https://schooltv.nl/video-item/smelten-wat-wil-eigenlijk-zeggen-ijs-smelt-bij-0c 2024-01-04T10:48:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19984.w613.r16-9.85754f6.webp Smelten | Wat wil eigenlijk zeggen: ijs smelt bij 0°C? Het proces van het smelten van ijs kun je je als volgt voorstellen: IJs bestaat uit moleculen, die in een regelmatig patroon liggen: een kristalrooster. Ieder molecuul heeft een vaste plaats en trilt bovendien 'n beetje. Wanneer je energie toevoegt, gaan de moleculen meer trillen. Bij een bepaalde temperatuur trillen ze zo heftig, dat het kristalrooster uiteen valt. Deze temperatuur noemen we het smeltpunt van de stof. Zo smelt ijs bij 0 °C. In de vloeibare toestand bewegen de moleculen door elkaar heen. Ze hebben dan geen vaste plaats meer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429052 46 2033-03-01T10:00:00+00:00 19106 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no smelten molecuul ijs water https://schooltv.nl/video-item/veranderingen-van-aggregatietoestanden-hoe-komt-het-dat-energieveranderingen-tot-toestandsverander 2024-01-04T10:48:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19986.w613.r16-9.82ad518.webp Veranderingen van aggregatietoestanden | Hoe komt het dat energieveranderingen tot toestandsveranderingen leiden? Het proces van het smelten van ijs kun je je als volgt voorstellen: IJs bestaat uit moleculen, die in een regelmatig patroon liggen: een kristalrooster. Ieder molecuul heeft een vaste plaats en trilt bovendien een beetje. Wanneer je energie toevoegt, gaan de moleculen meer trillen. Bij een bepaalde temperatuur trillen ze zo heftig, dat het kristalrooster uiteen valt. Deze temperatuur noemen we het smeltpunt van de stof. Zo smelt ijs bij 0 °C. In de vloeibare toestand bewegen de moleculen door elkaar heen. Ze hebben dan geen vaste plaats meer. Wanneer je meer energie toevoegt, bewegen sommige moleculen zo heftig, dat ze zich van het oppervlak losmaken en niet meer in de vloeistof terugkeren. De vloeistof verdampt dan. Er is een temperatuur, waarbij heel veel moleculen tegelijkertijd de vloeistof verlaten. Deze temperatuur noemen we het kookpunt. Zo kookt water bij 100 °C. Het water verdampt. Omdat de moleculen bij die temperatuur zo snel bewegen, hebben ze veel meer ruimte nodig dan ze in de vloeistof hadden. De moleculen in de pan met kokend water bewegen zo heftig, dat ze als waterdamp ontsnappen. Als je energie onttrekt aan waterdamp, gaan de moleculen ervan langzamer bewegen. Ze komen daardoor weer dichter bij elkaar. De damp condenseert. Onttrek je nog meer energie, dan trillen de moleculen alleen nog maar op één plaats. De vloeistof stolt dan. Bij het stolpunt krijg je weer het kristalrooster van die stof. IJskristallen hebben een mooi regelmatige patroon. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429053 150 2033-03-01T10:00:00+00:00 63470 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no condenseren verdampen stollen smelten https://schooltv.nl/video-item/chromatograferen-met-verschillende-loopvloeistoffen-maakt-het-verschil-of-je-bij-chromatograferen 2024-01-04T10:48:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19988.w613.r16-9.a82218c.webp Chromatograferen met verschillende loopvloeistoffen | Maakt het verschil of je bij chromatograferen verschillende loopvloeistoffen neemt? Zou het uitmaken welke loopvloeistof je gebruikt? Dit is een mengsel van vier verschillende gekleurde stoffen. We brengen daarvan twee vlekken op de startlijn aan. We knippen de plaat in twee helften. Deze helften plaatsen we in twee verschillende loopvloeistoffen. Na 20 minuten zie je duidelijk verschil. De keuze van de loopvloeistof is dus belangrijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429054 69 2033-03-01T09:59:00+00:00 5182 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no chromatograferen chemie vloeistof scheiden scheikunde https://schooltv.nl/video-item/chromatograferen-met-verschillende-adsorptiemiddelen-maakt-het-verschil-of-je-bij-chromatograferen 2024-01-04T10:48:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19990.w613.r16-9.7443499.webp Chromatograferen met verschillende adsorptiemiddelen | Maakt het verschil of je bij chromatograferen verschillende adsorptiemiddelen neemt? Zou het verschil maken als er een ander adsorptiemiddel als dunne laag gebruikt wordt? Hier zijn dezelfde stoffen op twee verschillende platen aangebracht. Links in beeld een plaat met silicagel, rechts een plaat met cellulose. Beide platen worden in dezelfde loopvloeistof gezet. Op de celluloseplaat stijgen de gekleurde stoffen net zo snel als de loopvloeistof. Dat is bij silicagel niet het geval. Silicagel adsorbeert de gekleurde stoffen dus beter dan cellulose. De gekleurde stoffen blijven op de celluloseplaat rechts zó goed in de loopvloeistof opgelost zitten, dat ze net zo snel als de loopvloeistof omhoog trekken. Op de silicagelplaat links lukt de scheiding uitstekend. Het pijltje geeft aan hoe ver de loopvloeistof is gekomen. Het is dus wel belangrijk uit welk materiaal de dunne laag bestaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429055 86 2033-03-01T09:59:00+00:00 4805 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no chromatograferen chemie stof scheiden adsorberen scheikunde https://schooltv.nl/video-item/radiaal-chromatograferen-nou-eens-niet-van-beneden-naar-boven-maar-van-buiten-naar-binnen 2024-01-04T10:48:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19992.w613.r16-9.fd1d27d.webp Radiaal chromatograferen | Nou eens niet van beneden naar boven, maar van buiten naar binnen Bij radiaal chromatograferen wordt de loopvloeistof in een kommetje gegoten. De dunne-laag-plaat wordt op de rand ervan gelegd. Vanaf de rand zuigt de loopvloeistof richting middelpunt. De stoffen zijn dit keer niet op een startlijn, maar op een startcirkel aangebracht. Dat zul je dadelijk duidelijker kunnen zien. De vloeistof neemt hier de gele stof goed met zich mee. De rode stof aan de rechterkant komt veel minder snel vooruit. De oranje stof links doet het weer iets beter. Hoe beter een stof geadsorbeerd wordt én hoe slechter deze oplost in de loopvloeistof, hoe minder ver hij komt. Kijk maar naar de rode stof. Omdat deze drie gekleurde stoffen zich verschillend gedragen, kunnen ze van elkaar gescheiden worden. Op het startpunt helemaal links is een mengsel van deze drie stoffen opgebracht. Dit mengsel wordt gescheiden in de drie aparte stoffen. Omdat deze methode vaak bij het scheiden van gekleurde stoffen wordt toegepast, heet ze chromatografie. Het Griekse woord voor kleur is 'chromatos'. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429056 105 2033-03-01T09:58:00+00:00 1435 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no chromatograferen stof vloeistof https://schooltv.nl/video-item/dunne-laag-chromatografie-hoe-kun-je-een-dunne-laag-adsorptiemiddel-op-een-plaat-toepassen-bij-het 2024-01-04T10:48:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19994.w613.r16-9.c0dc61c.webp Dunne-laag chromatografie | Hoe kun je een dunne laag adsorptiemiddel op een plaat toepassen bij het chromatograferen? Op de dunne-laag-plaat wordt een lijn getrokken, de zogenaamde startlijn. Op deze lijn worden stippen gezet. Dat zijn de startpunten. Hierop doen we een beetje van een gekleurde stof. De vlekjes moeten eerst even drogen. Daarna wordt de plaat in een laagje vloeistof gezet. Dat is de zogenaamde loopvloeistof. Bij het opstijgen neemt deze loopvloeistof de gekleurde stof mee omhoog. De gekleurde vlek wordt tijdens het stijgen iets groter. De gekleurde stof stijgt minder snel dan de loopvloeistof. Dat betekent dat de deeltjes van de gekleurde stof beter worden geadsorbeerd aan het silicagel dan de vloeistofdeeltjes. Het pijltje geeft aan hoe ver de loopvloeistof is gekomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429057 79 2033-03-01T09:56:00+00:00 11300 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no chromatograferen vloeistof deeltjes scheiden adsorberen mengen https://schooltv.nl/video-item/de-dunne-laag-plaat-hoe-komt-het-dat-een-dunne-laag-adsorptiemiddel-bij-chromatografie-zo-goed-wer 2024-01-04T10:48:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19996.w613.r16-9.9a2d7fd.webp De dunne-laag-plaat | Hoe komt het dat een dunne laag adsorptiemiddel bij chromatografie zo goed werkt? Een glasplaat is bedekt met een dunne laag silicagel, een adsorptiemiddel. Deze plaat zet je in een bak, waarin een laagje vloeistof zit. In de silicagel-laag wordt deze vloeistof opgezogen en gaat langzaam naar boven. Het silicagel houdt de vloeistof vast en werkt dus als adsorptiemiddel. Hier is het silicagel zo sterk vergroot, dat je allemaal korreltjes ziet. In gaatjes en kanaaltjes kan de vloeistof naar binnen dringen. De dikte van de laag op de glasplaat is maar één-vijfde millimeter. Die kleine kanaaltjes in het silicagel zijn, zelfs bij een vergroting van 50.000 keer, nog niet goed te zien. Dit is een tekening van een korreltje, met gaatjes en kanaaltjes. Er zijn dus heel veel kleine ruimtes, die samen een heel groot oppervlak hebben. Een vloeistof kan dus goed opgezogen, maar ook goed vastgehouden worden. Je kunt ook zeggen: vloeistofdeeltjes worden geadsorbeerd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429058 91 2033-03-01T09:56:00+00:00 2192 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no chromatograferen scheikunde chemie scheiden adsorberen stof https://schooltv.nl/video-item/chromatograferen-hoe-kun-je-heel-kleine-beetjes-van-stoffen-of-mengsels-van-stoffen-scheiden-en-da 2024-01-04T10:48:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/19000/images/19998.w613.r16-9.4e496fe.webp Chromatograferen | Hoe kun je heel kleine beetjes van stoffen of mengsels van stoffen scheiden en daarmee onderzoeken? Een glasplaat is bedekt met een dunne laag silicagel, een adsorptiemiddel. Deze plaat zet je in een bak, waarin een laagje vloeistof zit. In de silicagel-laag wordt deze vloeistof opgezogen en gaat langzaam naar boven. Het silicagel houdt de vloeistof vast en werkt dus als adsorptiemiddel. Hier is het silicagel zo sterk vergroot, dat je allemaal korreltjes ziet. In gaatjes en kanaaltjes kan de vloeistof naar binnen dringen. De dikte van de laag op de glasplaat is maar één-vijfde millimeter. Die kleine kanaaltjes in het silicagel zijn, zelfs bij een vergroting van 50.000 keer, nog niet goed te zien. Dit is een tekening van een korreltje, met gaatjes en kanaaltjes. Er zijn dus heel veel kleine ruimtes, die samen een heel groot oppervlak hebben. Een vloeistof kan dus goed opgezogen, maar ook goed vastgehouden worden. Je kunt ook zeggen: vloeistofdeeltjes worden geadsorbeerd. Op de dunne-laag-plaat wordt een lijn getrokken, de zogenaamde startlijn. Op deze lijn worden stippen gezet. Dat zijn de startpunten. Hierop doen we een beetje van een gekleurde stof. De vlekjes moeten eerst even drogen. Daarna wordt de plaat in een laagje vloeistof gezet. Dat is de zogenaamde loopvloeistof. Bij het opstijgen neemt deze loopvloeistof de gekleurde stof mee omhoog. De gekleurde vlek wordt tijdens het stijgen iets groter. De gekleurde stof stijgt minder snel dan de loopvloeistof. Dat betekent dat de deeltjes van de gekleurde stof beter worden geadsorbeerd aan het silicagel dan de vloeistofdeeltjes. Het pijltje geeft aan hoe ver de loopvloeistof is gekomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429059 166 2033-03-01T09:55:00+00:00 11743 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no adsorberen chemie chromatograferen scheiden stof https://schooltv.nl/video-item/animatie-van-adsorberen-hoe-stel-je-je-de-aanhechting-van-deeltjes-aan-een-oppervlak-voor 2024-01-04T10:48:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20000.w613.r16-9.383a738.webp Animatie van adsorberen | Hoe stel je je de aanhechting van deeltjes aan een oppervlak voor? In deze animatie stellen de grote oranje schijven broomdeeltjes voor. De blauwe zijn luchtdeeltjes. Als een mengsel van broomdamp en lucht door actieve kool stroomt, dringen de deeltjes diep in de gaten en kanaaltjes. De deeltjes zijn voortdurend in beweging. Ze botsen tegen elkaar en tegen de wandjes van de kanaaltjes. We volgen de broomdeeltjes in hun beweging. De aantrekkingskracht op de broomdeeltjes is veel groter dan op de luchtdeeltjes. Ze bewegen steeds minder. Dat komt omdat ze worden vastgehouden aan de wand van de koolstofkanaaltjes. Het vasthouden van een stof aan het oppervlak van een andere stof heet adsorberen. Actieve kool is een uitstekend adsorptiemiddel en adsorbeert meestal die stof uit een mengsel het beste die het hoogste kookpunt heeft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429060 78 2033-03-01T09:54:00+00:00 11846 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no adsorberen chemie aantrekkingskracht scheiden deeltjes https://schooltv.nl/video-item/adsorberen-in-het-groot-hoe-maak-je-plakband-op-een-milieuvriendelijke-manier 2024-01-04T10:48:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20002.w613.r16-9.4bb0029.webp Adsorberen in het groot | Hoe maak je plakband op een milieuvriendelijke manier? Bij plakband moet één kant goed plakken, de andere kant niet. Bovendien is de achterkant voorzien van een anti-plaklaag. Daardoor kun je het plakband van de rol lostrekken. Hoe wordt de lijm eigenlijk aangebracht? Een dunne laag folie wordt over een paar rollen geleid. Zo wordt de folie strak gespannen. Deze vloeistof bestaat uit benzine, waarin de lijmstof is opgelost. Benzine is hier dus het oplosmiddel. De onderste rol draait in de lijmoplossing en zorgt daardoor voor een constante aanvoer van lijm. De folie wordt tussen de bovenrol en de onderrol geleid, zodat de lijmoplossing tegen de folie wordt aangedrukt. Zo maakt deze man de nog natte lijmlaag zichtbaar. Nadat de folie van een lijmlaag is voorzien, wordt deze met warme lucht gedroogd. Daardoor verdampt het oplosmiddel benzine en blijft de lijm achter. Het zou schadelijk zijn voor het milieu de warme lucht met de benzinedamp zomaar naar buiten te blazen. Door deze leidingen wordt de verontreinigde lucht daarom weggevoerd naar een installatie, waar de benzine er uit gehaald kan worden. Dat gebeurt in deze ketels, die gevuld zijn met actieve kool. De met benzinedamp verontreinigde lucht wordt door adsorptie gezuiverd. In elke ketel zit een grote hoeveelheid actieve kool. Na één uur heeft zo'n ketel 500 kg benzine geadsorbeerd. De in de grote ketels geadsorbeerde benzine wordt ook weer teruggewonnen. Het hele systeem werkt zó dat terwijl de ene ketel benzine uit de lucht adsorbeert, de andere ketel door verwarmen de benzine weer afstaat. De benzine wordt in de fabriek steeds opnieuw gebruikt. Alleen schone lucht verlaat de schoorsteen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429061 148 2033-03-01T09:53:00+00:00 4713 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no plakband adsorberen lijm benzine https://schooltv.nl/video-item/adsorberen-een-heel-voetbalveld-in-een-paar-korrels-actieve-kool 2024-01-04T10:48:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20004.w613.r16-9.675af54.webp Adsorberen | Een heel voetbalveld in een paar korrels actieve kool!!! Deze proef toont de werking van actieve kool. In deze afgesloten glazen bolletjes zitten korrels actieve kool. Actieve kool kan heel goed stoffen aan zich binden. In de ronde kolf zit een mengsel van lucht en broomdamp. Broomdamp is oranjebruin en daardoor goed te zien. Het glas wordt kapot getikt, zodat het mengsel in contact komt met de actieve kool. Je ziet versneld wat er geleidelijk verandert in de kolf. De broomdamp lijkt te verdwijnen. Dat komt omdat de broomdeeltjes aan de actieve kool worden gebonden. Hoe dat kan wordt duidelijk als we de actieve kool 300 keer vergroten. Het oppervlak van elk korreltje zit vol spleten en gaten. Bij een vergroting van 1000 keer zie je zelfs kanaaltjes die tot in het binnenste van een korreltje doordringen. Deze kanaaltjes vertakken zich nog weer verder. Zo kun je je voorstellen dat één zo'n korreltje een groot inwendig oppervlak heeft. Het is haast onvoorstelbaar, dat het inwendig oppervlak van dit kleine beetje actieve kool zo groot is als een voetbalveld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429062 127 2033-03-01T09:53:00+00:00 32621 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no broom proefje kool adsorberen stof https://schooltv.nl/video-item/toepassing-van-borrelkappen-hoe-maak-je-het-de-opstijgende-damp-zo-moeilijk-mogelijk 2024-01-04T10:48:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20006.w613.r16-9.1661c11.webp Toepassing van borrelkappen | Hoe maak je het de opstijgende damp zo moeilijk mogelijk? Uit het kokende vloeistofmengsel stijgt een dampmengsel op. Op de bodem van de eerste schotel verzamelt zich gecondenseerde vloeistof. Vloeistof en dampbellen komen nu op elke schotel goed met elkaar in contact. Hierdoor krijgen damp en vloeistof op alle schotels een andere samenstelling. Op elke schotel condenseert damp tot vloeistof en verdampt vloeistof weer tot damp. Uit het toestromende dampmengsel condenseert voornamelijk de gekleurde vloeistof met het hoogste kookpunt, terwijl de kleurloze vloeistof met het laagste kookpunt daar weer het gemakkelijkst verdampt. Zo bevat de van schotel tot schotel opstijgende damp steeds minder hoogkokende stof en steeds meer laagkokende stof. Dat is goed te zien aan de kleur van de vloeistoflagen in de schotels. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429063 81 2033-03-01T09:52:00+00:00 2395 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no condenseren koken verdampen https://schooltv.nl/video-item/model-van-een-borrelkapje-hoe-werkt-een-borrelkapje 2024-01-04T10:48:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20008.w613.r16-9.5cd6e87.webp Model van een borrelkapje | Hoe werkt een borrelkapje? In een destilleerkolom zitten schotellagen, elk met vele borrelkappen. Om de werking van zo'n schotellaag beter te kunnen begrijpen, bekijken we eerst dit doorzichtig glazen model. Dit is zo'n schotel en een borrelkapje. In werkelijkheid zitten de borrelkapjes vast op een schotel. Het kapje verhindert dat dampen direct van de bodem naar de top stijgen. De damp wordt omgebogen en gelijkmatig over de schotel verdeeld. Met een papierstrookje volgen we de weg die de damp moet afleggen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429064 59 2033-03-01T09:51:00+00:00 1027 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no scheiden model dampen https://schooltv.nl/video-item/schotellagen-en-borrelkappen-waarom-zijn-schotellagen-en-borrelkappen-onmisbaar-in-een-echte-desti 2024-01-04T10:48:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20010.w613.r16-9.8e34823.webp Schotellagen en borrelkappen | Waarom zijn schotellagen en borrelkappen onmisbaar in een echte destillatietoren? In een destilleerkolom zitten schotellagen, elk met vele borrelkappen. Om de werking van zo'n schotellaag beter te kunnen begrijpen bekijken we eerst dit doorzichtig glazen model. Dit is zo'n schotel en een borrelkapje. In werkelijkheid zitten de borrelkapjes vast op een schotel. Het kapje verhindert dat dampen direct van de bodem naar de top stijgen. De damp wordt omgebogen en gelijkmatig over de schotel verdeeld. Met een papierstrookje volgen we de weg die de damp moet afleggen. Uit het kokende vloeistofmengsel stijgt een dampmengsel op. Op de bodem van de eerste schotel verzamelt zich gecondenseerde vloeistof. Vloeistof en dampbellen komen nu op elke schotel goed met elkaar in contact. Hierdoor krijgen damp en vloeistof op alle schotels een andere samenstelling. Op elke schotel condenseert damp tot vloeistof en verdampt vloeistof weer totdamp. Uit het toestromende dampmengsel condenseert voornamelijk de gekleurde vloeistof met het hoogste kookpunt, terwijl de kleurloze vloeistof met het laagste kookpunt daar weer het gemakkelijkst verdampt. Zo bevat de van schotel tot schotel opstijgende damp steeds minder hoogkokende stof en steeds meer laagkokende stof. Dat is goed te zien aan de kleur van de vloeistoflagen in de schotels. We zijn weer terug in de echte destilleerkolom. Tijdens het destilleren stijgt de damp op door de gleuven in de borrelkappen. Deze damp komt op de schotel in nauw contact met de daar gecondenseerde vloeistof. De stoffen in de damp met een hoger kookpunt zullen eerder condenseren, terwijl tegelijkertijd de stoffen met een lager kookpunt eerder uit de vloeistof zullen verdampen. Dit zijn beelden, opgenomen in een echte destillatietoren. In zo'n destilleerkolom zijn er niet alleen opstijgende dampmengsels, maar ook dalende gecondenseerde vloeistoffen. Steeds loopt er een mengsel van vloeistoffen over de rand naar beneden. Dit is een model van het inwendige van een destillatietoren. Die kleine doppen zijn de borrelkappen. Hier loopt een mengsel van vloeistoffen over de rand naar beneden komt op de volgende schotellaag. Hier gebeurt dat overstromen van het vloeistofmengsel in het echt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429065 227 2033-03-01T09:50:00+00:00 13929 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no destilleren scheiden verdampen condenseren https://schooltv.nl/video-item/destilleren-van-ruwe-aardolie-hoe-worden-uit-aardolie-zoveel-verschillende-stoffen-gehaald 2024-01-04T10:48:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20012.w613.r16-9.0cc2453.webp Destilleren van ruwe aardolie | Hoe worden uit aardolie zoveel verschillende stoffen gehaald? Dit is een aardolieraffinaderij. In deze destilleerkolom vindt de scheiding van ruwe aardolie plaats. De kolom heeft een dikke isolerende buitenlaag tegen energieverlies. De eerste fase van de destillatie van ruwe aardolie begint in de oven. Grote hoeveelheden ervan beginnen te verdampen. Het hete mengsel stroomt de kolom binnen op één van de onderste schotels. Het residu wordt onderaan weggepompt. Er wordt destillaat zowel aan de top als van de bovenste schotels afgetapt. De vloeistofmengsels worden daarna in kleinere destilleerkolommen verder gescheiden. Uiterlijk zie je een wirwar van buizen, ketels en afsluiters, maar er zit wel degelijk systeem in. Dit is een zeer vereenvoudigde voorstelling van de destillatie van aardolie. Aardolie wordt op een temperatuur van 360 °C en met een druk van 1,5 bar in de kolom gebracht. Vanzelfsprekend zal de toegevoerde hoeveelheid aardolie steeds gelijk moeten zijn aan de afgetapte hoeveelheid stoffen. Met de opstijgende damp worden vooral de lager kokende stoffen naar boven getransporteerd. Het dampmengsel, dat via de bovenste schotel de top van de kolom bereikt, wordt buiten de kolom geleid en daarna gecondenseerd. Een deel ervan wordt afgevoerd en het andere deel wordt weer in de kolom teruggeleid. Het vloeistofmengsel dat naar beneden stroomt heeft op elke schotel een andere samenstelling. Hoe lager de schotel, des te hoger is het kooktraject van dat vloeistofmengsel. Het vloeistofmengsel dat bij een bepaalde schotel wordt afgetapt heeft steeds dezelfde samenstelling. Zo'n vloeistofmengsel wordt een fractie genoemd. Nafta en stookolie zijn voorbeelden van fracties. Hoe hoger de aftapplaats in de kolom, hoe lager het kooktraject van het vloeistofmengsel. Naar beneden toe wordt de temperatuur op de schotels steeds hoger. Onder het toevoerpunt zijn de lager kokende stoffen bijna volledig verdwenen. Een gedeelte van de hoger kokende stoffen wordt onderaan afgetapt, terwijl de rest opnieuw wordt verhit en wordt teruggevoerd. Door dit continue proces worden uit de aardolie zoveel mogelijk alle bruikbare stoffen gehaald. In een destilleerkolom kan ruwe aardolie gefractioneerd worden. Een aardoliemengsel dat uit zeer veel stoffen bestaat wordt zo gescheiden in fracties. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429066 233 2033-03-01T09:50:00+00:00 71363 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no destilleren vloeistof mengen scheiden aardolie chemie https://schooltv.nl/video-item/destilleren-hoe-haal-je-uit-leidingwater-zuiver-water 2024-01-04T10:48:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20014.w613.r16-9.1a53a09.webp Destilleren | Hoe haal je uit leidingwater zuiver water? In waterdamp die ontstaat bij het koken van leidingwater zitten geen stoffen meer opgelost. Als je waterdamp laat condenseren krijg je zuiver water. Om deze damp te laten condenseren, leid je hem in een koeler. Dit is de hoge kant van de koeler waar je de afvoer van het koelwater ziet. Hier ga je naar de lage kant, waar de toevoer van het koelwater zit. Dit zuivere water is hier het destillaat. We noemen het ook wel gedestilleerd water. De kolf druppelt langzaam vol. De in het leidingwater opgeloste stoffen zijn door destillatie goed gescheiden van de vloeistof water. 100 °C is het kookpunt van water. In de linker kolf zie je wat er na afloop in de destilleerkolf als residu over blijft, namelijk een kalkaanslag. Voor landbouwproducten is deze grond een perfecte voedingsbodem. Als we nog dieper graven, vinden we onder deze zandlaag nog een andere laag. Dat is keileem, afgezet door het landijs in de IJstijd. Die grond is nog ouder dan de zandgrond. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429067 87 2033-03-01T09:49:00+00:00 31835 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no water stof scheiden destilleren chemie https://schooltv.nl/video-item/continu-extraheren-hoe-haal-je-de-oranje-stof-uit-mandarijnenschillen 2024-01-04T10:48:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20016.w613.r16-9.efe3dfd.webp Continu extraheren | Hoe haal je de oranje stof uit mandarijnenschillen? Om een stof volledig te extraheren is vaak veel extractiemiddel nodig. Daarom heeft men dit apparaat ontworpen. Je kunt ermee met dezelfde vloeistof vaker extraheren. Het te extraheren materiaal, hier mandarijnenschillen, gaat in een papieren huls. Het bovenste deel van het extractieapparaat is een koeler. Door grote stukken schil te gebruiken, kunnen we voor de duidelijkheid in deze demonstratie de papieren huls weglaten. Dit extractieapparaat is op een kolf geplaatst, waarin alcohol zit. De alcohol is al aan de kook gebracht. De alcoholdamp gaat door de stijgbuis omhoog naar de koeler. Het pijltje geeft dat aan. De koeler is het bovenste deel van dit apparaat. Daar condenseert de alcoholdamp. De vloeibare alcohol druppelt bij de alcohol waar de mandarijnenschillen in zitten. Je ziet dat de alcohol oranjegeel begint te kleuren. Dat komt doordat de oranje stof uit de schillen wordt geëxtraheerd. Gelijkertijd wordt ook het dunne overloopbuisje gevuld. Als dat tot bovenaan vol is, loopt de gekleurde alcohol over en stroomt weer terug in de kolf. Daardoor koelt de vloeistof in de kolf 'n beetje af. Deze alcohol wordt straks weer gebruikt om verder te extraheren. Door te blijven verwarmen gaat de vloeistof opnieuw koken. De alcohol verdampt weer, maar de opgeloste oranje stof blijft in de kolf achter. De alcoholdamp gaat door de stijgbuis omhoog naar de koeler. Het hele proces herhaalt zich. Op deze manier komt steeds nieuw extractiemiddel bij de schillen, zodat alle oranje stof tenslotte geëxtraheerd wordt.. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429068 151 2033-03-01T09:48:00+00:00 15595 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no scheiden chemie extraheren stof fruit https://schooltv.nl/video-item/extraheren-wat-gebeurt-er-bij-thee-en-koffiezetten 2024-01-16T15:24:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20018.w613.r16-9.2ad685a.webp Extraheren | Wat gebeurt er bij thee- en koffiezetten? Dit hete water wordt gebruikt om stoffen met een bepaalde kleur, geur en smaak uit theeblaadjes te laten oplossen. Het theezakje werkt als een filter om de niet-oplosbare stoffen tegen te houden. Deze manier van oplossen heet extraheren. Bij extraheren lossen sommige stoffen wel in een vloeistof op, andere niet. De vloeistof noemen we het extractiemiddel. Bij theezetten is dat het water. Koffie zetten is ook extraheren. Hier gieten we heet water over fijngemalen koffie én daarna over koffiebonen. Zou het veel verschil maken of je de te extraheren stof van tevoren hebt fijngemalen of niet? Door het fijnmalen vergroot je het oppervlak. Daardoor kan het extractiemiddel beter in contact komen met de stof die moet oplossen. Het resultaat spreekt voor zich en is zoals verwacht. Hoe donkerder, hoe meer er is opgelost. Zou het ook verschil maken of je koude of warme vloeistof gebruikt? Bij gelijke hoeveelheden gemalen koffie doen we koud water en heet water. Heet water extraheert duidelijk beter dan koud water. In het linker glas zijn meer deeltjes uit de koffie opgelost. Nu schijn je met een lamp van achteren door de oplossing heen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429069 124 2033-03-01T09:47:00+00:00 68387 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no thee scheiden extraheren filter koffie https://schooltv.nl/video-item/centrifugeren-hoe-kun-je-de-zwaartekracht-n-handje-helpen 2024-01-04T10:48:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20020.w613.r16-9.f7e19e1.webp Centrifugeren | Hoe kun je de zwaartekracht 'n handje helpen? Zwevende deeltjes in een suspensie zullen, alleen maar door de zwaartekracht, langzaam bezinken. Je moet dus een hele tijd wachten. Het gaat veel sneller als je op de zwevende deeltjes een extra kracht laat inwerken. Dat lukt door de suspensie snel rond te draaien. Het uitvoeren van zo'n snelle draaiende beweging noemen we centrifugeren. Met deze eenvoudige centrifuge zie je dat door centrifugeren het bezinken veel sneller gaat. Bovendien is het resultaat ook veel beter. Met centrifugeren kun je ook vloeistoffen afscheiden. Dat gebeurt in een sapcentrifuge. In dit apparaat wordt voedsel fijngemalen, gecentrifugeerd en gefiltreerd. De grotere deeltjes worden op de binnenzijde van de draaiende trommel tegengehouden. Het sap wordt naar buiten geslingerd en afgetapt. Door centrifugeren kun je ook vaste stofdeeltjes uit lucht verwijderen. Dat gebeurt in een cycloon. Dit is een glazen model. De verontreinigde lucht wordt zo naar binnen geblazen, dat hij blijft draaien. De vaste deeltjes worden naar de buitenkant geslingerd en zakken dan naar beneden. De schone lucht wordt boven afgevoerd. Dat zie je aan het wapperende papiertje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429070 124 2033-03-01T09:45:00+00:00 37460 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no centrifugeren deeltjes scheiden zwaartekracht stof https://schooltv.nl/video-item/grote-hoeveelheden-filtreren-hoe-wordt-een-filtratie-in-een-fabriek-uitgevoerd 2024-01-04T10:48:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20022.w613.r16-9.bd46e96.webp Grote hoeveelheden filtreren | Hoe wordt een filtratie in een fabriek uitgevoerd? Een kleine hoeveelheid suspensie scheiden is niet moeilijk, maar hoe wordt dat in fabrieken gedaan met zeer grote hoeveelheden? Als voorbeeld zie je een schijffilter. Een rooster, waar een filterdoek overheen gespannen is, draait rond. Het doek wordt besproeid om het te bevochtigen. Ondertussen draait de schijf rond. De afsluiter wordt open gedraaid om de suspensie op het doek te brengen. De suspensie verdeelt zich over het oppervlak. Door onder het doek te zuigen zakt het filtraat sneller door het doek heen. Het filtraat wordt afgevoerd. Het doek draait ondertussen verder en het residu wordt nog eens extra besproeid om de laatste restjes verontreinigingen eruit te spoelen. Tenslotte schraapt een draaiend mes het residu los van het doek en voert het af. Op het schone deel van het doek kan dan weer nieuwe suspensie komen. Op deze manier kun je dus zonder onderbreking filtreren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429071 120 2033-03-01T09:44:00+00:00 11189 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no fabriek stof scheiden filter chemie https://schooltv.nl/video-item/filtreren-hoe-maak-je-een-troebele-vloeistof-helder 2024-01-04T10:48:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20024.w613.r16-9.33ca67c.webp Filtreren | Hoe maak je een troebele vloeistof helder? Met deze zeef kun je een mengsel scheiden. Alleen het zand en de kleine steentjes gaan door de gaten van de zeef. De scheiding lukt, omdat de korrels niet even groot zijn. Een mengsel van een vaste stof en een vloeistof noemen we een suspensie. Om een suspensie te scheiden is ook een zeeflaag nodig. Zo'n zeeflaag wordt hier een filter genoemd. Filters kunnen gemaakt zijn van papier, van textiel en van samengeperst fijngemalen glas. Je ziet hier zo'n glasfilter. De gele vaste stof wordt erdoor tegengehouden, de heldere kleurloze vloeistof loopt erdoor. Deze manier van scheiden noemen we filtratie. De vloeistof, die door het filter heen loopt, heet filtraat. De vaste stof, die wordt tegengehouden, heet residu. De zwaartekracht zorgt ervoor dat de vloeistof door het filter loopt. Na afloop wordt het residu van het filter geschraapt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429072 106 2033-03-01T15:41:00+00:00 45545 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no zwaartekracht zeef stof scheiden filter mengen https://schooltv.nl/video-item/homogeen-gasmengsel-waaruit-bestaat-lucht-voornamelijk 2024-01-04T10:48:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20026.w613.r16-9.8cb0abd.webp Homogeen gasmengsel | Waaruit bestaat lucht voornamelijk? Om aan te tonen dat lucht een homogeen mengsel is, doen we een proef met fosfor. Een stukje fosfor kan spontaan ontvlammen. Het fosfor verbrandt en geeft als verbrandingsproduct een witte vaste stof, die fijn verdeeld als witte rook rond dwarrelt. De stof die fosfor bij het verbranden aan zich bindt, moet uit de lucht afkomstig zijn. We laten fosfor niet in de open lucht, maar in een afgesloten hoeveelheid lucht verbranden. We hebben het fosfor in een porseleinen schaaltje gedaan en plaatsen er een glazen stolp overheen. Het waterniveau staat binnen en buiten de stolp even hoog. De luchtdruk is dus binnen en buiten even groot. Zodra het fosfor ontbrandt, stijgt door de hoge temperatuur de druk onder de stolp. Het waterniveau wordt nu naar beneden gedrukt. Als de verbranding van het fosfor stopt, stijgt het waterniveau weer. Tenslotte stijgt het waterniveau onder de stolp zelfs hoger dan het beginniveau. Het waterniveau buiten de stolp wordt zo ver aangevuld, dat het binnen en buiten de stolp even hoog staat. De druk binnen en buiten is nu weer even groot. Een tijd later verdwijnt de rook. Dat komt doordat de vaste stof uit de rook goed oplost in het water onder de stolp. Ook zie je dat een deel van het luchtvolume is verdwenen. De verbranding stopte niet door een tekort aan fosfor. Als je de stolp immers optilt komt er bij het overgebleven fosfor weer verse lucht. Het fosfor begint weer spontaan te branden. Waardoor stopte de verbranding onder de stolp? In lucht zit zuurstofgas en het fosfor verbruikt dat bij de verbranding. Als we het oorspronkelijke luchtvolume in vijf gelijke delen verdelen, zie je dat bij de verbranding slechts één deel is verbruikt. Daar is nu onder de stolp water voor in de plaats gekomen. Lucht bestaat dus voor ongeveer één-vijfde deel uit zuurstofgas. Het overige viervijfde deel bestaat bijna uitsluitend uit een gas, waarin elk levend organisme stikt. Daarom wordt dit gas stikstof genoemd. Lucht blijkt dus een homogeen gasmengsel te zijn. Je kunt niet zien dat het uit verschillende gasvormige stoffen bestaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429073 195 2033-03-01T09:42:00+00:00 7084 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no mengen gas homogeen lucht chemie https://schooltv.nl/video-item/homogeen-vloeistofmengsel-wat-houd-je-over-als-je-leidingwater-en-zeewater-indampt 2024-01-04T10:48:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20028.w613.r16-9.f91c23e.webp Homogeen vloeistofmengsel | Wat houd je over, als je leidingwater en zeewater indampt? Twee bekerglazen worden met helder water gevuld: het rechter met één liter leidingwater, het linker met één liter gefiltreerd zeewater. Beide vloeistoffen zien er niet uit als mengsels. Ze zijn beide helder. Dat het mengsels zijn wordt pas zichtbaar na het indampen, zoals we in deze versnelde weergave laten zien. In het leidingwater worden al snel slecht oplosbare stoffen zichtbaar: het water wordt troebel. Pas veel later wordt zichtbaar dat ook zeewater een mengsel is. Eén liter zeewater levert een grote hoeveelheid zeezout als overblijfsel, wel zo ongeveer 30 gram. Ook al kunnen we het opgeloste zeezout niet zien, de zoute smaak wijst op de aanwezigheid ervan. Uit leidingwater blijft na het indampen veel minder vaste stof over. Dit overblijfsel noemen we ketelsteen of kalkaanslag. Je kunt niet zien dat de beide vloeistoffen mengsels zijn. Dat weet je pas na het indampen als er stof is overgebleven. Leidingwater en gefiltreerd zeewater zijn homogene mengsels. Aan homogene mengsels kun je niet zien dat er verschillende stoffen in zitten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429074 98 2033-03-01T09:40:00+00:00 19319 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no vloeistof mengen stof water homogeen chemie https://schooltv.nl/video-item/heterogeen-mengsel-hoe-maak-je-beton 2024-01-04T10:48:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20030.w613.r16-9.7fd951b.webp Heterogeen mengsel | Hoe maak je beton? In deze betonmolen wordt beton gemengd. Voor dit mengsel zijn vier bestanddelen nodig: water, cement, zand en kiezelstenen. De bestanddelen kunnen in verschillende verhoudingen gemengd worden. Dat hangt af van wat je wilt maken. Als het beton hard is geworden zijn de kiezelstenen nog duidelijk te zien. Mengsels waarvan de verschillende bestanddelen nog duidelijk te zien zijn, worden 'heterogene mengsels' genoemd. In de natuur kun je veel heterogene mengsels vinden, zoals dit zwavelhoudend gele gesteente en graniet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429075 65 2033-03-01T09:39:00+00:00 13353 2003-12-07T23:59:00+00:00 yes no bestanddeel stof heterogeen mengen chemie https://schooltv.nl/video-item/wat-voel-ik-met-je-zintuigen-kun-je-heel-goed-voelen 2024-01-04T10:48:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20032.w613.r16-9.f95959b.webp Wat voel ik? | Met je zintuigen kun je heel goed voelen Met je huid voel je wat je aanraakt. Ijsblokjes voelen koud aan en een warme kop chocomel is? mmm, lekker warm. Soms stoot je je hoofd en? Au! ja, dat doet pijn. Hoe kun je dat nou allemaal voelen? Net onder de huid zitten kleine knopjes. Die knopjes noem je zintuigen. Daarmee kan je voelen. Je hebt vier verschillende zintuigen waarmee je kunt voelen. Zintuigen waarmee je warmte kunt voelen. Zintuigen waarmee je koude kunt voelen. Zintuigen waarmee je pijn kunt voelen en zintuigen waarmee je druk kunt voelen... druk? Ja druk. omdat je drukzintuigen hebt, knijp je een ei niet fijn. Je lichaam weet dat het een ei zachtjes moet aanraken. Hoe werken die zintuigen nou? als je je hand in het vuur houdt, geven de pijnzintuigen dat door aan de hersenen. de hersenen begrijpen het bericht en zorgen ervoor dat je je hand wegtrekt. au! gelukkig maar, want je hand verbranden is niet zo fijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429076 77 2033-05-18T03:33:00+00:00 67740 2011-01-13T07:00:00+00:00 yes no voelen zintuig huid https://schooltv.nl/video-item/boos-verdrietig-of-blij-voel-jij-dat-ook-wel-eens 2024-01-04T10:48:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20034.w613.r16-9.80e811f.webp Boos, verdrietig of blij? | Voel jij dat ook wel eens? 