetje van haar slurf. Ze kan zelfs met haar slurf brokjes opzuigen. Maar dat mag ik natuurlijk niet doen, een heel groot beest. Dat doet de verzorger. Nouja, is gewoon een stofzuiger. Kleine dingen kunnen ze dus met hun slurf oppakken. Maar hoe zit het bijvoorbeeld met een bal van 60 kg? Hij rolt de bal weg alsof het niets is. Hij vermorzeld hem helemaal. Maar de vraag was: Kunnen olifanten ruiken met hun slurf? Olifanten vinden brood heel erg lekker dus ik heb hier een echt brood en een nep brood. Kijken welke ze kiest. Indra, lekker stukje brood! Ja, ze kiest het echte brood. Olifanten kunnen dus inderdaad ruiken met hun slurf, dingen pakken, wegrollen, aftasten, drinken. Eigenlijk alles wat wij met onze neus en handen doen. En spuiten! Bedankt Chamundi! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662719 229 2032-12-31T22:00:00+00:00 5163 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no slurf tillen ruiken olifant drinken https://schooltv.nl/video-item/hoeveel-bespaar-je-met-spaarlampen-vervang-gloeilampen-door-spaarlampen 2024-01-04T11:17:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24776.w613.r16-9.0ffe0f9.webp Hoeveel bespaar je met spaarlampen? | Vervang gloeilampen door spaarlampen Weet u wat u hiermee kunt besparen? Ik heb geen idee. Dat ga ik u eens even vertellen. Gloeilampen bestaan uit een draadje van een soort metaal: wolfraam. In een glazen bol gevuld met gas. Als je de lamp aan zet, stroomt er elektriciteit door die draad. Daardoor wordt hij zo warm, dat hij gaat gloeien. Een spaarlamp is eigenlijk een soort tl-buis, maar dan in het klein. Dit glas is ook gevuld met gas. Maar in plaats van een gloeidraad zit hier aan de binnenkant tegen het glas een laagje poeder dat oplicht als er stroom door de buis loopt. Gloeilampen zetten maar 5 tot 10 procent van de elektriciteit die ze gebruiken om in licht en de rest gaat verloren aan warmte. Gloeilampen gaan maar 1000 branduren mee. Spaarlampen zetten 35 procent van hun elektriciteit om in licht en ze kunnen tussen de 6000 en 10.000 uur branden. En dan nog iets. Een gloeilamp van 32 watt kan vervangen worden door een spaarlamp van 7 watt. Dat betekent dat hij veel minder vermogen (elektriciteit) nodig heeft voor hetzelfde licht. Een gemiddeld huishouden heeft 17 gloeilampen in huis. Stichting Milieu Centraal heeft uitgerekend dat als alle huishouden gloeilampen vervangt door spaarlampen dat dat een besparing van 480 miljoen euro aan elektriciteit zou opleveren. Er zijn 7,3 miljoen huishoudens in Nederland. 480 miljoen gedeeld door 7,3 miljoen is 66 euro. Dat heb ik u bespaard. U heeft nu alleen nog maar spaarlampen in huis. Goed voor het milieu en uw portemonnee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662720 139 2032-12-31T22:00:00+00:00 4822 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no gloeilamp lamp besparen energiebesparing https://schooltv.nl/video-item/waarom-heeft-een-spaarpot-meestal-de-vorm-van-een-varken-een-oude-traditie 2024-01-04T11:17:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24777.w613.r16-9.7c7742b.webp Waarom heeft een spaarpot meestal de vorm van een varken? | Een oude traditie En uw gastheer van vandaag is Bart Meijer. Welkom bij Waarom Daarom. Vragen die in 1 minuutje zijn te beantwoorden, zijn op te lossen of uit te leggen. En de vraag van vandaag is: Waarom heeft een spaarpot meestal de vorm van een varken? Ja waarom eigenlijk? Vroeger hadden heel veel mensen dieren bij hun huis lopen. Kippen voor de eieren, een koe of een geit voor de melk, een schaap voor lekkere, warme wol een paard om op te rijden, maar ook varkens werden aan huis gehouden. Voor het vlees natuurlijk. Een varken werd als jonge big gekocht en daarna langzaam vetgemest. Daarvoor spaarde mensen eigenlijk het hele jaar voedsel op. Varkens zijn alleseters. Dus alle restjes uit de keuken gingen zo erin. Door al het vetmesten groeide de big uit tot een lekker vet varken. Aan het einde van het jaar, als er minder eten van het land kwam en het winter was, werd het vette varken geslacht. Dat leverde heel wat lekkere maaltjes op. Worsten, karbonades, hamlapjes: alles werd opgegeten. Zelfs de wangen, zelfs de poten, zelfs de staart. Meestal kon een familie de hele winter van het varkensvlees eten. Een spaarpot werd net als het varken dat mensen aan huis hielden. Het hele jaar zet je kleine beetjes geld opzij voor het moment dat je het geld goed kan gebruiken. Daarom wordt een spaarpot vaak in de vorm van een varken gemaakt. Een ouderwetse, traditionele spaarpot is trouwens van aardewerk gemaakt. Hij heeft een gleuf waardoor je de muntstukken er zo in kunt schuiven. Wist je dat spaarvarkens vroeger geen manier hadden om het geld eruit te halen? Je moest het varken dan kapot slaan om je geld eruit te krijgen. En als je dan een heel lief, mooi, schattig, klein spaarvarkentje had, dan is het best wel even slikken. Tegenwoordig hebben spaarpotten vaak een gat aan de onderkant. Wel zo handig. Je hebt ze in alle soorten en maten, maar er gaat natuurlijk niks boven een varken. Dat was hem weer, Waarom Daarom. Tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662721 127 2032-12-31T22:00:00+00:00 10467 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no varken geld sparen munt (geld) https://schooltv.nl/video-item/hoe-blijven-strijkkralen-aan-elkaar-vastplakken-de-kralen-smelten-een-beetje-als-ze-verwarmd-word 2024-01-04T11:17:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24778.w613.r16-9.a5352e8.webp Hoe blijven strijkkralen aan elkaar vastplakken? | De kralen smelten een beetje als ze verwarmd worden Hier is Timo van het Klokhuis kantoor! Is er hier een vragensteller? Waarom plakken strijkkralen aan elkaar? Ik snap wel waarom je die vraag stelt, je plakt zelf aan alle kanten. Is dit een goede vraag? Jeetje, wat een kleverige bende hier zeg. Doei! Heerlijk zo'n strijkkralenbad en met strijkkralen kun je ook geweldige kunstwerken maken. Wat dacht je bijvoorbeeld van deze mooi fee of van deze piraat of vlinder. Strijkkralen zijn keihard. Hoe blijven die nou aan elkaar vastplakken? Die strijkkralen worden gemaakt van deze kunststof korrels: polyethyleen. En hier begint het allemaal, want deze korrels worden hier gemengd met een kleurtje. In dit geval groen. En dan worden deze gekleurde korrels aan de extruder toegevoegd. Een extruder is een lange buis waarin de korrels tot 160 graden worden verwarmd. Dat is heel erg heet. In die extruder draait een schroef. Die transporteert de korrels naar voren. Het wordt hierbinnen zo heet gemaakt zodat de korrels gaan smelten. Dat kun je hier heel goed zien. Dat smelten is eigenlijk behoorlijk vreemd. Want iets dat eerst heel erg hard is, bijvoorbeeld chocolade of strijkkraaltjes, wordt zachter als je het gaat verwarmen. Hoe kan dat nou? Dat komt omdat alles om ons heen bestaat uit moleculen. Dat zijn hele kleine deeltjes die je met het blote oog niet kunt zien. We gaan er even vanuit dat dit moleculen zijn, maar dan sterk uitvergroot. Chocolade, als dat vast is en niet gesmolten, dan zijn de moleculen erg rustig en bewegen ze amper. Maar op het moment dat je de chocolade gaat verwarmen, dan worden de moleculen onrustig en gaan ze bewegen. Op die manier wordt de chocolade vloeibaar. Dat zelfde gebeurt eigenlijk met strijkkraaltjes. Het moment dat je ze gaat verwarmen. Nu wordt de slang dunner gemaakt en gekoeld in deze bak met koud water. De inmiddels afgekoelde en harde slang gaat door een trekbak en wordt vervolgens in stukjes geknipt. Precies op maat zodat jij ze kunt gebruiken op je strijkkralenbordje. Maar je hebt nu een bak vol met kralen, maar alleen nog maar in 1 kleur. In deze ton worden de verschillende kleuren gemixt: en mixen maar. De kralen uit de mixton komen in deze bak terecht en worden dan in zakjes gestopt. De computer kan precies berekenen hoeveel kralen er in een zakje moeten. Om bijvoorbeeld een olifant te maken, of een bloem of een kikker. Noem maar op. En dan kan het puzzelen echt beginnen. En nu het bijzondere van de strijkkralen. Als je kunstwerkje af is, ga je er met je strijkbout over heen. Dan gebeurt er eigenlijk hetzelfde als in de extruder. De kraaltjes smelten, alleen ze smelten een klein beetje. Een strijkbout is wel heet, maar niet zo heet als de extruder. Op het moment dat je het strijkijzer uitzet, koelen alle strijkkraaltjes af. Alle moleculen van alle kleurtjes zitten aan elkaar vast geplakt en zijn niet meer kapot te krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662722 230 2032-12-31T22:00:00+00:00 7953 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no plastic smelten speelgoed https://schooltv.nl/video-item/waarom-eten-we-taart-als-het-feest-is-van-verjaardagsfeest-tot-bruiloft 2024-01-16T15:19:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24779.w613.r16-9.de6428d.webp Waarom eten we taart als het feest is? | Van verjaardagsfeest tot bruiloft En uw gastheer van vandaag is Bart Meijer. Hallo allemaal. Welkom bij Waarom Daarom. Vragen die in 1 minuut zijn op te lossen, uit te leggen of zijn te beantwoorden. En wat is de vraag van vandaag? Waarom eten we taart als er iemand jarig is? Goede vraag! Maar ook bij andere feestelijkheden is er taart. Als er bijvoorbeeld een bruiloft is of gewoon als je iets te vieren hebt. Taarten horen al heel lang bij een verjaardag. Je bent ook maar 1 keer per jaar jarig. Je viert dan de dag dat je geboren werd. Maar vroeger werd een geboortedag helemaal niet als iets bijzonders gezien. Bij de Egyptenaren, de Romeinen of de Grieken was het al wel de gewoonte om de verjaardag van goden en rijke mensen te vieren. Dat gebeurde bijvoorbeeld met een feestelijke maaltijd of een mooi geschenk. Vanaf 1800 begonnen kinderen van rijke ouders in Nederland ook hun verjaardagen te vieren. Maar mensen die het niet zo rijk hadden, vierden hun verjaardag pas vanaf 1900. Gebak was in die tijd echt een luxe. Een verjaardagsfeest was dan ook het perfecte moment om taart te serveren. Zo werd meteen duidelijk dat het om een echt feest ging. Met de komst van het fornuis in de 19de eeuw veranderde de manier van koken en kon er makkelijker thuis een mooie taart worden gebakken. Hoe zoeter hoe beter. Het idee was dat de gasten die kwamen met een zoete mond naar huis zouden gaan. Tegenwoordig heb je taarten in allerlei vormen en maten. Maar bij iedere verjaardagstaart is het uitblazen van de kaarsjes trouwens wel het hoogtepunt. De traditie is al heel oud. De Griekse godin Artemis werd al op die manier vereerd. Je mag na het uitblazen een wens doen, maar dan is het wel belangrijk dat alle kaarsjes uitgaan. Maar dat had ik niet gewenst! Dit was Waarom Daarom. Tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662723 125 2032-12-31T22:00:00+00:00 12201 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no verjaardag feest taart bruiloft https://schooltv.nl/video-item/hoeveel-kun-je-besparen-met-tochtstrips-voor-kieren-bij-ramen-en-deuren 2024-01-04T11:17:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24780.w613.r16-9.70bc1ef.webp Hoeveel kun je besparen met tochtstrips? | Voor kieren bij ramen en deuren Het is natuurlijk goed om aan het milieu te denken, maar we letten ook op de centjes. En daarom heb ik weer een leuk rekensommetje voor jullie gemaakt. Dit keer over tocht. Even kijken of er iemand thuis is. Weet u wat u hiermee kunt besparen? Dat ga ik u eens even vertellen. Om het binnen warm te krijgen zet je de radiator aan. Heet water begint dan te stromen waardoor de kamer opwarmt. Dat water wordt heet door gas te verbranden. En dat kost geld. Als die warme lucht dan door gaten en kieren verdwijnt, dan moet je gas blijven verbranden. Gezinnen die daar niet op letten zijn per jaar gemiddeld 460 m3 gas extra kwijt, heeft voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal uitgerekend. Dat kost 270 euro. Dus deuren dicht. Radiatoren uit in kamers waar niemand is. Of bij grote kieren een tochtstrip ertussen. Maar denk wel aan frisse lucht. De ventilatieroosters blijven open, want dat is belangrijk voor de gezondheid. Uw huis is tochtvrij. 270 min die tochtstrip is een besparing van 267 euro per jaar. Dat is goed voor uw portemonnee en goed voor het milieu ook. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662724 112 2032-12-31T22:00:00+00:00 3944 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no gas kosten besparen energiebesparing energie https://schooltv.nl/video-item/van-vis-in-de-zee-naar-vis-in-de-winkel-grote-drukte-op-de-visafslag 2024-01-04T11:17:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24781.w613.r16-9.c1fe8ba.webp Van vis in de zee, naar vis in de winkel | Grote drukte op de visafslag Het is nu 5 uur 's ochtends. Of zeg maar gerust nacht. Je zou denken dat iedereen nog ligt te pitten, maar dat is niet zo. Er is hier in Scheveningen een plek waar het nu spitsuur is. Voor de mensen hier op de visafslag is dit het drukste moment van de dag. Zij ontvangen, sorteren en verkopen de vis die hier achter mij binnenkomt. Zodat wij vandaag een vers gevangen visje kunnen kopen. Dit is 1 van de 11 visafslagen in Nederland. Hier komt op een drukke dag wel 125 duizend kg vis binnen. In de loop van de nacht komen alle schepen binnen. Er zijn grote schepen die de hele week op zee hebben gezeten, maar ook kleine schepen die elke dag op en neer varen. Aangekomen in de haven gaan de boten meteen lossen. Hoe eerder de boot leeg is, hoe eerder de vis wordt verkocht, hoe sneller je weer kan gaan vissen. Alles draait hier dus om snelheid. Eerst wordt de vis op lengte gesorteerd. De kisten worden hier leeggegooid en de vis gaat met de lopende band omhoog. Daarna komt de vis in deze trilbak terecht. Hier wordt het ijs eraf geschud. Hoewel de vis koel moet blijven, moeten we hem ook goed kunnen zien en wegen. De mannen aan de machine kijken naar de lengte van de vissen en gooien deze razendsnel in het juiste gat. De vis glijdt naar beneden en komt in verschillende bakken terecht. Ze zijn nu op maat gesorteerd. Kijk dit hier is een nummertje 4: de kleinste. Maar de grootste nummer 1, moet je kijken! Wat een joekel! Terecht een nummer 1 wat mij betreft. In de Noordzee wordt naar 150 soorten gevist en daarvan staan hier misschien wel 60: tong, zeebaars, Europese kreeft. Wat een schatje hé. Het is bijna tijd voor de veiling, maar eerst moet alle vis nog gekeurd worden en dat doet Jarel. Maar Jarel, wat leg je nu allemaal op de vis? Dit zijn briefjes die aangeven het kwaliteitskenmerk van de vis. Maar hoe zie je dat dan? Ik kijk naar de slijmlaag die erop zit, is hij nog mooi glad. Ik kijk naar de ogen van de vis. Hij kijkt je nog helder aan. Als je dit open maakt zie je de kieuwen en die zijn mooi helder rood. Dus dat is goed? Ja. De vishandelaren lopen hier ook rond en die kijken naar alle vis. Zo weten ze welke vis ze willen kopen. Hier wordt de vis aan de vishandelaren verkocht. Die man op het balkon bepaalt de beginprijs. De beginprijs komt hier op het scherm te staan. Net als het soort vis en de hoeveelheid kilo's. Dan gaat de klok lopen. De prijs loopt naar beneden. De vis wordt dus steeds goedkoper. Dat heet dus een afslag. Alle handelaren zitten hier aan een bureau met hun hand aan de knop. De eerste die drukt, koopt de vis. Maar hoe sneller je drukt, hoe duurder de vis. Je probeert dus zo lang mogelijk te wachten. Maar niet te lang, want voor je het weet drukt er iemand anders op de knop. Verkocht aan de dame op de tweede rij: 12 kilo's poon. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662725 246 2032-12-31T22:00:00+00:00 10773 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no vis visserij boot https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-vlooienband-een-halsband-tegen-vlooien 2024-01-04T11:17:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24782.w613.r16-9.9611894.webp Hoe werkt een vlooienband? | Een halsband tegen vlooien Dit is mijn hond Glen en hij heeft soms vlooienbanden om. Ik wil weten: Hoe worden vlooienbanden gemaakt? Jij hebt duidelijk geen vlooien en dat is goed te zien met zo'n witte vacht. Maar als een hond of kat wel vlooien heeft, merk je dat snel genoeg. Dan zitten ze de hele dag te krabben en dan zie je van die kleine, zwarte stipjes op hun huid. Vlooien zijn piepklein en uitvergroot zien ze er zo uit. Hoe klein ze ook zijn, ze kunnen heel veel jeuk veroorzaken bij honden en katten. Met grote springpoten springen ze zo op het dier. Het enige wat je huisdier kan doen is krabben, krabben, krabben. Een vlo nestelt zich lekker in de vacht van een hond of kat. Bijt, en zuigt het bloed op van het arme dier. Vervolgens spuit hij wat speeksel in het bijtgaatje om te zorgen dat het bloed niet hard wordt en hij kan blijven drinken. Het speeksel van de vlo is de schuld van het bultje en de jeuk bij de hond of kat. Daar heb jij geen last van hé Kiescha. Met een vlooienband kun je vlooien bestrijden. In deze plastic band zit een stofje waar honden en katten wel tegen kunnen, maar vlooien niet. Ik heb hier een model van de hondenhuid. Dat blauwe is de vlooienband. Dit hier is de vacht en dit is het vet op de huid van de hond. De werkzame stof komt langzaam vrij uit de vlooienband en die vormt een beschermend laagje op de huid van de hond. Dat stofje wordt langzaam over het hele lichaam verspreidt. Het duurt een paar dagen voor het stofje overal zit. Die vlo zit ook op de huid en raakt het stofje dus aan. Maar daar kan die vlo niet tegen dus die gaat dood. Op die manier wordt je hond of kat dus vlovrij en heeft hij ook geen jeuk meer. Als jij nou hier blijft Kiescha, dan ga ik naar de fabriek. In de vlooienbandenfabriek in Raalte maken ze wel 14 miljoen vlooienbanden per jaar. In de poedertoren zit van dit soort plastic poeder. En daar wordt de vlooienband uiteindelijk gemaakt. Bij dit poeder doen ze het middeltje waar de vlo niet tegen kan en ook een weekmaker dan zorgt ervoor dat de band lekker buigzaam is en dat ie niet breekt. Die stoffen worden hierin gemengd. Als alle stoffen zijn gemengd gaan ze via deze buizen verder de fabriek in. Het mengsel valt naar beneden en komt terecht in de extruder, dat is een persmachine. Dat poedermengsel wordt onder hoge druk en bij hele hoge temperatuur samengeperst tot een vaste vorm. Dan komt het als een hele lange trekdrop weer uit. Dat vlooienmiddel zit nu helemaal verdeeld over de hele band. Dan nog even afkoelen in water, nog een buig- en rektestje. Even netjes oprollen en dan wordt er voor elk formaat hond of kat een band op maat gesneden. Gespje erop, oprollen, gebruiksaanwijzing erbij, doosje erom en klaar. Deze gaat naar Rusland. Daar hebben ze ook last van vlooien. Kiescha, welke vind je het mooist? Die of die of die. Die hé, die staat het mooist