'Voel jij dat ook wel eens?' Voel jij dat ook weleens: zo'n boos gevoel van binnen?En je weet niet wat je daarmee moet beginnen?Zo'n boze bui die zomaar in je opkomt Zo'n boze brom die bonkend in je oor bromtDan wil ik stampen, schreeuwen, gillenAl vindt iedereen mij stom!Ik voel dat zo van binnen Maar vraag me niet waarom? Voel jij dat ook weleens: zo'n droef gevoel van binnen?En je weet niet wat je daarmee moet beginnen?Zo'n naar verdriet dat plots'ling in je opkomtAlsof er zomaar iemand tranen in je oog stomptDan wil ik, huilen, janken, snikkenAl vindt iedereen mij stom! Ik voel dat zo van binnenMaar vraag me niet waarom?Voel jij dat ook weleens: zo'n blij gevoel van binnen?Nou je weet wel wat je daarmee moet beginnen!Zo'n blije bui die zomaar in je opkomtZo'n blij gevoel dat al het blije naar je hart pomptDan ga ik dansen, lachen, zingen Al vindt iedereen mij stom! Ik voel dat zo van binnen Maar vraag me nietNee vraag me nietNee vraag me niet waarom?tekst en muziek: André Rooymans © 2003 https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429077 111 2033-05-18T03:33:00+00:00 44565 2003-12-02T23:59:00+00:00 yes no blij boos voelen gevoel gedrag https://schooltv.nl/video-item/voelen-voelen-doe-je-met-de-huid 2024-01-04T10:48:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20036.w613.r16-9.0f561dc.webp Voelen | Voelen doe je met de huid Niet met alle delen van je huid kun je even goed voelen. Kan je nou beter met de huid aan de onderkant van je voeten voelen of met de huid aan de bovenkant van je hand? Wat denk je? Dave is de onderzoeker en Arif het proefkonijn. Voor het onderzoek heb je vijf kurken nodig en spelden. Op elke kruk schrijf je een nummer. Dan kan je ze goed uit elkaar houden. Zo, nu mogen de spelden erin. In elke kurk twee. Als de spelden ver uit elkaar staan kun je ze makkelijk voelen. En als de spelden dichtbij elkaar staan, kun je ze moeilijk voelen. Kom maar Arif. Het onderzoek kan beginnen. Denk jij dat Arif bij elke kurk twee spelden kan voelen? Dat is makkelijk, die staan ver uit elkaar. Oe, het is moeilijk voor Arif. De twee spelden voelen als één. Nu de huid aan de onderkant van de voet. Arif, kan met de huid aan de onderkant van zijn voet goed voelen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429078 96 2033-05-18T03:33:00+00:00 46933 2003-12-02T23:59:00+00:00 yes no huid lichaam voelen zintuig https://schooltv.nl/video-item/vingerafdrukken-zelf-je-vingers-afdrukken-op-papier 2024-01-04T10:48:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20038.w613.r16-9.66a8a14.webp Vingerafdrukken | Zelf je vingers afdrukken op papier Kijk maar eens met een loep naar je eigen huid aan de binnenkant van je hand. We gaan onze vingers afdrukken. Dan kunnen we straks goed zien dat alle vingers verschillend zijn. Elke vinger van de hand wordt een keer afgedrukt. De duim als laatste.Nu knippen ze allemaal een vingerafdruk uit. Wat gaat ze ermee doen? Ahh de vingerafdrukken zijn vergroot onder het kopieerapparaat. En kijk niet één is hetzelfde! Wie komt daar binnen? Welke vingerafdruk lijkt erop? Gelukkig maar! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429079 138 2033-05-18T03:33:00+00:00 24280 2003-12-02T23:59:00+00:00 yes no duim vingerafdruk politie https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-de-mond 2024-01-04T10:48:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20039.w613.r16-9.0ad9a31.webp Nieuws uit de natuur | De mond Thema: De spijsvertering. In je mond zitten je gebit, tong, gehemelte, strotteklep en huig, die elk een eigen functie hebben. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1054903 1740 5536 2013-02-18T00:48:09+00:00 yes no mond gebit testkees spijsvertering tong menselijk lichaam https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-ganzen 2024-01-04T10:48:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20040.w613.r16-9.ea34033.webp Nieuws uit de natuur | Ganzen Thema: Winter. Mylène Gordinou en Jurre Bosman ontdekken dat ganzen in de wintermaanden massaal naar Nederland komen voor maar één ding: gras. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1054901 1740 2230 2013-02-18T00:46:56+00:00 yes no winter gans vogel winterslaap gras testkees https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-pooldieren 2024-01-16T15:12:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20041.w613.r16-9.02f306c.webp Nieuws uit de natuur | Pooldieren Thema: Winter. Mylène Gordinou laat zien dat dieren die op de polen kunnen overleven aangepast zijn aan de omstandigheden. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1054899 1740 15505 2013-02-18T00:45:28+00:00 yes no koud testkees dier pool winter winterslaap pinguïn https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-veiligheid-voorop 2024-01-04T10:48:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20042.w613.r16-9.15c584f.webp Nieuws uit de natuur | Veiligheid voorop Afl.: Veiligheid voorop. Special: Veilige feestdagen. Veel mensen in Nederland weten niet wat te doen bij een calamiteit. Hoe kom je bijvoorbeeld veilig je huis uit, als dat vol staat met rook en je dus niets meer kunt zien? Van belang in ieder huis is dus: een vluchtplan! https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1050397 1200 2551 2013-01-29T23:39:04+00:00 yes no feest vuur veilig brandweer brand rook https://schooltv.nl/video-item/kale-bomen-in-de-herfst-verliezen-bomen-hun-bladeren 2025-09-23T11:45:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20044.w613.r16-9.025e89b.webp Kale bomen | In de herfst verliezen bomen hun bladeren Dit is een boom in de zomer !Hij heeft licht,? lucht? en water nodig. De wortels zuigen het water op uit de bodem. Het water gaat door de stam naar de grote en de kleine takken en naar de blaadjes. Van al dat licht, lucht en water maakt de boom met zijn blaadjes eten voor zichzelf om goed te groeien. Kijk eens hoe mooi groen de boom is. Maar in de herfst wordt het kouder. De zon schijnt minder. En in de winter kan het water gaan bevriezen. Dan kan de boom geen eten meer maken. Maar daar heeft de boom wat op gevonden. In de herfst vallen de blaadjes eraf. Natuurlijk niet als ze groen zijn. In de herfst veranderen de blaadjes van kleur. Maar waarom veranderen de blaadjes van kleur? In de groene blaadjes zit nog wel eten voor de boom. Dat noem je bladgroen. De boom zuigt dit bladgroen naar binnen, dan heeft hij nog wat eten voor de winter. En nu zie je wat voor kleurtjes er nog meer verstopt zitten in het blad. Bovendien gaat het kraantje tussen takken en bladeren dicht. De blaadjes krijgen geen water meer, verdorren en vallen af. Nu is de boom helemaal klaar voor de winter! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429080 77 2033-05-18T03:33:00+00:00 167278 2003-12-02T23:59:00+00:00 yes no kaal blad boom herfst https://schooltv.nl/video-item/het-gebit-hoe-ziet-je-gebit-eruit 2024-01-04T10:48:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20046.w613.r16-9.5335679.webp Het gebit | Hoe ziet je gebit eruit? Lekker hè, zo'n appel. Stel je voor dat je geen tanden en kiezen zou hebben! Tanden en kiezen heten: het gebit. Eerst krijg je een melkgebit. Daarna een blijvend gebit. Hoe ziet zo'n gebit er eigenlijk uit? Voor in je mond zitten scherpe snijtanden. Daarnaast zitten de hoektanden. En daarachter zitten de kiezen. Zie je het roze waar je tanden in zitten? Dat is het tandvlees. Het hele gebit zit vast in de kaak. Dat is dit harde gedeelte in je gezicht. Voel maar eens hoe hard het is. Daarmee beweeg je je gebit. Hap! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429081 38 2033-05-18T03:33:00+00:00 49374 2003-12-02T23:59:00+00:00 yes no menselijk lichaam tand kaak gebit kauwen https://schooltv.nl/video-item/poets-je-tanden-hoe-zorg-je-ervoor-dat-je-geen-gaatjes-krijgt 2024-01-16T15:36:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20048.w613.r16-9.d9c33b6.webp Poets je tanden | Hoe zorg je ervoor dat je geen gaatjes krijgt? Voor gezonde witte tanden moet je twee keer per dag poetsen. Maar hoe moet dat eigenlijk? Goed poetsen? Stap 1: Je begint met het poetsen bovenop de kiezen. Zet de borstel plat op de kiezen en beweeg rustig heen en weer. Doe dat ook bij de kiezen in de onderkaak. Stap 2. Nu is de binnenkant van het gebit aan de beurt. Zet de borstel eerst weer plat op de kiezen en draai hem dan naar binnen toe. Daarna weer rustig heen en weer bewegen. Niet te hard duwen anders duw je het tandvlees omhoog en dat is slecht voor je gebit. De binnenkant van je hoektanden en snijtanden doe je zo. En nog de andere kiezen. Hetzelfde doe je bij de onderkaak. Stap 3. Als laatste moet nog de buitenkant van het gebit gepoetst worden. Weer rustig heen en weer bewegen. Eerst de bovenkaak en daarna de onderkaak. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429082 67 2033-05-18T03:33:00+00:00 97828 2003-12-02T23:59:00+00:00 yes no gebit tandenpoetsen tandarts https://schooltv.nl/video-item/een-gaatje-hoe-kom-je-aan-een-gaatje-in-je-tand-of-kies 2024-01-04T10:48:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20050.w613.r16-9.660866c.webp Een gaatje | Hoe kom je aan een gaatje in je tand of kies? Hoe krijg je nou die gaatjes? Als je iets hebt gegeten, blijven er restjes op je tanden en kiezen achter. In je mond worden die kleine restjes een beetje zuur. Dat zuur is gemeen spul. Het maakt de buitenkant van je tanden kapot. Dan krijg je gaatjes in je tanden en kiezen. Het kan zeer gaan doen en het is zonde van je mooie witte tanden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429083 31 2033-05-18T03:33:00+00:00 51938 2003-12-03T10:35:00+00:00 yes no tand gebit verzorging glazuur menselijk lichaam tandenpoetsen https://schooltv.nl/video-item/schaduw-tekenen-als-de-zon-schijnt-zie-je-ook-schaduw 2024-01-04T10:48:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20052.w613.r16-9.637bd01.webp Schaduw tekenen | Als de zon schijnt, zie je ook schaduw Aan de schaduw van de zon kun je zien of het ochtend, middag of avond is. Kijk maar eens naar dit proefje. Als Lisa s' ochtends op het schoolplein staat is haar schaduw lang. Dat komt omdat de zon schuin boven de aarde staat. Als Lisa in de middag op het schoolplein staat, is haar schaduw kort. Dat komt omdat de zon recht boven de aarde staat. En als Lisa s' avonds op het schoolplein gaat staan is de schaduw weer lang. Hij staat weer schuin boven de aarde, maar wel aan de andere kant. Dat komt omdat de aarde om zijn as is gedraaid! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429084 53 2033-05-18T03:33:00+00:00 53793 2004-04-13T22:59:00+00:00 yes no schaduw zon aarde https://schooltv.nl/video-item/de-nederlandse-bodem-welke-kleuren-zitten-er-in-de-grond 2024-01-04T10:48:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20054.w613.r16-9.2185564.webp De Nederlandse bodem | Welke kleuren zitten er in de grond? Niels, Thijs en Lok Ying gaan het bos in met een boor en een buis om daar samen met Auke in de grond een gat te boren. Wat komt er allemaal uit? Eerst een laagje dode blaadjes. Daaronder de blaadjes die helemaal verrot en zwart zijn geworden. Die zakken met het regenwater verder de grond in. Tot het niet verder wil. En helemaal diep in de grond vind je het gele zand! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429085 79 2033-05-18T03:33:00+00:00 22047 2003-12-02T23:59:00+00:00 yes no zand grond bodem aarde herfst https://schooltv.nl/video-item/grondsoorten-in-welke-grond-kan-een-zaadje-beter-groeien 2024-01-16T13:57:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20056.w613.r16-9.eed2efd.webp Grondsoorten | In welke grond kan een zaadje beter groeien? In welke grond kan een zaadje beter groeien? In de gele zandgrond of in de donkerbruine tuingrond. Wat denk jij? Uit de zaadjes groeit een nieuw plantje. Maar een plantje heeft wel water nodig om te groeien? Ha gelukkig, het gaat regenen? Bij het zand zakt het regenwater snel in de grond. De wortels van het plantje kunnen het water niet opzuigen. Het plantje gaat dood. Bij tuingrond is dat anders. Het regenwater blijft in de tuingrond zitten. De wortels zuigen het water op en het plantje kan groeien. Een zaadje groeit dus goed in? ..tuingrond! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429086 60 2033-05-18T03:33:00+00:00 26989 2003-12-02T23:59:00+00:00 yes no aarde grondsoort zaaien groeien voeding https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-fietsketting-help-mijn-ketting-ligt-eraf 2024-01-04T10:48:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20058.w613.r16-9.b355f44.webp Hoe werkt een fietsketting? | Help! Mijn ketting ligt eraf He, wat is dat? De fiets van Nelie is kapot. Op naar de fietsenmaker. Goedemiddag meiden, kan ik jullie helpen? Kunt u even kijken, mijn fiets doet het niet meer. Oh ik zie het al, de ketting ligt eraf. . . Om te beginnen ga ik de kettingkast eraf halen. Dan kunnen we alles wat beter zien. Nu ga ik de ketting op het grootste voortandwiel leggen. De tanden passen precies in de ketting. Achter zit ook een klein tandwieltje, daar doen we ook de ketting omheen. Nu zie je dat de ketting overal op de tanden ligt en als we nu gaan trappen gaat je achterwiel weer draaien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429087 85 2033-05-18T03:33:00+00:00 30913 2003-11-02T23:59:00+00:00 yes no fiets fietsen ketting tandwiel maken https://schooltv.nl/video-item/de-fietsenfabriek-een-kijkje-in-de-fietsenfabriek 2024-12-03T07:54:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20060.w613.r16-9.ac02998.webp De fietsenfabriek | Een kijkje in de fietsenfabriek Een fiets heeft heel veel onderdelen, maar hoe wordt een fiets eigenlijk gemaakt? Je begint met ijzeren buizen, die worden aan elkaar vastgemaakt. Dan krijg je een driehoekige vorm, het frame. Kijk, hier liggen ze op de lopende band! Een beetje saai, daar moet een kleurtje op. Dus gaan ze naar de spuiterij. Wat een grote verfspuit! Wel handig als je zoveel fietsen moet verven. Hier hangen de frames te drogen, rood, geel, blauw en roze. Kies maar uit! Deze meneer maakt de bagagedragers, daar kan dan straks je schooltas op. Die vuurspetters zijn van het lassen. Zo, klaar! Wat zijn dit voor stokjes, 1, 2, 3. Wat doet die man nou? Oh het zijn de spaken voor in het wiel. De spaken zorgen ervoor dat het wiel straks stevig is en niet in elkaar zakt als je er op zit. Als de wielen klaar zijn moeten er luchtbanden omheen. Even oppompen, dat fietst wel zo prettig. Ondertussen worden de remmen en de handvaten aan het stuur gemaakt. Zo die zitten lekker stevig. Nu kan de hele fiets in elkaar worden gezet. Alle onderdelen worden aan het fietsframe vastgemaakt. Het wiel, goed vastzetten! De ketting om de tandwielen graag. Oh ja, ook handig snelbinders, zodat je schooltas goed blijft zitten. Ziezo de fiets is klaar. Daar gaan ze ingepakt naar de winkel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429088 155 2033-05-18T03:33:00+00:00 35821 2003-12-03T23:59:00+00:00 yes no stuur productieproces fietsen wiel fiets productie https://schooltv.nl/video-item/dierenhuiden-welke-huiden-hebben-dieren 2024-01-04T10:48:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20062.w613.r16-9.37fe6af.webp Dierenhuiden | 'Welke huiden hebben dieren?' Bij dieren is het net als bij mensen. Niet één huid is hetzelfde. Dit is een huid met haren, dat noem je een vacht. In de winter is de vacht dikker dan in de zomer want in de winter is het koud. En als het zomer is, wordt hij weer dunner. Het stekelvarken heeft speciale haren op zijn huid. Ze zijn hard en stekelig. De stekels beschermen het stekelvarken. Het lijken wel breinaalden. Als hij gevaar voelt, zet hij zijn stekels op. Op die manier schrikt hij de vijanden af. Vogels hebben geen haren, maar veren. Net als haren beschermen veren de vogel tegen de buitenwereld. Een vogel heeft kleine en grote veren. De kleine veren houden de vogel warm. De grote veren zorgen ervoor dat de vogel goed kan vliegen. De huid van een schildpad is verdikt met botten. Dat noem je het schild. Als hij gevaar voelt, kruipt hij in zijn schild terug. Makkelijk hoor, zo hoeft hij geen schuilplaats te vinden! Is daar iemand? De huid van een slang is net als bij een schildpad verdikt, maar niet met botten. Maar met schubben. De schubben lijken net op de nagels van je vinger. Ze beschermen de slang tegen de buitenwereld. Onder deze huid groeit weer een nieuwe huid. Een kikker heeft een kale dunne huid. Er zitten geen haren of veren op. Krijgt ie het dan niet koud in het water? Nee hoor, als het water koud is wordt de kikker zelf ook gewoon kouder. Daar heeft hij helemaal geen last van. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429089 117 2033-05-18T03:33:00+00:00 31818 2003-12-02T23:59:00+00:00 yes no dier seizoen warm vacht huid koud https://schooltv.nl/video-item/dag-en-nacht-waarom-is-het-overdag-licht-en-s-nachts-donker 2024-01-16T16:29:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20064.w613.r16-9.7743d18.webp Dag en nacht | Waarom is het overdag licht en 's nachts donker? 's Ochtends als je wakker wordt is de dag begonnen. De zon zorgt heel de dag voor licht. 's Avonds als je naar bed gaat is de dag afgelopen. Het wordt donker en de nacht komt er aan. Hoe kan het dat dag en nacht elkaar afwisselen? Dat heeft te maken met de zon en de aarde. Dit is de aarde en dit is de zon. Op de aarde leef jij. De aarde lijkt plat, maar is rond. En misschien lijkt hij stil te staan, maar de aarde draait altijd. Kijk, daar woon je. Zie je dat de aarde langzaam rondjes draait. Altijd dezelfde kant op. Als de aarde één rondje om zijn as heeft gedraaid is er een dag voorbij: Maandag. Ken jij de dagen van de week? Praat maar mee. Dinsdag, woensdag donderdag, vrijdag, zaterdag en zondag. Zeven dagen in de week. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429090 88 2033-05-18T03:33:00+00:00 173220 2004-04-13T22:59:00+00:00 yes no dag licht aarde zon nacht donker heelal https://schooltv.nl/video-item/bladnerven-hoe-maak-ik-bladnerven 2024-02-01T13:28:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20066.w613.r16-9.1fa78d9.webp Bladnerven | Hoe maak ik bladnerven? Hier zie je hele fijne nerven. Met die nerven kun je iets leuks doen! Kijk maar eens mee! Eerst het boomblad omdraaien. De nerven liggen nu boven. Tekenpapier er bovenop? en dan voorzichtig met het vetkrijtje over het blad wrijven. Dat ziet er al mooi uit! Nog een keer? Blad omdraaien, tekenpapier erop en wrijven maar? Deze lukt heel goed! Het wordt een echt boomblad met nerven! Deze blaadjes zijn zo mooi, die mogen nog wel even hangen! Wat een prachtig resultaat! Goed gedaan! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429091 96 2033-01-01T15:34:00+00:00 43652 2003-12-02T23:59:00+00:00 yes no herfst tekenen nerf blad knutselen https://schooltv.nl/video-item/zorg-voor-je-fiets-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:48:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20068.w613.r16-9.6876557.webp Zorg voor je fiets | Met Flip de beer Hoi, ik ben Erik en ga met Flip fietsen. Ja, vandaag gaan we fietsen, maar eerst gaan we de fiets schoonmaken en poetsen. We gaan de fiets schoonmaken. Kijk: Erik begint bij het achterwiel. Goed zo Erik! Ik maak het zadel van de fiets alvast schoon. Ik kan het goed hè? Hé, wat doet mama nou? Ze zet de fiets op de kop! Waarom doet ze dat? Oh, wacht, ze heeft een lekke band. Ja, die moet ze eerst maken, anders kunnen we straks niet fietsen. Eerst moet ze de lekke band van het wiel halen. Kijk maar: dat doet ze met die tangetjes. Kijk: daar is de lekke band al! Hé, moet je ons zien hoe goed we poetsen, de fiets gaat helemaal glimmen! Mama moet het gaatje in de band zoeken. Ze heeft lucht in de band gepompt en waar de lucht eruit komt, zie je bubbeltjes in het water. En daar zit dan het gaatje. Ja, daar zijn de bubbeltjes! Dus daar zit het gaatje. Wat goed van mama, dat ze dat allemaal kan! Kijk: we zijn bijna klaar met poetsen. Alleen dit stukje nog. Nu moet mama een plakker op het gaatje plakken, dan kan de lucht er niet meer uit. En Erik is ook klaar met poetsen. Nu moet hij nog een stukje schuim op het stuur doen, dan kan hij zich geen pijn doen als hij valt met de fiets. Zo, en de band weer op het wiel, en klaar! Erik, kom je even meehelpen oppakken? Joepie, wij mogen pompen met een echte fietspomp! Dat vind ik leuk! Zo, pompen en nog een beetje lucht erbij. Ja, nu is de band weer hard! Ja, nu gaan we fietsen! Ik mag voorop bij Erik in zijn jas zitten, dat is lekker warm. En ik kan alles goed zien. Mmm, lekker zo op de fiets. Ik vond het heel leuk bij Erik. Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429092 165 2033-05-18T03:33:00+00:00 15184 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no lek maken wassen fiets https://schooltv.nl/video-item/auto-wassen-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:51:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20070.w613.r16-9.b596077.webp Auto wassen | Met Flip de beer Ik heet Menno. Ik heet Femke. Ik heet Romé en samen gaan wij met Flip de auto wassen. Ja, we gaan samen de auto wassen en dat is heel leuk! We hebben een emmer nodig met water en zeep, en een spons. Iedereen mag een stukje doen en dan gaan we alles lekker nat maken! De ramen. En de wielen. En ik mag de achterruit schoonmaken. Zo, dit nog. Oeh Menno, voorzichtig, anders gaat de ruit nog stuk! Kijk: ik doe het heel voorzichtig. Hé, handig zo’n krukje, dan kan je overal goed bij. Goed zo Romé, dat lampje was heel erg vies. Ja, lekker knoeien! Mooi hè, al dat water? Hij wordt heel schoon. We zijn al bijna klaar! Alleen dat gekke hoofdje nog en het spiegeltje. En de lampen. Klaar! Nu hebben we snoep verdiend! Deze gaan we wel even verdelen. Ja, ga maar eerlijk verdelen. 1, 2, 3, 4, 5. Vijf. Deze gaan we wel even verdelen. Ja. Als je alles eerlijk deelt krijgt iedereen evenveel. Wie lust deze koek? Ik! Ik! Ik!!! Okay. Ik vond het heel leuk bij Menno, Femke en Romé. Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429093 134 2033-05-18T03:33:00+00:00 9382 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no wassen auto water schoonmaken https://schooltv.nl/video-item/zeep-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:48:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20072.w613.r16-9.615305a.webp Zeep! | Met Flip de beer Ik ben Lisa. Ik ben Eva en dat is Max. En wij gaan met Flip schoonmaken. Ja, vandaag gaan we helpen met schoonmaken. En we beginnen bij de ramen. Mama, ga jij maar samen met Lisa. Goed zo Max. Lekker veel water. En sop. En dan poetsen maar! Samen met Lisa kan ik het ook heel goed! Het wordt mooi schoon. En nu de vloer. Lekker veel water gebruiken, dan wordt alles nog mooier schoon. Ja, goed zo, ook onder de kastjes. Poets, poets, poets, poets, poets. Max kan het ook heel goed! Goed zo Max! Ik word wel een beetje moe van. Nog het laatste stukje. Maar moet je kijken hoe mooi die vloer glanst! Flip zit daar. Nu gaan we afwassen. Lekker met warm water. Dat is leuk jongen met al dat sop! Zal ik het een beetje voor je poetsen? Dan kun je lekker kliederen. Zo met je handen. En leg daar maar neer. Hé, maar ik heb sop op mijn neus, ik hoef niet afgewassen te worden! Afdrogen is best moeilijk. Maar Eva kan het al heel goed. En de bekers ook? Ja. Nu is alles weer helemaal mooi schoon. Behalve wij. En daarom gaan wij lekker onder de douche! Heerlijk! Al dat warme water op mijn hoofd. Ik vond het heel leuk hier! Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429094 146 2033-05-18T03:33:00+00:00 20775 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no helpen huis huishouden https://schooltv.nl/video-item/vormen-zoeken-vormen-zoeken-in-schilderijen-en-beeldhouwwerken 2024-02-07T16:47:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20074.w613.r16-9.7e47c98.webp Vormen zoeken | Met Flip de Beer Ik ben Sandra. Hallo, ik ben Jara. Hallo, ik ben Bram en wij gaan met Flip naar het museum. Ja, vandaag gaan we naar het museum. We gaan rondjes, vierkanten en driehoeken zoeken. Daar is al een rondje! En Sandra heeft een driehoek gevonden! Wat een grote! Een driehoek. En Bram een vierkant. Nu gaan we naar binnen. Misschien vinden we ze daar ook wel. Hallo!!! Wat een mooi museum zeg! Even kijken wie er het eerste wat vindt. Ja, een driehoek! Bram zoekt een vierkant. Even kijken waar er één is. Ja! Dit is een heel groot rondje. Ja, goed zo Jara, een rondje in een vierkant! Een driehoek. Driehoek, driehoek. Driehoek, driehoek, driehoek. Alleen maar driehoek. Heel veel driehoeken. Wat is het leuk in het museum! In dit schilderij staan vast ook wel vierkantjes en rondjes. Dan moet je heel goed kijken. Daar is een rondje. Ja. Ze hebben ook beelden in het museum. Hele mooie beelden. Misschien vinden we hier ook wel een driehoek. Ik loop een rondje! Hier kan je een rondje lopen. Ik ren een rondje. Ik loop een vierkantje. En daar kan je een vierkantje lopen. Wat is dit voor een ding? Hier kan je door de rondjes heen klimmen. En dan kan je een driehoek lopen. Een beetje een gek ding is dit zeg. Ja. Ik snap het ook niet. Nou gaan we zelf iets maken. Het lijkt wel een huisje. Dit is een beetje een grote driehoek. Met een zon. Hier, een beetje een grote zon. Deze hier. Wat wordt dat? Hé, dat lijkt wel die muis van de tekenfilms! Met een hoedje op. Hij is met een muts op. Ik vond het hier heel leuk! Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429095 180 2032-12-31T22:00:00+00:00 23796 2008-09-21T20:00:00+00:00 yes no kleur vorm kleuter https://schooltv.nl/video-item/voetbal-voetbaltraining 2024-01-04T10:48:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20076.w613.r16-9.6f2446f.webp Naar voetbaltraining | Met Flip de Beer Dit zijn Lieke en Maaike. Ze zitten op voetballen. En vandaag mag ik met ze mee. Ze hebben speciale kleren en schoenen aangetrokken, want vandaag gaan we trainen. Even een bal pakken. Trainen is oefenen. Maaike en Lieke gaan oefenen. Dan leren ze nog beter voetballen. Wow, wat kan Maaike al goed schieten zeg! Oh, bijna een goal! Jongens, probeer te denken: “binnen die pionnen te blijven!” hè! Koppen. We gaan eerst een spelletje doen. Dan worden we lekker warm. Want het is best koud buiten nu. Tja, Maaike en ik mogen de tikker zijn! Kom op Maaike! We gaan ze allemaal tikken! Hup! Ja! 5, 4… Toe maar Maaike, kom op, tikken! …3, 2, 1… 1, 2… Ja!!! En stop maar! Zo, pfoe, hier ben ik best moe van geworden hoor, van al dat rennen. Nou gaan we spelen met de bal erbij. Leuk! Hé Maaike, kom er maar bij, kom maar helpen. Nu mag ik weer even met Lieke meedoen, die kan het ook al heel goed. Zo snel mogelijk terugkomen jongens hè. Toe maar Lieke. 1, 2… Ja! Zo, moet je Maaike zien zeg, die doet goed haar best! Ze moeten oefenen om met de bal te rennen en bij voetballen mag je de bal niet met je handen aanraken. Dat is best moeilijk hoor! Nu doen we een ander spelletje. Je moet proberen de kegel eraf te schieten. 1, 2… Ja, goed zo Maaike! Nou mag ik met Lieke. Wow, bijna! Wat een leuke spelletjes doen ze hier zeg. De (…) heeft gewonnen! Ja, wij hebben gewonnen! Joepie! Nou, dan lopen we allemaal deze kant heen, dat kan zonder bal. Dan gaan we daarheen. Kom maar deze kant op. Nu gaan we weer iets anders doen. We gaan rennen! Eh, springen gaan we! Ja, rennen, hup! Ja, nou toch weer rennen. Er zitten heel veel jongens op voetbal en dat snap ik niet, want Maaike en Lieke zijn ook heel goed! Daar gaan we nog een keer! Zo, ik ben er wel moe van geworden hoor. Even uitrusten. Oh, nu moeten ze door die poortjes lopen. Dat is leuk! Dat wil ik ook wel eens keertje doen. Maaike! Hup Maaike! Goed zo Maaike! Maaike, je kan het heel goed! Ik wil het ook graag een keer proberen! Maaike? Ja, en erdoorheen, ja, pak ‘m vast! Mag ik ook? Yes! Wohohoho! Woh, ho, zachtjes! Nu gaan we echt voetballen! Een partijtje. Dan moet je proberen om een goal te maken. Oeh, met zijn drieën rennen zal wel moeilijk worden! Lieke houdt me nu weer even vast, want dan kan Maaike beter en harder rennen. Toe maar! Kom op Maaike! Maaike! Ja, die was bijna raak! Nou, wat is dit leuk zeg! Als we meer dan 10 goals maken, krijgen we limonade! Ja!!! 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12… limonade! Ja!!! Ja, we krijgen limonade! Lekker! Ja, de volgende. Kom maar, Lieke. Van al dat trainen krijg je wel erge dorst. Ik vond het heel leuk om met Maaike en Lieke naar het voetbal trainen te gaan! Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429096 261 2032-12-31T22:00:00+00:00 13969 2008-09-21T20:00:00+00:00 yes no spelen sport voetbal https://schooltv.nl/video-item/vliegeren-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:34:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20078.w613.r16-9.3720c14.webp Vliegeren | Met Flip de beer Hallo, ik ben Leon. Hallo, ik ben Pieter. Hallo, ik ben Soraya en wij gaan met Flip vliegeren. Ja, we gaan vliegeren! Oh, wat kan Leon hard rennen! Hij doet het goed, die vlieger. Ho. Ah. Ja, goed zo Leon! We hebben ook een vliegtuigvlieger. Hoepla. En Soraya heeft een windmolen. Die doet het ook heel goed. Oh, daar gaat Leon weer. Mooie vliegers hè? Omhoog. En omhoog. Oh, Pieter. Pieter? Je loopt in het water! Ik heb gelukkig geen natte voeten. En alleen gaat het niet goed. Kijk, een zakje doet het ook. Dat is een mooie drakenvlieger! Ik mag ook meehelpen. Kijk, de vliegtuigvlieger, de drakenvlieger en de gele vlieger. Leon, doe niet, zo gaan de draadjes door de war. Ja, je moet niet de draadjes door mekaar hebben. Dan gaan ze in de knoop. Nou, ze doen het wel goed. Ze doen het heel goed! De windmolen doet het ook heel goed. Huh? Eentje doet het niet goed. Zo, die kan goed vliegen! Dat is een windzak. Mmm, mag ik ook een slokje chocolademelk? Mmm, mmm, lekker! Ik vond het heel leuk met Soraya en Pieter en Leon. Vliegeren is leuk! Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429097 195 2033-05-18T03:33:00+00:00 14459 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no vlieger hoog laag klein spelen https://schooltv.nl/video-item/vliegen-in-een-vliegtuig-met-flip-de-beer 2024-01-31T08:08:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20080.w613.r16-9.65c8f24.webp Vliegen in een vliegtuig | Met Flip de beer Ik ben Jelle en Flip komt bij mij logeren en we gaan vliegen! Ja, ik mag met Jelle mee in een echt vliegtuig! Spannend hè? Dat is de piloot. En die doet Jelle eerst de gordel om. Zo, kijk jongen, dat gaat net als in een auto. Ik gesp ze zo vast en dan trekken we ze een heel klein beetje aan. Dan zit je goed stevig. En dan zit je lekker. Mag ik bij jou op schoot, Jelle? Ja. Houd me maar goed vast. Nou, daar gaan we hoor! Ja. Ho. Daar gaan we! Dag! Dag! Oh, wat gaan we hard! Hoo. Hé, we gaan omhoog! Oh, kijk al die vliegtuigen! Mooi! Alles wordt steeds kleiner. Deze piloot kan heel goed vliegen. Hij weet precies hoe dat moet met al die knopjes en metertjes. Spannend hè Jelle? Zo hoog in de lucht. Al die kleine autootjes. Het lijken net speelgoedautootjes. En al die kleine huisjes. Het is net kabouterland! Volgens mij gaan we nog hoger! De piloot moet heel goed kijken naar de metertjes, want dan weet hij precies hoe hoog we vliegen en hoe ver we nog moeten. Zie je dat, Jelle? Knap hè van die piloot? Nu gaan we denk ik weer lager. Ja, we gaan in een bochtje. We gaan straks weer landen. We gaan steeds lager. Daar is het vliegveld weer! Nog een klein stukje. Nog een stukje. Bijna, 1, 2, 3… Oewah, oeh, dat ging hard. Ik schrok er een beetje van. Nou, we zijn weer veilig geland! Daar zijn alle vliegtuigen weer. Goed gedaan hoor meneer de piloot! Ik zou ook wel piloot willen zijn. Ik vond het heel leuk bij Jelle, tot de volgende keer! Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429098 235 2033-05-18T03:33:00+00:00 34606 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no vliegveld vliegen piloot vliegtuig https://schooltv.nl/video-item/trein-met-flip-de-beer 2024-01-31T08:07:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20082.w613.r16-9.bcd6abd.webp Trein | Met Flip de beer Hallo, ik ben Charlotte en ik ga met Flip naar de trein naar oma. Vandaag ga ik met Charlotte en haar oma mee. We gaan met de trein naar het huis van oma toe. Eerst gaan we naar het station. Kijk: hier is het al. Daar komen alle treinen. Nu gaan we een kaartje kopen. Dat moet als je met de trein mee wilt. Het is 5 Euro 20. Alsjeblieft. Dankjewel. Zo, nu gaan we naar de trein. Hé, hoe moet hij dat nou doen die Flip hè, met de roltrap hè. Op dit bord staat waar onze trein komt. Dat is makkelijk. Dan weten we waar we moeten wachten. Daar is de trein! Oehoe, wat is ie groot! Kom maar. Instappen en een plaatsje zoeken. Nou, daar gaan we! Hé, ga maar in dit hoekje zitten. Ik ga lekker bij het raam zitten! Zet Flip maar bij het raam. Zo. Dankjewel. Ik vind het leuk in de trein. Mag ik ook een slokje? Dankjewel Charlotte. Daar is de conducteur. Die kijkt of we wel een kaartje hebben. Goedemiddag, vervoerbewijs alsjeblieft. Dag. Flip is gratis. Dankjewel. Wil je dat zelf effe doen? Wil je het zelf even knippen? Dan ben jij even conducteur, dan ben ik de klant. Ja? Dan moet je heel hard knijpen. Die Charlotte, die kan het al goed! Nu is zij de conducteur. Dankjewel. Oh, wat gaan we hard! We zijn er! Iedereen uitstappen! Ik lig wel lekker in dit mandje. Lief van Charlotte dat ze me zo lekker draagt. Nu nog een stukje lopen en dan zijn we bij het huis van oma. Kijk, hier is het al! Ik vond het heel spannend om met oma en Charlotte in de trein te reizen. Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429099 218 2033-05-18T03:33:00+00:00 52281 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no trein reizen conducteur knippen https://schooltv.nl/video-item/tomaten-plukken-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:48:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20084.w613.r16-9.9ca384c.webp Tomaten plukken | Met Flip de Beer Ik ben Sammy. Hallo, ik ben Mike. Ik ben Oewaihla. En we gaan met Flip tomaten plukken! Ja, vandaag gaan we naar de tomaten kijken. Tomaten groeien aan struiken in hele grote huizen van glas. Het heten “kassen”. Oh, moet je zien hoeveel tomaten hier hangen zeg! Plukken maar! Dit is de baas van de tomatenboerderij. Hij plukt ook mee. De tomaten moeten we in het karretje gooien. Maar wel voorzichtig, want anders gaan ze kapot. Zo. Die mag erbij. Doe jij ook mee? Ik doe ook mee, mag dat? Ja. En dan is de kar vol. Zo, nu gaan we de tomaten wegbrengen. Ik mag op de kar zitten. Stoer hè. Ik kan het al met losse handen! Ja, goed zo. Hé, wat gebeurt er nu weer? De tomaten vallen uit de kar. Ze vallen in het water. Hé, daar drijven ze, in het water. Mag ik ze erin doen? Ja, gooi er maar bij. Deze erbij, zo. Hoppakkee. Nou drijven ze verder. Waar zouden ze nou naartoe gaan? Dan gaan we nu kijken waar ze heen gaan. Ja, dat wil ik weten! Daarheen. Gaan ze daarheen? Nou, dan gaan we daar kijken. Kom maar door de deur. Ja, daar zijn ze! Ohoo, wat veel! Alle tomaten gaan in bad, want ze moeten natuurlijk wel lekker schoon zijn voordat je ze op kunt eten. Nou gaan ze weer verder. Ze moeten allemaal hierlangs en de tomaten die niet goed zijn, die mogen niet verder. Die worden eruit gehaald. En de tomaten die wel goed zijn, die komen in een doos. En die kunnen naar de winkel. Zwaar hè, zo’n doos? Ja, zo. Wat helpen jullie goed mee jongens! Mmm, het ziet er lekker uit. Ik lust ook wel een hapje! Mmm, ja, mmm. Mmm, lekker zeg, verse tomaten! Ik vond het heel leuk, dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429100 154 2032-12-31T22:00:00+00:00 10206 2008-09-21T20:00:00+00:00 yes no tomaat plukken groente https://schooltv.nl/video-item/een-stoel-timmeren-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:48:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20086.w613.r16-9.b992cab.webp Een stoel timmeren | Met Flip de Beer Vandaag gaan we naar een echte timmerman. Flip wil een stoeltje hebben. Nou, dan gaan we dat maken. Horen jullie dat? Een plank. Zou Flip daar wel een stoel van willen hebben denk je? Ik krijg een eigen stoeltje! Ja. Dan gaan we die maken, van deze plank. Dan gaan we er eerst iets afzagen. Helemaal voor mij alleen. Kijk, de zaag. Hij moet eerst een plankje zagen. Dan kan ie nou weer uit. Zie, nu kunnen we het zien. Daar gaan we de zitting van maken. De zitting. Nu zetten we ‘m vast. Dat is om op te zitten. Nu gaan we de pootjes maken. Houd eens vast. Doe eens. Nu is er niks aan de hand. Okay. Hij zit heel goed vast. En dat moet ook, want dan kan de timmerman heel goed zagen. Ik houd ‘m ook vast. Nu gaat het een stuk makkelijker nu. Klaar! Dat is goed voor mekaar. Waar gaan we nu naartoe? Zo, zet Flip daar maar neer, dan kan hij het allemaal goed zien. Ja, dit is een goed plekje. Hopla. De timmerman gebruikt ook hele grote machines. Oeh, wat een lawaai! Wat een herrie hè? Hij kan eruit. Probeer maar. Kijk maar of het in mekaar past. Het zou moeten kunnen. Hé, het past precies in elkaar! Als een huis. Het zit strak hè. Ja. Het moet heel goed vastzitten, want anders zakt het stoeltje in elkaar en dan val ik. Wat wordt het mooi hè. Nou gaat de zitting erop. Wat is ze nou aan het verven? Het zijn letters. Dit is “Flip”, wat vind je ervan? Je hebt mijn naam gemaakt! “Flip”, ik vind het prachtig! En zullen we zijn naambordje er eens op gaan maken? Ja! Dat is leuk. Even kijken, deze kant moet achter hè, dan moet deze kant dus voor. Kijk: wordt het mooi of niet? Het wordt heel erg mooi! Dat hoor ik graag! Ja En volgens mij is ie klaar. Hopla. Oh, mijn eigen stoel! Zet Flip er maar eens op. Oh, wat zit ie lekker! Kijk, wat hebben wij nou verdiend? Koek en… Limonade. Koek en limonade! Ja! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429101 189 2032-12-31T22:00:00+00:00 11099 2008-09-21T20:00:00+00:00 yes no maken timmerman hout timmeren stoelendans https://schooltv.nl/video-item/naar-de-tandarts-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:57:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20088.w613.r16-9.16f3050.webp Naar de tandarts | Met Flip de beer Ik mag hier blijven. Ja. Hoi, je bent er al ingedoken. Ach ja, je weet ook de weg ook wel hè. Dan ga ik nu mijn handschoenen maar even aantrekken hè. Ja, daar gaat ze. Handschoenen? Waarom zou hij dat doen? Zo, en elke keer weer schone handschoenen. Moet je eens voelen, wat zijn ze glad hè? Ja. Mag ik ook voelen? Flip ook even voelen? Ja. Met zijn pootje. Zo. Oeh, die zijn zacht. Maar Flip heeft ook een heel zacht huidje hè met zijn wolletje. Ja, want ik ben een beer! Nou ga ik de stoel een beetje naar achteren doen voor jou en voor Flip. Volgens mij vinden jullie dit wel leuk. Ho, we gaan naar beneden. Ja. Ja. Marisca, ik zal even de spiegeltjes pakken en het haakje. Nou, kijk maar even bij Marisca, dan ga ik het eerst bij Marisca doen. Ja? Zal ik dat doen? Okay. Ja. Goed. Nou, doe jij dan je mond maar open. Dan moet ik even het zonnetje erbij zetten. Een zonnetje? Zo, het lampje. Ik noem het altijd het “zonnetje”, want hij is altijd zo mooi hè. Nou, dan gaan we eens kijken op dat kiesje, of dat wel helemaal netjes is. Dat is handig, zo’n spiegeltje! En helemaal schoon, joh, wat heb jij eigenlijk veel van die dingen. Hier is er eentje niet. En daar is ie ook niet. Waar zijn die nou gebleven? Die heb je gewisseld hè? Ja. Ja, dat waren wiebeltanden. Ja. Ja. Ze zijn keurig schoon. Je hebt netjes je tanden gepoetst. En er zitten helemaal geen gaatjes in. Nee, want als je het netjes schoonhoudt, dan hoeft dat ook niet hè. Zo, dan zal ik het spiegeltje en het haakje even voor Flip pakken. Ik heb ook mijn tanden goed gepoetst. Het spiegeltje erbij. Doe maar open Flip. Aaa. Goed zo. Dan zal ik met het haakje de tandjes en de kiesjes aanwijzen. Goed zo, Flip. Nou zeg, ik vind het wel knap van die… Hè, vind jij het ook knap van Flip? Ja. Goed zo. Nou Flip, doe je mond maar weer dicht hè, ik heb het gezien. Ik vind het knap van je! Goed hè, ik heb ook geen gaatjes. Ik heb hier nog de kaart voor Marisca. Zo, pak ‘m maar vast Marisca. Zo, dat is wel gezelliger. Dan zet ik de stoel weer overeind, daar gaat ie. Ooooo! Daar gaat ie. En het zonnetje zet ik nou een beetje weg hè. Ja, nou Marisca, dan mag je uitstappen, want dan gaan we weer een nieuw afspraakje maken voor over een halfjaar. Bedankt! En dat doen we weer bij het loketje. Goed hoor meid hè. Ga je mee? Ja, keurig gedaan! Ga je mee? Dag! Ga je gang. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429102 190 2033-05-18T03:33:00+00:00 34700 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no controle tandarts kijken https://schooltv.nl/video-item/snoep-maken-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:48:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20090.w613.r16-9.7aba977.webp Snoep maken | Met Flip de Beer Hallo, ik ben Dennis. Hallo, ik ben Jeroen. Hallo, ik ben Wouter. En we gaan samen met Flip naar het museum. Ja, we gaan naar dit museum. En het is heel leuk, want hier mag je zelf koekjes en snoepjes maken. Dit worden de koekjes straks. En eerst maken we allemaal hele leuke vormpjes. Kijk maar, dat is een omgekeerde trein. En dat? Dat is een hartje. Wat mooi! Ja, in de oven! Nou moet je 7 minuten wachten en dan is het gaar. Ja, dan is het gaar. En nu gaan we vast beginnen met de snoepjes. Hé, zie je dat? De snoepjes worden gewoon gemaakt van water en suiker. Nou flink roeren. Oh, dat kan ik heel goed! Zie je wel? En dan moet er nog bij: een beetje kleurstof en worden het dan groene snoepjes? Nee, niet groen, dat wordt rood! Rode snoepjes. En wat vindt Flip dat het van ruikt? Het ruikt van aardbeien. Zie je wel, daar hebben we ze. Daar hebben we de koekjes. Ja, ze zijn klaar! Ja, die zijn gehard. Wat zien ze er lekker uit zeg! Hé, wat doet hij nou? Oh, hij versiert de koekjes met lekker zoet suikerspul. En dat is best moeilijk hoor om dat mooi te doen. Maar Jeroen kan het heel goed! Knap zeg! Oh, dat ziet er lekker uit! Ik lust ook wel een hapje! Hé, jij hebt wat aan je neus. Mmm. Mmm. Mmm. Wat is dat? Dat is dan snoepjesspul. Maar nu is het nog helemaal zacht. Ah, het wordt al harder! Dit lijkt op een hartje. Maar dat zijn nog geen snoepjes hoor. Dat ene lijkt op een hartje ja. Hoe werkt dat nou? Het eerste is al bijna hard. Ah, hij haalt er stukken van af… En de tweede is al bijna hard. Nou. En nu? Wat gaat hij nu doen? Draai jij hier eens aan, zo. Zo ja. Draaien. Ja, toe, draai maar. Draaien? Draai maar. Snel. Sneller. Sneller. Sneller. Sneller. Hé. Oh, ijsblokjes. Ja, het lijken net ijsblokjes. Ja, maar deze ijsblokjes, dat zijn snoepjes! Zijn dat de snoepjes? Dat ziet er lekker uit! En zoveel! Mmm. Ik lust er wel eentje hoor! Eh, mag ik er ook eentje? Ja, mmm, mmm. Mmm, lekker! Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429103 179 2032-12-31T22:00:00+00:00 52084 2008-09-21T20:00:00+00:00 yes no snoep museum maken koek eten https://schooltv.nl/video-item/sint-maarten-met-flip-de-beer 2025-11-11T13:33:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20092.w613.r16-9.3b49c3a.webp Sint-Maarten | Met Flip de beer Ik ben Joeri en Flip komt bij mij feest vieren! We gaan eerst lampionnen maken. Luc en Joeri kunnen dat heel goed. Dit wordt mijn lampion. Hij wordt heel mooi met al die slingers eraan. Kijk, ik heb ‘m al. De mijne is ook klaar. Kijk: het lampje doet het! Ik ben benieuwd wat we nu gaan doen. ♪Sint Maarten, Sint Maarten, de koeien hebben staarten. De meisjes hebben rokjes aan en daar komt Sint Maarten aan. Sint Maarten, Sint Maarten, de koeien hebben staarten. De meisjes hebben rokjes aan en daar komt Sint Maarten aan.♪ Goed zo! Goed gezongen hoor! Nou, zoek maar wat uit. Oh, wat een hoop snoep! Mogen we daaruit kiezen? Lekker een mandarijntje, goed zo, heel gezond. Veel plezier verder. Wow! Doeg! Doeg. Nou gaan we naar het volgende huis en dan gaan we weer een liedje zingen. Ik ken het ook al een beetje. ♪Sint Maarten, Sint Maarten, de koeien hebben staarten. De meisjes hebben een rokje aan en daar komt Sint Maarten aan.♪ Ik wil een kauwgumpje. Lekker. Oh, nog meer snoep! Mag Flip ook een snoepje? Ja, lekker! We kunnen ook zo’n rondje nemen voor Flip. Ja, doe maar in de zak. Okay, nou, veel plezier nog hè. Doeg. Doeg. Gaan we nu naar een ander huis? Daar, een spinnenwebje. Sinterklaasje… Nu gaan we alles eerlijk verdelen. Flip, Flipje nog… Dit kauwgumpje is voor Flip, want Flip, omdat jij hebt geen kauwgumpje. Want jij hebt al een kauwgumpje. Eentje voor Flip, eentje voor mij. Flip, eentje voor mij en nou nog wat voor jou. Wat lief van Luc dat hij alles zo goed verdeelt. Die wil Flip ook hebben. En dan is deze voor Flip. En dan hebben we er nog twee over. Ik vond het heel fijn bij Joeri en Luc, dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429104 166 2033-05-18T03:33:00+00:00 54695 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no feest snoep zingen licht lampion https://schooltv.nl/video-item/schilderij-verven-met-voeten 2024-02-08T13:07:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20096.w613.r16-9.c4b4596.webp Schilderij | Verven met voeten Ja, vandaag gaan we verven. Met onze voeten! En met onze handen. We gaan een heel groot schilderij maken. En iedereen doet mee. Goed zo! Lekker kliederen, ja. We moeten onze hand goed vol met verf maken. En onze voeten ook. Dan wordt het schilderij het allermooist. He, ik kan het ook goed op m'n buik. Ik word er wel een beetje vies van, maar dat geeft niks hoor, dat mag vandaag. Hopla. Zo, nog een beetje groen erbij. Moet je zien hoe ik eruit zie. Alle kleuren van de regenboog. Oke, nog even verder. Het schilderij is al bijna klaar. Nog een beetje geel. Nog een beetje blauw erbij hinkelen. En nog een beetje rood. En nog een pootje groen. Ja. Wow, moet je die handen zien, ze zijn helemaal vies. En ik ben ook helemaal vies, maar dat geeft niet, straks gaan we allemaal douchen. Ik vond het heel leuk om samen te schilderen. En het schilderij is heel mooi geworden, kijk maar. Dag, tot de volgende keer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429106 172 2032-12-31T22:00:00+00:00 6550 2008-09-21T20:00:00+00:00 yes no schilderij knutselen hand verf kleur voet https://schooltv.nl/video-item/in-een-rolstoel-hoe-gaat-dat 2024-01-04T10:48:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20098.w613.r16-9.2134803.webp In een rolstoel | Hoe gaat dat? Hallo, ik ben Britt en Flip komt bij mij logeren. Ja, ik ga fijn bij Britt logeren! Wil je fruit? Britt kan niet zo lang lopen, want dan worden haar benen heel erg moe. En daarom heeft Britt een rolstoel. En nu mag ik er eventjes in! Je moet niet de hele tijd rondjes draaien, want daar wordt Flip ook duizelig van. Ja, ik word wel een beetje duizelig ja. Maar we draaien in de rondte. Ja, maar Flip ook. Oewah. Ga maar zitten. Hm, we gaan lekker een appeltje eten! Wil je ook even gaan zitten? Britt kan heel goed met haar rolstoel rijden. Zie je wel? Hoep, zo de bocht om. Ik denk dat we tanden gaan poetsen. Ja, ik heb gelijk! Goed poetsen hoor Britt, anders krijg je gaatjes. Klaar! Goed zo. Britt heeft speciale stevige schoenen aan. Schoenen met klittenband. Oh, dat is moeilijk hè. Daarmee kan ze beter lopen. En klaar is Kees. Handig hè. Nu mag je het bed naar beneden zetten en dan mag je eraf komen. Britt heeft ook een speciaal bed. Staat de prullenbak er niet onder? Nee. Een bed dat omhoog en omlaag kan. Hoe doet ze dat nou? Oh, ze drukt op die knopjes. Nou, neem ‘m maar mee, ga maar in je stoel zitten. Dat is leuk! En dan mag je meekomen hè. Flip even vastmaken hè, dat hij er ook niet uit valt. Ja, ik moet in de gordel, want anders val ik er misschien nog af als Britt heel hard gaat rijden. Net als in de auto. Hé, dat is mijn liedje! ♪Hallo, daar ben ik weer, ik ben Flip de Beer. Bij wie mag ik logeren.♪ Dit is de school van Britt. En dit is de klas waar ze in zit. Wat een leuke klas is dat! Ze doen allemaal leuke dingen. Britt heeft een speciale stoel, een stoel met wieltjes eronder. Wat kan ze goed tekenen hè. Nu doen we nog een spelletje. Britt en ik zijn de tikkers. Juf, als Flip tikt ben je ook af! Ja, want ik ben ook een tikker! Oh, ja, dan ben je ook af. Hè, ik vond het heel leuk bij Britt. Tot de volgende keer! Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429107 252 2032-12-31T22:00:00+00:00 16020 2008-09-21T20:00:00+00:00 yes no menselijk lichaam vervoer rolstoel beperking https://schooltv.nl/video-item/de-weg-in-de-dierentuin-met-flip-de-beer 2024-01-31T08:07:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20100.w613.r16-9.05c39fc.webp De weg in de dierentuin | Met Flip de beer Hoi, ik mag met Niek mee! Wie gaat de borden zoeken? Vandaag ga ik met Niek naar de dierentuin. En papa en mama en zijn broertje en zijn vriendje gaan ook mee. Die kant op, want daar staat het pijltje van de olifanten. Ja, die kant op! Hoe weet je nou dat het olifanten zijn? Omdat daar het kaartje op staat. Oh, zo is dat. Nou moeten we die kant op hè. Ja, op naar de olifanten! Hoh, wat zijn ze groot zeg! Moet je kijken wat een oren! Bladeren. En wat nog meer dan? En takken. Takken ja. Hé! Gelukkig staan er overal in de dierentuin bordjes met plaatjes erop. Ja, dit kant op! Zo kunnen we precies zien waar we naartoe moeten. Wat zijn dan die kamelen. Ja, met die grote bulten. Oh, die bulten. En wat staat er nou nog meer op? De kangoeroe staat er ook op en een, ik weet niet hoe dat dier heet. Leeuwen, dan moet je die kant op. En voor eten ook die kant op en kamelen die kant op. Wat weet hij het allemaal goed hè. Oh, moet je dat kleine kameeltje nou eens zien! Kijk: hij gaat even drinken. Moet je kijken wat ie gaat doen. Wat is ie lief hè, die babykameel! Zullen we een stukje verder gaan? Ja. Naar de apen? Zullen we naar de apen gaan? Wie gaat de borden zoeken? Wie gaat de borden zoeken? Volgens mij stond daar een bordje van apen. Oh, dan gaan we die kant op. Nou, dan moeten we die kant op. Heel goed! Hé, een bordje. Het bordje! Ja, daar is het bordje met de aap erop. Nee, we gaan naar de tijger, die kant op! We gingen toch naar de apen? We gaan naar de apen toe. Grapje! Grapje. Och ja. Waar zijn de apen dan? Ja, welke kant moeten we op jongens? Die kant. Okay, kom op! Okay. Apen zijn leuk! Misschien gaan we ook nog wel naar de beren! Dan kan ik misschien mijn neefjes nog wel zien, want die wonen ook in een dierentuin. Ik zie een aap. En een aap in een boom. Ja, twee apen. Het is alweer tijd om te gaan. Dag struisvogel. Dag giraffe. Eet maar lekker. Tot de volgende keer! Hoi! Dag! Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429108 172 2033-05-18T03:33:00+00:00 24413 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no weg bord dierentuin zoeken route https://schooltv.nl/video-item/prinses-en-ridder-spelen-met-flip-de-beer 2024-02-01T14:00:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20102.w613.r16-9.d0aac43.webp Prinses en ridder spelen | Met Flip de beer Hallo, ik ben Selma. Hallo, ik ben Nabina. Hallo, ik ben Thomas. Hallo, ik ben Jimmy. Wij gaan samen met Flip in het kasteel spelen. Ja, we gaan vandaag spelen in een echt kasteel! En daarom gaan we eerst verkleedkleren aandoen! Zij hebben een hele kist vol met leuke kleren. Kijk maar. Oh, een echte ridderhelm! En een prinsessenjurk! En nog een prinsessenjurk! Ik heb een schild, want ik ben een ridder. De prinsessen zijn bijna klaar. De kroontjes nog erbij. De ridders staan in wacht. Ze bewaken de prinsesjes die in het kasteel zitten tegen de boeven. Wat hoor ik? Oh, de ridders zijn aan het vechten! Ze hebben toch geen ruzie? Oh nee, natuurlijk niet, ze zijn aan het oefenen! Stoer hoor! Van al dat vechten krijg je wel honger. Maar gelukkig hebben de prinsesjes heerlijk gekookt. Mmm, mmm, mmm, heerlijk! Ja, en ik vind dit niet lekker. Nee, dan eet je het toch niet. Ik vind het wel lekker! Mmm. Mmm, mmm, mmm, wat een mooie prinsessenschoentjes! Ja, we moeten schoenen aan, want we gaan wandelen. Ik heb een prinsenbroek aan, want ik ben de prins die met de prinsessen mee mag. De ridders staan weer op wacht. Oh, ssst, de prinsesjes slapen, ze zijn moe geworden van het wandelen. Wat een lief prinsesje hè. Kijk eens, ik heb rozen voor je. Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429109 138 2032-12-31T22:00:00+00:00 28239 2003-08-20T20:00:00+00:00 yes no prinses kasteel ridder spel https://schooltv.nl/video-item/popster-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:48:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20104.w613.r16-9.bfc6852.webp Popster | Met Flip de beer Ik ben Kim. Ik ben Noah. Ik ben Laura. Flip, wij gaan liedjes zingen. We gaan zingen. En ze hebt mooie haren. Dit is Kathleen, dit is Karen en dit is Kristel, dat zijn wij. Christel, omdat ik zwart haar heb. Ik heb blond haar. Zij hebt ook blond haar. Dat zij rood haar heeft en die wil ik ook rood hebben, maar ik heb geen rood haar, dus heb ik deze genomen. Noah, Kim en Laura zijn fans van K3. En ze vinden de liedjes heel erg leuk. Ze hebben ook een vriendinnenboekje. En alle vriendinnen vinden K3 ook heel erg leuk. ♪Ik ben een klein geel visje in een zee van blauw. SOS toe help me. Ooit neem ik je mee heel diep onder de oceaan, laat een mooie nieuwe wereld voor je opengaan♪ Want wij hebben een video gezien dat ze zo dansen. Ja, en nu hebben ze het dansje geoefend en dat hebben ze heel goed gedaan. Maar nu is het genoeg geoefend. Nou gaan ze optreden, net als de echte K3. Wij gaan dansen, wij zijn K3. Zo, de CD erin en dan kunnen ze beginnen! ♪Ik ben een klein geel visje in een zee van blauw SOS Ik mis je Ik ben een klein geel visje in een zee van blauw SOS toe help me Ooit neem ik je mee heel diep onder de oceaan Laat een mooie nieuwe wereld voor je opengaan Voor de grijze sleur bedank je, want je hebt een magisch drankje Maar je weet hoe het is : als je drinkt gaat het mis *Blub blub blub blub blub blub blub* Ik ben een vis Ik ben een klein geel visje in een zee van blauw SOS ik mis je Ik ben een klein geel visje in een zee van blauw SOS toe help me Ik voel me als betoverd en ik neem je met me mee Niemand zal ons horen op de bodem van de zee Voor de grijze sleur bedank je want je hebt een magisch drankje Maar je weet hoe het is : als je drinkt gaat het mis *Blub blub blub blub blub blub blub* Ik ben een vis Ik ben een klein geel visje in een zee van blauw SOS ik mis je Ik ben een klein geel visje in een zee van blauw SOS toe help me Help me, help me, geef me je medicijn, help me, help me Help me, help me, om weer mezelf te zijn, help me, help me Alles is zoveel mooier onder water, je gelooft je ogen niet 'K vraag me af of je ooit boven water ergens nog zo'n schoonheid ziet Ik ben een klein geel visje in een zee van blauw SOS ik mis je Ik ben een klein geel visje in een zee van blauw SOS toe help me. Het is wel een lang liedje hè. Maar wat zijn ze goed! Ik vind dat zo knap! En ze zingen zo mooi. ♪Ik ben een klein geel visje in de zee van blauw.♪ Ik vond het heel erg leuk! Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429110 255 2033-05-18T03:33:00+00:00 12802 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no zingen muziek dansen popster https://schooltv.nl/video-item/paaseieren-versieren-met-flip-de-beer 2024-01-16T15:43:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20106.w613.r16-9.23ebbe6.webp Paaseieren versieren | Met Flip de beer En ik mag met Noah mee. En vandaag gaan we paaseieren versieren. Dat is leuk! Met chocola! He, dat is leuk om te doen! Oh, ze maakt een zonnetje! En dit is een.. Klodder. Maar dit is ook heel lekker. Wat wordt dat nou? Oh, dat is ook om te versieren! En om op te eten! Wat worden die eieren mooi! Daar staan nog meer eieren! Die heeft die meneer vast gemaakt. Even kijken, mooi hoor! Dag! Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429111 141 2033-05-18T03:33:00+00:00 24304 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no chocolade feest pasen mooi knutselen https://schooltv.nl/video-item/oud-en-nieuw-vieren-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:48:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20108.w613.r16-9.9f8df54.webp Oud en nieuw vieren | Met Flip de beer Ik ben Terra en Flip gaat bij me logeren. Ja, ik logeer bij Terra. We mogen heel lang opblijven, want het is Oud en Nieuw! Terra’s papa speelt gitaar. Mooi hè? En wij spelen Mens Erger Je Niet. Nu ben ik aan de beurt. Ja, 5! 1, 2, 3, 4, 5. Goed kan ik dit spelletje hè? Zo, de sapjes. Oh ja, lekker drinken. Met Oud en Nieuw is het altijd feest. Zo jongens, hier hebben jullie een oliebol. Oh lekker, oliebollen! Met veel suiker. Oh, dat wordt lekker. Mmm. Hé, mijn tanden passen er niet in. Mmm, mmm. Ga maar lekker een hapje geven. Lekker zeg! Wat zeg je? Het is al half 10 geweest. Het duurt best lang. Ik begin een beetje moe te worden. Hé, dat is een leuk spelletje, met al die houtjes. Het wordt een hele mooie toren. Oh, wat een lieve cavia! Ik wou dat het al 12 uur was. Het is wel lekker warm met dat vuurtje. Mmmmm. Hier lekkere nootjes. Hé, huh? Wat? Oh, oh! Is het 12 uur?! Ja, kijk! Wow! Wat een mooi vuurwerk! Gelukkig Nieuwjaar! Ohooh! Die is mooi! Ja! Die met die kleuren en al die schitterende dingetjes! Ohooh, en die strepen erin! Kijk daar! Ohooh! Ohooh, daar! Ohooh! Ja, aan die kant is er nog één, die is ook heel groot! Ik vind het wel een beetje eng al die knallen hoor. Maar gelukkig houdt Terra me goed vast. Ik vond het heel leuk. Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429112 221 2033-05-18T03:33:00+00:00 34022 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no nieuwjaar oud en nieuw vuurwerk oliebol https://schooltv.nl/video-item/tuintje-maken-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:48:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20110.w613.r16-9.81d1ca5.webp Tuintje maken | Met Flip de beer Ik ben David. Ik ben Daniël. We gaan samen met Flip in de tuin spelen. Ja, vandaag gaan we in de tuin werken! We gaan een tuintje maken met mooie bloemen en bollen. Maar eerst doen we werkkleren aan, want anders worden we helemaal vies. Zo, nu alle spullen in de kruiwagen en dan hup!, naar de tuin. En duwen Daniël. Het is zwaar zeg! Ja. Ja, een schepje. Eerst moeten we kuiltjes graven. Daar komen straks de plantjes in. Dat is best moeilijk hoor: een kuiltje graven. Pfff, ik krijg het er warm van! Zo, het eerste plantje kan erin. En nu nog eentje. Deze gele met dat bolletje eraan, die heten “narcissen” en die ruiken heel lekker. Nu nog een paarse en dan is het tuintje bijna klaar. Bijna klaar! Nu nog alles mooi maken met een hark. Hé, we gaan waterpompen! Hé David, pas op, ik word helemaal nat! Niet op Flip doen! Flip is nat voel ik. Waar zou dat water nou voor zijn? Oh, natuurlijk, dat is voor de plantjes! Die moeten drinken, anders gaan ze slap hangen. En dat is zielig. Nou, ik vond het heel leuk om met Daniël en David in de tuin te werken! Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429113 192 2033-05-18T03:33:00+00:00 60899 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no gieter lente tuin water https://schooltv.nl/video-item/koekjes-bakken-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:32:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20112.w613.r16-9.23dde5b.webp Koekjes bakken | Met Flip de beer Hallo, ik ben Jacco. En nu jij mam. En wij gaan vandaag koekjes bakken met Flip. Oh. En met jou. Ja, ik ga met Jacco en zijn moeder koekjes bakken! Doe er maar wat in, zullen we er wat in doen? Ja. Eerst moet er meel in de kom. Nou, wat gaan we erna erin doen? Dat weet ik niet. Eh, eh, eh… Wat denk je Jacco? Ja. Ja, boter! Goed. Zo. Hé, dat is echt een hele harde ei. Oh, nog een ei erin. Zo. Lekker hè? Mmm, het wordt vast lekker! Goed zo. En nou moeten we het heel goed roeren. Het plakt. Ja. Zo, hm, nog meer. Goed zo. Zo. Dat moet je nou effe met handjes doen. Met je handjes? Lekker vies! Wil je ook een beetje doen? Ja, graag! Zo. Help Flip eens met zijn andere hand. Zo. Je moet het heel goed kneden. Zo. Nou gaan we het uitrollen. Ik kan het zonder kijken! Een beetje aan de zijkant. Goed zo. En nou gaan we sterren maken. Koekjessterren. Hm, yeah. Goed zo. Klaar! Mmm, het ziet er mooi uit! Ja, nou, dan gaan ze de oven in. Ja, want ze moeten wel gebakken worden. 4, 3, 2, 1… Klaar! Zo, die zien er lekker uit! Zo zeg! Zijn ze lekker? Ja. Ja, vind je ze ook lekker Flip? Ja, heerlijk! Moet je nog een hapje bijten. Ik vind koekjes bakken met Jacco heel leuk en heel lekker! Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429115 172 2033-05-18T03:33:00+00:00 19744 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no koek bakken deeg https://schooltv.nl/video-item/gekleurde-bloemen-plukken-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:29:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20114.w613.r16-9.ae18b79.webp Gekleurde bloemen plukken | Met Flip de beer Ik ben Merle, dat is Naud, dat is Seb en dat is Max en we gaan samen met Flip bloemen plukken. Ja, vandaag gaan we bloemen plukken. Maar eerst mogen we met de tractor mee, want de bloemen staan ver weg op het land. Ik zie ze al! Ik mag lekker voorin zitten, want dan kan ik het goed zien. Mooi hè, al die bloemen? Dit zijn tulpen. Die zijn mooi. Dit zijn mooie paarse tulpen. Ze zijn paars. Paars. Nee, rood. Wat zijn het er veel! Meer dan 100.000 miljoen! Zo, we zijn er. Iedereen uitstappen en plukken maar! Ik wil Flip bij me. We beginnen met de rode bloemen. Eens kijken welke we zullen plukken. Hm, Seb heeft er al een paar. En Merle heeft er al een heleboel. Nu gaan we gele bloemen plukken. Ik heb alweer een hele bos! Oh, wat zijn er veel! Paarse bloemen zijn ook mooi. Paars is mijn lievelingskleur. Mijn das is ook paars. Merle kan het goed hè? Ik wil er ook… Oei. Ik wou er ook één plukken, maar die zat heel goed vast. Nu nog een paar oranje bloemen. En dan hebben we genoeg. Nou gaan we alle bloemen in een vaas zetten. Alle kleuren door elkaar, dat is mooi. En die moet daarin. En daar nog eentje erbij en daar nog eentje. Ik wil er ook wel eentje bij zetten, dat kan ik heel goed. Kijk maar, een paarse. Mmm, en zo, wat een mooie kleuren! Paars, rood, geel en oranje. Ja. Paars, rood, geel en oranje. Nou zetten we ze op een mooie plaats neer. Hier één en daar één. Ik vond het heel leuk bij Naud, Seb, Max en Merle, dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429116 159 2033-05-18T03:33:00+00:00 20097 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no kleur plukken bloem tulp natuur https://schooltv.nl/video-item/kleuren-mengen-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:45:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20116.w613.r16-9.fde40b9.webp Kleuren mengen | Met Flip de beer Hallo, ik ben Patrick. Hallo, ik ben Pauline. Hallo, ik ben Maron. Hallo, ik ben Martijn. En wij gaan samen met Flip naar het museum om kleuren te kijken, kleuren zoeken. Ja, vandaag gaan we naar een museum. In dit museum hangen heel veel schilderijen. En in die schilderijen zitten heel veel kleuren. En die kleuren gaan we straks zoeken. Maar eerst gaan we zelf kleuren maken, met verf! Kijk maar: Pauline maakt rood. Dat vind ik een mooie kleur. Als je twee kleuren door elkaar gebruikt, krijg je een nieuwe kleur. Een beetje geel bij rood doen en dan wordt het oranje. En als je blauw bij rood doet, dan wordt het paars. Kijk: ik kan het ook al heel goed! Zie je dat? Rood en dan blauw, en dan geel. Nu hebben we al heel veel verschillende kleuren gemaakt. En nu gaan we kijken of onze kleuren ook in de schilderijen zitten. Zie je al wat Pauline? Ah, Patrick heeft er één gezien! Houdt het briefje er maar eens bij. Ja, daarboven in het hoekje zit oranje. Oh, en Maron heeft ook een schilderij gevonden met zijn kleur. Een beetje rood-bruin. Nou Martijn nog. Ja, dat is de goede kleur! Een beetje groenblauw. En ik heb ook een kleur gevonden. Goed hè? Ik vond het heel leuk in het museum! Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429117 123 2033-05-18T03:33:00+00:00 22088 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no kleur museum https://schooltv.nl/video-item/kerstpoppetjes-maken-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:48:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20118.w613.r16-9.3b451ee.webp Kerstpoppetjes maken | Met Flip de beer Ik heet Vivian. Ik weet het. Laurien en Flip komt bij ons logeren. Hoi, ik mag van vandaag met Vivian en Laurien mee. We gaan een Kerststal maken. Nu vindt Flip het vast wel heel leuk om eens in die stal te gaan kijken hè? Nou en of! Nu gaat hij kijken wat jullie straks gaan maken. Heel nieuwsgierig die Flip, kijk maar eens even. Maar hij is nog hartstikke leeg! Het ziet er gezellig uit. Uhuh, er moet nog wel iets bij in de stal. Kijk eens, wat wil jij graag maken? Ik wil Jozef maken. Oh, jullie maken de poppetjes. Nou, Flip heeft nou genoeg gekeken in de stal. Die gaat even bij jullie kijken, ja? Waar moet het stokje? Dan gaan we kijken of Jozef ook nog wat oogjes kan krijgen. Ja, want anders ziet hij niks. Even drukken. Zo, goed zo. En nou nog een oogje. Zo, nog een oogje erbij. Nou, dan kan ze gelukkig goed kijken naar het kindje. En dat is zijn neus. Kijk, dat doen we zo. Wat wordt dat nou? Ja, ik heb al één koning klaar! Oh, een koning. Wat moet ik nou maken? Ik heb al één koning klaar. Ja, een mooie blauwe cape. Zo, je hebt je cape al vast. 1, 2, daar gaat, woeps. Kijken, kijken. Ja, daar is Maria. Wat leuk zeg. Maria, die is mooi! Die is een hele lieve Maria geworden. Zo. Kijk, de koning is al op bezoek! Nog een koning op bezoek. Oh, drie konings op bezoek. Nou gaat Flip kijken hoe ik dat doe. Ik kan goed rollen hè? Ja, jij kan zeker goed rollen! Eerst goed rollen. Oh, wat een leuk schaapje! Het schaapje is klaar. Maria is wel heel erg alleen in de stal hè. Zet jij Jozef er even bij? Dat is gezellig, Jozef ook al in de stal. Hè, kom maar. Zo, wat is het mooi geworden. Nou is de stal helemaal vol. De koning en Maria, en het kindje in de kribbe. Prachtig is het! Dag. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429118 152 2033-05-18T03:33:00+00:00 6553 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no pop stal kerst https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-op-de-fiets 2024-01-16T15:14:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20119.w613.r16-9.0600635.webp Nieuws uit de natuur | Op de fiets Afl.: Op de fiets. Thema: Techniek. De fiets is hier vervoermiddel nummer 1. Uit welke onderdelen bestaat je fiets? Welke technieken zijn daarbij gebruikt? En hoe werken die tandwielen? Tenslotte, als je ketting eraf ligt, kom je niet meer voor- of achteruit hoe hard je ook trapt. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1050340 1740 12270 2013-01-29T23:38:15+00:00 yes no fietsen techniek wiel fiets testkees tandwiel https://schooltv.nl/video-item/kaars-maken-met-flip-de-beer 2024-02-07T16:24:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20121.w613.r16-9.a7df20b.webp Kaars maken | Met Flip de beer Hallo, ik ben Naomi en Flip komt bij me logeren. Ja, ik mag met Naomi mee en we gaan vandaag kaarsen maken! Want hier gaat het in gebeuren! Dus ik zou zeggen: ga je gang! Ga jij maar beginnen. Ja, en nou heel rustig omhoog halen en even uit laten lekken. Moeten die touwtjes kaarsen worden? En als ie goed uitgelekt is… Je hoeft niet te schudden. Kijk: Flip, die vindt het ook al leuk, zie je dat? Ik vind het heel leuk, maar ik snap het niet. Want hij lacht. Ja! Ja, dat moet ook. Oh, ik zie het al! Ze worden steeds dikker, dat warme kaarsvet blijft aan de touwtjes plakken. Er komt steeds een laagje kaarsvet bij. Nu gaan ze al echt op een kaars lijken. Naomi? Naomi, mag ik ook een keertje? Ja! We gaan het samen doen! Het wordt lekker dik. 1, 2, 4… Voorzichtig het touwtje in het kaarsvet laten zakken. Ja, kijk, Flip, die kan ook al kaarsen maken, zie je dat? Hij doet het heel goed. Zo. En nog een keertje. Zou ie al bijna klaar zijn? Nou, kijk eens even hoe mooi dat wordt! Wat doet die meneer nou? Zie je dat? En nu ga ik ‘m draaien zo. Oh, hij maakt er een krul in! Dan ga ik het verven. Zo, dan mag ie ook 70 keer in het koude water hè. …24, 25… Nu gaan de kaarsen in het koude water en dan worden ze hard. …27, 28… Ja, zakken maar. Ze krijgen mooie kleuren. Rood en blauw, en geel. Flip, mag ik die van jou ook kleuren? Ja? Zal ik ‘m even doorknippen, dan kan Flip ‘m veel beter vasthouden. Knip. Zo. Nou, wat voor kleur wou je hebben Flip? Eh, rood. Rood. Rood? Rood, dat vind ik een mooie kleur. Mijn rugzak is ook rood. Flip, die kan dat wel hoor! Dan gaan we dat zo eventjes… Kijk eens aan wat Flip dat kan zeg! Ja, goed hè? Tjonge jonge, jonge. Ik ben een echte kaarsenmakerbeer! Zie je dat? Hè? Ja, nu moet je deze twee nu laten… Ik ga met Flip even afkoelen hoor. Hè, zo. Hoepla. Hup, en dan kan ie lekker afkoelen, want anders worden het straks allemaal kromme kaarsen als je thuiskomt natuurlijk hè. Nou, en dan moet Flip ‘m even uitblazen. Flip, blaas ‘m even uit? Ffffffft! Goed zo. Dat deed ik! Haha! Wat branden ze mooi hè. Ik vind het heel gezellig bij Naomi. Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429119 160 2033-05-18T03:33:00+00:00 10356 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no maken kaars bad https://schooltv.nl/video-item/zorgen-voor-een-ijsbeer-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:48:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20125.w613.r16-9.516a45b.webp Zorgen voor een ijsbeer | Met Flip de beer Hallo, ik ben Babette. Hallo, ik ben Justine. En Flip gaat ons helpen bij de dierentuin. We zijn nu in het ijsberen hok. Ja, ik! Ja, we gaan samen duwen. Wow, ik duw met m'n hoofd! Ja, ik heb heel erg honger. Ik voel me hier wel thuis. Ho, ehh ja. Hebbes. Ja want ijsberen vinden het heel leuk om te zoeken. Zo, en nog een worteltje hier. Wat is dat? Een kippenlolly. Plons! Wat een gekke lolly. Ik ook, ik ook! En hoepla. Oh ruikt lekker! Levertraan is lekker! En hier nog een beetje. Zo, dat is veel! Kijk, hij likt alle levertraan op! Lekker he, beertje? Wow, wat is ie dicht bij! Ja! Hij heeft de lolly! Lekker he? Nou gaan we schoonmaken. Hier slapen de ijsberen 's nachts. Het is zwaar werk maar het wordt wel heel mooi schoon. Ik vind het heel leuk met Babette en Justine. Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429121 211 2033-05-18T03:33:00+00:00 33953 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no ijsbeer dier zorg kooi https://schooltv.nl/video-item/verzorg-je-parkiet-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:48:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20127.w613.r16-9.d5143f4.webp Verzorg je parkiet | Met Flip de beer Vandaag mag ik bij Clarenzo logeren. En zijn parkiet heet Jeffrey. Clarenzo maakt de kooi open. Pas op hoor! Want dan vliegt 'ie weg. Oh nee, hij blijft gewoon zitten. Wat kan jij mooi zingen, Jeffrey. Wat ga je nou doen, Clarenzo? Oh ik zie het al. Clarenzo gaat de kooi verschonen. Eerst wat nieuw, schoon, zand. Dat is voor al z'n poepjes en plasjes. Zo, de kooi er op. En de klemmetjes goed dicht. Dan kan je er niet uit, Jeffrey. Nu nog een beetje schoon water. Dan kan je weer lekker drinken, Jeff! Wow, niet morsen! Ik vind dat Clarenzo maar goed voor je zorgt. Nu nog wat zaadjes. Dan kan je fijn knabbelen, he Jeffrey? Klaar! Wat ben jij een mooie vogel. Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429122 132 2033-05-18T03:33:00+00:00 9460 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no huisdier vogel zorg parkiet https://schooltv.nl/video-item/paddenstoelen-in-het-bos-op-pad-met-flip-de-beer 2024-01-16T15:42:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20129.w613.r16-9.25976dc.webp Paddenstoelen in het bos | Op pad met Flip de beer Ik ben Justin. Hallo, ik ben Isaak. Hallo, ik ben Madelon. We gaan samen met Flip paddenstoelen zoeken. Ja, vandaag mogen met de boswachter mee naar het bos om paddenstoelen te zoeken. Ja, dat vind ik heel leuk! Krijg je een natte broek? Ja. Dit zijn er wel heel veel bij elkaar. Een hele grote paddenstoelenfamilie. Deze staat wel op zijn kop. Ja, ja, die is eraf gebroken. Maar dat is wel leuk, want dan kunnen we goed kijken hoe dat ze van onderen er uitzien. Dan leg ik mijn boekjes even weg, want ik had jullie… Kijk: spiegeltjes. Ja, dat wou ik net zeggen. Wat doen ze nou met dat spiegeltje? Wat zie je in het spiegeltje? En dan kijk je in het spiegeltje… Oh, ik snap het! Met zo’n spiegeltje kun je onder de paddenstoel kijken zonder dat je de paddenstoel af hoeft te breken. Dit zijn zwavelkopjes jongens. Dit zijn er een heleboel. Moet je nou naar deze kijken. Deze is keimooi. Zo, weer gezien hè. Nu gaan we weer een stukje verder joh. Naar boven? Nee, we gaan naar beneden, want ik weet er daar verderop nog eentje te staan. En een hele mooie! Wat is het mooi in het bos! En wat zijn er al veel paddenstoelen. Hier, zie je? Hé, daar zie ik er eentje! En hier heb je nog een mooie. Nou, komt er maar eens aan deze kant ook nog iemand. Ga maar zitten. Hé, deze paddenstoel heeft geen steeltje. Het is meer een bolletje. Een aardappel. Dit zijn geen zaadjes, het zijn sporen. Hier hebben ze nou met de voeten op gestaan, dus je kunt goed in de paddenstoel kijken. En als ze straks helemaal rijp zijn, dan gaan ze door de lucht zweven. En dan vallen ze op de grond en dan… Oh, dat zijn piepkleine zaadjes. Het gaat kriebelen aan je neus of niet? Hier ga je van niezen. Kijk: hupsakkee! Mooi hè Flip? Dat zijn sporen. Dus als we die gewoon terugleggen, dan vallen de sporen op de grond en volgend jaar staan er weer nieuwe paddenstoelen. Kom, dan gaan we een beetje die kant op. Kijk wel uit, val niet over de takken. Hé, jullie hebben alweer een nieuwe paddenstoel ontdekt zie ik hè. Ja, met een steel. Met een steel ja. Ja. Een hele lichte met allemaal bruine plekjes erop. Allemaal in een kringetje. Die staan in een kringetje, dat heb jij goed gezien. Hé, dit is een soort paddenstoelendorpje. Ze staan allemaal in een rondje. Het is een beetje slingerend, maar het is toch een soort kringetje. Dat zijn heksenkringen. Heksen? Ja, heksenkringen. Oh, die vind ik wel een beetje eng hoor. Dat is toch een beetje, ja, die komen als het nat begint te worden en hè, dus vroeg donker, dan is toch altijd een beetje mysterieus, heksen, tovenaars hè, zulke dingen. Maar dat is helemaal niet waar, die groeien gewoon zo. Maar dit is de roestvlekkenzwam. Dat zijn allemaal bruine plekjes op een witte ondergrond, zie je dat? Vandaar roestvlekkenzwam. Goed zo, daar gaan we weer jongens, we gaan weer een volgende zoeken. Ja, dat vind ik heel leuk! Flip en ik. Ja, jullie samen eigenlijk wel hè. En ik ook! Nou ja jongens, jullie zien het wel hè: dit is nou echt die paddenstoel met die rood met witte stippen. Ja, een vliegenzwam. Kijk: er zitten niet zoveel witte stippen meer op, maar er zitten er nog steeds op hè, zie je het? De vliegenzwam, ja, jij weet het al Oh ja, dit is de echte paddenstoel! Nou, bekijk ‘m maar eens van onderen hè. Van rood met witte stippen. ♪Een grote paddenstoel, rood met witte stippen.♪ Dat liedje ken ik ook! ♪Zat kabouter spillebeen heen en weer te wippen. Krak zei de paddenstoel, met een diepe zucht, hoepla in de lucht!♪ Nu gaan we weer terug. Wat zijn er veel paddenstoelen in het bos. En allemaal zijn ze weer anders. Ik vond het heel leuk in het bos! Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429123 240 2033-05-18T03:33:00+00:00 56268 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no paddenstoel herfst bos https://schooltv.nl/video-item/spinnen-zoeken-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:48:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20131.w613.r16-9.55b2bf4.webp Spinnen zoeken | Met Flip de beer Ik ben Florian en Flip komt bij mij logeren. Joepie! Ik mag bij Florian logeren. We gaan spinnen zoeken in de tuin. Zouden ze hier zitten? Ja! Ik zie 'm ook! Wat een grote spin is dat. Leuke friemelbeestjes zijn het he, die spinnen. Hij weeft een web. Dat draadje komt uit zijn lijfje. Dat is makkelijk. Ik vind het heel knap van die spin. He hij heeft een beestje gevangen, in zijn web. Ik vind het wel een beetje zielig, maar ja, de spin moet natuurlijk ook eten. Zie je, hij pakt hem helemaal in. Hij bewaard hem zeker voor straks. Kijk, alweer een spinnenweb met een grote spin erin. Even z'n pootjes tellen.. 1.. 2.. 3, 4, 5, 6, 7, 8. 8 pootjes! Wat doet ie nou? Hij zit op m'n hoofd! Hallo, spin. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429124 145 2033-05-18T03:33:00+00:00 51291 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no zoeken spin herfst https://schooltv.nl/video-item/herfstwandeling-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:29:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20133.w613.r16-9.52677e5.webp Herfstwandeling | Met Flip de beer Ik ben Monique. Hallo, ik ben Martijn. En wij gaan met Flip naar het bos. Wandelen in een herfstbos vind ik altijd heel erg leuk. Er zijn vogels in het bos. En vandaag is het extra fijn, want we mogen mee met de boswachter! Martijn en Monique, hebben jullie ook kastanjes gevonden? En Flip? Ik heb er al wat. Die kun je openmaken hè en dat kun je opeten. Kijk, die zit in dit… Kan je kastanjes opeten? Hier zit er nog één in. En die eten de beestjes in de winter ook hè. En dan kun je die openmaken en dan kun je het velletje eraf pellen. Oh. Zo. En die kun je opeten. Zo moet dat! Ik heb wel eens één opgegeten. Ja, vond je het lekker of niet? Het is lekker hè? Vooral het velletje… Nou, die boswachter weet wel heel veel van het bos zeg! En eekhoorntjes en de vogels vinden dat ook hartstikke lekker. Kom, dan gaan we die kant weer op. Moet je Flip niet vasthouden, Martijn? Die hangt er zo bij. Ja. Ja. Er liggen er veel hè? Heel veel, dan hebben ze goed te eten van de winter. Ja. En dan komen we hier bij een eik. Een eik, dat is een eikelenboom ja. Kijk, hier liggen er, met die hoedjes. Dat zijn die fluitjes. Ja, daar kun je mee fluiten. Kun je dat? Ja. Maar die moet je niet eten hè, de houtduif en de Vlaamse gaai eten die. En de Vlaamse gaai, die stopt ze in de grond en als ie ze in de winter niet meer kan vinden, dan gaat er een eikenboom groeien. Maar deze moet je niet eten. Dat zijn veel eikels! Dan hebben die eekhoorntjes lekker veel te eten! Nou, die tas, die komt helemaal vol te zitten met lekker eten! Ja, stop ze maar in mijn tas. Daar kan je thuis leuke poppetjes van maken. Dat neemt Flip allemaal mee. Ho, die hebt er veel al! Ik heb er ook al heel veel in mijn zak zitten. Hé, ik zie een eekhoorn! Wat een leuk beestje is het toch hè. Oh, wat is ie lief! Kijk: dit is een dennenappel, maar dit ook. En hier is aan gegeten. Zie je dat? Er is helemaal aan geknabbeld. Zouden die dennenappels nou lekker zijn? Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429125 155 2033-05-18T03:33:00+00:00 53823 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no seizoen bos wandelen herfst kastanje https://schooltv.nl/video-item/naar-de-hare-krishnas-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:42:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20135.w613.r16-9.7086651.webp Naar de Hare Krishna's | Met Flip de beer Ik ben Nitai en Flip de Beer komt nu bij mij logeren. Ja, ik ga mee met Nitai en zijn moeder. En dit is hun huis. Mmm, we gaan lekker koken! Ik ben benieuwd wat we gaan eten! En Flip, die denkt: “nou, die Nitai, dat kan dat al heel goed al!”. Ja, dat denk ik zeker! Nitai kan al heel goed koken! Lekker! Als het maar zoet is, is het goed hè. Ik denk dat Krisjna ook wel van pannenkoeken houdt. Pannenkoeken? Eten we pannenkoeken? Wat wordt dit nou voor een papje met banaan erin? Weet je het nou nog? Ja. Hoe ging het ook alweer? ♪Koken is mijn passie en mijn leven, en mijn doel. Koken is zo leuk, ik kook met liefde, een heleboel. Eikelsoep of bessentaart, of dennenappelpap.♪ Wat kan hij mooi zingen hè? Lekkere hap! Pannenkoeken! Flip mag ook wel een stuk van mij. Ja, graag! Wat gaan we eerst doen? Offeren. Oh ja. Offeren? Wat is dat? Nou, ik hoop dat deze gaar is. Lust je het helemaal niet meer? Nee. Niet vallen hè Flip. Nee. Nou, samen lukt het wel denk ik. Want anders laat ik het hele bord vallen. Dat zou zonde zijn! Zet maar neer. Wat gaan we nou doen? We gingen toch eten? Wat een leuk plekje is dit. Met allemaal mooie foto’s. En een belletje. Een liedje. Oh, ik snap het al! Hier gaan ze eerst zingen voordat ze gaan eten. Dat kende ik nog niet. Wat leuk! Zo, Hare Krisjna, we gaan het bord weghalen. Ja, en dan eten. Dus dat was offeren. Nu gaan we het even afwassen. Ja. En dan mag Flip een lekkere pannenkoek. Ja, Flip mag er één. Ja, een pannenkoek! Daar heb ik echt zin in! Zo, dat is lekker zeg. Hier Flip. Krijgt hij een eigen bord? Jij krijgt een eigen bord. Ja. Nou, nou. Mmm, het is heel erg lekker. Mmm, ik heb honger. Zeg maar ho. Lekker, dat bananenspul eroverheen. Ho. Voor Flip ook of maar niet? Ja! Ook hè? Ja. Mmm, mmm, mmm, lekker! Mmm, mmm. Mmm. Heerlijk! Lekker he Flip? Ja, heerlijk! Ja. Nu bloemblaadjes gooien, dan ga ik maar gooien, bloemblaadjes. Wat een mooie foto’s zijn dat. En wat een mooie kleren ook! Prachtig! Hier werd ik nog eerst opgemaakt in het begin, allemaal opgemaakt. Nu gaan we nog even met de auto’s en de poppetjes spelen. Dat is ook leuk. Dit zijn handgranaten, de handgranaten zitten hierin. Ik vond het heel leuk bij Nitai en zijn moeder! Dag! Tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429126 250 2033-05-18T03:33:00+00:00 4306 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no offer hare krishna brengen zingen https://schooltv.nl/video-item/goochelen-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:51:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20137.w613.r16-9.fca37cd.webp Goochelen | Met Flip de beer Ik ben Faty en ga met Flip goochelen. Ja, we gaan goochelen. Faty is een echte goochelaar! Goed kan hij dat hè? Wat zou hij nou gaan doen? Het lijkt wel of hij er balletjes tussen stopt. Huh? Een roze balletje! Huh? Nou is ie weg! Een eitje. Huh? Geen eitje! Hoe kan dat nou? Eerst is ie rood en dan is ie geel! Ik snap er helemaal niks van! Ik heb net zo’n mooie goochelmuts als Faty. Nou, dat heb je heel goed gedaan Faty! Wat kan jij goed goochelen zeg! Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429127 178 2033-05-18T03:33:00+00:00 9646 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no klappen spelen publiek goochelen https://schooltv.nl/video-item/gebroken-arm-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:48:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20139.w613.r16-9.6b93ed1.webp Gebroken arm | Met Flip de beer Ik ben Justin en Flip komt bij mij logeren. Ja, ik mag bij Justin logeren. Zullen we Flip zijn naam erop zetten? Ja? Dat zal mama doen, want Flip kan zelf de stift nog niet vasthouden hè. Justin heeft zijn arm gebroken toen hij aan het spelen was. Hij struikelde en pats boem!, toen was het gebeurd. Zielig hè voor Justin? Zullen we nog een kusje erbij doen van Flip? Ja. Ja? Zo. Zo, nu staat zijn naam erop. Flip. Flip. Ja, kijk: F l i p. Flip, ja, dat is mijn naam! Flip de Beer. Flip. Justin is een mooie tekening aan het maken. Hij heeft jeuk aan zijn arm onder het gips. Zullen we even krabben dan? Ja. Zo. Huh? Wat doet zijn moeder nou? Is het hier? Ja. Oh, ik zie het al. Justin kan niet krabben, hij kan er niet bij. Wordt de jeuk al minder? Ja. En daardoor moet mama helpen met een stokje. Dat is niet fijn hè dat het jeukt? Is het nu over? Wat een slimme mama! Ja. Okay, nou, dan kan je weer verder gaan met tekenen. Ja. Tekenen? Nee hoor, we gaan buitenspelen! Lekker glijden! !, … Joepla! En nu lekker schommelen. Ik heb het wel een beetje koud. Met zijn gebroken hand kan Justin toch nog heel veel spelen. Kijk maar: glijden, schommelen en wippen! Ik ben een beetje misselijk geworden. Zullen we jouw arm in de mitella doen? Ja. Want jouw arm is nu wel een klein beetje moe geworden hè. Ja, van al dat spelen is Justin’s arm moe geworden. Even je hoofd erin. Goed zo. Keurig. Flip ook in de mitella? Flip ook in de mitella doen? Ja! Ja. Ook de linkerarm net als jij? Ja. Ja! Een hele mooie. Hm. Even kijken hoor. Deze. Zo. Ja. Ook de linker, net als jij. Ja. Wat een mooie mitella! Even kijken of het goed zit. Zo. Een rode! Hé, maar dat is leuk! Ja! Ja! We gaan lekker in bad. En Justin’s gips mag niet nat worden, dus die zit in een plastic zakje. Mmm, lekker warm! Ja, superzwaar. Ja. Het is echt zwaar, zo zwaar is ie. Ik vond het heel leuk bij Justin! Ik ga nu duiken! Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429128 233 2033-05-18T03:33:00+00:00 18543 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no breken menselijk lichaam arm gips pijn https://schooltv.nl/video-item/fruitsapje-maken-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:48:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20141.w613.r16-9.40a94f6.webp Fruitsapje maken | Met Flip de Beer Ik heet Bart. Ik heet Matthijs. We gaan samen met Flip een fruitdrankje maken. Ja, ik ben vandaag bij Bart en Matthijs en we gaan fruit kopen, heel veel fruit, want we gaan een fruitdrankje maken. Hallo. Goedemiddag. Wij komen wat… Wat komen wij kopen? We komen fruit kopen! Sinaasappels. Sinaasappels, ja. Ja, eerst sinaasappels. Wat willen jullie, willen jullie ze voor de hand of willen jullie ze voor de pers? Wat willen we: persen of willen we ze uit onze hand eten? We gaan een drankje maken, dus we gaan het persen. Ja. Ons Fruitflipje hè. Zo, die erbij. En nog één. Goed zo. Ja, nog eentje. Zo, nou hebben we wel genoeg. Wil Flip nu even helpen? Ja. Die zien er lekker uit zeg: aardbeitjes! Mmm. En appels, die passen er ook goed bij. Oeh, dat wordt heel lekker! Zo. Nog andere? Nee, dankjewel. Nou hebben we genoeg. Flip, heb jij ook genoeg? Ja, ik heb genoeg! Goed zo. Nou, dan gaan we het optellen natuurlijk. Nu moeten we even betalen. Deze, kijken of we nog wat kleins erbij hebben. Alstublieft mevrouw. Dankjewel. Nou jongens, daar gaan we thuis iets lekkers van maken hè. Ja. Nou, zal ik het maar dragen, want het is wel een hele zware tas geworden? Ja, dat is te zwaar voor Flip. En dan kunnen we thuis beginnen aan het fruitdrankje. Mmm, het ruikt al lekker, al dat fruit! Kijk, ga maar effe helpen. Eerst moeten we het allemaal snijden in kleine stukjes. Dan gaan we een lekker fruithapje maken. De appels doorsnijden. Maar nu is het geen klokhuis. Nee? Nee. Oeh, voorzichtig met dat scherpe mes! Misschien wil Flip wil even helpen met snijden? Ja, dat wil ik wel! Een banaantje erbij. En peren. Mmm, ik mag helpen met persen. Sinaasappelen persen. Nou, gooi het er maar in. Zo komt al het sap eruit. Mmm. Nou, dan een paar stukjes appel erbij. Nu gaat alles in een machine, nog een beetje erbij. Zo, die nog erbij. Nou Flip, zet ‘m maar aan. 1, 2… Ja! En de machine maalt alles heel erg fijn. Zo fijn, dat je het kunt drinken. Nou, dan gaan we het eerst… Gatsie! Het fruitsapje is bijna klaar! En… drinken maar! Het ziet er wel een beetje vreemd uit. Ik ben benieuwd hoe het smaakt. Mm, mm, het smaakt apart. En, hoe smaakt dat? Heel lekker! Mjammie, mjammie, mjammie! Ja? Ik vind het niet zo echt lekker. Maar het is heel goed voor je lijf. Nou, dag! Tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429129 190 2032-12-31T22:00:00+00:00 3707 2013-02-13T22:00:00+00:00 yes no fruit appel drinken sinaasappel https://schooltv.nl/video-item/fierljeppen-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:48:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20143.w613.r16-9.b1920e6.webp Fierljeppen | Met Flip de beer Hallo, ik ben Itward en dat is Nynke en wij gaan samen fierljeppen. Ja, fierljeppen, dat is als je met een lange stok over het water springt. Kijk maar eens naar de oom van Itward. Wow, wat gaat hij ver! Itward oefent bijna elke dag en Itward heeft speciale spulletjes. Maar wat is dat nou? Dat is een stuk van een fietsband. En ze bindt het om haar voet. Het lijkt wel een sok. Waarom doet ze dat nou? Papa heeft een speciale paal in de tuin gemaakt waar ze in kan klimmen. En ik mag mee op haar rug. Ze kan wel heel goed klimmen. Wat gaan we hoog! Hé, en kijk: nu zie ik ook waar die sok voor is. Dan kan ze veel beter klimmen. Ik ben niet bang hoor! Maar houd je je wel goed vast, Itward? Samen met haar zusje Nynke oefent Itward heel vaak in de tuin. Met tafeltjes en een bezem lijkt het net echt fierljeppen. Daar gaan we. Wow, ik vlieg! Vandaag gaan we echt over het water springen. Samen met andere kinderen. Moet je kijken hoe goed ze het al kunnen. Daar komt Itward. Goed zo Itward! Ja!!! Ik wil ook wel een keertje springen. Het lijkt me leuk. Wow, daar komt er weer één! Ja, mooi! Ja, joepie, ik mag mee! Woeah! Oef. Nou, het was wel 10 meter denk ik! Spannend hoor dat fierljeppen. Ik wil nog een keer! Itward heeft ook veel foto’s. En ze heeft een boek en daar staat alles in over haar hobby. Ik vind het heel erg leuk bij Itward. Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429130 196 2033-05-18T03:33:00+00:00 12968 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no bewegen springen hoog klimmen sport https://schooltv.nl/video-item/drijven-of-zinken-met-flip-de-beer 2024-02-07T16:24:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20145.w613.r16-9.e7fc1ed.webp Drijven of zinken | Met Flip de beer Hallo, ik ben Rob. Hallo, ik ben Naomi. Hallo, ik ben Rick en we gaan met Flip met de watertafel spelen. Ja, we gaan vandaag een spelletje doen in de watertafel. Maar daarvoor moeten we eerst speciale schorten aantrekken. Zij hebben allemaal mooie blauwe schorten. Zou ik ook een blauw schort krijgen? Oh, ik krijg er met bloemetjes! Wat een mooie! Nu gaan we water in de bak doen. Voorzichtig dat het niet valt. Anders wordt alles nat. Hoepla! We kunnen al bijna beginnen. We moeten alleen nog een bakje met kleine spulletjes pakken. Een schoteltje en die drijft! Grappig hè? En nu ga ik een potlood proberen. Kijken of ie drijft of zinkt. Oh, Flip! Hij drijft! Een eierdopje. Oh, die zinkt meteen zeg. Die zinkt. Een aardappel. Ja, die zinkt ook meteen. Die gaat bij de stapel van spullen die zinken. Het zinkt. Het drijft. Een walnoot, zou die zinken of drijven? Die drijft. Die drijft, die gaat bij de spullen die drijven. Nu ben ik weer. Een tandenborstel, zou die drijven of zinken? Mmm, hij drijft! We zijn bijna klaar. Nu nog een kaars. Die drijft ook. Nu hebben we twee stapeltjes. Eén stapeltje van dingen die zinken en een stapeltje van dingen die drijven. Nu gaan we nog een spelletje doen. Welk bootje is het eerste aan de overkant? Het gele bootje of het blauwe bootje? Blazen jongens! Blazen! Harder blazen! Blazen, blazen, blazen, blazen! Iiijaaa, de gele heeft gewonnen!!! Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429131 175 2033-05-18T03:33:00+00:00 66826 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no zinken water drijven groep blazen https://schooltv.nl/video-item/op-de-dovenschool-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:48:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20147.w613.r16-9.f663539.webp Op de dovenschool | Met Flip de beer Hallo, ik ben Mitchell. Mitchell is doof, dat betekent dat hij niet zo goed kan horen. Mitchell, Flip die begrijpt het niet, kun je helpen? Ja. Ja? Mitchell laat mij zien hoe hij alle letters met zijn handen kan doen. Dat is handig! A, B, C, D, E, F. G, H, I, J, K. Nu gaat Mitchell oefenen om goed te leren praten. Praten is heel moeilijk als je doof bent, want dan kun je niet horen of je het goed doet. Staf. Ja! Welke wil je? Ik wil zelf kiezen. Wil je zelf kiezen? Nou kies maar, wat wil je? Een hart. Een hart. Hé Mitchell, kan Flip dat ook? Kan Flip ook die…? Ja!Ja? Ja, dat kan ik wel hoor! Ja. Staf. Staf. Goed kan ik het hè? Die, welke is dat? Op dit kaartje kan Mitchell zien hoe hij zijn mond moet doen om het woordje “ster” te zeggen. Kun je ‘m vinden? Star. Hé. Sterrr. Ik hoor “sterrr”. Ster. Ja! Ja, heel knap! Ik zag zo “sterrr”, toen ging ie zo open. Sterrr. Let op hè. Mitchell voelt het woordje op zijn hand als de juf het voorzegt. Dan trilt het een beetje en dan kan Mitchell het voelen, wat goed hè! Gaan we nu trommelen? Sommige dove kinderen kunnen toch een beetje horen. En andere kinderen horen helemaal niks. We gaan oefenen om heel goed te luisteren. De juf slaat iets voor en dan moeten de kinderen het nadoen. Hé, ik voel de trommel trillen als ze erop slaan! Dus als je het niet kan horen, dan kan je het voelen. Doe je ogen eens dicht, kijken of je kunt horen. Poem, poem, poem poem poem. Ik weet het! Wie weet het? Weet jij het? Heb jij het gehoord? Poem, poem, poem poem… Mmm… Nou goed luisteren. Weet jij het, Mitchell? Laat eens even zien. Nou, Mitchell. Poem, poem, poem, poem poem poem. Meehelpen! Meehelpen! Meehelpen! Moest hij meehelpen? Ja! Kan Flip het ook dan? Ja! Ja! Flip luistert. Help maar mee! Dus zo. Dus zo. Ja, samen. Samen vasthouden. Samen. 1, 2, poem… Poem, poem, poem. Ja, goed hè. Ja, volgens mij was die goed! Applaus voor Flip! Ja, ik heb het goed gedaan! Wat een leuke muziek! We gaan dansen! Ik dacht altijd dat dove kinderen geen muziek konden horen. Maar deze kinderen kunnen toch dansen op de muziek. Hoe zouden ze dat nou toch doen? Zouden ze de muziek ook voelen trillen net als de trommel? Misschien komt het wel door die dopjes die ze op hun hoofd hebben, dat ze dan toch een piepklein beetje kunnen horen. Nou, dat denk ik. Zo, wat kan hij het goed, die Mitchell zeg! Kijk hem eens dansen! Nou, allemaal achter elkaar jongens! Wat een leuk liedje is dit! Ik vond het reuze gezellig bij Mitchell en alle andere kinderen! Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429132 253 2033-05-18T03:33:00+00:00 17174 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no school doof gebarentaal horen https://schooltv.nl/video-item/divali-vieren-met-flip-de-beer 2024-01-31T08:07:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20149.w613.r16-9.04e783c.webp Divali vieren | Met Flip de beer Ik ben Shivani en ik heb leuk om bij ons feest vieren. Vandaag is het feest. En ik mag meehelpen. Wat kan Shivani dat goed zeg! Maar dit is een grote. Ja, die moet je zo neerzetten. Moet ik die zo zetten? Zonder te knoeien. En ik mag ook helpen. Wat zou dat nou zijn? Wat is dat toch? Zet maar neer. Wat een vreemde spullen zijn dat! Die heb ik nog nooit gezien. Zo, alles staat er. Het is een heel mooi plekje geworden. Okay, dat is het. Ik heb ook mijn feestkleren meegenomen. Mooi hè? Haha, een mooie stropdas. Ze zingen een liedje in woorden die ik niet ken. Maar het klinkt wel heel mooi. Oh, het zijn lichtjes! Nog twee. Nu gaan we de lichtjes rondbrengen. In iedere kamer zetten we er eentje neer. Nu is het tijd om te feesten! Mmm, ze hebben hele lekkere dingen hier! Ik ben blij dat ik bij Shivani mag logeren! Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429133 192 2033-05-18T03:33:00+00:00 17809 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no feest hindoeïsme divali godsdienst https://schooltv.nl/video-item/bezoek-aan-de-dierenarts-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:48:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20151.w613.r16-9.d6fcf22.webp Bezoek aan de dierenarts | Met Flip de beer Ik ben Robin en Flip komt bij mij logeren. Ja, ik mag vandaag met Robin mee! We gaan met Lizzy naar de dierenarts. Kom maar gezellig mee, oh, gezellig is het zo hè. Ja, we gaan jou maar eens even op tafel zetten. Zo. Zou je Lizzy kunnen vasthouden daar Robin? Ja. Zal het gaan denk je? Zo, houd jij ‘m eventjes vast. Woeh, wat gaat de dokter nou doen? Zo Lizzy, hè, even kijken. Oh, ze gaat naar het hartje van Lizzy luisteren. Wil je ook even luisteren Robin? Ja. Kom maar hier staan. Zullen we Flip ook eens eventjes laten luisteren? Ja, leuk! Toedoeng, toedoeng, toedoeng, toedoeng. Eens even kijken of ze geen vlooieneitjes heeft. Vlooieneitjes? Jakkes! Kijk Robin, Lizzy heeft geen vlooien, zie je dat? Alleen maar haren. Hoeh, gelukkig! Geen vlooieneitjes. Nee. Zullen we het Flip ook even laten zien? Ja. Eh, nou, ja… Zie je? Geen vlooieneitjes. Nee. Alleen maar haren. Ja. Wat is dat nou voor een ding? Kom maar. Dan gaan we even in je oren kijken. Oh, dat is om in de oren te kijken. Nou, het ziet er mooi uit hoor. Keurig schoon. Kalm maar Lizzy. Wil je ook even kijken Robin? Ja. Kijk maar eventjes. Zo. Zie je het? Ja. Zullen we Flip ook nog eventjes laten kijken? Ja, dat wil ik wel. Oh, dat is mooi schoon. Nou, eens even naar Lizzy’s tanden kijken. Kijk, Lizzy heeft wel wat tandsteen. Ze poetst ‘r tanden zeker niet hè? Uuwwlk, wat een vieze tanden! Zie je, wil je ze ook eens even zien Flip? Flip ook even tanden kijken hè. Je moet wel goed poetsen hoor Lizzy! Zullen we even naar Lizzy’s nageltjes kijken, of die niet te lang zijn? Nu zit Lizzy net met ‘r kopje voor hè, kijk, nou, ze zijn mooi kort hè, we hoeven ze niet te knippen. Nou, en dan mag je eens even dan alle nageltjes tellen. 1, 2, 3, 4. Oh, 5. Een duimnageltje hè? Nou, Lizzy is een gezond hondje hè. Zou Lizzy een koekje lusten denk je? Ja. Wil jij ‘m geven aan Lizzy? Ja. Oh, dat zijn hondenkoekjes. Alsjeblieft. Nou, dit heb je wel verdiend hè Lizzy. Dat is lekker Lizzy! Zullen we Lizzy van tafel tillen? Neem jij Flip weer mee? Ja. Zo Lizzy, hè, nu mag jij van tafel af, 1, 2, hoepsakkee. En nu gaan jullie naar huis toe. Ja, daar gaan we weer. Dag. Tot ziens. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429134 190 2033-05-18T03:33:00+00:00 30204 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no dokter huisdier dierenarts dier https://schooltv.nl/video-item/cake-bakken-met-flip-de-beer 2024-01-31T08:06:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20153.w613.r16-9.98992a1.webp Cake bakken | Met Flip de beer Hallo, ik ben Steven. Hallo, ik heet Niels, we gaan samen met Flip een cake bakken. We gaan een cake bakken! Een echte cake om op te eten. Eerst moeten we meel wegen. Dat moet je heel goed doen. Niet teveel en niet te weinig. Maar precies genoeg. Nee. Nog een klein beetje. Okay, ja, stop maar. Stop, okay. Ja, dat is goed. Dan giet jij het in die bak. Welke? Deze grote bak. Nou, en dan hebben we ook nog nodig…? Nu de eieren. Twee eieren. Ja. Hoeh, voorzichtig, anders gaat alles ernaast! En dat moet niet. Het moet in de bak en niet eruit! Effe zo. Kijk Flip, gooi jij ‘m in het bakje? Nou Niels, hé, briljant! Nu gaan we suiker wegen. Nou, effe kijken of het goed is. Woep! Nu moet je weer heel goed kijken dat er precies genoeg in gaat. Ja? Toe maar. Okay. Zet ‘m weer maar terug. Nou jongens, wat moet er nog meer in? Als alles erin zit, gaan we het door elkaar doen. Ik wil ook meedoen! Ja! Lekker kneden! Zo, het is vies. Oeh, het plakt wel erg aan mijn pootjes. Je moet knijpen. Nou, zo vies. Nou laten we allemaal onze handen zien. Kijk eens eventjes. Bijna klaar! Alleen alles nog een beetje door elkaar roeren. Ben je al moe? Anders moet Niels nog eventjes roeren. Nee. Oh ja. Zo, nu is het een mooi papje. De cakemeel. Klein hè? Mmm, het is nu al lekker! Mmm! Mmm. Dankjewel Steven. Nu moeten jullie straks, dat is heel belangrijk, dit een beetje uitsmeren. Nu doen we het papje in een bakje. Zo, nog een klein beetje erbij en dan goed recht duwen. Flip doet ook even mee. Goed in de hoekjes hè. Kijk eens eventjes jongens. Effe mijn vingers aflikken. Mmm! Mmm. Lekker hoor! Klaar! Nu moet de cake in de oven, want hij moet gaar worden. En dan is ie pas echt lekker en warm, en zacht. Duwen. Duwen. Zo? Okay. Even wachten en dan klaar! Onze eigen gebakken cake is helemaal klaar! Kijk eens jongens hoe ie geworden is. Let op hè. Even schudden. Hah, nou, is ie mooi of niet? Wat ziet ie er lekker uit! Goed hè? Mag ik dit stukje? Dat kan, je kan ook het andere stukje nemen. Mmm. Het zal een lekker hapje worden jongens. Nou, en nog eentje voor Flip hé, wacht even, kijk uit, hij breekt. Ik lust wel een stukje! Nou, ik geef een hapje aan Flip. Mmm! Mmm! Wat smaakt ie lekker! Ik vond het heel leuk om met Steven en Niels een cake te maken. Tot de volgende keer! Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429135 222 2033-05-18T03:33:00+00:00 15010 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no recept cake bakken deeg koken https://schooltv.nl/video-item/een-huis-bouwen-met-flip-de-beer 2024-02-08T13:23:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20155.w613.r16-9.eae9e43.webp Een huis bouwen | Met Flip de beer Hallo, ik ben Brittany en ik ben nu gewoon, we gaan samen met Flip de Beer gaan we bouwen. Ja, we gaan vandaag samen naar een bouwplaats. Kijk eens wat een grote hijskraan! En wat een grote wielen! Oh, wat mooi zeg! Wat gaan we nou doen? Kom maar binnen. Oh, de machinist van de hijskraan is een vriend van Brittany’s papa en daarom mogen we even mee in de hijskraan. Wow, dat is leuk! Spannend. Daar gaan we. Hijsen maar, hoger. Nog hoger. Helemaal tot bovenaan! Leuk hè? Hé, zie je dat, met dat knopje wordt de hijskraan bestuurd. Nu is ie helemaal bovenaan! Zet maar neer. We gaan weer verder. Ik ben benieuwd waar we nu naartoe gaan. Ah, we gaan de ladder op. We gaan bij de metselaars kijken. Zie je dat, hoe goed die metselaar de stenen op elkaar metselt? Heel netjes recht. Nou mag Hugo het proberen. Eerst wat cement ertussen en dan een steen erbovenop. Goed zo Hugo! De metselaars zullen wel blij zijn met onze hulp. Dan zijn ze lekker snel klaar met dit muurtje. Brittany kan ook goed metselen. Dat heeft ze geleerd van papa. Want weet je, die is ook metselaar! Dus die kan het ook heel goed. Toe maar Brittany. Steen erop. Even aandrukken. Heel goed! En nog even netjes maken. Nu gaan we timmeren. Dat vind ik ook altijd heel leuk, want dat kan ik heel goed hoor. Kijk maar! We gaan deze schuurtjes afmaken. Ho. Hier nog een spijker. Hugo! Hugo, ik heb ‘m er al in! Hier ook nog eentje. Zo. Ooh, hé. Pfoeh, ik ben moe geworden van al dat werken. Goed zo Brittany! Sla ‘m er maar in! Ik vond het heel leuk bij Brittany en Hugo. Dag! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429136 182 2033-05-18T03:33:00+00:00 74469 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no huis machinist metselen bouwen https://schooltv.nl/video-item/naar-balletles-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:25:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20157.w613.r16-9.9abd190.webp Naar balletles | Met Flip de beer Hallo, ik ben Daan en Flip gaat vandaag met mij dansen. Ja, ik mag met Daan mee. Flip komt mee dansen. Ja! Ja, dat is echt waar hoor! Ja. Ja, en ik denk dat hij dat heel goed kan. Denken jullie niet? Zullen we het eens gaan proberen? Ja, ik kan heel goed dansen hoor, want dansen is het leukste wat er is. Zo dadelijk gaat de muziek spelen en dan we met zijn allen huppelen. Kijk, bij de speaker laten zien. Kijk eens, wat voor toverzaadje ik heb. We moeten heel voorzichtig op onze tenen lopen, want anders valt het kleine bloemzaadje uit onze handen. Voorzichtig. Ja, dit is een mooi plekje. Voorzichtig. Maak een kuiltje. Goed zo. Nou gaan we het zaadje in de grond stoppen. En een beetje met je voet, stamp eens een beetje aan. Dan kan het bloempje groeien. En misschien nog een beetje springen. Hop! Hop! Hop! Hop!!! Het bloempje groeit en groeit, en groeit. Hij wordt steeds groter. Een mooie tak. En een mooie tak. Nog verder, nog verder. Allemaal verschillende bloemen zie ik. Wat kan juf Dory mooi dansen zeg! Weet je nog? Ooh, de bloempjes hebben geen water meer! Nu gaan ze slap hangen! Wat een zielige bloem-pjes! Hé, even marcheren hè. Maar Daan en ik zijn de tuinmannen, wij gaan alle bloempjes weer water geven! Hoepla! Zo, dan worden ze weer groot en sterk. Nou gaan die bloemen dansen, laat eens zien bloemen. Ga maar dansen. Ja, dansen maar! Hé, de bloemen kunnen draaien! Nog meer draaien! Oh, wooh, ik word een beetje duizelig van al dat draaien! En huppelen! Hupsa, hupsa, hupsa! Ja, kom maar! Alle kanten op! En toen gingen ze even mooi staan en dan was het afgelopen. Oh jammer, het is al afgelopen. Ik vond het heel leuk om bij Daan te dansen. Dag! Tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429137 184 2033-05-18T03:33:00+00:00 18227 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no ballet piano dansen https://schooltv.nl/video-item/geboorte-met-flip-de-beer 2024-01-31T08:06:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20159.w613.r16-9.fb9a50d.webp Geboorte | Met Flip de beer Hallo, ik ben Janno en Flip komt bij mij logeren omdat de baby geboren is. Janno heeft een nieuw broertje gekregen! En de baby heet Jeroen. Ga je mee? Hè, kom maar, dan ga je lekker in bad. Yes. Je gaat lekker in bad. Ooh, wat een klein baby’tje is Jeroen! Even wegen, kijken of je ook weer gegroeid bent. Nou, kom maar. Zo. Dat is lekker hè. Nou moet Flip straks niet schrikken hoor als Jeroen gaat huilen. Ja. Wat is hij lief! Flip gaat kijken of Jeroen ook een luier heeft. Oh, nu moet hij huilen! Hallo kereltje. Stil maar baby’tje. Stil maar. Gaan we eerst wegen of…? We gaan eerst wegen ja. Flip gaat straks op een babyweegschaal. Kun je mij even helpen? Hij is niet gegroeid. Nu word ik ook gewogen. Pak ‘m maar even. Hoe zwaar? 3 kilo. 3 kilo weeg ik! Goed hè? Nu ga jij op de stoel en Flip erbij. Dit is leuk! Misschien wil Flip ook wel eens proberen? Ja, lekker in het badje! Zullen we zijn pootje in het bad doen? Dat wil ik wel! Zie je wel, Jeroen vindt het leuk met Flip! Kijk eens even! Hé Jeroen. En jij ook. Vind je het leuk? Oh. Jeroen gaat weer huilen. Hij heeft het zeker een beetje koud. Ik vroeg of je de baby wil helpen verzorgen. Ja, lieve Jeroen, aai, aai, stil maar. Oh, zo, vindt hij dat lekker? Ohoh! Lekker zeg! Heerlijk, nou. Mmm, lekker warm! Nu is Flip nat. Moet jij ook afdrogen? Wil je Flip afdrogen? Ja. Oh, wat ruikt dat lekker! Op zijn buikje, dat vindt hij heerlijk. Mama deed zo en dan… Ja, mama deed eerst… Oh, heerlijk! Mmm, dat kriebelt op mijn buikje! Janno is heel lief voor mij. Hallo Flip. Zou Jeroen dat wel lusten Janno? Jeroen heeft blauwe ogen. Ja. Waar moet Jeroen van poepen? Van de melk. Hé mam, maar van de melk moet je toch altijd plassen? Ja, plassen en poepen moet Jeroen ervan. ’s Middags ga ik met Janno naar school, we delen beschuit met muisjes uit om te vieren dat Janno een broertje heeft gekregen. Ik krijg er ook eentje! ♪Dankjewel Janno, dankjewel Janno. Van je 1, 2, hap!♪ Mjam, mmm, mmm, mmm, mmm. Dag, dag allemaal! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429138 200 2033-05-18T03:33:00+00:00 48874 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no zorg verzorgen baby klein gezin https://schooltv.nl/video-item/appels-plukken-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:29:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20161.w613.r16-9.69785a0.webp Appels plukken | Met Flip de beer Ik ben Marijn en ik ga met Flip appels plukken. Wow, hier hangen veel appels! Zie je dat? Ik wil ook wel mee helpen en een appel plukken. Bijna.. Hmm.. Ja! Hoi! We gaan de ladder op! Boven in hangen de mooiste appels. Mooie rooie. Dit is wel een beetje hoog, boven in de boom. Maar gelukkig houdt opa mij goed vast. Op de grond liggen ook allemaal appels. Rooie, en groene. Die kan je zo oprapen! Kijk wat veel! Onze mand is al helemaal vol. We gaan iets lekkers maken met de appels. Appelflappen. Hmm lekker stukje appel. He, die krentjes zijn van mij! Die heb ik aan Marijn gegeven. Dan worden de flappen nog lekkerder. Wat kan opa dat toch goed. Knap hoor. Zo, even uitrusten. Ik vind het heel leuk, bij Marijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429139 190 2033-05-18T03:33:00+00:00 28948 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no appel fruit plukken https://schooltv.nl/video-item/naar-de-glasbak-met-flip-de-beer 2024-02-01T13:54:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20163.w613.r16-9.4cd95dc.webp Naar de glasbak | Met Flip de beer Hallo, ik ben Eva, ik ga met Flip flessen wegbrengen. Ja, we gaan flessen wegbrengen naar de glasbak. Een hele mand vol. Maar het is leuk joh! Een goed zetje geven! Zo, de witte flessen bij de witte en de groene bij de groene, en de bruine bij de bruine. Oh, dat is een sterke hijskraan! Die tilt zomaar die hele zware glasbak op! Wat gebeurt er eigenlijk met al dat glas? Als jullie willen mogen jullie wel mee, dan kunnen jullie zien waar het glas naartoe gaat. Hoi, we mogen met die papa mee in die grote vrachtwagen! Oh, daar is de fabriek al. Oh, wat een herrie maakt dat glas! Oren dicht! Moet je kijken wat leuk! Die dekseltjes gaan er vanzelf af! Het lijkt wel toveren! Wow. Nou, ze maken het wel heel goed schoon. Prachtig! Oeh, dat is heet zeg! Een hete oven! Het glas smelt ervan! Hé, het zijn hele nieuwe flessen geworden! Dat is knap, ze kunnen van oud glas weer nieuwe flessen maken. Ik vond het heel gezellig bij Eva en Sammy Joe. Dag, tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429140 158 2033-05-18T03:33:00+00:00 16247 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no milieu afval glas https://schooltv.nl/video-item/afrikaans-dorp-met-flip-de-beer 2024-01-04T10:48:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20165.w613.r16-9.c49a11d.webp Afrikaans dorp | Met Flip de beer Wat een mooi dorpje is dat! Kijk eens! Ik heb ook Afrikaanse kleren aan. Mooi he? Nu gaan we spelen dat we in Afrika wonen. Wow, dat is best moeilijk hoor. Om al die zaadjes in de grond te stoppen. He! Dat water komt niet uit de kraan maar het zit in een put. Dat is zwaar werk. Goed zo, Ismaël! Nu kunnen de zaadjes groeien. Kijk, ze gaan meel maken. Ismaël doet de mais in een grote stamper. Kamal gebruikt stenen, dan wordt het nog fijner. Joepie, lekker muziek maken. Dat vind ik leuk! Ja, trommelen! Jammer, de dag is al weer voor bij. Ik vond het heel erg leuk bij Kamal. Dag! Tot de volgende keer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429141 160 2033-05-18T03:33:00+00:00 34015 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no waterput Afrika cultuur https://schooltv.nl/video-item/overwintering-op-nova-zembla-een-koude-winter-voor-willem-barentsz-en-zijn-mannen 2024-01-16T15:26:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20167.w613.r16-9.91ef3f5.webp Overwintering op Nova Zembla | Een koude winter voor Willem Barentsz en zijn mannen Op 10 mei 1596 vertrokken Willem Barentsz, Heemskerk, Rijp en hun mannen met twee schepen. Op zoek naar een nieuwe zeeweg naar het Verre Oosten, via de noordpool. De schepen trokken eerst naar Noorwegen en vandaar zeilden ze direct naar het Noorden. Het ijs werd steeds dichter. Rijp vond dat verder varen echt niet kon. Straks zouden de schepen vast komen te zitten! Maar Willem Barentsz wilde doorgaan. Bij Spitsbergen besloten de twee schepen uiteen te gaan. Het schip van Willem Barentsz ging alleen verder. Maar het schip raakte steeds vaster in het ijs. Bij het eiland Nova Zembla konden ze niet meer verder. En de winter kwam. Ze moesten wel op Nova Zembla blijven tot de winter voorbij was. Op Nova Zembla zijn de winters altijd ijskoud. Ze besloten een hut te bouwen tegen de kou. Ze gebruikten aangespoelde bomen en planken van het schip. De hut noemden ze Het Behouden Huys. Eind oktober was het zo koud dat ze de hut niet meer uit kwamen. De zestien mannen hebben meer dan een half jaar in een ruimte, niet groter dan een schoollokaal, met elkaar doorgebracht. En ze probeerden zichzelf te vermaken, door het zingen van liedjes en het spelen van spelletjes. De tijd werd bijgehouden door de zandloper die de uren aangaf. Maar wat duurden de dagen lang. Het was al juni, maar nog steeds ijzig koud. En de mannen wilden vertrekken. Niet met hun eigen schip, want die was gebruikt voor de bouw van het huis. Maar met de open reddingsbootjes. Zo probeerden de mannen Nova Zembla te verlaten. Ze waren verzwakt. Willem Barentsz stierf, en nog drie mannen. Eind juli kwamen ze Russische vissersboten tegen. Die hielpen hen verder. Het avontuur was voorbij. In oktober waren ze weer terug in Amsterdam. Daar waren ze blij, omdat de mannen nog leefden maar ook teleurgesteld. De expeditie van Willem Barentsz was mislukt; de zeeroute naar het oosten was niet gevonden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429142 156 116474 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no Noordpool ontdekkingsreis canon schip https://schooltv.nl/video-item/een-echte-ontdekkingsreis-willem-barentsz-op-zoek-naar-een-nieuwe-zeeweg-naar-het-verre-oosten 2024-01-16T15:25:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20169.w613.r16-9.3e8008b.webp Een echte ontdekkingsreis | Willem Barentsz op zoek naar een nieuwe zeeweg naar het Verre Oosten In 1596 gingen Willem Barentsz en zijn mannen op ontdekkingsreis. Ze probeerden een nieuwe weg over zee te vinden naar het Verre Oosten. Daar lagen China en Oost-Indië waar Nederlandse kooplieden handelden. Die handel ( vooral in specerijen) was in gevaar gekomen door Spanje en Portugal. Deze landen gingen ook naar China en Indië varen. Dat was slecht voor de Nederlandse handel. Scheepslieden bestudeerden de kaarten. Konden ze geen andere weg zoeken? Dan hadden ze geen last meer van Spanje en Portugal. Willem Barentsz dacht dat het moest kunnen, een reis over de noordpool, en dan om Rusland heen, dan moest je toch ook in het Oosten kunnen komen. Er werd geld bij elkaar gezameld. Schepen werden uitgezocht en ingericht. Heemskerk, Willem Barentsz en Rijp kregen de leiding van de expeditie. Op 10 mei 1596 begon de reis. Ze vertrokken met twee kleine schepen uit de haven van Amsterdam. Op zoek naar een nieuwe zeeweg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429143 77 90071 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no handel canon schip ontdekkingsreis https://schooltv.nl/video-item/vincent-de-kunstschilder-een-blik-op-zijn-werk 2024-01-10T14:57:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20171.w613.r16-9.7090e80.webp Vincent, de kunstschilder | Een blik op zijn werk Vincent van Gogh is nu een beroemd schilder. Als Vincent begint met schilderen woont hij in Noord-Brabant. Vincent wil vooral gewone mensen schilderen. In het begin werkt hij vooral met pen, houtskool en Oost-Indische inkt. Hij oefent veel. Van zijn broer Theo krijgt hij geld. Daardoor kan Vincent naar zijn neef in Den Haag. De kunstschilder Anton Mauve. Mauve geeft hem teken- en schilderlessen. Van hem leert Vincent met olieverf te werken. Later gaat Vincent op het platteland wonen. Hij houdt van het boerenland en de eenvoudige mensen daar. Hij tekent de arme boeren, die zwaar werk verrichten. De kleine schetsen die hij buiten maakt, werkt hij thuis in zijn atelier uit. Hij schildert vooral in donkere aardekleuren. Een schilderij waar hij erg zijn best op doet, is 'De aardappeleters'. Op het schilderij zie je vijf arme boeren die aardappels eten. Vincent wil met dit schilderij het arme bestaan van de boeren laten zien. Dan vertrekt hij naar Parijs. Zijn broer Theo woont daar inmiddels. Vincent leert daar het werk van de Franse schilders kennen. Licht en kleur zijn belangrijk in hun werk. Vincent gaat ook zo schilderen. De donkere kleuren van vroeger veranderen in helder rood, blauw en geel. Van schilder Pissaro leert Vincent stipje voor stipje de kleuren naast elkaar schilderen. Vincent verandert de stippen al snel in strepen. Zijn schilderijen worden steeds kleuriger en helderder. Na twee jaar Parijs vertrekt Vincent naar het zuiden van Frankrijk, naar het stadje Arles. Het is lente en de fruitbomen staan in bloei. Hij schildert prachtige boomgaarden. Hij schildert de korenvelden in heldere kleuren. Hij schildert de zon en de hemel fel geel, de aarde paars. De meeste schilderijen kun je nu bekijken in het Van Gogh museum in Amsterdam. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429144 177 2033-05-18T03:33:00+00:00 62848 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no canon schilder museum Vincent van Gogh kunst https://schooltv.nl/video-item/vincent-van-gogh-nu-wereldberoemd-maar-stierf-als-een-arm-man 2024-01-10T14:58:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20173.w613.r16-9.a84ac59.webp Vincent van Gogh | Nu wereldberoemd, maar stierf als een arm man Het Van Gogh Museum in Amsterdam. In dit museum kun je bijna alle schilderijen van Vincent van Gogh bekijken. Die zijn nu veel geld waard. Maar toen Vincent zijn schilderijen maakte, wilde niemand ze hebben. Hij is geboren in Zundert in Noord-Brabant op 30 maart 1853 en groeit op in dit huis. Hij heeft één lievelingsbroer, Theo. Als Vincent bijna 16 is, gaat hij werken in de kunstwinkel van een rijke oom in Den Haag. Kunst en schilderijen interesseren hem. Maar Vincent vindt de schilderijen die hij moet verkopen niet mooi. Daarom wordt hij ontslagen. Vincent besluit zelf kunstenaar te worden. Hij verhuist naar Brabant. Hij wil vooral gewone mensen tekenen. Vincent houdt van het boerenland. Hij tekent de mensen op het platteland. De mensen die hij schildert zijn erg arm, maar Vincent zelf is nog armer. Hij kan zijn schilderijen niet verkopen. Hij vertrekt naar Parijs, naar zijn broer Theo, die daar een kunsthandel heeft. In Parijs ontdekt Vincent een nieuwe manier van schilderen, met veel licht en kleur. Vincent gaat ook zo schilderen. Omdat hij nog steeds geen schilderijen verkoopt, wordt Vincent somber. Hij vertrekt naar Arles, een plaatsje in het zuiden van Frankrijk. Het is lente en de bomen staan in bloei. Vincent wordt weer wat vrolijker. Maar dat is van korte duur. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429145 151 2029-02-12T11:52:00+00:00 69840 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no kunst canon Vincent van Gogh schilder https://schooltv.nl/video-item/leven-in-een-kasteel-als-in-een-sprookje 2024-01-16T16:05:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20175.w613.r16-9.791a0aa.webp Leven in een kasteel | Als in een sprookje? In de Middeleeuwen werden kastelen gebouwd ter verdediging. Want het was een onrustige tijd. Vaak werd er flink gevochten om zo'n kasteel. Als er niet gevochten werd, ging het leven op het kasteel er meestal rustig aan toe. Er werd gewoond, geleefd, plezier gemaakt. In de woonkamer van het kasteel was een lekkere openhaard. Hier konden de kasteelbewoners zich warmen. Dat was hard nodig, want de zon kon niet in het kasteel schijnen. Daar waren de vensters te smal voor. En er was geen glas in de vensters die de wind kon tegenhouden. De vrouwen handwerkten, de kinderen van het kasteel deden in de kamer spelletjes. De ridder praatte met vrienden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429146 122 178718 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no canon verdediging kasteel Middeleeuwen https://schooltv.nl/video-item/het-ontstaan-van-kastelen-dikke-muren-kleine-vensters-een-slotgracht-en-een-ophaalbrug 2024-01-16T16:27:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20177.w613.r16-9.dc03a2a.webp Het ontstaan van kastelen | Dikke muren, kleine vensters, een slotgracht en een ophaalbrug In de Middeleeuwen, ongeveer duizend jaar geleden, werden kastelen gebouwd. Het was een onrustige tijd. De mensen voelden zich niet echt veilig. Er was niet één machtige koning die alleen heerste. Er waren allemaal kleine heersers. Die vochten veel tegen elkaar om de machtigste te worden. Daarom bouwden zij sterke forten om zich te verdedigen. De eerste kastelen waren van hout. Ze bestonden uit een houten toren met daaromheen een wal van aarde en een gracht. Bovenop die wal stond meestal een hek van houten palen met scherpe punten. Later kwamen er kastelen van steen. Die konden niet zo makkelijk in brand vliegen en ze waren veel sterker dan hout. Ze hadden dikke muren, kleine, smalle vensters, een slotgracht en een ophaalbrug. Die kon omhoog gehaald worden wanneer er gevaar dreigde. Dan kon niemand meer het kasteel binnen. Zo'n kasteel werd gebouwd op een heuvel of bij een brede rivier. Dan was het voor de vijand extra moeilijk om het kasteel te veroveren. Het voedsel voor de kasteelbewoners kwam van de boeren uit de omgeving. Die kregen in ruil daarvoor bescherming van de kasteelheer. Als de vijand er aan kwam, konden de boeren vluchten binnen de muren van het kasteel. Na de uitvinding van het buskruit waren de kastelen niet zo veilig meer. Een kanon kon de dikke muren wèl beschadigen of vernielen. Daarom werden ze sinds die tijd niet meer gebruikt als fort, maar meer als woonhuis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429148 122 2033-08-01T11:09:00+00:00 303717 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no vechten Middeleeuwen kasteel ridder bouwen https://schooltv.nl/video-item/de-slag-bij-waterloo-napoleon-verslagen 2025-11-11T14:50:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20179.w613.r16-9.cbb8234.webp De slag bij Waterloo | Napoleon verslagen Rond 1800 is Napoleon aan de macht gekomen in Frankrijk. Hij wordt al snel alleenheerser. Hij kroont zichzelf en zijn vrouw tot keizer en keizerin van Frankrijk. Napoleon voert veel oorlogen. Oostenrijk wordt uitgeschakeld, Pruisen wordt verslagen. Spanje en Portugal. Ook Nederland. Voor Napoleon is het nog niet genoeg. Hij wil heel Europa veroveren. De Franse legers trekken op door Duitsland en Polen richting Moskou, de hoofdstad van Rusland. Maar de Russische troepen vechten niet, ze trekken zich terug. De Fransen bereiken Moskou. Ook hier trekken de Russen weg. Ze steken hun stad zelfs in brand. Dan wordt het winter. En de Russen weten hoe ijzig koud het dan kan zijn. De Fransen zijn daar niet op voorbereid. Hun kleren zijn te dun. Geweren en kanonnen doen het niet meer. Ze moeten wel terugtrekken. Honderdduizenden Franse soldaten sneuvelen. Napoleon begrijpt dat de grote landen van Europa plannen maken om hem voorgoed te verslaan. Een paar jaar later gebeurt dat ook. Het leger van de Engelsen en de Pruisen verzamelen zich in de Zuidelijke Nederlanden. Napoleon wacht niet tot ze optrekken naar Parijs. Hij trekt met een groot Frans leger naar de Zuidelijke Nederlanden. Vlakbij Brussel, op de uitgestrekte velden bij Waterloo, vindt de grote slag plaats. Het geluk is niet langer met Napoleon. Hij wordt in Waterloo volledig verslagen. Napoleon wordt gevangen genomen. Hij moet zijn verdere leven doorbrengen op een eilandje, heel ver weg. Mét bewakers. Daar is hij zes jaar later eenzaam gestorven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429149 161 2032-11-24T12:11:00+00:00 100078 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no keizer Napoleon canon veldslag oorlog https://schooltv.nl/video-item/wie-is-napoleon-van-officier-in-het-leger-tot-keizer 2025-11-11T14:55:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20181.w613.r16-9.049d228.webp Wie is Napoleon? | Van officier in het leger tot keizer Napoleon leeft rond 1800, dus ongeveer 200 jaar geleden, in Frankrijk. Het is daar een tijd van grote onrust en geweld. De Franse koning wordt zelfs onthoofd. De ene groep Fransen vecht tegen de andere. Engelse troepen maken gebruik van die onrust en vallen Frankrijk binnen. Ze krijgen Franse steden in handen, zoals Toulon. Frankrijk lijkt verslagen. Maar Napoleon, een officier in het Franse leger, lukt het om de Engelsen uit Toulon te verjagen. De jonge Napoleon wordt beroemd! En hij wordt generaal. Als generaal van het leger trekt hij met de troepen naar Italië en behaalt daar overwinningen. Napoleon gaat met zijn leger ook naar Oostenrijk. Stukken van Oostenrijk komen nu in handen van Frankrijk. Heel Frankrijk is trots op Napoleon. Maar Napoleon wil méér. Hij wil de macht over Frankrijk. Een paar jaar later, als de Fransen heel ontevreden zijn over hun regering, grijpt Napoleon zijn kans. Hij werpt de regering omver. De bevolking is blij. Napoleon gaat zelf regeren. In Frankrijk is er nu orde en rust. Napoleon maakt allerlei nieuwe wetten. Toch is niet iedereen het eens met Napoleon. Iemand probeert hem te vermoorden. Napoleon overleeft de aanslag en blijft de baas. Hij wil nog meer. Keizer worden! In de Notre Dame, de belangrijkste kerk van Parijs, kroont hij zichzelf en zijn vrouw tot keizer en keizerin van Frankrijk. Hij heeft nu alle macht in handen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429150 141 2032-11-24T15:26:00+00:00 164383 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no canon Frankrijk keizer Napoleon https://schooltv.nl/video-item/de-hyacint-ken-je-bloeiende-hyacinten 2025-10-06T08:06:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20183.w613.r16-9.91cb74e.webp De hyacint | Van knop tot bloem Uit de platte onderkant van een hyacintenbol groeien een heleboel witte wortels de grond in. Ze gaan daar op zoek naar water en voedingsstoffen. Aan de bovenkant zie je een groene punt tevoorschijn komen. Daarin zitten dicht op elkaar gepakte bladeren. De bladeren groeien en gaan uit elkaar. Tussen de bladeren is de tros bloemknoppen al te zien. Het is voorjaar. Hier zijn in het najaar hyacintenbollen geplant, die nu boven de grond komen. De knoppen gaan open en al gauw zie je een mooie tros blauwe bloemen. Nog een keer, nu van boven gezien. De bladeren worden groter en gaan uit elkaar. Ertussen zitten de bloemknoppen. De tros knoppen wordt groter. De knoppen gaan open en de hyacint staat in volle bloei. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429151 75 2032-08-31T09:56:00+00:00 27558 2003-11-27T09:56:00+00:00 yes no hyacint voeding bloem natuur groeien https://schooltv.nl/video-item/de-erwt-zo-groeien-peultjes 2025-10-06T08:07:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20185.w613.r16-9.41cfbf5.webp De erwt | Zo groeien peultjes Onder de grond is een erwt gaan kiemen en nu komen de eerste blaadjes boven de grond. Het reservevoedsel in het zaad is verbruikt. Nu vangen de groene blaadjes zonlicht op om fotosynthese uit te voeren. Ze maken suiker met behulp van zonlicht en van die suiker groeien ze. Als de blaadjes groot genoeg zijn, krijgen ze bladranken. De ranken zijn bedoeld om zich om andere planten heen te krullen. De plant groeit nog steeds door. De stengels worden langer en er komen steeds meer blaadjes. Na een tijdje krijgt de erwtenplant grote, witte bloemen. Al gauw is een akker met erwten een zee van groene blaadjes en opvallende, witte bloemen. De knop gaat open. De witte kroonblaadjes spreiden zich uit. Maar na een tijdje verschrompelen de bloemblaadjes weer. Nu wordt een deel van de stamper groter. Het vruchtbeginsel groeit uit tot een peulvrucht. De kroonblaadjes zitten nog aan de punt van de platte peul. De peul wordt niet alleen groter, maar ook dikker. De groeiende erwtjes in de peul zijn van buitenaf al zichtbaar. Als je de peul openmaakt, zie je hoe ze vastzitten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429152 91 2032-08-31T11:10:00+00:00 57377 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no erwt groeien groente peul groei https://schooltv.nl/video-item/kiemende-erwt-daarom-zijn-het-peulvruchten 2025-10-06T08:07:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20187.w613.r16-9.0b2367b.webp Kiemende erwt | Daarom zijn het peulvruchten Als je een peultje openmaakt zie je een rijtje erwten. Een erwt is een zaadje. Als je een erwt zaait, kan ze gaan kiemen. Eerst komt er aan de onderkant een dik, wit worteltje uit de erwt. Dat gaat steeds dieper de grond in. Aan de bovenkant zie je iets groens uit de zaadhuid tevoorschijn komen. Dat is het stengeltje met de eerste groene blaadjes. De blaadjes komen al gauw boven de grond en aan het worteltje komen intussen zijwortels. De zaadhuid blijft onder de grond achter. Er komen meer en meer blaadjes aan het stengeltje. Een groentekweker zaait natuurlijk nooit maar één erwt, maar meteen een heleboel tegelijk. Ze komen hier ook allemaal tegelijk boven de grond. De blaadjes worden groter. Als de blaadjes groot genoeg zijn komen er ranken aan. Daar kan een erwtenplant zich mee vasthouden. Aan zijn buren bijvoorbeeld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429153 92 2032-08-31T11:35:00+00:00 67665 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no erwt peul kiemen https://schooltv.nl/video-item/de-kastanjeboom-kleverige-knoppen-en-bruine-kastanjes 2025-10-06T08:07:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20189.w613.r16-9.ca5ea75.webp De kastanjeboom | Kleverige knoppen en bruine kastanjes In het vroege voorjaar zwellen de knoppen van de kastanjeboom op. Rond elke knop zitten bruine, kleverige schutbladeren. Uit de knop komt een groene punt van opgevouwen, jonge blaadjes tevoorschijn. De blaadjes groeien snel. Het aantal blaadjes wordt steeds groter. De bladeren spreiden zich uit en dan is te zien dat ze niet uit één stuk bestaan maar uit meer delen. Tegelijkertijd begint ook de bloemtros te groeien. Als de bladeren tevoorschijn komen, duwen ze de schutblaadjes opzij. Steeds meer blaadjes komen erbij. Ze hebben nu ruimte genoeg om zich uit te spreiden. Al gauw veranderen de knoppen in bloemen. De bloemen zitten in trossen bij elkaar. De kelkblaadjes zijn groen. De kroonblaadjes zijn wit met een beetje roze. De meeldraden en de stamper steken ver uit de bloem naar buiten. Als een bloem bestoven is, hebben de kroonblaadjes en de meeldraden geen nut meer. Ze verschrompelen en vallen af. Het onderste deel van de stamper groeit nu uit tot een vrucht. Binnen in de vrucht zit het zaad van de kastanjeboom. Dat is het bruine ding, dat we een kastanje noemen. Rondom een kastanje zit de bolster, die hier net open gaat. De bolster gaat steeds verder open. De rijpe kastanje komt eruit en valt op de grond. Onder een kastanjeboom ligt het in de herfst bezaaid met kastanjes. Al die kastanjes zitten vol reservevoedsel, dat ze nodig hebben om het eerstvolgende voorjaar te kunnen kiemen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429154 134 2032-08-31T10:29:00+00:00 30100 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no kastanje seizoen blad kiemen boom bloem https://schooltv.nl/video-item/kastanjes-een-kastanje-wordt-een-kastanjeboompje 2025-10-06T13:03:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20191.w613.r16-9.a45d165.webp Kastanjes | Een kastanje wordt een kastanjeboompje Rondom een rijpe kastanje zit de bolster, die hier net openspringt. De bolster gaat steeds verder open. De bruine kastanje komt eruit en valt op de grond. Onder een kastanjeboom ligt het in de herfst bezaaid met kastanjes. Dat zijn de zaden van de kastanjeboom. Ze zitten vol reservevoedsel, dat verbruikt wordt als ze in het voorjaar kiemen. De kastanjes blijven liggen tot de winter voorbij is. Deze kastanje gaat kiemen. Aan de onderkant komen wortels en aan de bovenkant komt een stengeltje met blaadjes. De versnelde beelden laten mooi zien, dat de jonge plant zijn bladeren naar het licht laat groeien. Ze richten zich naar het zonlicht. Al deze kastanjes kiemden, maar de meeste boompjes zullen doodgaan. Er is hier veel te weinig ruimte voor een kastanje bos. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429155 79 2032-08-31T16:03:00+00:00 60422 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no kiemen kastanje boom https://schooltv.nl/video-item/bloeiende-kastanjeboom-een-vroege-bloeier 2025-10-06T08:08:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20193.w613.r16-9.3a31ad7.webp Bloeiende kastanjeboom | Een vroege bloeier In het vroege voorjaar zwellen de knoppen van een kastanjeboom op. Rond elke knop zitten bruine, kleverige schutbladeren. Uit de knop komt een groene punt van opgevouwen, jonge blaadjes tevoorschijn. De blaadjes groeien snel. Het aantal blaadjes wordt ook groter. De bladeren spreiden zich uit en dan is te zien dat ze niet uit één stuk bestaan maar uit meer delen. Tegelijkertijd begint de bloemtros groter te worden. Als de bladeren tevoorschijn komen, duwen ze de schutblaadjes opzij. Steeds meer blaadjes komen erbij. Ze hebben nu ruimte genoeg om zich uit te spreiden. Al gauw gaan de knoppen open en komen de bloemen tevoorschijn. De bloemen zitten in trossen. De kelkblaadjes zijn groen. De kroonblaadjes wit met een beetje roze. De meeldraden en de stamper steken ver uit de bloem naar buiten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429156 87 2032-08-31T13:23:00+00:00 18480 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no kastanje blad bloeien stamper natuur https://schooltv.nl/video-item/een-bloeiende-klaproos-vroeger-was-het-onkruid 2025-10-06T13:03:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20195.w613.r16-9.57c1a45.webp Een bloeiende klaproos | Vroeger was het onkruid Tussen de kroonbladen van een klaproosbloem zit de stamper met er omheen een kring van meeldraden. De gele helmknoppen zitten nog vol stuifmeel. Even daarna hebben insecten het stuifmeel weggehaald en de bloem bestoven. De bloemblaadjes en de meeldraden vallen af. Het vruchtbeginsel van de stamper kan nu uitgroeien tot een vrucht. Het vruchtbeginsel wordt een doosvrucht. De doosvrucht zit eerst dicht, maar krijgt later allemaal gaatjes aan de bovenkant. Als de wind de doosvrucht heen en weer schudt, worden de rijpe zaadjes in het rond gestrooid. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429157 41 2032-08-31T16:23:00+00:00 17024 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no stamper bloem stuifmeel roos groeien https://schooltv.nl/video-item/de-klaproos-zaadjes-in-een-strooidoosje 2025-10-06T08:08:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20197.w613.r16-9.e8b01dd.webp De klaproos | Zaadjes in een strooidoosje Als je in het voorjaar een klaprooszaadje in de grond stopt, groeit er na een tijdje zo'n plantje in je tuin. De eerste bladeren komen allemaal op hetzelfde punt uit de grond. Ze vormen een wortelrozet. In de loop van de zomer komen er ook stengels met bloemknoppen. Uit de knoppen komen felgekleurde klaprozen. Links en rechts gaan knoppen open en de tuin is dan rood van de bloemen. De rode kroonblaadjes zijn eerst verpakt in twee harige kelkblaadjes. Als de bloem opengaat, blijven ze nog even zitten en vallen dan af. De kroonblaadjes zijn nu helemaal uitgespreid. Binnenin de bloem zitten de dikke stamper en heel veel meeldraden. Eerst zijn de knoppen nog verpakt in de kelkblaadjes. Ze barsten open en de kelkblaadjes vallen af. Je hebt nu een boeketje klaprozen. En hier heb je een klaproos van dichtbij. De meeldraden zitten eerst om de stamper heen gevouwen. Haren op de bloemsteel zorgen ervoor, dat insecten niet gemakkelijk bij de knoppen en bloemen kunnen komen. Ze vormen een versperring. Een bloem is helemaal opengegaan. De helmknoppen zijn geel van het stuifmeel. Insecten hebben het stuifmeel hier al weggehaald en de bloem bestoven. Meeldraden en kroonblaadjes zijn nu niet meer nodig. Alleen de stamper met het vruchtbeginsel blijft over. Het vruchtbeginsel groeit uit tot een doosvrucht, die eerst nog dicht zit. De doosvrucht gaat aan de bovenrand open als de zaadjes rijp zijn. Het is dan net een strooidoosje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429158 141 2032-08-31T13:17:00+00:00 27459 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no stuifmeel bloem bloeien stamper roos seizoen https://schooltv.nl/video-item/kiemende-boon-zo-wordt-een-boon-een-bonenplant 2025-10-06T13:03:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20199.w613.r16-9.2fde4f0.webp Kiemende boon | Zo wordt een boon een bonenplant In de Namibië-woestijn, in Afrika, regent het vrijwel nooit. En toch vind je er planten en dieren. Planten en dieren hebben water nodig, maar waar halen ze dat in deze droge woestijn dan vandaan? Hier vandaan. 's Nachts is het zo koud, dat de waterdamp in de lucht condenseert tot mistbanken. Deze woestijnkever wacht in de mist tot er genoeg water op zijn lichaam is gecondenseerd. Er is nu een flinke waterdruppel, die de kever op kan drinken. Vooraan, bij de kop, zie je de druppel hangen. Er condenseert ook waterdamp op stengels van planten. Een woestijnkever heeft de druppels ontdekt en gaat drinken. Dankzij de mist is er in de kurkdroge woestijn toch nog wat water. Niet veel, maar voor sommige dieren en planten net genoeg om van te leven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429159 119 2032-08-31T15:57:00+00:00 175147 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no boon fotosynthese kiemen https://schooltv.nl/video-item/champignons-paddenstoelen-om-op-te-eten 2025-10-06T08:08:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20201.w613.r16-9.065e7b0.webp Champignons | Paddenstoelen om op te eten Hier komen champignons boven de grond. Je ziet de groei versneld weergegeven. Champignons zijn eetbare paddenstoelen. Ze ontstaan als kleine bolletjes onder de grond. Die ondergrondse bolletjes nemen water op en worden daardoor snel groter. De onderkant van de bolletjes laat los. Het bovenstuk wordt de hoed en aan de steel blijft de ring achter. Onder de hoed zitten de plaatjes, waar de sporen op ontstaan. Er zijn verschillende soorten champignons. Al die soorten groeien op dezelfde manier. Ze beginnen onder de grond. Daar nemen ze water op en duwen dan de grond opzij als ze tevoorschijn komen. De champignonkweker zou wel willen dat zijn champignons net zo snel groeien als deze. Maar zo vlug gaat het alleen, als je de beelden versneld te zien krijgt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429160 74 2032-08-31T13:11:00+00:00 44210 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no ring groeien champignon hoed kweken https://schooltv.nl/video-item/zeenaaktslak-eet-zeeanemoon-een-dappere-slak-eet-giftige-beesten 2025-10-06T08:07:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20203.w613.r16-9.a5be2fa.webp Zeenaaktslak eet zeeanemoon | Een dappere slak eet giftige beesten Een zeenaaktslak kruipt naar een zeeanemoon. De anemoon heeft het gevaar door, maar ze kan niets doen. Zeeanemonen kunnen zich niet snel uit de voeten maken. Ze vertrouwen daarom volledig op hun tentakels vol giftige netelcellen. Deze zeenaaktslak is niet bang voor netelcellen. Zij valt aan en begint meteen te eten. Hier wordt een andere anemoon aangevallen. Bliksemsnel trekt ze zich samen. De slak schrikt even, maar zet de aanval al gauw weer door. Ook deze naaktslak heeft het op een anemoon gemunt. Het intrekken van de tentakels helpt niet. De slak laat zich niet weerhouden door de netelcellen. Ze eet haar prooi helemaal op. Zeenaaktslakken zijn de gevaarlijkste vijanden van zeeanemonen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429161 68 2032-08-31T10:13:00+00:00 6802 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no slak zee anemoon https://schooltv.nl/video-item/zeenaaktslak-kun-je-sponzen-eten 2025-10-06T08:07:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20205.w613.r16-9.05d6f57.webp Zeenaaktslak | Kun je sponzen eten? Op de zeebodem en tussen het zeewier leven allerlei soorten zeenaaktslakken. Ze zijn meestal maar een paar centimeter lang. Ze heten naaktslak, omdat het slakken zonder slakkenhuis zijn. Deze heeft allemaal lange, bewegelijke uitsteeksels op de rug. Daarmee haalt hij zuurstof uit het water. Bij deze soort zijn de uitsteeksels kort, maar er zijn wel een heleboel. Sommige soorten hebben niet alleen grote uitsteeksels, maar ze zijn ook opvallend gekleurd. Rechts zit de kop met de grote voelhoorns. Misschien verwachtte je dat niet, maar zeenaaktslakken zijn erg agressief tegenover soortgenoten. Als ze elkaar tegenkomen wordt het ruzie. De verliezer maakt zich hier zelfs zwemmend uit de voeten. Sommige zeeslakken eten maar één soort voedsel. Deze lust bijvoorbeeld alleen poliepen. Als er geen eten genoeg is kan de slak wel een maand vasten. Een andere slak eet vooral zeedennetjes. Dat zijn geen planten, maar kolonies kleine diertjes. De slak eet niet alleen de diertjes, maar ook hun huisjes. De hele kolonie gaat langzaam maar zeker naar binnen. De bek van de etende slak gaat voortdurend open en dicht. Er zijn ook slakken, zoals deze, die het liefst sponzen eten. Er zijn maar heel weinig dieren, die sponzen lekker vinden. De meeste zeedieren lusten ze absoluut niet. Voor sommige zeeslakken zijn sponzen daarentegen zelfs het enige wat ze willen eten. Deze slakkensoort eet alleen maar rode sponzen. Als de slak een kolonie sponzen gevonden heeft, laat ze niet één spons over. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429162 149 2032-08-31T10:09:00+00:00 8381 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no zee slak weekdier https://schooltv.nl/video-item/vlokreeft-beestjes-uit-de-nederlandse-sloot 2025-10-06T12:51:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20207.w613.r16-9.a1f34fd.webp Vlokreeft | Beestjes uit de Nederlandse sloot In elke schone, Nederlandse sloot vind je vlokreeftjes. Het zijn kleine diertjes, die hun naam danken aan hun vlugge bewegingen. Ze zwemmen net zo gemakkelijk op de kop als andersom of op hun zij. Vaak zwemmen ze in paren. Het bovenste grote mannetje houdt het kleinere vrouwtje stevig vast. Een vlokreeft is voortdurend op zoek naar voedsel. Soms vindt hij iets, maar deze keer is dat zo te zien niet lekker. Het diertje heeft een heleboel pootjes, die razendsnel kunnen bewegen. Aan de kop zitten lange sprieten en twee donkere ogen. De achterste poten bewegen steeds heen en weer. In deze animatie zie je, dat een vlokreeft verschillende poten heeft. De vijf paar looppoten zijn hier geel gemaakt. Achteraan zitten vijf paar zwempootjes. Aan de voorkant zitten eetpootjes, met kleine schaartjes. Met de eetpootjes pakt de vlokreeft z'n eten. De pootjes houden het eten niet alleen vast, maar ze knippen het ook in stukjes. Daarna zorgen ze ervoor, dat het eten in de bek komt. De bek zit hier, aan de onderkant. De eetpootjes zijn druk bezig het eten te vermalen en in de bek te proppen. Hier gaat een stukje dode plantenstengel naar binnen. Een rode muggenlarve is ook welkom, ook al is die erg groot. Het duurt lang, voordat zo'n muggenlarve op is. Dat is vervelend, want nu komen er steeds meer liefhebbers opdagen. Vaak gaat de sterkste er tenslotte met de prooi vandoor. De pootjes zorgen er voor, dat er water naar ze toe stroomt. Met dat water komen voedseldeeltjes mee, die een vlokreeft eruit vist. Vlokreeftjes gebruiken hun pootjes ook om er hun sprieten mee schoon te maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429163 143 2032-08-31T14:45:00+00:00 15113 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no kreeft natuur sloot dier https://schooltv.nl/video-item/het-leven-van-de-cicade-zingen-voortplanten-en-eten 2025-10-06T12:59:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20209.w613.r16-9.27f79c0.webp Het leven van de cicade | Zingen, voortplanten en eten In de bossen van Zuid-Europa kun je in de zomer cicaden horen zingen. Een mannetje maakt een vrouwtje met geluid duidelijk waar hij zit en dat hij wil paren. Een vrouwtje legt na een paring eieren, waar al gauw larfjes uit komen. Het larfje laat zich op de grond vallen en graaft zich in. Een larve leeft jarenlang in zelf gegraven, ondergrondse gangen. Ze voedt zich met plantensap, dat ze uit de wortels zuigt. In haar ondergrondse gang is ze veilig voor vijanden. Ze vindt er ook genoeg voedsel, want overal zitten plantenwortels. In deze animatie zie je, hoe een larve aan eten komt. Dat groene buisje is haar zuigsnuit, die ze in een wortel prikt. In een wortel stroomt sap, dat van de bladeren komt. De larve zuigt dit sap op en groeit er van. Ze wordt groter. Als de gang te klein wordt, maakt ze die met haar poten ruimer. Soms gaat een wortel dood en dan moet ze voor eten een andere wortel aanboren. De larve eet en groeit en gaat stapje voor stapje meer op een volwassen cicade lijken. Na een jaar of wat graaft de larve een tunnel naar boven. Haar ondergronds bestaan is nu voorbij. Al ze boven de grond komt, klimt ze in een boom om voor de laatste keer te vervellen. De huid barst aan de rugkant open. Een bleek, slap diertje worstelt zich naar buiten. Op dit moment is de cicade erg kwetsbaar. Het harde pantser biedt nog niet zoals bij een volwassen dier, voldoende bescherming tegen vijanden zoals mieren. Deze cicade heeft de aanval van mieren overleeft. Ze is helemaal uit de larvenhuid gekropen en heeft nu alle ruimte om haar vleugels op te pompen. Ze kan op zoek gaan naar eten. Net als de larve heeft ze een zuigsnuit, die ze in de boomstam steekt. De dunne, donkere zuigsnuit is van dichtbij duidelijker te zien. In deze animatie zie je wat er allemaal gebeurt als de cicade gaat eten. Ze steekt eerst haar snuit in de stam. Dan zuigt ze plantensap op. Dat sap komt in haar maag. Als ze genoeg heeft, trekt ze de zuigsnuit terug. Na het eten klimt ze verder omhoog. Hoog in de boom ontmoeten mannetjes en vrouwtjes elkaar en daarmee is de levenscyclus van de cicade compleet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429164 187 2032-08-31T15:03:00+00:00 15379 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no insect voortplanting ei paren leven krekel https://schooltv.nl/video-item/lieveheersbeestje-op-jacht-een-bondgenoot-van-de-mens 2025-10-06T12:58:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20211.w613.r16-9.87e0bea.webp Lieveheersbeestje op jacht | Een bondgenoot van de mens Mieren verdedigen bladluizen tegen vijanden, maar tegen deze larve van het lieveheersbeestje kan een mier niet op. De larve van het lieveheersbeestje eet niets liever dan bladluizen. Met zijn scherpe kaken grijpt hij een bladluis vast en eet die daarna zo snel mogelijk op. Van de bladluis blijft alleen het lege huidje over. Een volwassen lieveheersbeestje eet ook bladluizen. Als het een groep bladluizen heeft gevonden, eet het ze een voor een op. Zo'n kevertje kan meer dan honderd bladluizen per jaar aan. Tuinders zien daarom graag lieveheersbeestjes en ook hun larven. Ze helpen hem bij het bestrijden van bladluisplagen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429165 52 2032-08-31T14:58:00+00:00 31348 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no insect larve luis https://schooltv.nl/video-item/mieren-en-bladluizen-mieren-melken-luizen 2025-10-06T12:58:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20213.w613.r16-9.7ac6f73.webp Mieren en bladluizen | Mieren melken luizen Een grote groep bladluizen zit dicht op elkaar op een plantenstengel. Een hongerige mier heeft de bladluizen ontdekt. Maar in plaats van ze op te eten, streelt hij ze met zijn sprieten. De bladluizen trekken zich zo te zien niets van de mier aan, ook al loopt die gewoon over ze heen. Het lijkt wel alsof de mier de bladluizen aardig vindt. Of zou de mier iets zoeken? Wat dan wel? Dit! Af en toe komt er een druppel vloeistof uit de anus van een bladluis. En die vloeistof is, wat de mier zoekt. De mier klopt zachtjes met zijn sprieten op de bladluizen. Af en toe reageert een bladluis op dit kloppen met het afgeven van een druppel vloeistof. Die druppel lijken op een dauwdruppel en is zo zoet als honing. Vandaar dat de vloeistof honingdauw heet. Bladluizen maken honingdauw van het sap, dat ze met hun zuigsnuit uit planten opzuigen. In dat sap zitten stoffen, waar bladluizen van leven. Suiker zit er veel meer in dan ze nodig hebben. Het overschot aan suiker geven ze daarom in druppels honingdauw weer af. Dichtbij zie je dat de bladluizen druppels uit hun achterlijf naar buiten persen. De mier likt de zoete druppel op. Deze bladluis is op zoek naar voedsel. Ze boort haar lange, dunne zuigsnuit in een plant en zuigt daarna het plantensap op. In deze animatie zie je, wat er gebeurt als een bladluis drinkt. Linksonder zit de zuigsnuit. De bladluis prikt haar zuigsnuit in een buisje in de plantenstengel en zuigt daar plantensap uit. Het zoete sap komt in de luizenmaag. Het teveel aan suiker komt als honigdauw uit de anus van de luis naar buiten. Een mier houdt misschien niet van bladluizen, maar is wel dol op zoetigheid. Zachtjes klopt ze op de bladluizen om ze ertoe over te halen honingdauwdruppels af te geven. De mier melkt de bladluizen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429166 149 2032-08-31T14:57:00+00:00 29405 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no luis mier melken https://schooltv.nl/video-item/waterschorpioen-op-jacht-een-gevaarlijk-monster 2025-10-06T12:57:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20215.w613.r16-9.46b879b.webp Waterschorpioen op jacht | Waterschorpioen tegen muggenlarve Op de bodem van een ondiep slootje is deze waterschorpioen op zoek naar prooi. Hij heeft goede ogen. Onderaan de kop zit een puntige zuigsnuit. Hij heeft een prooi in de gaten. Een rode muggenlarve komt binnen bereik van de vangpoten. De waterschorpioen pakt de prooi met de rechter vangpoot vast. Wat moeizaam brengt hij de spartelende prooi naar de zuigsnuit. Bijna ontkomt de muggenlarve nog. Nu prikt de waterschorpioen z'n zuigsnuit in de muggenlarve om die leeg te zuigen. De prooi heeft geen schijn van kans om nog te ontkomen. Het duurt niet lang of de muggenlarve is leeggezogen. Alleen het lichtgekleurde, taaie huidje blijft over. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429167 81 2032-08-31T14:57:00+00:00 7463 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no insect dier schorpioen prooi https://schooltv.nl/video-item/waterschorpioen-wie-heeft-het-snorkelen-uitgevonden 2025-10-06T12:56:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20217.w613.r16-9.0ab69bb.webp Waterschorpioen | Snorkelend waterinsect In ondiepe Nederlandse sloten en vijvers kun je allerlei dieren tegenkomen, zoals een waterschorpioen. Een waterschorpioen ziet er gevaarlijk uit, maar dat lange uitsteeksel aan het achterlijf is gelukkig niet om mee te prikken. Als hij op jacht is, steekt hij dat uitsteeksel regelmatig even boven water om adem te halen. Hij heeft zes poten en hoort daarom bij de insecten. Met het voorste paar poten pakt hij een prooi. De overige vier poten zijn om mee te lopen of te zwemmen, al is hij duidelijk geen snelle zwemmer. Op de rug zitten de twee donkere dekschilden. Daar zitten twee prachtige rode vleugels onder, waarmee een waterschorpioen heel goed kan vliegen. Hier duwt hij de adembuis met wat moeite door het wateroppervlak. Even later pompt hij een voorraad lucht onder zijn dekschilden. Dankzij die voorraad kan een waterschorpioen tijdenlang onder water blijven om te jagen. In de duiksport noem je zo'n adembuis een snorkel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429168 85 2032-08-31T14:56:00+00:00 15542 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no dier water schorpioen insect zwemmen https://schooltv.nl/video-item/levensloop-van-het-koolwitje-ze-groeien-als-kool 2025-10-06T12:56:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20219.w613.r16-9.9a019b4.webp Levensloop van het koolwitje | Koolwitjes groeien als kool Onze meest bekende vlinder, het koolwitje, legt eieren op een koolblad. Uit deze eitjes komen rupsjes, die ongeveer 1 mm lang zijn. De rupsjes eten het liefst niets anders dan koolbladeren. Met de scherpe kaken knagen ze stukjes van het koolblad. Ze eten aan een stuk door en groeien dan ook als kool. Met z'n allen hebben ze heel wat eten nodig. Al die hongerige rupsen zorgen er dan ook voor, dat er van de kool niet veel over blijft. Geen wonder, dat een tuinder niet graag veel rupsen van koolwitjes op zijn kool heeft. Na een tijdje is een rups volgroeid. Ze stopt met eten en gaat op zoek naar een geschikt plekje om te verpoppen. Als ze een plekje gevonden heeft controleert ze eerst of het wel helemaal geschikt is. Ze plakt daarna haar achterlijf stevig vast. De rups wordt korter en dikker. Ze heeft nu ook een zijden veiligheidsgordel gesponnen, zodat ze de pop niet kan kantelen. De pop beweegt af en toe, terwijl binnenin de pop een vlinder ontstaat. Na enkele weken splijt de bovenkant van de pop open. De vlinder worstelt zich naar buiten. Eerst komt de kop met de lange voelsprieten tevoorschijn. De vleugels zitten dan nog helemaal opgevouwen in de pop. Ze is er uit, maar ze lijkt nog niet erg op een koolwitje. Pas als de vleugels zijn opgepompt en gestrekt zie je duidelijk, dat je met een koolwitje te maken hebt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429169 152 2032-08-31T14:55:00+00:00 28688 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no rups vlinder pop https://schooltv.nl/video-item/kevers-in-de-woestijn-waar-is-water-in-een-woestijn 2025-10-06T08:09:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20221.w613.r16-9.55fe87c.webp Kevers in de woestijn | Overleven op waterdamp uit mist In de Namibië-woestijn, in Afrika, regent het vrijwel nooit. En toch vind je er planten en dieren. Planten en dieren hebben water nodig, maar waar halen ze dat in deze droge woestijn dan vandaan? Hier vandaan. 