bij je vacht. Kom dan nemen we die mee, dan ben je voor altijd veilig voor vlooien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662726 211 2032-12-31T22:00:00+00:00 8190 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no hond vlo kat huisdier https://schooltv.nl/video-item/waarom-hebben-mensen-soms-wallen-onder-hun-ogen-donkere-kringen-onder-de-ogen 2024-01-04T11:17:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24783.w613.r16-9.e8befec.webp Waarom hebben mensen soms wallen onder hun ogen? | Donkere kringen onder de ogen En uw gastheer van vandaag is Bart Meijer. Welkom bij Waarom Daarom. Vragen die in 1 minuut zijn op te lossen, uit te leggen of te beantwoorden. En de vraag van vandaag is: Waarom hebben mensen wallen onder hun ogen? Goede vraag! Wallen. Zo noem je die halvemaan vormige kringen onder je ogen. Vaak zijn die kringen ook nog een beetje dikker dan normaal en soms zien ze er donker uit. Maar hoe komen die wallen daar nou? Die dikke kringen bestaan of uit vet of uit vocht. De huid onder je ogen is namelijk veel dunner dan op andere plekken van je lichaam. Daarom kun je al die bloedvaatje, vocht en vet ook zo goed zien zitten. Als wallen vooral uit vet bestaan, dan heeft dat meestal een erfelijke oorzaak. Het komt in de familie voor. Je zal dan zien dat broers, zussen, ouders of grootouders allemaal wallen hebben. Deze erfelijke vorm van wallen komt bij kinderen gelukkig nooit voor. Wees gerust. Als je jong bent is je huid namelijk nog heel elastisch. Hij veert makkelijk terug. Hoe ouder je wordt, hoe minder makkelijk je huid weer terug veert. Je huid is als het ware opgerekt. En omdat je huid niet zo makkelijk meer terug veert, gaat dat vet onder je ogen ook een beetje naar beneden hangen. Daar zie je eigenlijk nog helemaal niks van als je 30 bent, maar hoe ouder je wordt, hoe groter de kans dat je het wel gaat zien. Dan heb je dus wallen! En dat is balen. Ook al ben je niet moe, zo zie je er dus wel uit. Als wallen vooral uit vocht bestaan, dan kan dat bijvoorbeeld komen doordat je slecht geslapen hebt. Dan zie je er niet alleen moe uit, dan ben je het ook. Ook door slecht eten of ongezonde dingen (roken, drinken) en door stress zijn wallen heel duidelijk te zien. Dan gaan ze niet zo snel meer weg. Je hebt ook tijdelijk wallen. Die krijg je meestal als je gehuild hebt. Die zijn gelukkig tijdelijk. Die verdwijnen na een tijdje vanzelf. Dat was hem weer Waarom Daarom. Tot de volgende keer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662727 130 2032-12-31T22:00:00+00:00 4227 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no oog vet gezicht erfelijkheid erfelijke eigenschap https://schooltv.nl/video-item/hoe-wordt-wasco-gemaakt-was-dat-goed-op-papier-blijft-plakken 2024-01-04T11:17:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24784.w613.r16-9.7ea40d2.webp Hoe wordt Wasco gemaakt? | Was dat goed op papier blijft plakken Hier is Timo van het Klokhuis kantoor! Waarom geeft wasco niet af op je handen? Je hebt gelijk. Of heb jij natte handen omdat je heel veel zenuwen hebt? Nee? Ikke wel. Weet je wat. Ik stuur Maurice wel naar de wascofabriek. Dat is inderdaad een goede vraag. Het blijft niet zitten. Maar voordat we het over wasco gaan hebben moeten jullie eerst iets weten over was. Van was worden kaarsjes gemaakt, je kunt je schoenen ermee poetsen. Een houten tafel kun je laten glimmen door er met boenwas overheen te gaan. Zelfs het korstje van de kaas heeft een dun waslaagje. Maar wat is nou was? Bijen maken was, dit is gewoon echte bijenwas. Er is was van de jojobastruik en van schapenwol. En ik weet dat was kneedbaar is en het is vettig. Je kunt het niet mengen met water en bij hoge temperatuur smelt het. Omdat het heel goed op papier blijft plakken, kun je er heel goed mee tekenen. Zeker als je mooie kleurtjes toevoegt. Wasco blijft zo goed op papier plakken door, de naam zegt het al een beetje, de was die er in zit. Deze was heet parafine en wordt gebruikt voor zalfjes of voor lippenstift. In deze grote ketel wordt de was op 70 graden gesmolten. Er worden ook allemaal toevoegingen erbij gedaan. Zo krijgt de was verschillende kleuren. Zie hier roze, blauw, geel, rood. De was wordt één voor één in dit soort ringetjes gespoten. Daar krijg je zulke wasbollen van. Die gaan over de lopende band heen, en weer helemaal terug zodat de was afkoelt en hard wordt. Dan kunnen de echte wascobollen gemaakt worden. Het maken van die wascobollen is niet makkelijk. Het mag niet te hard en ook niet te zacht zijn, want dan kun je er niet mee tekenen. Kijk, de smelttemperatuur van deze was is te laag en dan krijg je van dit soort wascosoep. Wasco moet precies hard genoeg zijn zodat je ermee kan tekenen. Daarom smelten ze hier de was op 60 graden. Dan ie ie precies goed. Maar hoe kan het dat deze vette was niet afgeeft op je handen, maar wel op papier? Je hand is vettig en glas en deze was is veel te hard om daar echt op af te kunnen geven. Het papier is ruw, dus dat kleurt prima. Je kunt het een beetje vergelijken met bakpapier en een baksteen. Bakpapier is net als je hand heel erg glad dus dat kleurt bijna niet. Terwijl een baksteen ruw is en moet je kijken. Dus als de smelttemperatuur van de wasco te hoog is, dan is de wasco te hard. Dat willen we niet. Als ie te laag is, is de wasco te zacht en geeft het af op je handen. Dat hebben we liever ook niet. Als de wasco precies goed is, dan kun je er mee tekenen. Kijk eens, mooie tekening op papier en mijn handen blijven ook nog eens schoon. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662728 220 2032-12-31T22:00:00+00:00 3691 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no papier tekenen fabriek https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-wasmachine-wassen-en-centrifugeren 2024-01-04T11:17:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24785.w613.r16-9.e60d72c.webp Hoe werkt een wasmachine? | Wassen en centrifugeren Wat is die wasmachine zwaar. Maar waarom is ie zo zwaar? Er zit iets speciaals in. Laten we een kijkje nemen. Wat zien we allemaal? Hier een slang, zeepbakje en heel veel knopjes. Was is niet allemaal hetzelfde en daarom kun je uit heel veel verschillende programma's kiezen. Daarom zit hierachter een klein computertje die de machine precies vertelt wat er moet gebeuren. Hier komt het water de machine in en gaat zo via het zeepbakje naar deze grote, metalen trommel. Om het water op de juiste temperatuur te krijgen, moet het verwarmt worden. Daarom zit er onderin het apparaat een verwarmingselement. Deze hangt in het water en wordt heel heet waardoor het water warm wordt. Hieronder zit de motor en laat dit wiel draaien en dit wiel is verbonden met de binnenste trommel. In deze metalen trommel zit dus nog een kleinere trommel. Die husselt de vuile was lekker door elkaar. Er zitten allemaal kleine gaatjes in de binnenste trommel zodat er water bij de was kan. Als het water eenmaal is weggepompt door deze pomp, dan is de was nog hartstikke nat. Daarom zit er een centrifugestand op de machine. Dat betekent dat de was heel hard ronddraait. Hoe harder hij ronddraait, hoe droger het wordt. Met deze slacentrifuge kan je het goed zien. De sla gaat er nat in, even draaien, het water vliegt naar buiten waardoor de sla in de binnenste trommel al een stuk droger is. Kijk het water zit hierin. Moet je opletten wat er gebeurt als ik tijdens het draaien de slacentrifuge los laat. Dan slingert ie alle kanten op. Dat gebeurt bij een wasmachine ook. Een wasmachine zou springend door de kamer gaan als er niet iets heel groots en zwaars in zat: een groot stuk beton. Zo blijft een wasmachine zelfs bij het centrifugeren op zijn plek staan. Het is levensgevaarlijk om dit soort dingen thuis uit elkaar te halen, dat moet je niet doen. Maar nu weet je wel waarom een wasmachine zo zwaar is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662729 183 2032-12-31T22:00:00+00:00 20012 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no wasmachine centrifugeren wassen machine https://schooltv.nl/video-item/een-doorzichtige-waterstraal-als-water-zacht-of-hard-uit-de-kraan-komt 2024-01-04T11:17:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24786.w613.r16-9.c5cb195.webp Een doorzichtige waterstraal | Als water zacht of hard uit de kraan komt Dit is Timo van het Klokhuis kantoor. Ik kom een vraag ophalen. Ik ben op zoek naar Tiemo. Wat wil jij weten? Waarom kan je alleen door een stroom water kijken als het zacht stroomt en niet als het hard stroomt? Dus na het handen wassen het het tanden poetsen zit jij nog een kwartier lang water te verspillen om door een waterstraaltje te kijken. Wil je bij de brandweer ofzo? Dus wel of niet door een waterstraal kijken. Is dat een goede vraag? Dit niet thuis proberen. We laten Bart wel even knoeien met water. Ja dat is een hele goede vraag. We gaan eens even kijken. Ik heb hier een kraan. Als ik het water zachtjes laat lopen is het water inderdaad doorzichtig, je kunt er doorheen kijken. Zet ik hem nou harder, vanaf dit moment is het een witte, ondoorzichtige straal en zie ik er niks meer doorheen. Maar is dat witte water nou ander water? Nee hoor, want in een glas kan ik er gewoon doorheen kijken. Maar wat gebeurt er nou precies met de kraan? Ik kan het niet goed zien. Nou ken ik nog wel een paar mannen die een nog grotere kraan hebben. Even bellen. Hallo met Bart van het Klokhuis. Kunnen jullie als de bliksem deze kant op komen? Alleen bij brand? Dat is geen probleem, ik heb brand. Waar blijven ze nou? Mijn keukentje gaat aan gort! Ik hoor ze. Ja hartstikke goed dat jullie er zijn. Mannen eruit. Kranen open. Blussen het vuur. Bart, bij een frituurpanbrand nooit water erop. Hoezo niet? Dat zal ik je laten zien. Jongens, water. Jeetjemina zeg, wat een vlam. Maar nu natuurlijk terug naar de kraan. Als het water er op een rustige manier uitstroomt, krijg je een dikke straal waar je dwars doorheen kunt kijken. Het water wordt als het ware naar elkaar toe getrokken. Dat zorgt voor een dikke, gladde druppelvormige straal waar ook het licht dwars doorheen kan. Daardoor kun je er doorheen kijken. Als we hem nou sneller laten stromen. Dan verandert die dikke, gladde straal in heel veel regendruppels die er achter elkaar uitspuiten. Door die druppeltjes kan het licht niet doorheen. En daardoor kun je er ook niet doorheen kijken. Snap je hem? Die kleine druppeltjes ontstaan niet alleen door de snelheid van het water, maar ook door dit roostertje. Dit zit bijna in iedere kraan. Hé jongens, hebben jullie ook zo'n rooster? Vooraan de spuitmond zit een roostertje en dat roostertje verdeelt het water in hele kleine druppeltjes en laat het alle kanten op spuiten. Dat beschermt de brandweermannen tegen de vlammen en je kunt er maar heel moeilijk doorheen kijken. Maar waarom zit dat rooster er eigenlijk? Om juist luchtbelletjes toe te voegen. Je handen wassen in water met luchtbelletjes is veel prettiger dan wanneer er een harde, dikke straal tegen je handen aan klettert. Hetzelfde geldt voor douchen met een douchekop en het is nog waterbesparend ook. Ahhh jongens... dat hadden we niet afgesproken! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662730 227 2032-12-31T22:00:00+00:00 4163 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no kraan druppel water brandweer https://schooltv.nl/video-item/waarom-hebben-we-zomertijd-een-uurtje-langer-licht 2024-01-04T11:17:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24787.w613.r16-9.adf5737.webp Waarom hebben we zomertijd? | Een uurtje langer licht En uw gastheer van vandaag is Bart Meijer. Hallo allemaal! Welkom bij Waarom Daarom. Vragen die in 1 minuutje zijn te behandelen, op te lossen of uit te leggen. En vandaag is de vraag: Waarom hebben we zomertijd? Goede vraag. Elk jaar zetten we op de laatste zondag van maart al onze klokken een uur vooruit. Als het oktober is, zetten we op de laatste zondag van oktober de klok achteruit. Dat klinkt als heel veel werk. Waarom doen we dat eigenlijk. We kunnen het ook niet doen. De reden waarom we het doen is om langer gebruik te maken van het daglicht. Als we dit niet zouden doen, zou de zon in de zomer al om half 5 's ochtends opkomen en dan liggen de meeste mensen nog te slapen in bed. Zonde van het licht dus. Door de zomertijd heb je 's avonds ook een uurtje langer licht. Kunnen alle nachtlampjes, alle kamerlampen, alle lantaarnpalen nog even een uurtje uit blijven. We besparen zo dus ook een heleboel energie. En deze man, de Amerikaan Benjamin Franklin, bedacht de zomertijd in 1784. Hij stuurde dat jaar een brief naar de krant in Parijs. In zijn brief had Benjamin Franklin uitgerekend dat iedereen in Parijs samen in de zomer wel 30 miljoen kg kaarsen verbrande in de zomer. Daar zou volgens hem heel wat op bespaard kunnen worden. Als de zomertijd zou worden ingesteld. En dat was ook zo. Slim hé. Helaas heeft Benjamin Franklin zelf de uitvoering van zijn idee nooit meegemaakt. Die werd pas uitgevoerd in 1916 door Duitsland tijdens de Eerste Wereldoorlog. In Europa doen alle landen mee. Behalve IJsland. Die hebben er kennelijk geen zin in. Dat kan ik ook wel begrijpen aangezien de nachten daar in de zomer maar 4 uur duren. Nog even een ezelsbruggetje. In het voorjaar gaat de klok vooruit en in het najaar achteruit. Dat was hem weer Waarom Daarom. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662731 121 2032-12-31T22:00:00+00:00 22540 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no zomer klok zon tijd https://schooltv.nl/video-item/hoeveel-kun-je-besparen-met-zonnepanelen-een-eigen-elektriciteitsfabriekje-op-het-dak 2024-01-04T11:17:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24788.w613.r16-9.f85a815.webp Hoeveel kun je besparen met zonnepanelen? | Een eigen elektriciteitsfabriekje op het dak Het is natuurlijk goed om aan het milieu te denken, maar we letten ook een beetje op de centjes. Daarom heb ik weer een leuk rekensommetje gemaakt. Dit keer met een zonnepaneel. Wow. Klopt het dat u zonnepanelen heeft? Jazeker. Mag ik even kijken. Natuurlijk, kom maar binnen. We gebruiken elektriciteit voor van alles en nog wat. Al die elektriciteit wordt gemaakt in elektriciteitsfabrieken die daarvoor bijvoorbeeld kolen moeten verbranden. Dat is niet goed voor het milieu. Dit huis heeft zijn eigen elektriciteitsfabriekje op het dak. Even kijken. In een zonnepaneel zitten een aantal dunne laagjes van een bepaalde stof. Het bovenste laagje vangt veel zonlicht en het onderste laagje niets. Daardoor ontstaat er een stroompje tussen de agen en dat wordt opgevangen. Nou is het op zich een zwak stroompje, maar als je je hele dak vol zet met zonnepanelen, kan je toch aardig wat stroom opwekken. Die stroom gaat via kabels naar beneden. Net onder het dak wordt de stroom omgezet naar 220 volt zodat het gebruikt kan worden door de elektrische apparaten in huis. Voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal heeft berekend dat een gemiddeld huishouden 770 euro aan stroom verbruikt per jaar. Met zonnepanelen is dat een stuk minder. U heeft 3 zonnepanelen gekocht voor 1350 euro. Een huishouden wekt daar gemiddeld 115 euro aan elektriciteit mee op per jaar. En dat geld heeft u als elektriciteitsproducent uit na 12 jaar. En daarna bespaart u die 115 euro nog eens 13 jaar, want zonnepanelen gaan 25 jaar mee. Goed gedaan. Want goed voor uw portemonnee en helemaal voor het milieu. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662732 129 2032-12-31T22:00:00+00:00 22675 2014-03-10T22:00:00+00:00 yes no energiebesparing elektriciteit besparen energie zonne-energie https://schooltv.nl/video-item/waarom-is-de-zee-zout-in-een-liter-zeewater-zit-wel-30-gram-zout 2024-01-04T11:17:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24789.w613.r16-9.f29ab4a.webp Waarom blijf je op zout water drijven? | In één liter zeewater zit wel 30 gram zout Waarom blijf je nou op zout water beter drijven? Over het algemeen blijft iets op zeewater beter drijven dan in slootwater of bijvoorbeeld een zwembad. Heel goed opgemerkt. Er zijn zelfs zeeën waar je drijvend een krantje kunt lezen. Maar hoe kan dat? Steen zinkt. Blok hout die blijft drijven. Staal zinkt ook als een baksteen. Al die schepen die je hier ziet, zijn ook gemaakt van staal en die blijven heel goed drijven. Dat komt omdat het water van de onderkant tegen het schip aandrukt: opwaartse druk. Opwaartse druk kent iedereen die wel eens met een bal in het water heeft gespeeld. Als ik de bal in het water duw, voel ik dat de bal omhoog wil. Dat doet de bal niet, dat doet het water. De bal verplaatst water en het water wil terug naar die plek en die duwt het aan de onderkant van de bal. Hoe dieper ik ga, des harder het water tegen de onderkant duwt. Sterker nog, ik duw hem nog dieper en hij springt omhoog. En dan nu het verschil tussen zout en zoet water. In dit zoete water zitten waterdeeltjes die tegen de onderkant van het schip aan duwen en daarom blijft ie drijven. In dit zoete water gooi in 1,5 kg zout. Roeren. Nu is het water wel zout. En al dat zout zijn heel wat extra deeltjes. Al die water en zout deeltjes duwen ook tegen de onderkant van het schip. Blijft ook hier drijven. Nu zien we niet zo heel veel verschil maar let op. Een moertje in het zoute water schip en 1 in de zoete. 2 zoet, 2 zout. 3, 4. Het gaat nog goed. 5. Bij 6 moertjes zinkt het schip in het zoete water. En in het zoute water 6, 7, 8, 9. Dit schip zinkt dus bij 9 moertjes. In zout water zitten dus meer deeltjes die tegen de onderkant van het schip aanduwen, daarom lijken voorwerpen in zout water lichter. Boten die vanaf de rivier de zee invaren die moeten daar ook rekening mee houden. Want als je zout water in zoet water terecht komt, kom je dieper te liggen. Omdat het water minder tegen de onderkant van het schip aanduwt. Daarom moeten ze goed op hun diepte letten. Soms moeten ze zelfs lading lossen omdat ze anders zinken. In deze zee, de Noordzee, zitten niet genoeg deeltjes om mij te laten drijven. Maar er zijn dus zeeën zo zout, waar het dus wel kan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662733 201.81 2032-12-31T22:00:00+00:00 14930 2014-03-09T22:00:00+00:00 yes no water strand zon zee zout rivier https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-accijnzen-extra-belasting-op-bepaalde-producten 2024-01-16T16:29:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24790.w613.r16-9.026d32d.webp Wat zijn accijnzen? | Extra belasting op bepaalde producten Zo, nou ik heb mijn boodschappen gedaan voor vanavond. Lekker wat groente erbij, een sapje. Ik heb mijn buurman beloofd een fles jenever mee te nemen en wat sigaretten. Nou ik ben benieuwd hoeveel het kost. Zo, dat is veel. Nou ben ik wel benieuwd hoeveel accijnzen ik heb betaald over deze producten. Belasting betaal je aan de overheid. Belastinggeld wordt bijvoorbeeld gebruikt om te zorgen dat er scholen en ziekenhuizen zijn. Koop je een spijkerbroek, dan betaal je ook belasting. Voor sommige producten vraagt de overheid extra belasting. De overheid wil op die manier het gebruik van die producten afremmen. Omdat ze slecht zijn voor je gezondheid bijvoorbeeld alcohol en tabak of omdat ze slecht zijn voor het milieu zoals benzine. Die belasting maakt de producten duurder dan ze eigenlijk zijn. Het geld wat je extra betaalt is een belasting, die speciale belasting noem je accijns. Hoi ik ben Augusto. Hoi, Tom. Je hebt boodschappen bij je. Ja. Het zit namelijk zo. Ik heb gehoord dat er in supermarkten producten liggen waarover accijns wordt geheven en ik wil weten hoe dat zit. Accijns is een soort belasting toch? Ja. Op alles wat je koopt zit eigenlijk wel een soort belasting. Van wat jij betaalt aan een spijkerbroek gaat ongeveer 1/6 naar de overheid. Voor een brood is dat ongeveer 1/20. Daarnaast zijn er een aantal speciale producten waarop de regering nog een extra belasting legt: accijns. En wat zijn die speciale producten? Accijns was altijd een belasting op luxe producten. Vroeger was dat bijvoorbeeld wijn, maar ook suiker, koffie, thee. Tegenwoordig is het vooral een belasting op producten die slecht zijn voor jou of slecht zijn voor het milieu. Zoals benzine, sigaretten en ook nog steeds wijn. Maar waarom doet de overheid dat dan? Accijnzen heffen we, net als alle belastingen, voor de opbrengst van de schatkist. Alle dingen die mensen nodig hebben maar je niet zelf kunt kopen, bijvoorbeeld de snelweg of de politie, die koopt de overheid en dat kost veel belastinggeld. Daarnaast zou het goed zijn dat jongeren door de prijs van sigaretten minder snel gaan roken, want dat is heel slecht voor je. Elke keer als je bepaalde producten koopt, betaal je accijnzen. Producten waarover je accijnzen betaalt zijn bijvoorbeeld alcoholische dranken, sigaretten en benzine. Dus producten die slecht zijn voor het milieu of slecht voor je gezondheid. Deze producten zouden bijvoorbeeld zonder accijnzen 15 euro kosten, maar met accijnzen zou het ongeveer 30 euro kosten. De overheid maakt deze producten dus een flink stuk duurder. Ik zie dat jij frisdrank hebt gekocht. Wist je dat je daar accijnzen over betaalt? Ja, dat weet iedereen toch? Waarvoor moet je dat betalen? Wat het precies inhoudt weet ik niet, maar wel dat het naar de belasting gaat. Wat hebben jullie precies gekocht? 2 blikjes energie drank. Wist je dat je daarover accijnzen betaalt? Accijns? Nee dat wist ik niet. Ik wist wel de btw maar accijns wist ik niet. Wat denk jij dat de overheid met al dat geld doet? Uitgeven. Dingen bouwen. Ik heb een vraagje. Wat heb jij zojuist gekocht? Wat eten, wat drinken. Wil je het precies weten? Nee, wist je dat je over de dingen die je in de supermarkt koopt, accijns betaalt? Ja. Wat vind je ervan? Hoort erbij. Ik denk er niet zoveel over na. Tom. Nou heb ik boodschappen gehaald, nu ben ik wel benieuwd over welk product ik accijnzen betaal. Wil je voor me kijken? Nou laten we eens kijken. Vruchtensap. Daar zitten ook accijnzen op. Vruchtensap? Maar dat is toch heel erg gezond? Daar gaat het niet om de gezondheid maar meer om de opbrengst. Toch moet je voorzichtig zijn met het drinken van zoete drankjes. Zeker als er bubbels in zitten. Slecht voor je tanden en zitten er veel calorieën in. Oké, je hebt gelijk. Wat zit er nog meer in waarover accijns wordt betaald? Sigaretten. Op een pakje sigaretten zit ongeveer 3 euro accijns. Zo dat is ook veel. Zo'n pakje kost 5 euro. Er zit veel belasting op een pakje. En over welke producten betaal ik nou de meeste accijns? Op een liter benzine zit ongeveer een euro. Maar er gaat natuurlijk wel 40 liter in je tank dus dan betaal je wel 40 euro accijns. Op een flesje whisky 6,60 euro. Wat doet de overheid met al dat geld? De opbrengst van de accijns gaat in een hele grote pot. De accijns leveren ongeveer 11 miljard euro op. Dat gaat in een hele grote pot. De pot is samen ongeveer 250 miljard euro. Een deel gaat bijvoorbeeld naar de zorg (volksgezondheid) en ook naar onderwijs, cultuur en wetenschap: 33,6 miljard. Het basisonderwijs kost ongeveer 10 miljard euro en het beroepsonderwijs ongeveer 3,5 miljard euro. Mijn schoolboeken worden dus ook betaald uit dat geld? En de leraren. Dus wijn, bier en sigaretten zijn slecht voor je gezondheid en benzine slecht voor het milieu. Daarom heft de overheid accijnzen over deze producten. Accijns is een soort gebruikersbelasting en dan weet ik het wel voortaan. Ik denk 2 keer na voordat ik iets in mijn winkelkarretje stop. Weet je wat? Dit colaatje drink ik gewoon. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662734 339 2032-12-31T22:00:00+00:00 7936 2014-03-18T22:00:00+00:00 yes no belasting accijns geld product https://schooltv.nl/video-item/waarom-zijn-bijen-nuttig-makers-van-honing-en-bestuivers-van-gewassen 2024-01-16T15:50:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24791.w613.r16-9.67f0355.webp Waarom zijn bijen nuttig? | Makers van honing en bestuivers van gewassen Mmm. Heerlijk zo'n broodje met honing. Zoals je wellicht weet, wordt honing gemaakt door bijen. Nou heb ik een soort haat-liefdeverhouding met bijen. Zo maken ze verrukkelijke honing, maar kunnen ze ook gemeen steken. Nou heb ik gehoord dat het niet zo goed gaat met de bijen, ze dreigen zelfs uit te sterven. Nou ben ik wel benieuwd hoe dat zit. Honingbijen leven met gemiddeld 20.000 bijen in 1 volk. Het ene volk is wat groter dan de andere. Ze leven van stuifmeel en nectar waar ze honing van maken. Bijen zorgen niet alleen voor honing. Doordat ze telkens stuifmeel ophalen, zorgen ze voor de bestuiving van bloemen en planten. Door de bestuiving kunnen de bloemen en planten zich voortplanten en blijven er genoeg groeien. De bij is niet alleen belangrijk voor het maken van honing, maar voor onze hele natuur. Ik ben hier bij Johan. En als het goed is weet Johan alles van bijen. In ieder geval veel, want ik ben imker. Ik werk met bijen, dat is mijn werk. Imker, heb ik wel eens van gehoord, maar wat doet een imker? Een imker probeert voor bijenvolken te zorgen zodat ze honing maken en bloemen bestuiven. Nou heb ik gehoord dat het niet zo goed gaat met de bijen en dat ze zelfs dreigen uit te sterven. Hoe kan dat? De grootste vijand van de honingbij is de varroamijt. Dat is een exotische parasiet uit Azië. Onze bijen zijn daar niet aan gewend. Dat is een lastig beest. Je kunt het vergelijken met dat er een kreeft in je nek zit. Zo groot is dat ten opzichte van een bij. Dat klinkt niet zo goed hé. Wat kunnen we doen om dat te bestrijden? Nu gebruiken we organische zuren. Gewone natuurlijke middelen. Gelukkig eigenlijk. Als je dat op de juiste manier toepast een hele hoge effectiviteit heeft. Is het nou zo erg dat de bijen hier in Nederland uitsterven? We kunnen ook honing halen uit andere landen. Misschien wel hele lekkere honing. Maar de bijen vervullen ook een hele belangrijke functie. Ze bestuiven allerlei bloemen en zonder die bestuiving zouden allerlei bloemen en planten geen zaden en vruchten maken en bestaan die dus niet meer. Dat wist ik helemaal niet. Nu ben ik wel nieuwsgierig geworden. Mag ik de bijen zien? Ja, gaan we doen. Maar daar heb je wel bescherming voor nodig. Volgens mij ben ik er helemaal klaar voor. Je rits moet ook nog dicht. Nu ben ik er echt helemaal klaar voor. Nu jij nog zeker. Voor 1 zo'n kastje hoeft het niet. Dan is een hoedje genoeg. Kom, we gaan bijen kijken. Eerst een beetje rook maken. Waarom moet je een beetje rook maken? Door rook kun je de bewegingen van de bijen een beetje manipuleren. Dat is vooral om ze niet te knellen. Daar worden ze boos van. Zo hé, dat zijn er veel. Dit zijn 6 ramen met bijen, ik denk 1000 bijen per raam. Ik denk ongeveer 6000 bijen. Hoeveel verschillende soorten bijen zitten hierin? Er zijn 3 verschillende soorten bijen. Dit zijn de werksters die je hier op de deksel ziet en eigenlijk ook op de raten. Ik zag hier net een mannetje vliegen, die zijn iets groter. Mannetjes hebben hele grote ogen. De reden daarvoor is dat mannetjes het beste kunnen zien dat die paren met de koningin. De koningin. Nu gaan we natuurlijk op zoek naar de koningin. Deze dame hier. Die is een heel stuk groter dan de anderen. O ja, kijk daar. Een hele grote. Een hele grote, mooie koningin. Wat doet zo'n koningin? Ze doet eigenlijk niet veel anders dan eieren leggen. Alleen maar eieren leggen. Je denk zo'n koningin is de baas van het hele volk, maar ze is eigenlijk de grootste tol van de hele club. Hier in de raat kun je zien dat bijen op verschillende soorten bloemen vliegen en stuifmeel van verzamelen en mee naar huis nemen en bijenbrood van te maken. Je had het net over stuifmeel en bestuiving. Wat is bestuiving eigenlijk? Bijen zijn hele nuttige dieren. Ze maken honing en zorgen dat veel planten blijven bestaan. De bij struint bloemen en planten af om nectar te halen voor de productie van honing. Zodra de bij rondkruipt in een mannelijke bloem, komen er stuifmeelkorrels op de rug. Vol stuifmeel vliegt de bij naar een vrouwelijke bloem. Daar zoekt hij ook nectar. Terwijl hij het doet, blijft een deel van het stuifmeel aan de stempel van de vrouwelijke bloem. Dit noem je bestuiving. Zo ja, zit het verhaal van het bloemetje en het bijtje in elkaar. Ik weet het weer. Maar Johan, ze zitten hier allemaal bij elkaar hutje mutje. Wat doen ze precies? Nou ja, bijen verzamelen nectar uit de bloemen, die wordt mee naar het volk genomen en in de cellen gestopt. Als de honing klaar is, maken de bijen er een dekseltje overheen. Dan is de honing helemaal ingedikt, het vocht eruitgehaald, gerijpt. Dan kunnen zij het als wintervoorraad gebruiken en wij kunnen het oogsten om honing te snoepen. Bijen hebben 4 liter nectar nodig om 1 kg honing te maken. Dit is precies de honing die ik thuis heb? Ja in principe wel. Steek je vinger er maar in. Durf je dat? Alleen kan je nu niet proeven want je hebt een kap op. Maar als ik zo kijk en ik zie de honing, ik smeer het zo niet op mijn brood. Ik zie wat stuifmeel en misschien kruipen er nog larven tussen. Hoe krijg je nou de honing zodat ik hem op mijn brood kan smeren? Raten met veel honing kan je verzamelen en die brengen we naar een soort centrifuge. En in die centrifuge kun je die honing uit de raten halen en dat gaat dan door een dubbele honingzeef. Dan is het gewoon honing. Dat doe je ook hier? Dat kunnen we laten zien. Ik kan er niet meer aankrijgen. Pure honing. Ja, dit is hem hoor! Dus bijen zijn zeer nuttige beestjes. Zonder bijen heb je geen honing, maar nog belangrijker, dan wordt het bestuiven van bloemen en planten veel moeilijker. Het zou ook zonde zijn als die bijen zouden uitsterven en daarom moeten wij goed voor onze bijen zorgen. En het is nog lekker ook. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662735 410 2032-12-31T22:00:00+00:00 33134 2014-03-18T22:00:00+00:00 yes no honing gewassen bij bestuiven https://schooltv.nl/video-item/hoe-komen-we-in-de-toekomst-aan-drinkwater-alternatieven-voor-drinkwater-uit-de-grond 2024-01-04T11:17:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24792.w613.r16-9.51613af.webp Hoe komen we in de toekomst aan drinkwater? | Alternatieven voor drinkwater uit de grond Er is ontzettend veel water in Nederland. Nederland waterland wordt ook vaak gezegd. Waar halen we ons drinkwater over 20 of 30 jaar vandaan? In Twente weten ze daar meer van. Drinkwater wordt gemaakt uit grondwater en oppervlaktewater. Dit water is natuurlijk nog niet drinkklaar. Er zit namelijk nog ijzer, mangaan en kalk in. Dus het water moet gezuiverd worden in een waterbedrijf zodat wij het water veilig kunnen drinken. Jij kan me meer vertellen over waar ons drinkwater vandaan komt toch? Ja, dat klopt. En waar komt ons drinkwater vandaan? Dat wordt hier opgepompt. Hier uit de grond? Ja, dat komt hier uit de grond. We staan nu op het water. Het zit hier in de bodem. Hier pompen we dus het water op uit de bodem. Dat doen we ongeveer op een diepte van 20 tot 50 meter. Grondwater dus? Dat is inderdaad grondwater. Je kan grondwater gebruiken of oppervlaktewater. Oppervlaktewater uit beken of sloten en grondwater uit de grond. Hier pompen we grondwater op en een voordeel van grondwater is dat het veel schoner is. Komt het grondwater dan zo schoon naar boven dat ik het zo kan drinken? Nee daar moeten we nog wel wat voor doen. Je kunt het hier ook zien. Als het water wordt opgepompt gaat het via die buis naar de plek waar we er drinkwater van gaan maken. Oke, kunnen we daar een kijkje nemen? Ja. Daar gaan we nu kijken. Dus hier wordt het water gezuiverd? Ja, dit is de plek waar het water gezuiverd wordt. In het grondwater zitten allemaal stoffen bijvoorbeeld ijzer en mangaan, en die moeten we eruit halen. Dat doen we met beluchting en filtratie. Met beluchting doen we lucht door het water heen. Met een moeilijk woord, het ijzer wordt geoxideerd. Wat is dat? Oxideren? Oxideren kun je vergelijken met roest. Het ijzer wordt bruin en hard. Net als op de fiets. Als het heeft geregend en je laat hem buiten staan. Precies. Na het beluchten moeten we het ijzer er ook weer uit halen en dat doen we met een filter. In deze installaties wordt het water belucht en gefilterd. En hier wordt vast nog iets gedaan. Ja, het water is inderdaad nog niet schoon en het water is nog te hard. Te hard? Te hard betekent dat er nog teveel kalk in zit. Kalk is op zich niet gevaarlijk maar dat vinden we niet fijn. We we hier zien is en onthardingsreactor. Er zitten zandkorreltjes in en daar doen we dan een bepaalde stof in en daardoor slaat die kalk neer en hecht zich aan de zandkorreltjes. Dat water wordt er van onder ingepompt en dan komt het er boven uit. Boven is het water dan schoon en heb je zacht water. Mag ik eens vast houden? Het ziet er heel anders uit dan ik had gedacht. Het zijn toch echt zandkorrels en je ziet gewoon dat het kalk gehecht is aan zandkorrels en dan ziet het er een beetje raar uit. Ja! Dus dit blijft beneden? Ja klopt. Dit blijft in de installatie zitten en het schone water komt er hier boven weer uit. Ho, balkje. Hier is het schone water. Ja! Grondwater wordt gemaakt om drinkwater te maken. Dit water moet gezuiverd worden. In het water zit namelijk kalk en ijzer. Door eerst het water te beluchten, gaat het ijzer roesten. Met een zandfilter worden de ijzerdeeltjes gescheiden van het water. Dus ijzer blijft achter en het schone water blijft over. Dit noem je filtreren. Nu is het water schoon genoeg om te drinken. Nu zijn we weer terug bij de bron hé? Nu heb ik gehoord dat als we op deze manier grondwater blijven winnen voor drinkwater, we in de toekomst niet meer genoeg zullen hebben. Zo vaart zal het niet lopen, Nederland is een nat land dus het drinkwater of grondwater zal niet op raken. Het is wel zo dat op sommige plekken waar we water winnen dat we meer effect hebben op natuur. Wat voor effecten dan? Dan moet je denken aan het water wat wij oppompen er dan minder water is voor de plantjes. Wat we op dit moment ook aan het doen zijn is in Twente aan het kijken of we op betere plekken water kunnen winnen. Daar zijn we met een zoektocht bezig en in die zoektocht kijken we naar waar schoon water is. We kijken ook of het water dicht bij waar mensen het water willen hebben is. En we kijken of het zo min mogelijk effecten heeft op de natuurgebieden. En zijn er nog andere ideeën, nieuwe ideeën? Er zijn nog veel meer ideeën. Ik hoorde laatst dat ze ook bij de Universiteit Twente of ze water uit rook kunnen winnen. Uit rook? Gewoon uit de schoorsteen? Ja klinkt bijzonder. Ik heb hier 2 wetenschappers gevonden in het lab. Dit zijn Erik en Erik. Jullie maken je geen zorgen om het drinkwatertekort dat er misschien komt toch? Nee, beslist niet. Want jullie halen water uit fabrieksrook. Hoe gaat dat dan? Wij hebben een techniek ontwikkeld met dunne rietjes en langs die rietjes komt de rook. Het water wat in de rook zit gaat door het rietje en komt binnen het rietje terecht. Dit is zo'n rietje. Oké. Het ziet er inderdaad uit als een gewoon rietje. Boven en onderin vloeistof? Nee het is iets anders. Wij noemen het een membraan. Het bijzondere daarvan is, is de wand die bijzonder is en alleen water door die wand gaat. De rest blijft tegengehouden en het water komt in het rietje terecht en loopt er aan de onderkant uit. Dus in deze hele wand zitten hele kleine gaatjes. Er zitten hele kleine gaatjes in en alleen het water kan door die gaatjes. Maar 1 zo'n rietje zet vast niet veel zoden aan de dijk? Nee, dat is inderdaad wat weinig. Wij hebben iets bedacht om er meer van te maken. Wat we doen is een heleboel van die rietjes bij elkaar te zetten in een gordijn. Het rook gaat er doorheen en het water kan eronder uit gehaald worden. Kunnen we zien hoe dat echt gaat werken straks? Ja, het rook komt langs het gordijn. Het water komt in de membranen en kan verplaatsen en kan in de toepassing afgevoerd worden. Dus als ik hier een schoteltje onder zou houden, komt hier waterdruppeltjes uit. Dat kan je dan weer opvangen. Dan kun je weer opvangen ja. Dus we halen ons drinkwater uit oppervlaktewater en grondwater. Door het daarna goed te filtreren wordt het schoon en kunnen we er daarna met zijn allen van drinken. Mocht het drinkwater in de toekomst opraken, dan weten we nu dat ze hard aan het werk zijn om dat te voorkomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662736 435 2032-12-31T22:00:00+00:00 12102 2014-03-18T22:00:00+00:00 yes no water waterwinning drinkwater https://schooltv.nl/video-item/wat-is-fairtrade-producten-die-voor-een-eerlijke-prijs-gemaakt-worden 2024-01-30T14:14:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24793.w613.r16-9.2938ae8.webp Wat is fairtrade? | Producten die voor een eerlijke prijs gemaakt worden Jaja, heerlijk zo'n dagje shoppen. Dat is echt mijn ding hé. Moet je kijken wat een coole kleding allemaal. Shirt, broeken, maar ze komen natuurlijk niet vanzelf in de winkel hé. Die komen namelijk ergens vandaan. Even checken. Deze is 'made in China' in China dus. Made in Taiwan. Dat is raar. And what about made in Holland? Veel spullen die je in Nederland koopt zoals kleding of een mobiele telefoon, worden in ontwikkelingslanden gemaakt. Een ontwikkelingsland is een land waar het bruto binnenlands product laag is. Dat wil zeggen dat er weinig geld wordt verdiend en mensen dus arm zijn. In ontwikkelingslanden werken mensen in verschrikkelijke omstandigheden voor weinig geld. Soms worden zelfs kinderen aan het werk gezet om bijvoorbeeld kleren te naaien. In Congo moeten kinderen zelfs de donkere mijnen in om grondstoffen te vinden voor mobiele telefoons. Doordat deze mensen bijna niks betaald krijgen voor hun harde werk kunnen bedrijven in rijke, westerse landen de producten voor weinig geld inslaan. Dit heet oneerlijke handel. Zo blijven arme landen arm. Ik denk dat mijn kleren voornamelijk in Taiwan worden gemaakt. Everything is made in Taiwan right? Ik denk dat voornamelijk onze kleren in Turkije worden gemaakt. Ik heb wel eens van kinderarbeid gehoord, jammer genoeg. Ik vind het echt verschrikkelijk. Ik denk aan arme wijken waar kinderen werken voor heel weinig of bijna niks. Kinderen in fabrieken, kinderen op vuilnisbelten. Allemaal dingen die je eigenlijk niet wilt zien. Zo vette shirt, vette jas, vette broek. Kan ik afrekenen? Vette track trouwens. Is dat niet Mc... Mc Lazy. Ja die woont hier niet zo ver vandaan. Volgens mij weet hij veel meer over waar deze kleren vandaan komen. Weet je wat. Ik ga het even checken. Hé man, alles cool? Nou was ik net in de winkel en heb ik geshopt en in die zaak hoorde ik jouw track. Jij rapt over landen waar kleren worden gemaakt hé? Ja ik heb net een nieuwe single uitgebracht: for the rights. Die gaat eigenlijk over voor de rechter. Bijvoorbeeld over de rechten van mensen die bijvoorbeeld werken in een fabriek. En over welke mensen heb je het dan? Ik heb het over de mensen die jouw kleding maken. Die werken in de fabrieken om kleding te produceren. Dus de kleren die ik aan heb worden daar ook gemaakt? Ik zal even moeten kijken, maar de kans is groot. Wat doe je er aan dan? Door middel van deze song wil ik aandacht vragen voor fairtrade. Dat we meer eerlijke kleding kopen met zijn allen. En die fairtrade, wat is dat dan precies? Fairtrade houdt in dat je bijvoorbeeld een keurmerk hebt: Max Havelaar of fairware foundation of made by. Op basis van een label en de controle die ze daar doen kun je zien of het product op een eerlijke manier is geproduceerd. Ontwikkelingslanden zijn landen met een laag Bruto Binnenlands Product. Ook wel BBP genoemd. Het Bruto Binnenlands Product, of BBP, is het totale inkomen van een land. Het BBP per hoofd is het gemiddelde per inwoner. In Nederland is het BBP zo'n 572 miljard euro. Per persoon verdienen Nederlanders 35000 euro per jaar. Bijna 100 euro per dag. In het ontwikkelingsland Cambodja is het BBP 19 miljard euro. Het BBP per hoofd komt neer op zo'n 4 euro per dag. Een flink verschil dus. Een groot deel van de mensen die in ontwikkelingslanden wonen zijn arm en lijden honger. Dus eigenlijk zet jij je in voor mensen die onze broeken en shirt maken? Die werken dus onder slechte omstandigheden? Ja klopt. Ik heb zelf ook een reis gemaakt naar Cambodja en ik heb daar in fabrieken gezien hoe mensen daar moeten werken en dat die fabrieken ook niet de mooiste omstandigheden hebben. Ook gesproken met mensen van de vakbond en gehoord dat ze ook echt aandacht willen vragen voor het belang van een eerlijk loon. Daar schieten ze soms nog te kort. Maar die eerlijke kleding. Hoe kom ik daar aan? Ik heb voor jou ook even gekeken naar wat mooie fairtrade producten zijn. Ik heb de exclusieve, officiële MC Lazy sweater. Je kan ook zien dat het fairtrade geproduceerd is door middel van het merk. Oké, dat is dit labeltje. Een mooie broek van Qiesie. Dat ziet er ook cool uit. Dit zijn de sneakers van Nukuhiva. Ik zou zeggen, kleed je even om. Ik ben zo terug. Wow man, dat ziet er echt goed uit. Het past ook bij elkaar qua kleuren. De combi is helemaal perfect. Maar als ik nou voortaan fairtrade kleding wil kopen. Kan ik dan terecht bij de grote modezaken? Sommige modezaken hebben nu wel kleding waar ze meer biologische katoen gebruiken of dat ze een bepaald fairtrade artikel hebben. Als je niet bij die winkels gaat kopen hebben die mensen in de landen waar de kleding wordt gemaakt ook geen werk meer. Wat we moeten doen met zijn allen is aandacht vragen voor dit soort kleding en vragen of die winkels dat ook in hun assortiment kunnen opnemen. Ik moet zeggen, ik ben helemaal overtuigd. Ik ga voortaan fairtrade. Wacht even, telefoontje. Nu even niet, ik ben even met een interview bezig. Bel me later oké? Dat is ook niet echt fair hé. Nee? Mijne ook niet, hopelijk komt dat nog. Maar dat moet nog gebeuren? Volgens mij is fairtrade wat het eigenlijk zegt. Dus een eerlijke handel. Waar ik ook zeker voorstander van ben. Ik denk er niet over na als ik mijn kleren koop. Als ik kleren koop denk ik gewoon hebben, hebben, hebben. Dan koop ik alles wat ik kan kopen. Ik let er niet echt op. Ik weet ook niet waaraan het is te herkennen. Deze shirt heb ik gewoon van de markt. Ik zeg je eerlijk, ik weet niet waar het gemaakt is. Misschien gewoon hier in Nederland. Ik heb ook sneakers en het is ook toevallig dat dit gefilmd wordt en dan denk je erover na. Je wilt mooie kleurtjes maar eigenlijk is het een beetje belachelijk want je weet dat ergens is iemand dat aan het fixen voor weinig geld. Dus veel van de producten die wij gebruiken worden gemaakt in ontwikkelingslanden. Een ontwikkelingsland is een land waar het Bruto Binnenlands Product laag is. Dat wil zeggen dat het land arm is en de mensen heel weinig verdienen. Ze verdienen te weinig voor het werk dat ze doen. Gelukkig kan fairtrade daar heel veel aan doen. Je kan zien, ik ben helemaal om en ik zie er helemaal fresh uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662737 501 2032-12-31T22:00:00+00:00 14235 2014-03-18T22:00:00+00:00 yes no geld kleding handel fair trade https://schooltv.nl/video-item/graffiti-kunst-of-vandalisme 2024-01-30T14:17:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24794.w613.r16-9.c5771d5.webp Graffiti | Kunst of vandalisme? Graffiti kom je op heel veel plekken tegen in de stad. Op muren, rolluiken, deuren. Overal. Maar wat is graffiti nou eigenlijk precies? Graffiti is ontstaan in de jaren '60 in Amerika. Jongeren spoten met een spuitbus hun bijnaam op muren, taggen noem je dat. Zo lieten ze weten dat zij op die plekken waren geweest. De letters werden steeds kunstzinniger en al gauw spoten ze niet alleen hun bijnaam maar spoten ze hele kunstwerken. Deze trend waaide in de jaren '80 over naar Nederland. Niet iedereen is altijd even blij met graffiti. Het wordt als vandalisme gezien en het is op veel plekken verboden. De laatste tijd wordt graffiti meer als kunst gezien en daarom mag je op bepaalde plekken wel graffiti spuiten. Wow vette tekening zeg en die heb jij gemaakt hé? Ja ik heb hem gemaakt maar ik heb het niet alleen gedaan. Ik heb hulp gehad van de kinderen uit de buurt. Oké, want hoe lang doe je dit al? Dit soort tekeningen maken? Ik doe het al een tijdje. Ik ben begonnen toen ik 13 was en ik ben nu bijna 35. Wat vind je er nou zo leuk aan dat je dit steeds blijft doen? Je probeert iets mooiers te maken, iets groters te maken, iets fleuriger te maken. Hier in Rotterdam is er natuurlijk veel te zien van dit soort dingen. Kunnen we een rondje lopen en dat jij laat zien wat je echt heel erg tof vindt? Geen probleem natuurlijk. Die kant. Ja die kant. Vet zeg. Die is echt enorm. Maar ik zou niet echt direct zeggen dat dit graffiti is. Nee dat is een beetje lastig. Dit is een muurschildering. Maar wat ik heel mooi vind aan deze muurschildering is het gebruik van de kleuren en dat is wel wat je terug zou zien in graffiti. Dit is wel iets wat je met een spuitbus zou kunnen maken. Dit is niet met een spuitbus gemaakt? Nee. Dit is van een kunstenaar uit Chili en hij heeft het met een penseel gemaakt, geschilderd. Het is niet met een spuitbus geschilderd maar is het dan wel graffiti? Dit is een muurschildering en dat kan je ook maken met spuitbussen, maar als je wilt weten wat de echte graffiti is ontstaan dan kunnen we wel even langs een paar plekken lopen. Ja is goed. Als je hier kijkt dan zie je eigenlijk wat de basis is van de traditionele graffiti zoals je het kent op straat. Deze krabbeltjes? Ja. Deze krabbeltjes. De officiële benaming daarvoor binnen de graffiti is een 'tag'. Dit zijn er 2 dus dit zijn tags. Met zo'n krabbeltje schrijf je eigenlijk je naam. Dit is een pseudoniem voor iemand die zegt 'ik ben hier langsgekomen'. Een pseudoniem is een andere naam die je jezelf geeft toch? Ja een pseudoniem is eigenlijk een schuilnaam. Het leuke om te weten van tags is: tags komt eigenlijk een beetje uit de gangcultuur. Vroeger in New York had je bendes en die hadden dan een blok waar ze woonden en die markeerde ze. Iedereen deed dat eigenlijk met een stift zoals je het hier ziet. Pas later komt de spuitbus om de hoek. Is het dan nog een tag? Je kan zeg maar een tag maken met een spuitbus, maar als je hem dan iets groter maakt en je zet er een kleur in dan heet het een throw up. Het ziet er iets anders uit en daar hebben we een voorbeeld van om de hoek. Ja goed. Als je hier op het muurtje kijkt dan zie je duidelijk het verschil tussen een tag. Het is een stuk groter en je kan ook goed zien waarom ze het een throw up noemen. Dus dat je het er op gooit. Het is heel snel gemaakt, niet zo netjes, het is niet overal binnen de lijntjes. Want je mag niet overal spuiten hé? Nee dat klopt, je mag niet overal zomaar spuiten. Houd jij je altijd netjes aan de regels? Ik houd me zelf altijd aan de regels. Die lach verraad veel te veel. Vertel eens. Nou kijk, ik doe het natuurlijk al een hele tijd. Je bent dan heel klein dus je denkt niet na aan wat de eventuele consequenties zijn en toen ben ik ook opgepakt. Want je had gespoten op een plek waar het niet mocht? Ik had gespoten op een plek waar het niet mocht en de politie is er achter gekomen. En wat was de uiteindelijke straf? De uiteindelijke straf was 2 weken taakstraf. Ik heb wel eens graffiti gespoten in een klein steegje, maar mijn ouders kwamen erachter en die vonden het niet zo leuk omdat er een klein beetje graffiti op mijn jas zat. Als je graffiti spuit waar het niet mag kan je een bekeuring krijgen van de politie. Liever niet dus. Sommigen doen het stiekem 's avonds, maar het is het beste om het niet te doen. Tof hier deze skate hal. Dit heb je ook allemaal gemaakt? Ik heb hier die clown gemaakt, die stier en het werk daar achter in de hoek. Nog een paar andere dingen. Zijn het nou throw ups? Dit zijn pieces. Het verschil tussen een piece en een throw up: Een piece komt eigenlijk na een throw up en een piece heb je meer tijd voor om te maken. Zonet keken we naar de throw up en daar zag je niet tussen de lijntjes, een beetje doorzichtig, heel snel uitgevoerd. Hier heb je de tijd om te werken en dan kan je dus ook als je niet tevreden bent over de kleur of de vorm of als je iets wilt veranderen, dan kan dat. Dan haal je het weg of verbeter je het. Waar haal je je inspiratie nou vandaan? Hoe kom je op het idee om een rode stier te maken? Inspiratiebronnen dat verschilt. Die rode stier wilde ze vanuit de skate hal zelf 'Op het einde van de muur willen we iets groots, iets stoers'. Gebeurt dat ook regelmatig dat je opdrachten krijgt? Het klinkt misschien niet zo stoer, maar tegenwoordig spuit ik eigenlijk alleen nog maar voor geld. Maar eigenlijk heb je dus van je hobby je werk gemaakt? Ja dat is wel zo. Graffiti is ontstaan op straat. Jongeren tekende of spoten hun bijnaam op muren als een soort handtekening. Dit noem je een tag. Later werden de tags uitgebreider en werden er meerdere kleuren gebruikt. Dit noem je een throw up. Je kunt het nog grootser aanpakken, je kunt namelijk een hele schildering maken met graffiti. Dit noem je een piece. Kijk hier. We zijn hier nu bij een graffiti wall. Dit is een legale muur waar je mag spuiten en daar oefenen jongens. Oké tof. Nu zie ik hier nog een leeg plekje. Ik durf het bijna niet te vragen maar mag ik het eens proberen? Ga je gang. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662738 422 2032-12-31T22:00:00+00:00 18055 2014-03-18T22:00:00+00:00 yes no kunst openbare ruimte graffiti verf https://schooltv.nl/video-item/de-nederlandse-kustlijn-verschuift-daarom-spuiten-we-extra-zand 2024-01-15T17:26:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/24000/images/24795.w613.r16-9.6853b00.webp De Nederlandse kustlijn verschuift | Daarom spuiten we extra zand Ik vind het echt heerlijk op het strand: de zee, de wind, het zand. Die 3 dingen samen vormen wel een risico. Ze zorgen er namelijk voor dat onze kustlijn verschuift. De Nederlandse kust beschermt ons tegen de zee. Daarom is het belangrijk om de kust goed te onderhouden. Als we dat niet doen verliezen we land aan de zee. De kustlijn verschuift door de wind, golven en stroming landinwaarts. Om dat te voorkomen wordt zand aan de kust aangevuld met zand dat uit de zeebodem wordt opgegraven. In ter heide doen ze dat op een spectaculaire manier. Daar werken ze aan de zandmotor: een kunstmatig schiereiland voor de kust van ter heijde. Jullie zijn hier bezig met de zandmotor, maar wat is de zandmotor eigenlijk? De zandmotor is wat je hier ziet om je heen. Dat is eigenlijk een enorme bult zand en die leggen we in zee en die is bedoeld om de kust te beschermen. Daarnaast zorgt hij ook voor nieuwe natuur. Het bijzondere van de zandmotor is dat we gebruik maken van de golven en de stroming om het zand te verspreiden. Dus die zorgt ervoor dat de kust breder wordt? Ja, uiteindelijk wordt de kust breder omdat dit zand langzaamaan zeker die kant op gaat en naar het zuiden toe gaat. Uiteindelijk komt het tegen de duinen aan en zorgt het voor nieuwe duinen langs de kust van Zuid-Holland. Maar waarom is dat nodig? Als we dat niet zouden doen, kalft de kust heel langzaam af. Er verdwijnt zand bij de kust van Zuid-Holland. Dat gaat vanzelf. Dat gaat met de golven met de stroming meegevoerd. Als je daar geen nieuw zand voor in de plaats brengt, dan kan de kust onveilig worden. Dus als we niks zouden doen, dan zou het water uit de zee te dicht bij kunnen komen en dan zou het land overstromen? Die zandmotor zorgt ervoor dat het niet gebeurt. Dat klopt. Als we niks doen, kan het onveilig worden. Wat we altijd deden is elke 2 of 4 jaar hier met het schip kwamen en nieuw zand naar binnen brachten. Het bijzondere van de zandmotor is dat we in 1 keer heel veel zand naar binnen brengen. Ja dat scheelt wel wat. Waarom kan dat nu ineens wel? Dat is bijzonder hier van. We kunnen hele grote hoeveelheden zand aanbrengen. Het is een experiment. Hoe het precies gaat ontwikkelen weten we niet. Dat kunnen we niet zeggen. Dat gaan we wel heel goed meten. Dat gaan we heel goed in de gaten houden. Over 5 of 10 jaar kunnen we daadwerkelijk zeggen of dit een succes is. Maar hoeveel zand komt hier uiteindelijk te liggen? In totaal hebben we het over meer dan 21 miljoen kubieke meter zand. Dan moet je voorstellen, dat zijn 1 miljoen vrachtwagens en als je die allemaal achter elkaar zet dan heb je een file van hier tot China. Zo niet normaal! Hartstikke veel. Waar halen jullie dat zand vandaan? Dat zand komt uit de zee uit dieper water waar het dieper is dan 20 meter. Er zijn grote schepen, het schip wat je daar ziet, die dat zand naar binnen varen. Naar binnen varen? Dus die zuigen het op? Die zagen het zand op in het laadruim, maar daar gaat Tobias jullie straks meer over vertellen. Intussen zijn we dus midden op zee aangekomen met Tobias. Hier wordt dus die 21 duizend kubieke meter zand naar boven gehaald. Gebeurt dat nou met die enorme schepen daar Tobias? Ja dat klopt. Je ziet daar een sleephopperzuiger. Dat is nou een sleephopperzuiger? Ja dat is een sleephopperzuiger en die vaart steeds naar zee toe en zuigt zich vol als een stofzuiger. Daar is de zee meer dan 20 meter diep. Dan gaat hij vervolgens naar de kant toe, richting het strand. Dan heeft hij 3 manieren om zijn lading te lossen. Hij kan het persen door een leiding. Hij koppelt in zee aan aan een drijveerleiding en perst hij het daar doorheen naar het strand toe. Op het strand wordt het vervolgens verdeeld. Dus die leiding komt tot aan het strand. Die leiding komt inderdaad aan op het strand. Een andere manier is het rainbowen. Dan spuit hij het voor zich uit op het strand of in de voorhoeve. Eigenlijk onder water. De laatste manier is nog klappen. Dan zet hij zijn bodemkleppen open en dan valt het van onder het schip naar beneden. Maar dan moet hij wel een heel eindje tegen het zand aan zitten toch? Ja dan moet hij redelijk dichtbij komen. Daar hebben we meestal wat kleine schepen voor die kunnen wat dichter bij de kust komen. Die kunnen op die manier goed rainbowen en klappen door de bodemdeuren open te zetten. Dat zijn best grote dingen nog die schepen, daar kan zeker wel wat in. Zo'n schip is ongeveer 160 tot 200 meter lang. Deze boot neemt ongeveer 10.000 kubieke meter zand mee. Dat zijn ongeveer 500 vrachtwagens met zand. Dat brengt hij in 1 keer naar het strand toe. Hoe groot wordt de zandmotor eigenlijk? Als je kijkt hoe ver hij in zee steekt, is het ongeveer een km en hij wordt ongeveer 2 km breed. In totaal heb je dan ongeveer een ruimte van ongeveer 200 voetbalvelden. Dit is Nederland. De vorm op deze kaart herken je waarschijnlijk wel. Als je heel lang of van heel dichtbij kijkt, zie je de vorm van Nederland veranderen. De kracht van water en wind verplaatst het zand. De kust slijt eigenlijk af. Dit noem je erosie. Uiteindelijk vindt het zand een nieuwe plek aan de kust en dit noem je sedimentatie. Het zand wat er hier uitkomt hebben we net daar opgepompt? Ja dat schip waar jullie net zijn gaan kijken perst het zand samen met water door deze leiding en uiteindelijk komt het dan hier op het strand. Dit noemen ze het stort. Het water stroomt terug de zee in en het zand blijft liggen. Op die manier leggen we nieuw land aan. Wanneer is de zandmotor nou af? Dat is gepland voor dit najaar. Dan hebben we eigenlijk een nieuw strand waar we straks kunnen gaan recreëren. Waar we met vliegers in de weer kunnen, waar je kan gaan wandelen. Heel misschien komen hier wel zeehonden die hier een geschikte rustplaats gaan vinden. Oh leuk! Maar ziet het er dan nog hetzelfde uit die haak enzo? In het begin ligt die mooie vorm van die haak, maar als snel zul je gaan zien dat de golven en de stroming het zand oppakken en het zand gaan verspreiden. Die vorm verdwijnt. Op een termijn van 15 of 20 jaar is al dit zand verdwenen en ligt het in de duin of elders aan de kust. Dus de Nederlandse kustlijn zorgt ervoor dat we beschermd worden tegen de woeste zee. Daarom wordt onze kustlijn onderhouden. Hier doen ze dat door middel van de zandmotor. Die zorgt er niet alleen voor dat we veiliger kunnen wonen, maar als bonus krijgen we ook nog een extra stuk strand. Laat die zomer maar komen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_662739 398 2032-12-31T22:00:00+00:00 5746 2014-03-18T22:00:00+00:00 yes no zand kustlijn strand kust