's Nachts is het zo koud, dat de waterdamp in de lucht condenseert tot mistbanken. Deze woestijnkever wacht in de mist tot er genoeg water op zijn lichaam is gecondenseerd. Er is nu een flinke waterdruppel, die de kever op kan drinken. Vooraan, bij de kop, zie je de druppel hangen. Er condenseert ook waterdamp op stengels van planten. Een woestijnkever heeft de druppels ontdekt en gaat drinken. Dankzij de mist is er in de kurkdroge woestijn toch nog wat water. Niet veel, maar voor sommige dieren en planten net genoeg om van te leven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429170 76 2032-08-31T14:07:00+00:00 20117 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no woestijn kever insect https://schooltv.nl/video-item/egel-op-jacht-lekker-vet-de-winter-in 2025-10-06T08:06:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20223.w613.r16-9.c4f833e.webp Egel op jacht | Lekker vet de winter in Een egel is een nachtdier. Hij kan wel zien, maar als hij op jacht gaat, gebruikt hij vooral de oren en de neus. Zo ontdekt hij zelfs in het donker een vluchtende krekel. Deze egel trekt zich niets aan van de sterke lamp, die gebruikt wordt om te filmen. Hij jaagt gewoon door. Er moet een prooi in de buurt zijn. De egel heeft een forse kever ontdekt. Hij grijpt de prooi met de tanden en verplettert het harde pantser daarna met de kiezen. De kaken zijn bezet met tanden en kiezen. Vooral de achterste kiezen zijn groot en scherp. Daar kraakt hij insecten mee. Voorin de bek staan puntige tanden om een prooi vast te pakken. Insecten zijn niet erg groot. Een egel moet daarom elke nacht heel wat insecten vangen om genoeg te eten te krijgen. Naast insecten eet de egel ook allerlei ander voedsel, regenwormen bijvoorbeeld, of slakken, eieren, eikels en paddenstoelen. Een egel is 's zomers elke nacht bezig voedsel te zoeken. Daardoor wordt hij vet genoeg om de winter slapend door te kunnen brengen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429171 106 2032-08-30T22:49:00+00:00 64500 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no dier egel prooi eten nacht https://schooltv.nl/video-item/moerasschildpad-stroomlijn-geeft-snelheid 2025-10-06T08:05:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20225.w613.r16-9.fd0c4f1.webp Moerasschildpad | Stroomlijn geeft snelheid De Europese moerasschildpad komt in sommige landen in Zuid Europa nog voor. De naam zegt het al: het is een moerasbewoner. Hij kan goed zwemmen en duiken, maar moet wel regelmatig naar boven om adem te halen. Hij gebruikt zowel zijn achterpoten als zijn voorpoten om te zwemmen en te sturen. Een moerasschildpad is veel platter dan een landschildpad en is zo beter gestroomlijnd. De stroomlijn is belangrijk, omdat de schildpad daardoor sneller kan zwemmen. De poten zijn kort en stevig. Tussen de tenen van voor- en achterpoten zitten zwemvliezen. Hij houdt zijn ogen onder water open, als hij al zwemmend op zoek is naar eten. Hier vindt hij een dood visje, dat met smaak naar binnengaat. Moerasschildpadden kunnen zich ook op het land goed redden. Ze komen vaak aan wal om een zonnebad te nemen. De ultraviolette straling zorgt, dat het dier genoeg vitamine D kan maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429172 92 2032-08-30T22:35:00+00:00 6172 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no moeras zwemvlies schildpad https://schooltv.nl/video-item/etende-moerasschildpad-wie-lust-slakken-rauw 2025-10-06T08:05:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20227.w613.r16-9.a8ba039.webp Etende moerasschildpad | Wie lust slakken rauw? Deze Europese moerasschildpad is op zoek naar voedsel. Hij kijkt rond, of er iets eetbaars in de buurt is. Een vette naaktslak, die in het water terecht is gekomen. Een schildpad heeft geen tanden, maar de randen van zijn kaken zijn hard en erg scherp. Daardoor kan hij de kaken als een schaar gebruiken. Hij knipt de prooi met die scherpe kaken in stukjes en slikt ze zonder te kauwen in. Af en toe duwt hij de lastige ingewanden van de slak met de voorpoten opzij. De schildpad heeft zo te zien haast. Hij schrokt de prooi zo snel mogelijk naar binnen. Daarbij komen nogal wat etensresten in het water. Nog voor hij zijn de bek helemaal leeg heeft, gaat hij al weer op zoek naar een volgend hapje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429173 73 2032-08-30T22:14:00+00:00 10654 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no prooi dier eten schildpad moeras https://schooltv.nl/video-item/zorgzame-kempvis-pa-blaast-een-wieg-van-schuim 2025-10-06T08:05:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20229.w613.r16-9.ace70ac.webp Zorgzame kempvis | Pa blaast een wieg van schuim Deze animatie laat zien, dat een kempvisman belletjes blaast voor een nest. Hij maakt van dit schuim een nest. Als dat klaar is komt de kempvisvrouw er naar toe. Ze is tevreden en wil paren met de kleurrijke man. Beide vissen strengelen zich om elkaar heen. Even later legt de vrouw eitjes, die direct worden bevrucht. De man hapt de eitjes daarna op en spuwt ze uit in het schuimnest. Er volgen nog meer paringen waarbij eitjes worden gelegd. Al die eitjes komen in het nest. Na een paar dagen staan de jongen op het punt geboren te worden. De jongen zakken soms een eindje omlaag. Dan hapt hun vader ze op en spuwt ze weer terug. Jonge kempvissen zien er anders uit dan hun ouders. Het zijn larven, die pas geleidelijk aan op volwassen kempvissen gaan lijken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429174 91 2032-08-30T21:58:00+00:00 4035 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no larve dier eitjes vis nest natuur https://schooltv.nl/video-item/een-bijzondere-meeuw-meeuwenjong-zonder-hoogtevrees 2025-10-06T08:05:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20231.w613.r16-9.8b5b0ff.webp Drieteenmeeuw: een bijzondere meeuw | Meeuwenjong zonder hoogtevrees Steile rotsen rijzen hier op uit de Noordzee. In het water zit heel veel vis, waar drieteenmeeuwen hun jongen mee voeren. Veel ruimte is er niet, toch heeft dit meeuwenpaar een plekje gevonden. Samen bouwen ze hun nest. Op een klein grasveldje in de buurt zoeken ze nestmateriaal. Het nest wordt een kuiltje, zodat de eieren straks niet zo maar de zee in rollen. Nog even proberen of het nestkuiltje diep genoeg is. Dan volgt de paring. e ziet hoe weinig ruimte er is. De oudervogels kunnen er zelf nauwelijks staan. De meeuw gaat broeden. Omdat een ei zo maar in zee kan rollen, gaat de vogel heel voorzichtig zitten. Als de eieren lang genoeg bebroed zijn gebeurt dit: Het kuiken in het ei wil eruit en maakt de eischaal van binnenuit stuk. De ouder zorgt ervoor, dat de eieren warm blijven. Ze duwt het uitkomende ei met haar snavel terug. Af en toe controleert de oudervogel het legsel. Een tweede ei komt uit. Het eerste kuiken zit veilig tegen de rotswand terwijl de oudervogel intussen de lege dop het nest uit gooit. Twee donzige meeuwenkuikens zitten stilletjes te wachten op eten. Als ze iets kwijt willen doen ze dat over de rand van het nest. Een van de ouders heeft vis gevangen en komt de jongen voeren. De kuikentjes pakken het eten voorzichtig uit de snavel van de ouder. Na het eten rusten ze uit onder de warme ouderveren. Als de jongen groter worden hebben ze een zwarte halsband. Daaraan zie je, dat het nog jonge vogels zijn. Ze bedelen om voer. Al gauw beginnen de vliegoefeningen. Intussen bedelen ze nog steeds bij de ouders. Dat duurt niet lang meer. Het broedseizoen loopt ten einde. Jonge drieteenmeeuwen moeten binnenkort helemaal voor zichzelf zorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429175 181 2032-08-30T21:45:00+00:00 7939 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no meeuw vogel nest broeden dier https://schooltv.nl/video-item/vroedmeesterpad-pa-zorgt-voor-de-kinderen 2025-10-06T08:05:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20233.w613.r16-9.927657c.webp Vroedmeesterpad | Pa zorgt voor de kinderen In deze animatie zie je, dat een vroedmeesterpad op zijn rug eieren meedraagt. Hij brengt ze naar een waterplas en laat ze daar los. De vader stroopt het pakje eieren van zijn rug. De eieren staan op het punt van uitkomen. In de eieren zie je de jongen al af en toe bewegen. De vader heeft zijn werk gedaan en laat de eieren aan hun lot over. De jongen zijn nu ver genoeg om zich uit het ei te bevrijden. Als ze vrijkomen lijken ze nog helemaal niet op hun ouders. Het zijn nog larven, die heel erg moeten veranderen voordat ze eruit zien als padjes. Ze zwemmen als visjes met hun staart. Stap voor stap veranderen ze. Ze maken een gedaanteverwisseling door. De larven krijgen achterpootjes. Na en tijdje komen ook de voorpootjes. Ze beginnen meer en meer op een pad te lijken, maar ze hebben nog wel een staart. De pootjes worden groter. De jonge padjes kunnen nu aan land. Het staartje stelt al gauw niet veel meer voor. De voorpootjes blijven vrij klein. De achterpoten worden steeds sterker. Het worden springpoten. De gedaanteverwisseling is bijna afgelopen. De vingers veranderden in grijpvingers. De jonge diertjes moeten zich maar zien te redden. Ze moeten op jacht en ontsnappen aan hun vijanden. Hun springpoten komen daarbij goed van pas. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429176 143 2032-08-30T21:27:00+00:00 11457 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no larve dier ei pad natuur https://schooltv.nl/video-item/etende-wijngaardslak-een-tong-als-een-kaasrasp 2025-10-06T08:01:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20235.w613.r16-9.b946d84.webp Etende wijngaardslak | Een tong als een kaasrasp De wijngaardslak is onze grootste huisjesslak. Deze gaat op zoek naar planten om te eten. De slak heeft een lekker, groen blaadje gevonden. Een slak heeft geen poten. Hij houdt het blaadje op zijn plaats door er op te gaan liggen. De bek van de slak zit aan de onderkant van de kop. Met de rand van de bek duwt hij het eten naar binnen. Af en toe zie je even de tong. Daar zitten allemaal harde puntjes op. Als de tong beweegt werkt hij als een kaasrasp. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429177 44 2032-12-30T22:14:00+00:00 28890 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no slak dier tong eten insect https://schooltv.nl/video-item/wijngaardslak-ogen-op-steeltjes 2025-10-06T08:04:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20237.w613.r16-9.c6f3a0e.webp Wijngaardslak | Ogen op steeltjes Een wijngaardslak is de grootste huisjesslak, die je in Nederland kunt vinden. Als twee slakken paren zie je geen verschil tussen man en vrouw. Beide dieren zijn man en vrouw tegelijk. Tweeslachtig noem je zoiets. Deze wijngaardslak zoekt een veilig plekje om eieren te leggen. Ze verstopt de grote, witte eieren in een holletje in de vochtige aarde. Een voor een komen de eieren tevoorschijn. Het worden er steeds meer, tot het legsel compleet is. Binnenin elk ei ontstaat na een tijdje een jong slakje. De jongen zien er na het uitkomen al direct uit als kleine slakjes. Zo hebben ze al een huisje, maar ze zijn nog bijna helemaal doorzichtig. En net als hun ouders hebben ze vier uitsteekbare voelhoorns. Aan het eind van een voelhoorn zie je een donker oog. De slakjes trekken de wijde wereld in om eten te zoeken en te groeien. Als ze groot genoeg zijn krijgen ze op hun beurt nakomelingen. Maar zover zijn deze kleintjes nog lang niet. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429178 91 2032-12-31T21:22:00+00:00 14754 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no tweeslachtig slak https://schooltv.nl/video-item/kip-en-ei-veilig-onder-moeders-vleugels 2025-10-06T08:04:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20239.w613.r16-9.21d48d7.webp Kip en ei | Veilig onder moeders vleugels De meeste kuikentjes worden in een broedmachine uitgebroed, maar deze hen broedt haar eieren zelf uit. Voordat ze ging broeden legde ze elke dag een ei totdat haar legsel compleet was. Pas als er genoeg eieren zijn gaat ze er op zitten om ze warm te houden. Als een ei niet goed ligt, rolt de hen het met haar snavel op zijn plaats. De warmte van haar lichaam zorgt ervoor, dat de eieren steeds zo'n 40° Celsius zijn. Dit ei is al een paar weken bebroed. Er komt een barstje in, dat steeds groter wordt. Het kuikentje maakt met de eitand op de snavel de eischaal van binnenuit stuk. Eerst zijn de donsveertjes nog helemaal nat en aan elkaar geplakt. Als het kuiken al helemaal uit het ei is, zijn de veertjes nog steeds nat. Maar na een uurtje is het kuiken een donzig balletje, dat op eigen pootjes kan staan. De moeder gaat door met broeden, tot alle eieren zijn uitgekomen. Daarna houdt ze haar jongen onder haar vleugels warm. Ze maakt zachte geluiden om de kuikens duidelijk te maken dat ze niet weg moeten lopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429179 109 2032-12-31T21:06:00+00:00 136893 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no kip broeden ei kuiken https://schooltv.nl/video-item/otter-op-palingjacht-hoe-vang-je-een-glibberige-paling 2025-10-06T08:04:27+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20241.w613.r16-9.d2761d6.webp Otter op palingjacht | Hoe vang je een glibberige paling? Deze otter is op zoek naar vissen. Palingen vindt hij het lekkerst. Maar palingen weten zich goed te verstoppen. Daarom zoekt hij vooral onder stenen. De otter gaat even adem halen. Een opgeschrikte paling maakt intussen dat hij weg komt. Maar het is al te laat. De otter heeft hem al met zijn scherpe hoektanden te pakken. Hij sleept de prooi aan land en eet die daar rustig op. De kop van de paling gaat het eerst naar binnen. Scherpe nagels houden een gladde paling stevig vast. De vis wordt opzij in de bek gehouden. Daar zitten de knipkiezen, waarmee de buit in stukken wordt gebeten. Een otter eet vissen, maar ook kreeften, kikkers en ratten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429180 70 2032-12-31T20:54:00+00:00 9642 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no zoogdier dier otter paling natuur https://schooltv.nl/video-item/nieuws-uit-de-natuur-goed-gekleed 2024-01-04T10:48:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20242.w613.r16-9.7f46eba.webp Nieuws uit de natuur | Goed gekleed Afl.: Goed gekleed. Thema: Techniek. De kleren die je aan hebt, kunnen producten zijn van natuurlijke of synthetische oorsprong. Natuurlijke stoffen zijn bijvoorbeeld wol, katoen, zijde en leer. Kunststoffen, van synthetische oorsprong, zijn bijvoorbeeld plastics. Die worden gemaakt van olie met verschillende toevoegingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1050338 1740 4464 2013-01-29T23:37:29+00:00 yes no techniek jas testkees kleding broek katoen https://schooltv.nl/video-item/vissende-otter-een-liefhebber-van-karpers 2025-10-06T08:04:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20244.w613.r16-9.c741e91.webp Vissende otter | Een liefhebber van karpers In sloten en plassen leven allerlei vissen, zoals karpers. Deze karper zwemt erg traag. Hij heeft niet door, dat er gevaar is. Hij kijkt wel om zich heen, maar doet geen moeite om vlug een veiliger plekje op te zoeken. Zijn ademhaling is rustig. Nu zwemt de karper weg, maar de otter valt aan. De rover speelt eerst wat met zijn hulpeloze prooi. Daarna pakt hij de karper bij de kop en sleept hem aan wal. Hier kan hij zijn prooi in alle rust opeten. Hij scheurt de vis in stukken en maakt ze dan kleiner in zijn bek. Kleine stukken slikt hij zonder te kauwen door. Met z'n knipkiezen achter in de bek knipt hij de brokken in kleinere stukjes. De scherpe nagels komen goed van pas om de glibberige vis vast te houden. Al gauw is er van de karper niet veel meer over. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429181 88 2032-12-31T20:37:00+00:00 6588 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no prooi dier otter natuur https://schooltv.nl/video-item/otters-wie-vist-er-met-zijn-snor 2025-10-06T08:04:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20246.w613.r16-9.e7db5ad.webp Otters | Wie vist er met zijn snor? Otters komen wel op het land, maar hun eten zoeken ze in het water. Af en toe komt een otter even boven om adem te halen. Hij gebruikt zijn snorharen om trillingen van het water op te merken. Daardoor botst hij tijdens het zwemmen niet ergens tegenaan. Met zijn snor spoort een otter ook bewegende vissen op. Met de scherpe nagels kan hij zelfs de gladste vis vasthouden. De pootjes gebruikt hij om te zwemmen en te sturen. Als hij snel vooruit wil, gebruikt hij zijn stevige staart. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429182 50 2032-12-31T20:30:00+00:00 33913 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no zoogdier dier otter snorharen natuur https://schooltv.nl/video-item/kameleon-op-jacht-geen-tong-om-mee-te-zoenen 2025-10-06T08:03:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20248.w613.r16-9.49307a9.webp Kameleon op jacht | Geen tong om mee te zoenen Een kameleon heeft een prooi ontdekt. Met beide ogen berekent hij de afstand. Daarna schiet zijn kleverige tong ver naar buiten. Eerst kijken de ogen niet dezelfde kant op. Het ene oog ziet een takje, het andere een krekel. Beide ogen richten zich nu op de krekel. De kameleon ziet de krekel scherp en kent de afstand. Hij schiet pas als de afstand precies bekend is. Bij deze vlinder schoot hij raak. De tong beweegt zo snel, dat je vertraagde beelden nodig hebt om goed te zien wat er allemaal gebeurt. Een prooi heeft geen schijn van kans als een kameleon zijn tong gebruikt. Een gevangen sprinkhaan gaat met poten en vleugels naar binnen. Deze animatie laat zien, dat de tong opgevouwen als een harmonica in de bek past. Vertraagde beelden laten nog een keer zien hoe een sprinkhaan wordt gepakt. Je ziet, hoe de tong weer wordt opgevouwen. De hele tong gaat met prooi en al terug in de bek. Vertraagd is alles wel te volgen, maar in werkelijkheid beweegt de tong heel wat sneller. Kameleons leven van insecten, zoals bijen, mieren, sprinkhanen, spinnen, vliegen en vlinders. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429183 174 2032-12-31T20:02:00+00:00 32474 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no jagen tong kameleon https://schooltv.nl/video-item/kameleons-de-staart-als-extra-handje 2025-10-06T08:03:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20250.w613.r16-9.7ebbc49.webp Kameleons | De staart als extra handje Kameleons vind je in Spanje en in Afrika. Ze zijn goed aangepast aan het leven in bomen en struiken. Als een kameleon loopt, kijkt hij met het ene oog waar hij langs moet. Met het andere speurt hij intussen naar insecten. Zijn vingers en tenen zorgen tijdens het lopen voor een goed houvast. Scherpe nagels voorkomen dat een kameleon wegglijdt. Deze kameleon is op insectenjacht. Voetje voor voetje sluipt hij over de takken. De ogen draaien voortdurend naar alle kanten. Zo'n kameleonoog kan veel beter draaien dan een mensenoog. Deze kameleon loopt zonder moeite omlaag. Zijn handen en voeten zorgen voor voldoende houvast. Hoogtevrees lijkt hij niet te hebben. Soms komt z'n grijpstaart goed van pas als extra handje om ervoor te zorgen dat hij niet uit een boom valt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429184 93 2032-12-31T19:47:00+00:00 30796 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no kameleon camouflage reptiel https://schooltv.nl/video-item/jagende-adder-het-droevige-einde-van-een-muis 2025-10-06T08:03:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20252.w613.r16-9.f9f7160.webp Jagende adder | Het droevige einde van een muis In natuurgebieden in Nederland kun je adders tegenkomen, maar voor deze addersoort moet je naar Zuid Europa. De Zuid Europese soort heeft een omhoog gebogen snuitpunt. Onze eigen adder heeft die niet. Adders leven vooral van muizen. Deze adder heeft een muis ontdekt. Bliksemsnel slaat hij toe maar laat de prooi daarna weer los. De slang hoeft alleen maar te wachten tot de muis door het ingespoten gif dood gaat. Een bijtende adder prikt zijn holle giftanden in de prooi. Slangengif uit zakjes achter de tanden stroomt door een tand in de prooi. De slang slaat zo snel toe dat je alleen in vertraagde beelden ziet wat er allemaal gebeurt als hij een muis aanvalt. De slang laat de prooi nu los en de muis gaat er vandoor. Maar door het slangengif sterft de muis binnen enkele minuten. De slang ruikt het spoor van de gebeten muis. Met zijn tong neemt hij kleine beetjes muizengeur op en brengt die in de bek. Daarbinnen zit zijn reukorgaan. De muis is al dood als de slang nog op zoek is. De adder heeft de muis nu gevonden en zoekt uit hoe hij de prooi het beste op kan eten. De muis lijkt wel erg groot voor de bek van een slang. Toch lukt het de adder om de prooi in zijn geheel in te slikken. Dat komt, omdat een slangenbek heel ver uit kan rekken. Slangen kauwen hun eten niet. Ze bijten hun prooi ook niet in kleine stukjes voor ze die inslikken. Geen wonder, dat het wel even duurt voor de muis helemaal naar binnen is gewerkt. Niet alleen de bek rekt uit, maar ook het hele slangenlijf. Je ziet waar de muis binnen in de slang blijft. Adders eten muizen, ratten, hagedissen en spitsmuizen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429185 181 2032-12-31T19:30:00+00:00 27686 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no adder prooi jagen https://schooltv.nl/video-item/zeekat-op-jacht-een-zeekat-vangt-geen-muisjes 2025-10-06T08:03:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20254.w613.r16-9.642f21f.webp Zeekat op jacht | Een zeekat vangt geen muisjes Dit is een zeekat. Het is een inktvissensoort, die in de Noordzee voorkomt. Aan de kop zitten 8 korte vangarmen. Boven op de kop staan twee grote ogen, waar de zeekat goed mee kan zien. Onder aan de kop zie je de vin en de adembuis bewegen. De vangarmen zijn bezet met rijen zuignapjes. Daar houdt de zeekat zijn prooi mee vast. Deze krab vertrouwt op zijn gevaarlijke scharen. Maar de zeekat is niet bang en slaat toe. Met zijn armen houdt hij de krab stevig vast, terwijl hij die opeet. Een zeekat heeft twee lange vangarmen. Die kan hij strekken en weer intrekken. Met beide armen grijpt deze zeekat een garnaal. En hier wordt een krab gepakt. Het gaat zo snel, dat je niet eens ziet wat er precies gebeurt. De korte armen brengen de prooi naar de bek, die tussen de armen zit. Een zeekat heeft geen tanden, maar een soort snavel. Daarmee kan hij zelfs harde krabbenschalen kraken. Dit visje loopt groot gevaar. Een zeekat heeft het visje gezien. De lange armen schieten naar buiten en het visje is gevangen. Tegenspartelen helpt niet meer. Zeekatten eten garnalen, krabben, visjes en kreeften. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429186 123 2032-12-31T19:10:00+00:00 14418 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no inktvis dier kat zee natuur https://schooltv.nl/video-item/zeekatten-zijn-inktvissen-verstoppertje-spelen-in-het-dierenrijk 2025-10-06T08:02:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20256.w613.r16-9.67ccb34.webp Zeekatten zijn inktvissen | Verstoppertje spelen in het dierenrijk Dit is een inktvissensoort, een zeekat. In de zomer kun je deze dieren in de zee langs onze kust tegenkomen. Een zeekat pompt zeewater door deze buis langs zijn kieuwen. Zeekatten zijn meesters in het veranderen van kleur. Deze ligt rustig op de zandbodem en valt nauwelijks op. Zijn huid ziet er sterk vergroot zo uit. Het zijn allemaal vlekken, die snel van kleur kunnen veranderen. Het ene moment is de zeekat helemaal donker. Even later wordt hij opeens lichtgrijs. Op een grijze zandbodem zie je hem dan nauwelijks. Zo graaft een zeekat zich in. Met een waterstraal en met zijn vinnen spoelt hij het zand weg. Zo maakt hij een kuil en daarna bedekt hij zich met zand. Geen vijand die hem vindt. Deze zeekat is zo goed gecamoufleerd, dat je hem nauwelijks opmerkt. Alleen de adembewegingen verraden, dat er een dier op het zand ligt. Zwemmende zeekatten vallen op, maar als een zeekat niet gezien wil worden graaft hij zich in. Aan de zijkant heeft een zeekat vinnen, waar hij golvende bewegingen mee kan maken. Met deze vinnen kan hij zand wegspoelen om zich erin te verstoppen. Een zeekat gebruikt de vinnen ook om mee te zwemmen en te sturen. Als een zeekat een soortgenoot iets wil vertellen, krijgt zijn huid kleurige strepen of vlekken. Die kleuren en strepen veranderen erg snel en een soortgenoot begrijpt wat dat allemaal betekent. Bij gevaar gebruikt een zeekat een heel bijzondere manier om te ontsnappen. Als een echte inktvis spuit hij een zwarte kleurstof in het water. In de donkere inktwolk ziet een vijand niet waar de zeekat is gebleven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429187 148 2032-12-31T18:57:00+00:00 26212 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no zee dier inktvis kat natuur https://schooltv.nl/video-item/kikkers-op-jacht-kriebelende-pootjes-in-de-keel 2025-10-06T08:02:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20258.w613.r16-9.c2405cb.webp Kikkers op jacht | Kriebelende pootjes in de keel Een groene kikker heeft grote ogen, waar hij zijn prooi mee opspoort. Toch ziet een kikker lang niet alles. Een prooi, die stil zit, merkt hij niet op. Een krekel komt dichterbij. De kikker heeft hem gezien en hapt razendsnel toe. De buit wordt in zijn geheel doorgeslikt. De ogen draaien bij het slikken helemaal naar binnen. Zo gaat het. Let op! Bek open... tong eruit... hebbes. De vertraagde beelden laten goed zien, hoe de tong naar buiten klapt en de krekel vastgrijpt. Eerst steken de pootjes nog naar buiten. Maar tegenspartelen heeft geen zin. De krekel verdwijnt helemaal in de grote kikkerbek. Er is een spin in het water gevallen. Ze probeert zich in veiligheid te stellen, maar ze heeft pech. Een kikker heeft haar opgemerkt en slaat meteen toe. De lange spinnenpoten zijn wat lastig, maar dat duurt maar even. Sommige insecten smaken erg vies. Vaak zie je dat meteen, omdat ze opvallende waarschuwingskleuren hebben. Soms pakt een kikker zo'n insect, maar meestal laat hij het meteen weer los. Een krekel smaakt goed, ondanks de kriebelende pootjes. Kikkers eten allerlei kleine diertjes, zoals bijen, kleine kikkers, sprinkhanen, spinnen, vliegen en vlinders. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429188 149 2032-12-31T18:26:00+00:00 88917 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no prooi kikker jagen https://schooltv.nl/video-item/een-zwemmende-kikker-een-kikker-hoeft-niet-op-zwemles 2025-10-06T08:02:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20260.w613.r16-9.681efe1.webp Een zwemmende kikker | Een kikker hoeft niet op zwemles Deze groene kikker houdt zijn omgeving goed in de gaten. Zo gauw er gevaar dreigt duikt hij onder en gaat er vandoor. Onder water wacht hij tot alles weer veilig is. Een kikker kan heel lang onder water blijven, omdat hij met de huid zuurstof uit het water op kan nemen. De voorpoten hebben geen zwemvliezen, de achterpoten wel. Af en toe haalt hij boven water wat extra lucht. Als hij langzaam zwemt, bewegen de achterpoten niet tegelijk in dezelfde richting. Een kikker gebruikt bij langzaam zwemmen soms ook de voorpootjes. Een kikker komt sneller vooruit, als hij beide achterpoten tegelijk gebruikt. De voorpootjes zijn dan niet zo belangrijk. Een kikker drukt ze dan tegen het lichaam. Daardoor is hij goed gestroomlijnd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429189 56 2032-12-31T18:10:00+00:00 76338 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no zwemmen dier zwemvlies kikker natuur https://schooltv.nl/video-item/springende-kikker-de-kampioen-verspringen-heet-kikker 2025-10-06T08:02:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20262.w613.r16-9.84eb7e7.webp Springende kikker | De kampioen verspringen heet kikker Een groene kikker zit rustig ademend in het water. Je ziet hem nauwelijks, omdat hij dezelfde kleur heeft als de waterplanten. Hij heeft een goede schutkleur. In de voortplantingstijd zitten de mannen achter de vrouwen aan. Je ziet ze overal in de sloot, als ze zich tenminste bewegen. Groene kikkers kunnen niet alleen zwemmen, maar ook heel goed springen. Zo ziet een kikkersprong eruit. Vertraagde beelden laten zien, hoe een kikker de sterke achterpoten strekt en als een raket de lucht in gaat. Een eind verderop landt hij nogal onhandig op zijn buik in het water. Niet vertraagd gaat de sprong heel wat vlugger. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429190 59 2032-12-31T17:54:00+00:00 53730 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no springen kikker water https://schooltv.nl/video-item/de-spin-lekkere-pap-als-ontbijt 2025-10-06T13:04:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20264.w613.r16-9.a09eb73.webp De spin | Hoe een prooi verandert in pap Midden in het web wacht deze spin op een prooi. Aan haar poten zitten klauwtjes. Daarmee voelt ze het web bewegen als er een insect in is gevlogen. Dit vlindertje laat het web trillen. De spin merkt dat meteen en heeft de prooi al gauw te pakken. Ze spuit met haar kaken giftig speeksel in de vlinder, die daardoor verdoofd wordt en ophoudt met spartelen. Zo kan de spin haar buit rustig inspinnen. Ze maakt er een pakje van, dat ze bewaart om later op te eten. Na een tijdje krijgt de spin honger. Met haar scherpe kaken bijt ze een gaatje in het pakje. Door buisjes in de kaken komt speeksel in de ingesponnen vlinder. Dat speeksel verandert de vlinder in een voedzaam papje. De hongerige spin hoeft dit papje alleen maar op te zuigen. Kauwen is niet nodig. Spinnen vangen allerlei insecten. Zoals vliegen, kleine libellen, bijen en grote langpootmuggen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429191 83 2032-08-31T16:28:00+00:00 130023 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no insect prooi natuur speeksel spin dier https://schooltv.nl/video-item/een-wevende-spin-mooi-maar-levensgevaarlijk 2025-10-06T08:02:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20266.w613.r16-9.7dd5fdf.webp Een wevende spin | Mooi, maar levensgevaarlijk Een spin is bezig een web te maken. Daarvoor spant ze eerst een paar steundraden tussen de planten. Tussen de steundraden weeft ze vangdraden. De draden zijn van zijde uit spintepels aan het achterlijf. Als de spin rondjes loopt, worden de draden achter haar langer. Haar werk begint steeds meer op een spinnenweb te lijken. De spintepels zitten hier, aan de onderkant van het achterlijf. Van dichtbij zien die tepels er zo uit. De zijde uit de spintepels is eerst vloeibaar. Als de spin loopt, trekt ze die massa uit tot dunne draden. Spinrag heten die draden. Spinrag is niet alleen erg sterk, maar ook kleverig. Er zitten druppeltjes kleefstof op, waar een gevangen prooi aan blijft plakken. De spin werkt vanaf de buitenkant naar het midden. Als ze in het midden aankomt, is het web klaar. Een spin is wel snel, maar zo snel als hier is ze toch niet. Dit zijn versnelde beelden. Het spinnenweb is af. De spin hoeft nu alleen maar te wachten tot er insecten in haar web vliegen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429192 99 2032-12-31T17:36:00+00:00 152534 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no dier draad spin insect natuur https://schooltv.nl/video-item/een-vliegende-hond-lust-een-vleermuis-fruit 2025-10-06T08:06:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20267.w613.r16-9.d73c74b.webp Een vliegende hond | Lust een vleermuis fruit? Als het donker wordt, komen Afrikaanse roezetvleerhonden op deze bloeiende baobabboom af. Vleerhonden horen bij de vleermuizen, maar ze vangen geen insecten. Ze leven net als bijen van nectar en stuifmeel. Vleerhonden kunnen heel goed ruiken. Ze vinden een bloeiende boom dan ook op de reuk. Kleine bloemen leveren te weinig nectar en stuifmeel voor grote dieren als een vleerhond. Bloemen, die door vleerhonden worden bestoven, zijn dan ook altijd groot en ruiken erg sterk. Een vleerhond houdt zich tijdens het eten met zijn achterpootjes en de klauwtjes aan zijn vleugels vast aan takken. Met zijn lange, bewegelijke tong likt hij intussen nectar op. Een bloem van de baobab bloeit maar één nacht en daarna verwelkt hij. Deze bloem gaat net open. De witte kroonblaadjes vouwen naar buiten en aan de onderkant komt een grote tros meeldraden tevoorschijn. De stamper steekt tussen de meeldraden opzij naar buiten. Dichtbij zie je de tros meeldraden beter. Het zijn er duizenden. Onder de kroonblaadje komt nectar tevoorschijn. Een vleerhond, die ondersteboven aan een takje hangt, kan die nectar met zijn lange tong gemakkelijk oplikken. Af en toe likt hij met de tong ook wat stuifmeel van de meeldraden. Zo lang er 's nachts bloemen open gaan heeft een vleerhond genoeg te eten. Maar een baobab heeft alleen bloemen in juni en augustus. Daarna is de bloei afgelopen. Als de laatste bloemen zijn verwelkt, moet een vleerhond ander voedsel zoeken. Gelukkig zijn er meestal heel veel rijpe vruchten, die een vleerhond ook graag lust. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429193 151 2032-08-30T23:08:00+00:00 12670 2003-11-26T23:59:00+00:00 yes no vleermuis natuur vliegen hond dier https://schooltv.nl/video-item/school-in-een-kist-vluchtelingenkinderen-in-afrika-toch-naar-school 2024-01-16T16:24:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20269.w613.r16-9.85b04cc.webp School in een kist | Vluchtelingenkinderen in Afrika toch naar school Wat doe je op een school waar geen lesmateriaal is? Veel kinderen in Burundi die in een vluchtelingenkamp leven hebben daar mee te maken. Ze kunnen dus niet naar hun eigen school. Toch hebben ook deze kinderen recht op onderwijs. Speciaal voor deze kinderen is er iets nieuws. Het heet School in a Box, dat betekent school in een kist. Ze worden verspreid in oorlogslanden over de hele wereld. Het is een kist vol schoolspullen die een school nodig heeft om les te geven. Daar zijn deze scholen erg blij mee. De kinderen kunnen hierdoor toch gewoon les krijgen ook al is het in een tent. Dat is belangrijk omdat de school vaak het enige is in hun leven. Ze kunnen hier even hun dagelijkse zorgen vergeten. Naar school gaan betekent voor deze kinderen dus méér dan alleen leren rekenen en schrijven. Op de vluchtelingenschool kunnen ze bijvoorbeeld ook weer nieuwe vrienden maken en ervaringen uitwisselen. En leren hoe de wereld in elkaar zit: In een oorlogsland als Burundi is het belangrijk dat kinderen leren hoe ze zelf ook zonder geweld kunnen meebeslissen over hun toekomst. Zo is de school ook belangrijk voor de toekomst van het land. Maar natuurlijk is leren klokkijken ook belangrijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429194 64 2033-05-18T03:33:00+00:00 35923 2003-11-19T23:59:00+00:00 yes no onderwijs unicef ontwikkelingshulp school vluchteling Afrika https://schooltv.nl/video-item/seksuele-intimidatie-wat-is-jouw-grens 2024-01-04T10:48:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20273.w613.r16-9.b83744c.webp Seksuele intimidatie | Wat is jouw grens? Seksuele intimidatie is een ervaring die je hebt, waarvan je zegt die wil ik niet en is gericht op seks. Een aai over je bol is geen seksuele intimidatie, een arm om je schouder is geen seksuele intimidatie. Een arm om je middel komt al in de buurt, tenminste als je daar niet van gediend bent. Een arm om je borst heen waardoor je borsten worden aangeraakt, bij meisjes bijvoorbeeld, is een vorm van seksuele intimidatie. Het is degene die het ondergaat, en die het absoluut niet wil. Die bepaalt of het seksuele intimidatie is. Niet degene die het doet, die bepaalt dat niet. De eerste stap kan zijn, vaststellen dat je het niet wil, en op degene afstappen die het doet. Tussen coach en leerling gaat het goed, als ten eerste de sport voorop staat, het belang van de sportprestaties, of het leren van de sport. Daarnaast kan er een hele goede, een hechte band ontstaan tussen coach en leerling, van gezelligheid, ook van vertrouwen, waar de leerling ook dingen kan vertellen aan de coach, die hem bijvoorbeeld dwars zitten thuis of met zijn vrienden enzovoorts. Het gaat altijd goed als de coach dat vertrouwen niet misbruikt. Als kinderen seksueel geïntimideerd worden, dan kunnen ze het meldpunt bellen, dan worden ze doorverbonden met iemand die hen begeleidt en zorgt dat seksuele intimidatie ophoudt. Het meldpunt luistert eerst naar je verhaal en kijkt samen wat je er mee wilt, met dat verhaal. Het kan zijn dat je het verhaal alleen maar wilde vertellen en verder niks, maar we hebben 27 vertrouwenspersonen in het land klaarstaan die mensen kunnen ondersteunen. Als het kind zegt dat dat moet, dan krijgt hij steun van één van die vertrouwenspersonen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429196 119 2033-05-18T03:33:00+00:00 40578 2003-10-29T23:59:00+00:00 yes no intimidatie seks gedrag lichaam https://schooltv.nl/video-item/opslag-van-radioactief-afval-radioactief-afval-wordt-opgeslagen-in-de-nieuwe-habog 2024-01-04T10:48:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20275.w613.r16-9.61c3645.webp Opslag van radioactief afval | Radioactief afval wordt opgeslagen in de nieuwe HABOG In Vlissingen staat een gebouw voor de opslag van radioactief afval. Afval dat uit Nederlandse kerncentrales komt, wordt daar opgeslagen. In een kerncentrale wordt elektriciteit gemaakt. Als je in een kerncentrale elektriciteit maakt krijg je niet alleen stroom maar er is ook afval. Dat afval kun je niet zien, horen of voelen. Maar het is wel heel gevaarlijk. Met radioactief afval uit kerncentrales moet je dan ook heel voorzichtig omgaan. Als je er namelijk mee in aanraking komt, dan kun je heel erg ziek worden of zelfs doodgaan. In het nieuwe opslaggebouw, wordt het radioactieve materiaal in buizen in de grond opgeslagen. Omdat radioactief afval heel heet is en zomaar kan gaan branden, wordt het gekoeld. Dat koelen wordt gedaan door lucht langs de buizen te laten stromen. In de opslagplaats is voldoende ruimte om het afval voor 100 jaar op te slaan. Men hoopt dat er dan een betere oplossing is voor het opslaan van het afval. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429197 55 2033-05-18T03:33:00+00:00 10892 2003-09-30T22:59:00+00:00 yes no kernafval elektriciteit kerncentrale energie https://schooltv.nl/video-item/iedereen-is-anders-je-dna-bepaalt-hoe-je-eruit-ziet 2024-01-16T15:23:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20279.w613.r16-9.4ee87c4.webp Iedereen is anders | Je DNA bepaalt hoe je eruit ziet Het lichaam van de mens is opgebouwd uit ongeveer 100.000 miljard hele kleine onderdeeltjes. Die onderdelen noem je cellen. Cellen kun je niet met het blote oog zien. In iedere cel zit een balletje. Dat heet de kern en in die kern zitten je chromosomen. Iedere chromosoom bestaat uit een heel lange draad. Die draad heet het DNA. DNA is, net als een vingerafdruk, bij ieder mens anders. Alleen bij eeneiige tweelingen is het 't zelfde. In het DNA zijn alle eigenschappen zoals haarkleur, de kleur van je ogen, en je huidskleur opgeslagen. De politie gebruikt DNA bij het opsporen van misdadigers. Ze kunnen DNA halen uit speeksel, huidcellen, bloed, sperma en haren die op de plaats van het misdrijf achterblijven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429199 61 2033-05-18T03:33:00+00:00 48685 2003-09-03T22:59:00+00:00 yes no uiterlijk cel mens DNA opsporen tweeling https://schooltv.nl/video-item/wat-blijft-drijven-zou-een-druif-blijven-drijven 2024-01-16T15:07:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20281.w613.r16-9.bcbb2a1.webp Wat blijft drijven? | Zou een druif blijven drijven? Wat kun je allemaal voor leuke proefjes met water doen? Nou je kan kijken wat er op water blijft drijven en wat er naar de bodem zakt. Een veertje, zou dat blijven drijven? Kijk maar eens goed of je kan zien wat drijft en wat zinkt. Als je stroop en olie in een glazen pot doet en je giet er later water bij, wat gebeurt er dan? Nou we beginnen eerst met een flinke laag stroop. Normaal gaat ie op de pannenkoek maar nu gebruiken we hem voor het proefje. Daarna een flinke laag olie. Het gebeurt allemaal zeer aandachtig. Maar dat moet ook het is een serieus experiment. Zo, en giet er nu water op, moet jij eens kijken wat er gebeurt. Inderdaad het water is door de olie heen gegaan en blijft op de stroop liggen, grappig hé? Hee, wat doet zij nou? "Die druif blijft op de stroop drijven en de kurk blijft weer op de olie drijven." https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429200 118 2033-05-18T03:33:00+00:00 37469 2003-07-01T12:17:00+00:00 yes no drijven proefje zinken water https://schooltv.nl/video-item/waterzuivering-de-reis-van-het-water 2024-01-04T10:48:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20283.w613.r16-9.9a3925b.webp Waterzuivering | De reis van het water Al het water wat wij dagelijks gebruiken komt in het riool terecht. Het riool is een hele grote stenen buis onder de gronden vanuit het riool gaat het vieze water naar een speciale fabriek waar ze het water weer schoonmaken. Zodat het weer naar de rivieren en meren kan. Het vieze water wordt daar door grote buizen aangevoerd. Een soort hark haalt het ergste vuil eruit. Deze hark wordt steeds fijner zodat ook het kleinste vuil kan blijven hangen. Hier zie je hoe dat werkt en wat een hoop rotzooi komt er al uit. Al dat vuil komt uiteindelijk in een afvalbak terecht. Wat zat er een hoop rotzooi in dat water zeg! Nu is het water wel iets schoner maar natuurlijk nog niet schoon genoeg. Het water moet echt een hele lange reis maken voordat het een beetje schoon is. Water wordt nu via een soort grote schroef omhoog gebracht naar weer een andere bak. In deze bak zitten een heel boel stenen, lava stenen zijn dat. En hier wordt het water opgespoten, het water zakt langs de stenen naar beneden en veel vuil uit het water blijft achter. En als het water dan schoon genoeg is gaat het weer terug naar in een rivier of een meer. Het water is nu weer schoon genoeg om er in te zwemmen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429201 151 2033-05-18T03:33:00+00:00 93810 2003-07-01T12:15:00+00:00 yes no riool water zuiveren https://schooltv.nl/video-item/straatputten-een-put-met-een-deksel 2024-01-04T10:48:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20285.w613.r16-9.81c3a9e.webp Straatputten | Een put met een deksel Als je over straat loopt kom je allerlei putjes tegen. Hee kijk daar een put! Naar deze put stroomt al het regenwater lekker buitje zeg. Het regenwater komt terecht in een buis, die buis is soms zo groot dat je er in kunt staan. Die grote buis noemen we het riool. En na het riool gaat het regenwater door naar bijvoorbeeld een grote rivier. Gezien! Op naar de volgende put. Dit is de put van de brandweer, daar gaat gen water in , daar komt water uit! Onder de put zit een hele dikke waterleiding. Als er brand is schroeft de brandweer een grote kraan op deze put. Dan de slang er aan en blussen maar! Deze bordjes laten zien waar de verschillende putten zitten. Dan kan de brandweer zich bijvoorbeeld niet vergissen. Zouden er nog meer putten te vinden zijn? Dit is een kleine put. Dit is een gas put. Onder deze deksel zit een kraan waarmee je het gas kunt afsluiten. Het wordt steeds leuker! Hee Daar zit nog een put! Weer een put. Dit is een hele grote riool put. Kijk hier zie je een riool van binnen, ach kijk iemand trekt net het stop uit het bad. Nu maar hopen niemand nu een plasje gaat doen! Gauw weer naar boven. Ah, hier is weer wat. kijk buizen die de grond in lopen! Dit zijn de elektriciteit buizen. En die hele grote die daar liggen dat zijn nou riool buizen. Die moeten allemaal onder de grond. Net als alle andere buizen. Het is maar goed dat alles onder de grond zit. Want stel je toch eens voor dat al die buizen op straat zouden liggen, dat zou een mooie boel worden. De auto's kunnen er dan niet door. Zeg ik wil er door! Stop die buizen toch onder de grond! En iedereen maar toeteren en toeteren wat zou het een chaos zijn. Iedereen boos. Nee buizen boven de grond dat gaat niet. Papa moet met de kinderwagen over de buizen, O, ja jij moet buizen klimmende naar school. Alhoewel dat is eigenlijk wel leuk, prachtig uitzicht. Hee, daar heb je die rooie knikker weer! Nee alles moet gewoon onder de grond en dan, dan naar de huizen. Zo nu kan alles aangesloten worden. De kabels met de elektriciteit, dan kunnen we eindelijk televisie kijken! En natuurlijk muziek luisteren. De telefoonkabel zit ook vast. O, daar gaat ie net! Neem jij hem even op alstublieft. De gasleiding is ook aangesloten, we kunnen melk koken. Zo nu doet alles het. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429202 224 2033-05-18T03:33:00+00:00 33810 2003-07-01T12:15:00+00:00 yes no put gas water riool straat https://schooltv.nl/video-item/afvalwater-de-waterweg 2024-01-04T10:48:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20287.w613.r16-9.da6b554.webp Afvalwater | De waterweg... Deze twee jongens wilden wat bijverdienen en daarom wassen ze de auto van de buren. Dat is goed zie de buurman maar hij moet wel heel goed schoon worden en daarom gebruiken ze sop en water. Maar waar gaat al dat water naar toe? Over de straat, langs de stoep, in de put. En al dat afwas water hoe gaat dat weg? Precies door die afvoerbuizen. Zo dat is leeg. O, ja de wc, alle plasjes en poepjes hoe gaan die weg? Hm er zit een hele dikke buis aan de wc vast. Al het water dat wij in huis gebruiken gaat uiteindelijk naar een grote buis. Laten we dat eens van dicht bij bekijken, je poets je tanden waar gaat dat water heen? Naar een grote buis onder de grond, het riool. Of je hebt lekker in bad gespeeld, de stop mag er uit en waar blijft het water, inderdaad ook naar die grote buis onder de grond het riool. En als het geregend heeft of je hebt de autogewassen? Juist in het riool. Net als je poepjes en je plasjes. Hee, wat doet die rooie knikker daar? Oeps daar gaat ie, ook het riool in. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429203 113 2033-05-18T03:33:00+00:00 63817 2003-07-01T12:14:00+00:00 yes no afvoer buis riool water schoonmaken https://schooltv.nl/video-item/het-tegellied-lekker-swingen-op-tegels 2024-10-10T08:23:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20289.w613.r16-9.bc5e0e6.webp Het tegellied | Lekker swingen op tegels Van je een, twee, drie en hoep! Tegels, tegels in de stoep Vallen, schaafknie, hondenpoep Bleeeh poep aan je schoen!! En toch kan je met die tegels En toch kan je met die tegels Van je een, twee, drie, vier tegels Leuke dingen doen! Van je een, twee, drie en hoep! Tegels, tegels in de stoep Vallen, schaafknie, hondenpoep Bleeeh poep aan je schoen!! En toch kan je met die tegels En toch kan je met die tegels Van je een, twee, drie, vier tegels Leuke dingen doen! Van je een, twee, drie en hop! STOP! Jammer dit tegellied is op! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429204 81 2033-05-18T03:33:00+00:00 22087 2003-07-01T12:14:00+00:00 yes no tegel liedje zingen https://schooltv.nl/video-item/tegels-in-de-fabriek-een-heleboel-steentjes-maken-een-grote-tegel 2024-01-04T10:48:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20290.w613.r16-9.e9cdb57.webp Tegels in de fabriek | Een heleboel steentjes maken één grote tegel Stoeptegels worden van beton gemaakt. Voor het beton is zand nodig en kleine steentje, dat noem je ook wel grind. Al het zand en grind gaat naar een grote bak. In deze mengbak wordt het zand en grind samen met poedercement en water goed door elkaar geroerd. Net zolang totdat je beton hebt. Het beton dat nu nog niet hard is gaat in een bak naar de tegelvormen. In deze tegelvormen worden twee lagen gestort. Een eerste laag onder beton en daarop de tweede laag, de deklaag. Dan wordt de tegel heel goed geperst. Nu moet de tegel nog een dag drogen. En dan is de tegel klaar voor gebruik. In welke stoep zouden deze tegels terecht komen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429205 205 2033-05-18T03:33:00+00:00 10175 2003-07-01T12:13:00+00:00 yes no stoep fabriek tegel https://schooltv.nl/video-item/tegeldieren-wat-leeft-er-onder-een-tegel 2024-01-04T10:48:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20292.w613.r16-9.788007d.webp Tegeldieren | Wat leeft er onder een tegel? Met de volgende spulletjes kun je de beestjes onder tegels extra goed bekijken, loeppotje, Petri schaaltje en een zoekkaart voor friemel diertjes. Dat is hard werken! Euhhh, gelukt! Wat een friemelbeestjes! Als je ze heel goed wilt bekijken kun je een friemelbeestje in een loeppotje doen. Heeft de duizendpoot echt duizendpoten? Nee zoveel tel ik er niet maar het zijn er wel veel! Met de zoekkaart weet je precies welk friemelbeest het is! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429206 79 2033-05-18T03:33:00+00:00 10581 2003-07-01T12:14:00+00:00 yes no loep pissebed insect https://schooltv.nl/video-item/van-suikerbiet-tot-bijna-al-onze-suiker-wordt-gemaakt-van-suikerbieten 2024-01-04T10:48:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20294.w613.r16-9.0c9ab9b.webp Van suikerbiet tot... | Bijna al onze suiker wordt gemaakt van suikerbieten Het is herfst, tijd om de suikerbieten uit de grond te halen. Deze machine snijdt de bladeren van de suikerbieten af en gooit ze opzij. Maar de zelfde machine haalt ook de bieten uit de grond. Daar liggen de bieten netjes op een rij, zo kunnen ze makkelijk opgeslokt worden door de machine. De bladeren van de bieten worden in stukjes gesneden en over de klei grond uit gestrooid. Prima mest. Dan gaan de bieten nog verder op reis. Naar de boerderij waar al duizenden suikerbieten wachten op de vrachtauto want die bieten gaan naar de suikerfabriek. In deze grote machine worden ze in reepjes gesneden. Daar gaan de reepjes suikerbiet naar een ketel met warm water. En hier worden ze lekker gekookt, het suikersap loopt uit de bieten reepjes. Daarna worden de reepjes suikerbiet gezeefd. Het zoete suikersap zit nu in deze grote pannen. Lijkt het al echt op suiker? Nee ik zie alleen dun suikersap. D'r moet nog heel wat gebeuren voordat het suiker wordt. Door het sap te koken gaat het water er uit. Het sap wordt zo dikker en dikker totdat het suikerstroop geworden is. Dikke bruine suikerstroop. En als je goed kijkt zie je in die warme stroop al korreltjes zitten. Suikerkorreltje! Die korrelstroop gaat in grote centrifuges. Die draaien hard rond net als bij de wasautomaat. Het stroopwater loopt er uit en de korreltjes blijven over. Echte kristalsuiker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429207 112 2033-05-18T03:33:00+00:00 70857 2003-07-01T12:17:00+00:00 yes no suiker landbouw biet suikerbiet fabriek https://schooltv.nl/video-item/spiegels-in-de-fabriek-kijk-zo-worden-spiegels-gemaakt 2024-01-04T10:48:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20296.w613.r16-9.a4ddec1.webp Spiegels in de fabriek | Kijk, zo worden spiegels gemaakt Om spiegels te kunnen maken heb je eerst glas nodig. Een groot stuk glas net zo groot als een winkelruit. Dat stuk glas schuift naar de eerste machine. Hier wordt het glas goed schoon gemaakt met water. De tweede machine spuit een laagje vloeibaar zilver op het glas. Het lijkt zo al een beetje op een spiegel maar het is nog niet klaar hoor, want de derde machine spuit er nog een laagje rode verf over om het laagje zilver te beschermen. Na de rode verf komt er nog een laagje grijze verf overheen. Dus eerst zilver en dan nog twee laagjes verf. Maar ik kan nog helemaal niks zien zo hoor! Kijk en nu wordt het glas rechtop gezet. Tadaaa!! Een echte spiegel dat is het. Maar wat een grote die kan ik toch niet in de badkamer op hangen?! Nee deze laatste machine maakt er kleinere spiegels van. Dat gebeurt met hele scherpe mesjes. Eerst in repen en daarna worden die weer in kleinere stukken gesneden. Nu is de spiegel echt helemaal klaar en kun je hem zo in je eigen kamer op hangen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429208 81 2033-05-18T03:33:00+00:00 18505 2003-07-01T12:02:00+00:00 yes no fabriek spiegel glas https://schooltv.nl/video-item/wat-spiegelt-ik-zie-ik-zie-wat-jij-niet-ziet 2024-01-04T10:48:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20298.w613.r16-9.88ce327.webp Wat spiegelt... | Ik zie ik zie wat jij niet ziet Wat heb je nodig om een spiegel te maken? Een glasplaat, zilverfolie, gekleurd karton, een doek, stiften, en een lijst. En nu aan de slag! Door achter de glasplaat elke keer iets anders te houden, kan je zien wat er het beste spiegelt. Is dat misschien groen karton? Of juist blauw? Misschien is het toch geel. Welke kleur spiegelt er nou eigenlijk het beste? Of misschien wel een theedoek, wie weet! We proberen het ook nog even met een donkere achtergrond. En een handdoek. Het leuke is dat je van alles kunt uitproberen en dan zie vanzelf wat het beste spiegelt. In gekreukeld zilverfolie, nee daar zie je niet veel. Het moet dus in elk geval iets zijn dat glad, plat en glimmend is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429209 148 2033-05-18T03:33:00+00:00 6841 2003-07-01T12:02:00+00:00 yes no spiegel glas https://schooltv.nl/video-item/lied-kauwboy-jimmy-een-kauwgom-lasso 2024-01-04T10:48:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20300.w613.r16-9.7d507ad.webp Lied Kauwboy Jimmy | Een kauwgom lasso Kijk daar heb je Jimmy Ze noemen hem de kauw-boy Niet omdat ie Engels schrijft Of op zijn paard de koeien drijft Maar hij kauwt zo graag op kauwgom! Refrein: Kauw boy, kauw! Kauwgom kauwen, kauw Kauw boy, kauw Kauw, kauw, kauw! Die stoere kauwboy Jimmy Kan knallen als een kauw-boy Blaast zijn kauwgom tot een bel Nou de rest dat raad je wel: Pang!! Zo knalt die kauwgom kauw-boy!! Refrein: Kauw boy, kauw! Kauwgom kauwen, kauw Kauw boy, kauw Kauw, kauw, kauw! Die slimme kauwboy Jimmy Maakt lasso's als een kauw-boy Trekt zijn kauwgom tot een draad Totdat het niet meer verder gaat Pats: twee nieuwe stukken touw boy! Refrein: Kauw boy, kauw! Kauwgom kauwen, kauw Kauw boy, kauw Kauw, kauw, kauw! En sheriff kauwboy Jimmy Vangt boeven als een kauw-boy In de cel zijn zij verrast Want hij plakt ze daar met kauwgom vast Zo ontsnapt die boef niet gauw boy! Refrein: Kauw boy, kauw! Kauwgom kauwen, kauw Kauw boy, kauw Kauw, kauw, kauw! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429210 121 2033-05-18T03:33:00+00:00 13647 2003-07-01T12:02:00+00:00 yes no kauwen kauwgum https://schooltv.nl/video-item/ijs-maken-lekker-koud 2024-01-04T10:48:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20302.w613.r16-9.9e3512b.webp IJs maken | Lekker koud Deze kinderen gaan zelf ijs maken en het wordt citroen kiwi ijs! Citroen raspen en de kiwi in kleine stukjes snijden. Nog een citroen raspen en dan heel belangrijk alles goed mengen. Slagroom erbij, huh waar wordt het ijs nog lekkerder van. Melk natuurlijk en suiker. Nu het hele mengsel in een bakje doen. Zij maken noten-chocolade ijs. Chocola raspen, nootjes fijn maken. Tjonge het is moeilijk om er af te blijven hoor. Nootjes en de chocolade in een schaal en natuurlijk ook hier weer suiker erbij. En wat dacht je van een beetje yoghurt daar wordt het ijs lekker fris van. En slagroom. Goed roeren en in een bakje doen. De bakjes gaan in de vriezer, zodat het ijs kan worden. Tussendoor nog een keer roeren wordt het lekker luchtig van! Wat zien die ijsjes er mooi uit zeg! Ik weet het zeker dat wordt smullen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429211 156 2033-05-18T03:33:00+00:00 35344 2003-07-01T12:01:00+00:00 yes no ijs productieproces snoep recept zomer https://schooltv.nl/video-item/knutselpapier-van-papier-kun-je-heel-veel-maken 2024-01-04T10:48:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20304.w613.r16-9.8450514.webp Knutselpapier | Van papier kun je heel veel maken Met papier kun je knutselen. Bijvoorbeeld een mooie bloem van crêpepapier, o, ja dit is een prachtige kleur oranje maar het leuke is er zijn heel veel kleuren crêpepapier. Dus genoeg keus. En wat wordt hier gemaakt, even kijken. O, ja ik zie het al, een huisje van opgerold karton. Zo dat is mooi kranten jasje zeg! Hartstikke leuk! En van golfkarton kan je natuurlijk net zo makkelijk een vijvertje knippen. Hier werken we met kleine stukjes gekleurd papier en met kartonnen doosjes kun je bouwen. Je hoeft dus nooit meer een verpakking weg te gooien. Ik denk dat ik zie wat hier gebeurd een kijkdoos van karton met Een papieren boompje natuurlijk. O, dat vind ik leuk die krullen van papier, daar kan je ook heel gezellige cadeautjes mee versieren. Wauw de kleding is af! Sjiek hoor een hoed van papieren en dat is ook niet mis dat is een grote hoed meteen zo groot als je vader! En natuurlijk die mooie bloemen van papier. En wat hebben we nog niet gezien, een robot van wc-rolletjes, ja prachtig! Wat kun je ontzettend veel moois maken van papier, dat zijn jullie met me eens hé?! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429212 127 2033-05-18T03:33:00+00:00 13211 2003-07-01T12:01:00+00:00 yes no papier knippen knutselen https://schooltv.nl/video-item/zelf-papier-maken-duizend-stukjes-papier 2024-01-04T10:48:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20306.w613.r16-9.5ebbb76.webp Zelf papier maken | Duizend stukjes papier Wat heb je nou eigenlijk nodig om papier te maken. Kijk, oud papier, een bakje, een mixer, o, ja een, zeef en ja lapjes. Eerst doe je het oud papier in een bak met water, dan wordt het lekker zacht en kun je er goed stukjes afscheuren. Nou dat doen ze hier, o dat gaat prima en dan komt de mixer en met die mixer maak je er een lekker papje van. Net zo als in de fabriek, weet je nog wel. Dat heette papierpulp. De volgende stap kun je hier zien de pulp gaat in het water, even lekker roeren. Nou dat wordt ook zeer zorgvuldig gedaan. Dan schep je met een zeef de papierpulp uit de bak en laat het water er uit lekken. Precies zoals je hier kunt zien. Nu mag de rand eraf, maar er moet nog meer water uit. En daarom moet je het op een doek leggen, zodat het water uit het papier in de doek kan trekken. Het leuke is het lijkt al op een velletje papier. Zo nu nog een velletje papier scheppen. Ja, op dezelfde manier natuurlijk. Nou als dat velletje niet droog wordt dan weet ik het niet meer. En als het meeste vocht er dan uit is, kun je hem heel voorzichtig los trekken. Ja en dan ophangen aan een waslijn want zo kan het papier dan verder drogen. En na een paar uur is het eigen gemaakte tekenvel dan klaar! En dan kan je er dus een huisje, boompje, beestje op tekenen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429213 174 2033-05-18T03:33:00+00:00 98147 2003-07-01T12:01:00+00:00 yes no maken papier zeef knutselen https://schooltv.nl/video-item/de-papierfabriek-van-snippers-tot-papier 2024-01-04T10:48:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20308.w613.r16-9.229ee01.webp De papierfabriek | Van snippers tot papier Dit is de papierfabriek, hier komt al het oude papier bij elkaar om er nieuwe van te maken. Grote bergen oud papier worden vermalen tot hele kleine stukjes. Dat noemen ze trouwens papier pulp. Hee, wat is dat nou, dat is geen papier! Nee want voor het maken van stevig nieuw papier heb je namelijk ook een beetje hout nodig Nou eerst moet de vuiligheid van de stammetjes af. En daarvoor moeten ze, zoals je hier kunt zien door een hele speciale machine. En ook het hout wordt tot pulp vermalen. En dan komen de houtpulp en de papierpulp samen in een grote bak. Mmm, dat ziet er lekker uit zeg, lekker papje! Papier pap ligt op een grote lopende zeef waar het papier uit kan stromen. Met een straaltje water wordt er een randje afgesneden. Zo krijgt het papier precies de juiste breedte, enne wat gaat hij daar doen? O, ja kijk het papier wordt gedroogd in de droogmachine,je ziet de damp eraf komen! Zo, het nieuwe papier is klaar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429214 76 2033-01-01T14:00:00+00:00 29505 2003-07-01T12:00:00+00:00 yes no productie productieproces fabriek papier grondstof https://schooltv.nl/video-item/lied-onder-de-grond-de-ondergrondse-gangen 2024-01-04T10:48:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20310.w613.r16-9.d28b14d.webp Onder de grond | Liedje over ondergrondse gangen Lange gangen, dikke buizen Nergens ramen, nergens zon 'k voel me hier soms net een muisje In zijn hol onder de grond Maar ik hoef hier niet te graven Met mijn nagels of mijn mond 'k ben gelukkig maar een mensje in dit hol onder de grond Refrein: Onder de grond Waar geen zonlicht binnen komt Onder de grond Waar 't ooit zo donker, stil was En een lamp nog niet bestond Kijk wie graaft daar lange gangen? En wie maakt er daar een hol? zijn 't gangen van konijnen Van de regenworm of mol? Of zijn het wortels van de planten Op zoek naar water in de grond? Ja waarvoor zijn toch al die gangen daar zo diep onder de grond? Refrein: Onder de grond Waar geen zonlicht binnen komt Onder de grond Waar 't ooit zo donker, stil was En een lamp nog niet bestond Lange gangen, dikke buizen Nergens ramen, nergens zon Maar wat zou het boven vol zijn Als je hier niet rijden kon Lange treinen, volle metro's Echt van alles rijdt er rond Maar dan is het ook niet eng meer Met elkaar onder de grond! Refrein: Onder de grond Waar geen zonlicht binnen komt Onder de grond Waar 't ooit zo donker, stil was En een lamp nog niet bestond Onder de grond Zonder zonlicht door een raam Onder de grond Zie je nu de mensen lopen Zie je nu de auto's rijden En de overvolle treinen En wel duizend lampen aan! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429215 141 2033-05-18T03:33:00+00:00 19966 2003-07-01T11:59:00+00:00 yes no vervoer metro https://schooltv.nl/video-item/grondsoorten-harde-droge-of-natte-grond 2024-01-16T13:57:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20312.w613.r16-9.26c9554.webp Grondsoorten | Harde, droge of natte grond Overal ligt grond.. Dit is bijvoorbeeld kleigrond, dikke vette grond. En dit, dit is zandgrond, maar dat ken je natuurlijk wel van het strand he? En weet je wat dit is? Ja tuingrond! Er zijn dus verschillende soorten grond, harde grond, droge of natte grond. Zeg laten we die verschillende soorten is wat beter gaan bekijken. Als je zand eens goed bekijkt, he? Zoals bijvoorbeeld hier met de loep, dan zie je dat de korrels verschillend zijn. Ook als je naar de kleur kijkt zie je verschillen want zand ziet er geel uit maar er zitten ook zwarte en gele korrels tussen. Tuingrond is zwart, dat is vruchtbare grond daar groeien de planten goed op. Het is maar dat je het weet. Klei is vette dikke grond daar zijn de korrels piepklein. Als je er water bij doet, wat gebeurt er dan? Nou bij het zand zakt het water er snel door, kijk maar. Tuingrond wordt modder lekker vies om in te spelen. Enne bij klei? Bij klei blijft het water er gewoon op liggen. Als zand vochtig is kun je er beter vormpjes van maken. Hier zie drie koffiefilters met grond,. Zullen we nog eens kijken waar het water beter door heen gaat. De gele filter is met zand gevuld, de blauwe filter met aarde en de oranje filter met klei. Duidelijk te zien, he? Welke het snelste gaat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429216 132 2033-05-18T03:33:00+00:00 48653 2003-07-01T11:58:00+00:00 yes no grondsoort klei grond aarde zand https://schooltv.nl/video-item/lied-ibbelig-wat-een-nare-geluiden 2024-01-04T10:48:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20314.w613.r16-9.ff55dcb.webp Ibbelig | Liedje over nare geluiden Weet je waar ik graag naar luister Naar roeren in de room Het winderig gefluister Van blaadjes aan een boom De klanken van een contrabas Klinken als een warme jas Wollig als een schapenvacht Donker en bijna altijd zacht Refrein Maar waar ik ibbelig van word (jeg) Een nagel op het bord Met piepschuim op het raam Een druppelende kraan Ik kan er niet goed tegen Word er akelig van Die sirenes op het dak En dat steentje onder m'n hak Ja waar ik ibbelig van word (jeg) Een nagel op het bord Met piepschuim op het raam Een druppelende kraan Van snerpende stemmen En een remmende tram Van een schelle bel Kijk: 'k heb al kippenvel! Weet je wat ik graag wil horen? Het vallen van een veer Of grote mannenkoren Het heen en weren van een beer Het heel voorzichtig happen in Een reuze roze suikerspin Het zingen van mijn favoriet 't coupletje, 't coupletje van dit lied! Refrein Maar waar ik ibbelig van word (jeg) Een nagel op het bord Met piepschuim op het raam Een druppelende kraan Ik kan er niet goed tegen Word er akelig van Die sirenes op het dak En dat steentje onder m'n hak Ja waar ik ibbelig van word (jeg) Een nagel op het bord Met piepschuim op het raam Een druppelende kraan Van snerpende stemmen En een remmende tram Van een schelle bel Kijk: 'k heb al kippenvel! Kijk ik heb nou al kippenvel https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429217 149 2033-05-18T03:33:00+00:00 29180 2003-07-01T11:58:00+00:00 yes no nagel krassen bord https://schooltv.nl/video-item/geluidsstudio-muziek-maken 2024-01-04T10:48:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20316.w613.r16-9.2971d68.webp Geluidsstudio | Muziek maken De geluidstechnicus laat ieder instrument apart spelen en zorgt er voor dat het goed klinkt. Met de schuifjes regelt hij de klank en hoe hard het mag. Als iedereen aan de beurt is geweest dan kunnen ze lekker muziek maken. Vet cool man! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429218 191 2033-05-18T03:33:00+00:00 2963 2003-07-01T11:57:00+00:00 yes no geluid muziek muziekinstrument studio opnemen klank https://schooltv.nl/video-item/filmmuziek-eng-of-vrolijk 2024-01-04T10:48:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20318.w613.r16-9.718ed8b.webp Filmmuziek | Eng of vrolijk?! Dat was spannend zeg! Nog een keer! Hee, nu was het opeens een grappig filmpje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429219 66 2033-05-18T03:33:00+00:00 15929 2003-07-01T11:57:00+00:00 yes no geluid eng film muziek beeld https://schooltv.nl/video-item/blikjes-telefoon-blikgeluiden 2024-01-04T10:48:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20320.w613.r16-9.f1ad28e.webp Blikjes telefoon | Blikgeluiden Je slaat in de bodem van twee blikjes een gaatje. Dan neem je tien meter touw en span dat tussen de blikjes, zet het wel goed vast met een knoop anders gaat het weer los. En nu zover uit elkaar staan dat het draad gespannen staat. Een echte blikjes telefoon! Luister maar! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429220 57 2033-05-18T03:33:00+00:00 34399 2003-07-01T11:56:00+00:00 yes no knutselen geluid telefoon blik https://schooltv.nl/video-item/lied-uit-doe-het-licht-uit 2024-01-04T10:48:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20322.w613.r16-9.6e8a56b.webp Uit! | Liedje over zuinig zijn met elektriciteit Uit! Doe 't uit! Stroomrover Anders blijft er niets meer over Dus doe 't uit! Uit! Uit! Uit! Doe 't uit! Stroomvreter Want dan gaat 't stukken beter! Dus doe 't uit! Uit! Uit! Uit! Heb je 't even niet meer nodig Dan is 'aan' toch overbodig? Dus doe 't uit! Uit! Uit! Doe 't uit-uit-uit-uit . . Uit! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429221 94 2033-05-18T03:33:00+00:00 3500 2003-07-01T11:55:00+00:00 yes no besparen elektriciteit https://schooltv.nl/video-item/statische-elektriciteit-een-stroomslang 2024-01-04T10:48:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20324.w613.r16-9.e0ca120.webp Statische elektriciteit | Een stroomslang Dit wordt een hele lange slang. Die slang leg je op een aluminiumplaat. Door de pen langs de sjaal te wrijven komt er een beetje stroom in de pen. En door die stroom komt de slang omhoog. Nog een slangen muziekje erbij en de slang gaat hoger en hoger en nog hoger, pas op hoor dat hij niet bijt! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429222 41 2033-05-18T03:33:00+00:00 20563 2003-07-01T11:54:00+00:00 yes no elektriciteit proefje slang stroom https://schooltv.nl/video-item/elektriciteit-een-hele-grote-dynamo 2024-01-16T16:16:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20326.w613.r16-9.a1bcf32.webp Elektriciteit | Een hele grote dynamo Hier komt die gevaarlijk sterke stroom vandaan. Maar hoe maken ze dan die stroom in de fabriek? In de elektriciteitscentrale zit ook een dynamo. Dus net als op je fiets maar dan een hele grote. In deze reuze dynamo zit weer een hele grote magneet, die heel sterke stroom kan maken. Voor heel veel huizen. Deze stroom gaat door de draden in de lucht, verder door de grond het huis in via de meterkast, door de muren naar het stopcontact. En met die stroom doet mijn computer het! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429223 73 2033-05-18T03:33:00+00:00 89448 2003-07-01T17:10:00+00:00 yes no magneet dynamo elektriciteit stroom natuurkunde https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-een-dynamo-elektriciteit-opwekken 2024-02-20T18:42:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/45000/images/45031.w613.r16-9.81c8e3b.webp Hoe werkt een dynamo? | Elektriciteit opwekken Hoe gaat een fietslamp nou branden? Daarvoor heb je een dynamo op je fiets nodig want die kan elektriciteit maken. Dat gaat zo, in de dynamo zit een magneet, als het wiel van de fiets draait gaat de magneet in de dynamo ook draaien en wordt elektriciteit gemaakt. Die elektriciteit gaat door draadjes naar de fietslamp toe. En die gaan branden. Dan moet je er wel voor zorgen dat het wiel blijft bewegen. Dan kun je in het donker veilig fietsen terwijl je de weg goed ziet met je lampen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429224 53 2033-05-18T03:33:00+00:00 102670 2003-07-01T11:53:00+00:00 yes no https://schooltv.nl/video-item/dino-dinges-vrolijk-liedje-over-dinosaurussen 2024-01-16T15:22:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20328.w613.r16-9.fc1406c.webp Dino-dinges | Vrolijk liedje over dinosaurussen 'Dino-dinges' tekst en muziek: André Rooymans © 2001 Lang, heel lang geleden toen er nog geen mens bestond liepen er al grote beesten op de aarde rond ze briesten en ze beten en ze hadden een lange nek maar ik weet niet hoe ze heten want die namen zijn zo gek: dinodinges, brontodingesen tyrodingesrex Ik geef ze wel een eigen naameen leuke, of iets geks Waggelsaurus, huppelsaurus dikke vette potensaurus fladdersaurus, knuffelsaurus, bolle buikenrex, minisaurus, megasaurus, papa- en een mamasaurus, happosaurus, bijtosaurus, lange nekkenrex, lollisaurus, dropposaurus, frites met mayonaisesaurus, supersaurus, discosaurus, neusgaten-rex, stekelsaurus, pokosaurus voetbal-, tennis-, pingpongsaurus wiebelsaurus, vliegersaurus, zwiebelstaartenrex Ik heb al mijn eigen dinobeesten bij elkaar in de kast gezet en als ik dan zo naar ze kijk, dan lijkt het lijkt het net alsof er eentje grommend zegt, ik heb dan wel een gekke naam maar bijten dat kan ik echt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429225 109 2033-05-18T03:33:00+00:00 70293 2003-07-01T11:53:00+00:00 yes no prehistorie liedje dinosaurus zingen https://schooltv.nl/video-item/skelet-van-een-dinosaurus-een-hele-grote-bek 2024-01-04T10:48:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20330.w613.r16-9.8745cf3.webp Skelet van een dinosaurus | Een hele grote bek Iedereen kan komen kijken. O, nu zie je pas hoe groot hij is. Enne hoe eng! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429226 47 2033-05-18T03:33:00+00:00 37749 2003-07-01T11:53:00+00:00 yes no museum uitgestorven dinosaurus skelet https://schooltv.nl/video-item/dinodrol-drollen-in-een-museum 2024-01-16T16:26:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20332.w613.r16-9.674f287.webp Dinodrol | Drollen in een museum Peter en Maartje zijn in het museum. Wat zijn dat nou? Eerst voelen. Dan ruiken. Weet je wat het is? Het is poep, hele oude poep, zo oud dat het steen is geworden. Een poepsteen. Als iets van steen is geworden, heet het fossiel. Wat een grote poep zeg.....eh fossiel!! En deze dan ,wat is dat? Ook poep? Hier zit een ei in. Een ei en een drol van heel lang geleden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429227 57 2033-05-18T03:33:00+00:00 36113 2003-07-01T11:52:00+00:00 yes no fossiel prehistorie poep dinosaurus https://schooltv.nl/video-item/hulp-bij-brandnetelprikken-een-brandnetel-prikt 2024-01-16T15:49:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20334.w613.r16-9.81dd101.webp Hulp bij brandnetelprikken | Een brandnetel prikt! Ook jij kan iets doen tegen die jeukerige prikpijn bultjes. Wat doe je nou als je je prikt aan een brandnetel. Vaak vind je op plekken waar de brandnetel en de doofnetel groeien ook de weegbree en de hondsdraf. Als je nu de bladeren van de hondsdraf en de weegbree over de zere plek wrijft gaat het minder jeuken. Spuug erop helpt ook natuurlijk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429228 61 2033-05-18T03:33:00+00:00 38238 2003-07-01T11:48:00+00:00 yes no brandnetel genezen plant jeuk natuur https://schooltv.nl/video-item/keukenzout-van-steenzout-naar-ons-eigen-zout 2024-01-04T10:48:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20336.w613.r16-9.4a91f61.webp Keukenzout | Van steenzout naar ons eigen zout Op sommige plaatsen in Nederland zie je dit soort huisjes staan. Het zijn zouthuisjes. Hier onder de grond wordt zout gewonnen. Eerst wordt er water de grond in gepompt. Zodat het zout oplost en pekel wordt. Het zoute water kan via de dunne buis naar boven worden gepompt en naar de fabriek vervoerd. In de fabriek staan enorme pompen die ervoor zorgen dat het water en de pekel door de leidingen stroomt. Als de pekel in de fabriek aankomt, wordt het eerst gereinigd. Al het zand en gruis wordt eruit gehaald. Daarna gaat het water met het zout in deze stoomketels. Door de hitte verdampt het water voor het grootste deel en er blijft een witte kleffe massa over, nat zout. Met speciale centrifuges wort het laatste water er nog uitgeslingerd. En dan is er fijn zout over. Tenslotte moet het drogen. Daarna wordt het opgeslagen in deze hal. Bergen zout. En als het zout goed droog is, gaat het naar de verpakkingsafdeling. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429229 82 2033-05-18T03:33:00+00:00 15028 2003-06-23T15:40:00+00:00 yes no zout steen keuken https://schooltv.nl/video-item/boren-naar-steenzout-het-heet-niet-voor-niets-steenzout-keihard 2024-01-15T17:43:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20338.w613.r16-9.c144040.webp Boren naar steenzout | Het heet niet voor niets STEENzout, keihard! Op verschillende plaatsen in Nederland wordt steenzout in de bodem gevonden. In Twente, bij Boekelo, Delden en Hengelo, maar ook een stuk noordelijker, bij Winschoten en Schoonlo, in Drenthe. Er is dus voorlopig nog zout genoeg. Op die plaatsen wordt er naar zout geboord. Eerst worden er proefboringen gedaan. Ze bepalen dan hoe diep het zout zit, of er wel genoeg zout zit en of het zout wel bruikbaar is. Het meeste zout in Nederland ligt tussen de 300 en 500 meter diep. Je ziet dat het zout er heel anders uitziet dan het zout dat je misschien kent. Het is keihard, omdat het samengeperst is. Daarom heet het ook steenzout. Omdat zout uit de grond te halen boren ze eerst een dikke holle buis tot in de zoutlaag. In die dikke buis wordt een dunnere buis geplaatst. Dan pompen ze water naar beneden, zodat het zout oplost en pekel wordt. Het zoute water kan via de dunne buis naar boven worden gepompt en naar de fabriek vervoerd. Daar wordt het verder verwerkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429230 74 2033-05-18T03:33:00+00:00 9204 2003-06-23T15:39:00+00:00 yes no delfstof grondstof zout boren product https://schooltv.nl/video-item/ontstaan-van-steenzout-nederland-bestond-uit-alleen-zee 2024-01-16T13:56:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20340.w613.r16-9.02b4769.webp Ontstaan van steenzout | Nederland bestond uit alleen zee 200 Miljoen jaar geleden lag de plek die we nu Nederland noemen heel ergens anders op aarde. Met een ander klimaat. En bedekt door een zee. Geen open zee, maar een ondiepe randzee. Die randzee werd van de oceaan gescheiden door een drempel. Door het klimaat verdampte het zeewater en er bleef een laagje zout achter. Bij elke overstroming werd deze laag dikker en dikker. Later kwam er op deze zoutlaag een laag van zand en klei. Hierdoor werd de zoutlaag ineen gedrukt en werd de laag steeds harder. Eigenlijk zo hard als steen. Dat is het steenzout dat we nu in sommige gebieden van Nederland nog onder de grond aantreffen en voor eigen gebruik eruit halen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429231 48 2033-05-18T03:33:00+00:00 20882 2003-06-23T15:38:00+00:00 yes no delfstof Nederland steen zout https://schooltv.nl/video-item/zout-uit-de-zee-gemaakt-uit-zeewater 2024-01-16T15:07:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20342.w613.r16-9.5675f64.webp Zout uit de zee | Gemaakt uit zeewater Dit is het eiland Bonaire. Het ligt duizenden kilometers van Nederland vandaan en hoort bij de Nederlandse Antillen. In Bonaire heerst een tropisch klimaat. Meestal waait het en de temperatuur is het hele jaar hoger dan bij ons. Hierdoor ziet de natuur er heel anders uit. Zo zijn er bijvoorbeeld grote droge vlakten met enorme cactussen. Ook kunnen ze op Bonaire door deze warmte en droogte uit het zeewater zout winnen. Dat gebeurt in deze zoutpannen. Eigenlijk zijn dat ondiepe meren, vlakbij de zee. Mensen hebben die gegraven en met windmolens wordt het zoute zeewater in die zoutpannen gepompt. En dan kunnen de zon en de wind het verdere werk doen. Langzaam verdampt het water en na een tijd blijft er alleen nog zout achter. Dit duurt ongeveer een jaar. Het zout is kei en kei hard en met machines wordt het zout losgemaakt. Ze noemen dit ´het zout oogsten´. Er worden miljoenen kilo's van het zout geoogst. Na de oogst wordt het zout in de vrachtwagens gestort om gewassen en gezeefd te worden. Tenslotte moet het drogen. En dan zie je grote witte bergen. Allemaal zout. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429232 122 2033-05-18T03:33:00+00:00 34255 2003-06-23T15:37:00+00:00 yes no eiland zout verdampen delfstof Antillen https://schooltv.nl/video-item/van-zand-naar-glas-zand-als-delfstof 2024-01-16T15:47:11+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20344.w613.r16-9.9486ca9.webp Van zand naar glas | Zand als delfstof Zand lijkt zo gewoon, je komt het overal tegen. Maar het is een belangrijke delfstof in Nederland. Je kunt er bijvoorbeeld glas van maken. Zand kan gesmolten worden. Het wordt dan een doorzichtige massa. Het zand moet hiervoor een oven in die wel 1400 graden kan worden! En als het gesmolten zand dan als vloeibaar glas uit de oven komt, moet het zo snel mogelijk gevormd worden. Via deze lange holle pijp blaas je de hete glasklodder op. Maar het is dan erg moeilijk om een perfecte vorm te krijgen. Om een ronde vorm te krijgen, gebruiken ze hulpmiddelen: mallen. Je ziet aan de binnenkant al twee vormen zitten. Als je het hete glas hier inblaast, krijgt het glas precies dezelfde vorm als de mal. De mallen zijn van speciaal perenhout gemaakt. Dat hout neemt heel gemakkelijk vocht op. En als je het hout dan goed nat maakt, kan het niet gaan branden als je het hete glas erin blaast. De meeste glazen worden niet meer met de hand gemaakt, maar in de fabriek. Dat is veel goedkoper. Hier kunnen grote machines wel duizend glazen per uur maken! Tegenwoordig gebruiken we ook glas uit de glasbak om nieuw glas te maken. Dat oude glas wordt vermalen en gemengd met zand. Dan kan het de oven in en komt er gekleurd glas uit. Goed hergebruik dus! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429233 100 2033-05-18T03:33:00+00:00 119060 2003-06-23T15:36:00+00:00 yes no glas delfstof zand https://schooltv.nl/video-item/uienoogst-hoe-komen-uien-van-het-land-in-de-winkel 2024-01-04T10:48:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20346.w613.r16-9.30262d0.webp Uienoogst | Hoe komen uien van het land in de winkel? Als uien geoogst worden, gebeurt dat met een machine. Deze haalt de uien uit de grond en schudt de aarde eraf. Dan worden de uien in brede rijen op de akker gelegd, zodat ze op het land kunnen drogen. Het drogen is erg belangrijk, want natte uien gaan rotten. Als de uien droog zijn, raapt een andere machine de uien op. De uien gaan dan meteen via een lopende band in een grote container. Op de boerderij worden de uien op een rooster gestort. Hier wordt het loof, de laatste stelen en blaadjes, die nog aan de ui zitten, losgeschud. Als er nu nog loof aan blijft zitten, wordt dat met de hand verwijderd. De uien worden opgeslagen om nog een keer goed te drogen. Het drogen is erg belangrijk om de uien goed te kunnen verkopen. Als de uien goed droog zijn, worden ze nog één keer gecontroleerd. Als er ook maar iets aan de ui mankeert, worden ze van de lopende band gepakt en weggegooid. De uien worden automatisch op grootte gesorteerd. Daarna worden ze verpakt en komen ze in de winkel terecht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429234 82 2033-05-18T03:33:00+00:00 11455 2003-06-23T11:43:00+00:00 yes no oogst landbouw ui https://schooltv.nl/video-item/hoe-groeien-uien-het-hele-groeiproces-van-zaadje-tot-ui 2024-01-04T10:48:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20348.w613.r16-9.a0bfb9c.webp Hoe groeien uien? | Het hele groeiproces van zaadje tot ui Dit zijn uien. Die kun je in elke groentewinkel kopen. Als je een zaadje van een ui in de grond stopt, kan er een klein uienplantje uit groeien. Na een tijd wordt deze uienplant onderaan dikker. Die verdikking wordt straks een nieuwe ui. De buitenste blaadjes van de bol worden al bruin. De plant groeit verder en maakt in de bladeren voedsel dat in de ui wordt opgeslagen. Nu is de ui dik genoeg en kan geoogst worden. Als je de ui niet oogst, maar in de grond laat zitten, kan er een nieuwe uienplant uit gaan groeien. Als je een ui doorsnijdt, zie je dat er allemaal lagen zitten. Tussen die lagen groeien de blaadjes omhoog. Aan de bovenkant van de bol komen ze tevoorschijn. De blaadjes worden groter en groter. Na een tijdje groeien er ook bloemstelen met knoppen omhoog. Aan de bloemsteel zit een spitse punt. De bloemsteel wordt steeds langer en de punt wordt steeds dikker. De knop wordt zo dik dat het omhulsel open barst. En dan zie je opeens wat er binnen in die knop zit, allemaal kleine bloemknopjes. Na een poosje vouwen de bloempjes zich open. Elk bloempje heeft een krans van gele meeldraden. Tussen de meeldraden zit de stamper. Een bij brengt wat stuifmeel op de stamper. Uit een stuifmeelkorrel groeit een lange buis naar een eicel in de stamper. De eicel wordt daardoor bevrucht en groeit uit tot een zaadje. En dat gebeurt in al deze bloempjes tegelijk. Als de eicel bevrucht is, wordt de stamper een groen bolletje, de vrucht. Na een tijdje worden de vruchten bruin en droog, ze barsten open. De zaadjes vallen eruit en komen op de grond. En dan kan er weer een nieuwe uienplant gaan groeien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429235 145 2033-05-18T03:33:00+00:00 83030 2003-06-23T11:43:00+00:00 yes no zaaien bloem groeien ui plant https://schooltv.nl/video-item/sint-nicolaasviering-het-feest-van-sint-nicolaas-in-italie 2024-01-04T10:48:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20350.w613.r16-9.bfea9e2.webp Sint-Nicolaasviering | Het feest van Sint-Nicolaas in Italië Dit is Turkije. Hier werd Sint-Nicolaas rond het jaar 300 geboren in de havenplaats Myra. Myra hoorde vroeger bij Griekenland. Nicolaas stierf op 6 december in 342 in Myra. Hij werd in zijn eigen kerk begraven en bijgezet in een stenen grafkist. Zevenhonderd jaar later veroverden Turkse moslims Myra. De christenen konden nu niet langer het graf van hun heilige bezoeken. Daarom zeilden Italiaanse zeemannen naar Myra om het lichaam van Sint-Nicolaas op te halen en mee te nemen naar Bari in Zuid-Italië. Nog altijd vieren de mensen in Bari ieder jaar de dag dat het lichaam van de heilige naar hun stad is gehaald. Vroeg in de ochtend wordt een beeld van Sint-Nicolaas de kerk uitgedragen. In een lange optocht brengen duizenden mensen het beeld naar de haven. Daar wordt het op twee boten gezet. Tegen het vallen van de avond wordt het beeld van Sint-Nicolaas naar de kade terug gevaren. Hiermee vieren de Italianen zijn komst naar Bari 950 jaar geleden. Net zoals wij hier in Nederland ook ieder jaar wachten op de komst van Sint-Nicolaas. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429236 100 26116 2003-06-23T16:41:00+00:00 yes no feest Turkije december Sinterklaas https://schooltv.nl/video-item/wie-was-sint-nicolaas-het-leven-van-onze-sinterklaas 2024-01-04T10:48:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20352.w613.r16-9.6826ec7.webp Wie was Sint-Nicolaas? | Het leven van onze Sinterklaas Dit is Turkije. Hier werd Sint-Nicolaas rond het jaar 300 geboren in de havenplaats Myra. Myra hoorde vroeger bij Griekenland. Als baby bleek Nicolaas al een bijzonder iemand. Zo ging het verhaal dat hij rechtop in zijn badje ging staan en met gevouwen handen God dankte voor zijn geboorte. Later werd hij priester en ook toen werden er bijzondere verhalen over hem verteld. Eén ervan ging over drie jongens die in een bos wandelden en de weg kwijt raakten. Ze vroegen een herbergier of ze bij hem mochten slapen. In de herberg pakte de herbergier een mes, sneed de jongens in stukken en stopte ze in een ton. Nicolaas die toevallig langskwam had direct in de gaten dat er iets mis was. Hij bad tot God en de drie jongens stapten levend uit de ton alsof er niets was gebeurd. Door dit verhaal werd Nicolaas de beschermheilige van de kinderen. In een ander verhaal hielp Nicolaas drie meisjes die te arm waren om te trouwen. Hij deed dat door 's nachts buidels met geld in de slaapkamer van de meisjes te gooien. Een ervan kwam terecht in een schoen. Daarom zetten wij bij het Sinterklaasfeest nog steeds onze schoen in de hoop dat Sint-Nicolaas er iets in stopt. In een ander verhaal maakte Nicolaas per schip een reis naar Jeruzalem. Onderweg wilde de duivel met een storm het schip laten vergaan. Nicolaas bad tot God, en meteen ging de wind liggen en de zee werd rustig. Zo werd Nicolaas ook de beschermheilige van de zeelieden. In veel havensteden bouwde men daarom kerken, ter ere van Nicolaas, zoals de Sint -Nicolaaskerk, hier in Amsterdam. Later werd Nicolaas bisschop van Myra. Nicolaas stierf op 6 december in 342 in Myra. Hij werd in zijn eigen kerk begraven en bijgezet in een stenen grafkist. De kerk verklaarde hem heilig. Er kwam Sint voor zijn naam te staan. Sint-Nicolaas. Zevenhonderd jaar later veroverden Turkse moslims Myra. De christenen konden nu niet langer het graf van hun heilige bezoeken. Daarom zeilden Italiaanse zeemannen naar Myra om het lichaam van Sint-Nicolaas op te halen en mee te nemen naar Bari in Zuid-Italië. Daar werd zijn lichaam bijgezet in een nieuw graf, in een kerk die speciaal voor hem was gebouwd, de Sint-Nicolaaskerk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429237 174 130749 2003-06-23T16:39:00+00:00 yes no Sinterklaas Turkije bisschop Myra Spanje https://schooltv.nl/video-item/romeinen-in-ons-land-ze-brachten-perziken-kippen-en-geld 2026-02-05T15:20:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20354.w613.r16-9.df5f3f3.webp Romeinen in ons land | Ze brachten perziken, kippen en geld De Romeinen kwamen uit Rome. De keizers van Rome wilden veel macht. Daarom veroverden de Romeinen zo'n 2000 jaar geleden grote delen van Europa en Noord-Afrika. Ook ons land werd door de Romeinen veroverd. Maar niet helemaal. De Germanen die in het noorden woonden waren te sterk. De Rijn werd de grens van het Romeinse Rijk. De Germanen en Romeinen dreven ook handel met elkaar. De Romeinen brachten veel spullen die de Germanen niet kenden. Zo namen ze vruchten mee uit Zuid - Europa, zoals perziken, vijgen en druiven. Maar ook kippen. Nieuw voor de Germanen waren ook spiegels, messen, lepels en glas. Om al die spullen te betalen gebruikten de Romeinen geld. Dat was ook nieuw voor de Germanen. Tot dan toe betaalden die elkaar door spullen te ruilen. De Romeinen gebruikten een nieuwe vinding om aardewerk te maken: de draaischijf. Op één zo'n draaischijf kon je wel 150 potten per dag draaien. Het aardewerk werd in fabrieken gebakken. De Romeinen hebben ons ook leren schrijven. Met een stylo, een soort pen, schreven ze in was. Er ontstonden nieuwe woorden in het Nederlands: kasteel van castellum, straat van via strata en nog een heleboel andere woorden. Zowel de Germanen als de Romeinen hadden goden. De Germanen eerden hun goden in de buitenlucht. De Romeinen bouwden tempels voor hun goden. Terwijl de Germanen in hutten van leem, hout en riet woonden, bouwden de Romeinen in de heuvels van Limburg villa's. Een villa was een huis zoals ze die in de omgeving van Rome bouwden, met een aparte woonkamer, eetkamer en slaapkamers. Om het huis te verwarmen legden de Romeinen de vloer op zuiltjes van steen. Daaronder verwarmden ze lucht. Vloerverwarming dus. De Romeinen kenden ook al het badhuis. Hier wasten de Romeinen zich. Er waren koud, lauw en warmwater baden. En sauna's, en je kon je er lekker laten masseren. Er waren ook toiletten in één grote ruimte. Gezellig. Na ongeveer 200 jaar kwam er een eind aan de Romeinse tijd in ons land. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429238 182 2033-08-01T14:17:00+00:00 317991 2003-06-23T16:38:00+00:00 yes no Romeinen Rijn canon Romeinse Rijk https://schooltv.nl/video-item/het-romeinse-rijk-groot-machtig-en-rijk 2026-02-05T15:18:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20356.w613.r16-9.dd22f92.webp Het Romeinse Rijk | Groot, machtig en rijk De Romeinen kwamen uit Rome. De keizers van Rome wilden veel macht. Daarom veroverden de Romeinen zo'n 2000 jaar geleden grote delen van Europa en Noord Afrika. De Romeinen legden wegen van steen en bruggen aan. Hierdoor konden de soldaten makkelijk over grote afstanden door het Romeinse Rijk lopen. Ook ons land werd door de Romeinen veroverd. Maar niet helemaal. De Germanen die in het noorden woonden waren te sterk. De Rijn werd de grens van het Romeinse Rijk. De Romeinse soldaten bewaakten die grens heel goed. Langs de oevers van de Rijn bouwden zij op verschillende plekken forten. Zo'n fort noemden de Romeinen een castellum. Daar woonden zo'n 500 soldaten. Het leven in een castellum bestond uit oefenen en je wapenuitrusting op orde houden. Een Romeinse soldaat droeg wollen onderkleding, een borstharnas, een helm en sandalen. Hij had een kort zwaard en een dik leren schild. Onder zijn sandalen zaten ijzeren noppen. Daar kon een soldaat honderden kilometers op lopen. Omdat het leven van een Romeinse soldaat best goed was, wilden ook veel andere mannen voor de Romeinse keizer vechten. Er zaten zelfs veel Germanen in het Romeinse leger. Een diensttijd duurde 25 jaar. Daarna kregen ze een militair diploma. Daarin stond dat ze dezelfde rechten kregen als de Romeinen en dat ze vanaf nu mochten trouwen. Ze waren dan een echte Romein geworden. Na ongeveer 200 jaar kwam er een eind aan de Romeinse tijd in ons land. Germaanse stammen drongen vanuit het Noorden het Romeinse Rijk binnen. Ze zochten nieuwe gebieden om te wonen en gingen op rooftocht. De soldaten langs de Rijn werden door de Romeinse keizer teruggeroepen om Italië te verdedigen. Maar dat lukte niet. De Germanen plunderden zelfs het eens zo machtige Rome. Met de macht van de Romeinen was het gedaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429239 150 2033-08-01T14:17:00+00:00 561032 2003-06-23T16:34:00+00:00 yes no kleding Romeinen soldaat leger canon https://schooltv.nl/video-item/kloostergeloften-regels-van-het-klooster 2024-01-04T10:48:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20358.w613.r16-9.776ea37.webp Kloostergeloften | Regels van het klooster Om in een klooster te mogen wonen moesten de monniken drie geloftes af leggen. De eerste gelofte was die van de gehoorzaamheid. Pater Johan, aan wie moet u gehoorzaam zijn? We beloven gehoorzaamheid aan de abt. En door aan de Abt te gehoorzamen, zoals je gehoorzaam bent aan vader, zo proberen wij gehoorzaam te zijn aan God. Doen wat God graag heeft in ons leven. De tweede gelofte was die van de armoede. Wat houdt dat precies in? Ja, niet gehecht willen zijn aan het vele materiële, geen eigen bezittingen hebben en zo beter vrij te kunnen zijn, vrij zijn voor God , vrij zijn voor de mensen en ook echt een familie te vormen en niet te zeggen dit is van mij, dat is van jou. Het is van ons allemaal. Dus die pij is ook niet van uzelf? Nee, die heb ik gekregen toen ik binnenkwam en mogelijk als ik nu iets te dik of te mager zal worden dan wordt hij aan een andere broeder gegeven. Ik heb er ook eentje gekregen van een confrater, een medebroeder die gestorven is. Dus , het is van de gemeenschap, van de familie. En de derde gelofte is die van de kuisheid. Wat houdt dat precies in? Ja, dat wil zeggen zuiver zijn in je gedachten. Het komt er eigenlijk op neer om niet te huwen, geen vrouw te hebben, geen eigen familie uit te bouwen maar hier je familie te vinden. En zo ja je vollediger kunnen geven aan God. Dus u mag niet met meisjes zoenen of vrijen? Ik mag een meisje zoenen om te zeggen gelukkige verjaardag of zo, dat is geen probleem. Ik zal mijn zus ook zoenen maar vrijen zoals u bedoelt, seksuele contacten hebben, dat mag niet. Om volledig vrij te kunnen zijn voor God. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429240 120 42027 2003-06-23T16:33:00+00:00 yes no gehoorzaam god klooster https://schooltv.nl/video-item/kloosters-in-de-middeleeuwen-het-leven-in-een-klooster 2024-01-16T16:29:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20360.w613.r16-9.5939976.webp Kloosters in de middeleeuwen | Het leven in een klooster Een van de eerste monniken die een klooster bouwden was Benedictus. Hij vond dat de mensen in zijn tijd niet goed leefden. Ze dachten alleen maar aan zichzelf en niet aan God. Daarom verliet hij de stad om samen met een aantal andere mannen het eerste grote klooster te bouwen, boven op een berg. Daar vonden ze de rust die nodig was om op zoek te gaan naar God. De monniken werkten op het land, verbouwden groente en tarwe voor het brood en zorgden voor de zieken en de armen. Een belangrijke taak van de monniken in de middeleeuwen was het overschrijven van teksten uit de bijbel. In die tijd konden alleen de monniken lezen en schrijven. En de techniek om boeken te drukken bestond nog niet. Een monnik moest het doen met een ganzenveer en inkt. Het schrijven deed hij in het scriptorium. Met één boek kon hij wel twee jaar bezig zijn. Het was dus echt monnikenwerk. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429241 63 192764 2003-06-23T16:32:00+00:00 yes no bijbel klooster canon Middeleeuwen https://schooltv.nl/video-item/klei-van-klei-naar-baksteen 2024-01-16T15:59:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20362.w613.r16-9.2072b43.webp Klei | Van klei naar baksteen Dit zijn de kleigebieden in Nederland. Je vindt klei langs de grote rivieren en in de kustgebieden. Klei is veel fijner dan zand. Zo fijn zelfs dat je de korrels niet meer met het blote oog kunt zien. En als je het mengt met water wordt het een kneedbare massa, waar je geen korreltjes zand meer in voelt. Klei is een goede delfstof om bakstenen van te maken. Het wordt dus op verschillende plaatsen in Nederland afgegraven. Langs de grote rivieren staan de meeste baksteenfabrieken. Als de klei is afgegraven, wordt deze in de fabriek eerst goed gekneed. Er moet vaak ook nog wat water bij zodat het goed verwerkbaar is en blijft. Na het kneden, gaat het de vormen in en wordt gedroogd. Na een paar weken is de klei droog genoeg en kan ze gebakken worden. Dat moet heel langzaam gebeuren, omdat anders de steen barst. Door de hoge temperatuur in de oven smelten de stukjes klei aan elkaar. De stenen veranderen door het bakken van kleur en ze worden oer en oersterk. Zo sterk dat je er makkelijk hele hoge gebouwen van kunt maken! Met gebakken klei. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429242 100 2033-05-18T03:33:00+00:00 63655 2003-06-23T15:35:00+00:00 yes no delfstof klei bouwen https://schooltv.nl/video-item/kalksteenpoeder-nog-steeds-nuttig-voor-mensen-dieren-en-planten 2024-01-04T10:48:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20364.w613.r16-9.a9fff50.webp Kalksteenpoeder | Nog steeds nuttig voor mensen, dieren en planten In Zuid-Limburg zie je kalksteenafgravingen. Kalksteen wordt niet meer gebruikt om direct van te bouwen, maar in verpulverde vorm hebben we het nog wel nodig als een grondstof. De kalk gaat naar de fabriek om verder te worden verwerkt. Daar wordt het eerst flink gemalen en gezeefd. En wordt het kalksteenpoeder. Dit wordt bijvoorbeeld toegevoegd aan onze voeding. Want mensen hebben kalk nodig voor hun botten. Dat geldt ook voor dieren. Dus in diervoeder wordt ook kalkpoeder gestopt. Ook bomen en planten hebben kalk nodig. Van nature zit dit in de bodem, maar door de zure regen is de kalk opgelost. Daarom wordt er gesproeid met kalkpoeder om het tekort weer aan te vullen. Tenslotte gebruiken we kalksteenpoeder ook nog als bouwmateriaal. Er kan namelijk heel goed cement van worden gemaakt. Van cement maken we beton om bijvoorbeeld bruggen te bouwen. Of de muren van huizen te metselen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429243 94 2033-05-18T03:33:00+00:00 11127 2003-06-23T15:34:00+00:00 yes no cement mergel kalk dierenvoer https://schooltv.nl/video-item/ontstaan-van-kalksteen-eigenlijk-zijn-het-schelpjes 2024-01-04T10:48:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20366.w613.r16-9.6b6ab82.webp Ontstaan van kalksteen | Eigenlijk zijn het schelpjes Soms zie je in kalksteen nog hele schelpen zitten. Ook vind je er fossielen van andere zeediertjes. Dat komt omdat kalksteen uit schelpen en skeletten is ontstaan. Miljoenen jaren geleden was een groot deel van wat we nu Nederland noemen, nog zee. En in die zee leefden een heleboel kleine diertjes en schelpen. Als die dood gingen zakten ze naar de zeebodem. Zo ontstond er een dikke laag kalk van schelpen en skeletten op die oude zeebodem. Later kwam er zand en klei, aangevoerd door de rivieren, over de kalklaag heen. Deze nieuwe zeebodem persten de kalklaag samen en dekte deze af. De schelpen en skeletten braken en verpulverden. Langzaam ontstond er een massieve aardlaag die we nu kalksteen noemen. En deze ligt heel diep onder de grond van nu. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429244 58 2033-05-18T03:33:00+00:00 40654 2003-06-23T15:33:00+00:00 yes no mergel kalk steen https://schooltv.nl/video-item/kalksteen-als-bouwmateriaal-de-bekendste-delfstof-uit-zuid-limburg 2024-01-04T10:48:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20368.w613.r16-9.971107c.webp Kalksteen als bouwmateriaal | De bekendste delfstof uit Zuid-Limburg Zuid-Limburg wordt ook wel Krijtland of Mergelland genoemd. Dat komt omdat er hier veel kalksteen voorkomt, ontstaan in het Krijttijdperk. Heel lang geleden. Toen alles hier nog zeebodem was. En een andere naam voor kalksteen is mergel. Al honderden jaren lang graven mensen gangen in de heuvels van Limburg, om daar kalksteen uit te halen. Er zijn wel 22.000 gangen die samen zo'n kilometer lang zijn! In Zuid-Limburg kom je nog veel gebouwen tegen die van kalksteen zijn gemaakt. Kastelen, kerken en treinstations. Omdat kalksteen snel beschadigt en makkelijk aangetast wordt door zure regen, worden er nu bijna geen huizen en gebouwen meer van gemaakt. Tegenwoordig worden kalksteenblokken vooral gebruikt voor restauratie van oude gebouwen. Omdat kalksteen zo zacht is, is het erg geschikt om ronde vormen en versieringen van te maken. De blokken worden op maat gemaakt en kunnen gebruikt worden om door zure regen beschadigde delen van gebouwen te herstellen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429245 81 2033-05-18T03:33:00+00:00 22905 2003-06-23T15:32:00+00:00 yes no steen kalk mergel delfstof https://schooltv.nl/video-item/de-bouw-van-een-hunebed-200-mensen-drie-maanden-aan-het-werk 2024-01-04T10:49:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20370.w613.r16-9.dc1510a.webp De bouw van een hunebed | 200 mensen, drie maanden aan het werk In de IJstijd, zo 90.000 jaar geleden, was het Noorden van Europa helemaal met ijs bedekt. Met dat ijs kwamen ook veel zand en stenen uit Noorwegen en Zweden mee. Toen dat ijs na duizenden jaren smolt, bleven de stenen liggen. We noemen die stenen, zwerfkeien. Met die enorme stenen bouwden de Hunebedbouwers hun graven. Maar hoe deden ze dat? Precies weten we het niet, want de Hunebedbouwers hebben het niet opgeschreven. Maar we denken, dat het zo ging: Eerst moesten de zwerfkeien op de goede plek komen. Waarschijnlijk gebeurde dat in de winter als de grond hard was, dan konden de Hunebedbouwers met boomstammen, touw en ossen de stenen vervoeren. Er werd een heuveltje van zand gemaakt. Daar werd dan een rij stenen tegenaan gezet. En tegen die stenen maakten de bouwers een helling van zand. Daar sleepten ze grote, platte stenen overheen. Dat was dan het dak. Het zand werd tussen de stenen weggehaald en daarna dekten ze het hele hunebed met aarde af. Het graf was klaar en het leek nu gewoon op een zandheuvel. Er is in Nederland nog één hunebed teruggevonden zoals dat oorspronkelijk was. Het bouwen van zo'n hunebed was een karwei waar wel 200 mensen zo'n 3 maanden mee bezig waren. We hebben zo'n zwerfkei vervoerd op de manier zoals wij denken, dat de Hunebedbouwers dat deden. En je ziet: dat valt niet mee! Het grootste hunebed van Nederland ligt hier, in Borger. De zwaarste steen weegt 23.000 kilo. Probeer die maar eens op te tillen! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429246 134 162919 2003-06-23T16:29:00+00:00 yes no hunebed Drenthe prehistorie canon https://schooltv.nl/video-item/wat-zijn-hunebedden-enorme-stenen-in-drenthe 2024-01-16T16:28:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20372.w613.r16-9.4f97b77.webp Wat zijn hunebedden? | Enorme stenen in Drenthe Als je door Drenthe rijdt, kom je op veel plekken hunebedden tegen. Hunebed komt van het woord Chuin. Chuin betekent in oude taal Creus. De hunebedden waren de bedden of graven van reuzen dacht men vroeger, want wie anders kon zo'n bouwwerk maken? Zo'n 5000 jaar geleden woonden in ons land boeren in groepen bij elkaar. In Drenthe woonde ook zo'n boerenvolk, ze woonden in huizen van hout. Ze hielden koeien, schapen, geiten en varkens. Ook verbouwden ze graan. Na het oogsten maakten ze daar pap van. Die pap kookten ze in potten van aardewerk. Die potten leken op trechters, vandaar, dat we deze mensen het Trechterbekervolk noemen. Dit volk bouwde ook de hunebedden, want veel van hun aardewerk is daarin teruggevonden. Daarom noemen we het Trechterbekervolk ook wel Hunebedbouwers. De hunebedden bouwden ze waarschijnlijk om de belangrijkste mensen van het dorp in te begraven. De doden kregen sieraden, een pot met voedsel en wapens mee. De Hunebedbouwers geloofden, dat de doden nog een hele reis naar een volgend leven moesten maken. De hunebedden zijn nog ouder dan piramides in Egypte. Het zijn de oudste bouwwerken die in Nederland bewaard zijn gebleven. Je kan er nu nog meer dan 50 vinden. De meeste in Drenthe. Er zijn er veel meer geweest, misschien wel 100, maar in de loop van de tijd zijn ze afgebroken en gebruikt om kerken en boerderijen mee te bouwen. In de 18de eeuw zijn er veel stenen gebruikt bij de bouw van dijken. Veel hunebedden zijn dus helemaal verdwenen en geen enkel hunebed is meer compleet. Het grootste hunebed van Nederland ligt hier, in Borger. De zwaarste steen weegt 23.000 kilo. probeer die maar eens op te tillen! Dat is pas reuzenwerk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429247 129 159765 2003-06-23T16:27:00+00:00 yes no zwerfkei hunebed canon Drenthe https://schooltv.nl/video-item/arnhem-september-1944-een-ooggetuige-vertelt 2024-01-04T10:49:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20374.w613.r16-9.3385b3b.webp Arnhem, september 1944 | Een ooggetuige vertelt Toen we dan op 17 september 's middags hoorden dat er een luchtlanding had plaats gevonden, probeerden we daar wat van te bespeuren. We keken wel in de lucht maar door de hoge begroeiing rond ons huis konden we van de echte landing, op de grond, het neerkomen niet zien. Maar we zagen wel boven de bomen uit de parachutisten en de zweefvliegtuigen in de lucht. De 18e september 's morgens vroeg heb ik dan voor het eerst Engelsen gezien en ook met ze gesproken. En het idee was, nou daar zijn we mooi van af gekomen. We zijn bevrijd en praktisch zonder verliezen, of zonder grote strijd maar dat is later gebleken dat we ons daar lelijk in vergist hebben. Waar we hier staan bij mijn vroegere huis, zien we aan de overkant het toenmalig hotel Schoonoord en dat werd ingericht als hospitaal. Mijn vrouw en ik zijn daar dus toen wezen helpen met bedden en matrassen naar beneden te sjouwen en klaar te maken voor de ontvangst van de gewonden, die al inmiddels in grote getale aangevoerd werden. Hoofdzakelijk Engelsen, maar ook een enkele Duitser zat ertussen. Mijn vrouw is daar nog verder gebleven. De volgende dag ook, om als hulp van een chirurg te assisteren bij operaties, hoewel ze geen enkele verpleegkundige opleiding of wat ook had. Maar een mens, dat heb ik ook wel gemerkt, die kan in moeilijke situaties meer dan je denkt dat je kunt. Op dinsdag 19 september hoorde ik al vrij vroeg dat er bij de Engelsen vrijwilligers werden gevraagd om hun te helpen. De bedoeling was dat de Nederlanders hoofdzakelijk zouden dienen als gidsen. Want de verbindingen die waren heel slecht, normale communicatiemiddelen werkten dan niet. En het ophalen van voorraden die werden uitgeworpen en die helaas op Duits gebied werden neergelaten. En waardoor de voorraden in verkeerde handen terecht kwamen. En die hebben we dus voor zover mogelijk uit die takken van de bomen weten te halen en naar de Engelsen te vervoeren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429248 138 34419 2003-06-23T16:26:00+00:00 yes no Tweede Wereldoorlog geallieerden canon Arnhem oorlog https://schooltv.nl/video-item/een-brug-te-ver-het-bevrijdingsplan-van-montgomery 2024-01-04T10:49:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20376.w613.r16-9.3ebc139.webp Een brug te ver | Het bevrijdingsplan van Montgomery Op 6 juni 1944 landden Amerikaanse, Engelse en Canadese troepen, de geallieerden, aan de Franse kust. Vanaf daar trokken ze naar het noorden om Europa te bevrijden en Hitler, de Duitse dictator te verslaan. De Engelse generaal Montgomery maakte een plan om ook Nederland snel te bevrijden om daarna Duitsland binnen te vallen. Parachutisten moesten de bruggen over de grote rivieren bij Grave, Nijmegen en Arnhem veroveren. Het geallieerde leger zou zich daarna vanuit België in twee dagen bij hen aansluiten en dan doortrekken naar Duitsland. Althans dat was het plan. Montgomery had het idee dat de Duitsers niet meer zo sterk waren. Zijn plan kon dus best in twee dagen worden uitgevoerd, dacht hij. Hij luisterde niet naar Nederlandse verzetsmensen die gezien hadden dat het Duitse leger juist sterk was. De Duitsers hadden namelijk veel tanks in de buurt van Arnhem. Op 17 september stegen de eerste geallieerde vliegtuigen met parachutisten in Engeland op. De parachutisten probeerden de Rijnbrug bij Arnhem te veroveren maar dat lukte niet. Met hun lichte wapens konden ze niet op tegen de Duitse tanks. Er ging nog meer mis met het plan van Montgomery. Het geallieerde leger dat de parachutisten moest helpen kwam te langzaam vooruit. Het werd tegengehouden door de Duitsers, die steeds harder terug vochten. Toen sloten de Duitsers Arnhem af en omsingelden de parachutisten. Die moesten het nu helemaal alleen opknappen. De telefoons die de parachutisten hadden, werkten ook al niet goed. Hierdoor konden ze niet aan hun eigen vliegtuigen door geven waar ze zaten en kwamen wapens en voorraden bij de Duitsers terecht. En er ging nog meer fout. Een tweede groep parachutisten die bij Arnhem zou landen, kon niet op tijd weg. Dichte mist vertraagde het vertrek van hun vliegtuig uit Engeland. Daardoor kwamen de parachutisten te laat in Nederland aan. Door het slechte weer, de slecht werkende telefoons maar vooral door de Duitse tanks was het plan van Montgomery om in twee dagen Arnhem te bereiken mislukt. Na vijf dagen van felle strijd gaven de parachutisten zich over. De verovering van de Rijnbrug bij Arnhem was mislukt. De bruggen bij Grave en Nijmegen waren wel veroverd. Maar die van Arnhem bleek een brug te ver. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429249 171 83017 2003-06-23T16:22:00+00:00 yes no Hitler canon Arnhem Tweede Wereldoorlog geallieerden https://schooltv.nl/video-item/hoe-groeit-een-asperge-het-hele-groeiproces-van-zaadje-tot-asperge 2024-01-04T10:49:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20378.w613.r16-9.ce1049c.webp Hoe groeit een asperge? | Het hele groeiproces van zaadje tot asperge Dit zijn asperges. Asperges zijn de stengels van een aspergeplant. Als een zaadje van een aspergeplant in de grond komt, kan daar een aspergeplantje uitgroeien. De stengel komt boven de grond. En uit de hoofdstengel komen kleinere stengels, die zich ook weer vertakken. Al die stengels krijgen blaadjes. In het eerste jaar dat de aspergeplant groeit, laat de tuinder de plant doorgroeien. De asperge is dan nog niet geschikt om te oogsten. De plant sterft dan vanzelf af, maar de wortel van de plant blijft leven. In het jaar daarna loopt de wortel onder de grond weer uit. Tot een dikke witte stengel. De asperge. Als de tuinder die asperge niet oogst, maar laat zitten, groeit de aspergeplant door. Er komen heel veel blaadjes aan. Ook zie je bloemknoppen verschijnen. Na een tijd vouwen de bloempjes zich open. Het zijn mannelijke bloempjes. Dat zie je aan de gele bolletjes, de meeldraden met stuifmeel. De bij op zoek naar nectar, kruipt in de bloem en krijgt hierdoor stuifmeel op haar lijf. Even later landt dezelfde bij op een vrouwelijke aspergebloem. Vrouwelijke bloemen hebben geen meeldraden, maar een stamper. De bij brengt een beetje stuifmeel op die stamper. Elke stuifmeelkorrel vormt een lange buis. Die buis groeit naar de eicellen toe, die onder in de stamper zitten. De eicellen worden zo bevrucht, waarna elke eicel zich ontwikkelt tot een zaadje. De stamper wordt na de bevruchting groter en groter. Hij verandert steeds meer in een bes. Je ziet de bloemblaadjes er nog aan zitten. De bes wordt dikker en dikker. Als de bessen rijp worden, verandert de kleur van groen naar rood. Meestal zitten er in één bes vier donkere zaadjes. Als de bessen rijp zijn, sterven de stengels en blaadjes af. De plant wordt geel en de stengels verdorren. De bessen met de zaadjes blijven achter. En als zo´n bes op de grond valt, kan het zaadje weer uitgroeien tot een nieuwe aspergeplant. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429250 152 2033-05-18T03:33:00+00:00 34828 2003-06-23T11:42:00+00:00 yes no asperge plant groeien zaaien groente https://schooltv.nl/video-item/aspergeoogst-in-het-voorjaar-worden-asperges-geoogst-vind-jij-ze-lekker 2024-01-04T10:49:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20380.w613.r16-9.3106e5d.webp Aspergeoogst | Het witte goud In het voorjaar beginnen allerlei planten te groeien. Ook de aspergeplanten. Hier onder dit plastic zitten zulke aspergeplanten. Het plastic zorgt ervoor dat de grond goed warm is, zodat de planten sneller groeien. De grond is opgehoogd tot kleine heuvels. Zo blijft de aspergeplant langer onder de grond en kunnen de stengels goed dik worden. Asperges worden één voor één met de hand uit de grond gehaald. Als de aspergesteker scheurtjes in de grond ziet, of een stukje van de plant boven de grond ziet komen, weet hij dat een asperge goed is, en kan de asperge geoogst worden. Na de oogst worden de asperges gewassen. Daarna worden ze gesorteerd op lengte en dikte. Zo worden de asperges klaargemaakt voor de veiling. Op de veiling worden de asperges nog eens goed gecontroleerd. Dan kunnen ze worden geveild. De kopers kijken naar de veilingklok, die de prijs van de asperges aangeeft. Zodra een koper de prijs aantrekkelijk vindt, drukt hij op een knop. Wie het eerst drukt, heeft de asperges gekocht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429251 90 2033-05-18T03:33:00+00:00 23712 2003-06-23T11:41:00+00:00 yes no tuinbouw asperge oogst veiling https://schooltv.nl/video-item/verwerken-van-aardolie-zelfs-in-wasmiddel-zit-aardolie 2024-01-04T10:49:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20382.w613.r16-9.1504979.webp Verwerken van aardolie | Zelfs in wasmiddel zit aardolie Aardolie is een belangrijke delfstof. Het wordt verwerkt in fabrieken: Olieraffinaderijen. Daar wordt er brandstof voor auto's en vliegtuigen uitgehaald. Maar er gaat ook veel olie naar de chemische industrie. Daar worden uit aardolie andere stoffen gehaald. Deze stoffen hebben we weer nodig om bijvoorbeeld autobanden te maken. En het zit zelfs in wasmiddelen! Een ander belangrijk product waar aardolie voor wordt gebruikt, is plastic. Eerst maakt de fabriek van aardolie plastic slierten. Van die plastic sliertjes worden bolletjes gemaakt. En die bolletjes krijgen allemaal een ander kleurtje en daarvan maken we bordjes, bekers, campingstoeltjes. Noem maar op. Aardolie is dus onmisbaar geworden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429252 64 2033-05-18T03:33:00+00:00 101994 2003-06-23T15:31:00+00:00 yes no plastic aardolie olieraffinaderij brandstof https://schooltv.nl/video-item/boren-naar-aardolie-jaknikkers-en-booreilanden 2024-01-15T17:43:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20384.w613.r16-9.2de1efb.webp Boren naar aardolie | Jaknikkers en booreilanden Olie wordt uit de grond gehaald door te boren. Je moet dan natuurlijk wel op de juiste plaats boren. Want anders vind je water, of je komt gas tegen. Maar op sommige plekken zit olie, zonder gas erboven, drijvend op het water van een oude zee. Soms komt de olie vanzelf naar boven. Dat komt omdat het gewicht van de aardlagen bovenop de olie zo groot is, dat de olie naar boven wordt gedrukt. Meestal moet je pompen om de olie naar boven te krijgen. Dat gebeurt met deze machines, de jaknikkers. Vroeger zag je die heel veel in Nederland. Maar omdat er niet meer zoveel aardolie in onze bodem zit, zijn ook de jaknikkers verdwenen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429253 51 2033-05-18T03:33:00+00:00 69581 2003-06-23T15:30:00+00:00 yes no olie booreiland aardolie jaknikker grondstof https://schooltv.nl/video-item/ontstaan-van-aardolie-van-plankton-naar-aardolie 2024-01-16T16:28:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20386.w613.r16-9.798fa42.webp Ontstaan van aardolie | Van plankton naar aardolie Voor het ontstaan van aardolie moeten we miljoenen jaren terug. Het gebied dat we nu Nederland noemen, bestond toen uit zee. En in die zee leefden allerlei plantjes en diertjes, plankton. Als dat plankton dood ging, zakte het naar de bodem. Zo ontstond er een dikke laag dood plankton. Daar bovenop kwam zand en klei. Die vormden een dikke ondoorlatende laag. Deze laag drukte op de laag plankton. Daardoor veranderde het plankton langzaam in aardolie. En omdat onze aardkorst langzaam op en neer beweegt, kwam de aardolie in sommige gebieden in plooien terecht. Vaak zit er ook water tussen de aardlagen. De aardolie drijft op dat water. Want olie is lichter dan water en komt daardoor bovenop. Miljoenen jaren bleef de aardolie en het water zo bewaard. Totdat de mensen de aardolie ontdekten en gingen boren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429254 54 2033-05-18T03:33:00+00:00 186381 2003-06-23T15:29:00+00:00 yes no aardolie geschiedenis plankton https://schooltv.nl/video-item/olietanker-aardolie-voor-twee-weken 2024-01-04T10:49:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20388.w613.r16-9.83723d2.webp Olietanker | Aardolie voor twee weken Nederland heeft maar een beetje aardolie in de bodem. Dat is lang niet genoeg. Daarom wordt uit verschillende gebieden in de wereld aardolie naar Nederland gebracht. Bijvoorbeeld uit Iran, Saoedi-Arabië, Rusland, Nigeria en Venezuela. De olie komt met mammoettankers naar Nederland. Het zijn enorme schepen. Dus het binnenvaren in de haven van Rotterdam is niet zo gemakkelijk. Daar komt heel wat bij kijken. Zo moet er een loods aan boord van het schip komen. Dat is iemand die de ondiepe en gevaarlijke plaatsen in de zee goed kent, er moeten sleepboten uitvaren om de tanker naar binnen te slepen en er moet gecontroleerd worden of het schip wel veilig de haven kan invaren. Het binnenvaren is alleen maar mogelijk bij vloed, als het hoog water is. Want door de enorme hoeveelheid olie in de tanker, ligt het schip wel twintig meter diep. Dat is ongeveer zo diep als een flat met zeven verdiepingen hoog is. Een mammoettanker is zo groot als vier voetbalvelden achter elkaar. Dat is dus niet makkelijk te besturen. Het aanleggen is een nauwkeurig karwei. Het is passen en meten. Al met al duurt het uren voordat de tanker uiteindelijk op de plaats van bestemming ligt. En er mag niets misgaan. Want als de olie in zee komt, is dat een grote ramp voor het milieu. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429255 88 2033-05-18T03:33:00+00:00 45578 2003-06-23T15:28:00+00:00 yes no delfstof aardolie tank https://schooltv.nl/video-item/transport-van-aardgas-11500-kilometer-gasleiding 2024-01-04T10:49:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20390.w613.r16-9.b14d408.webp Transport van aardgas | 11.500 kilometer gasleiding! In Nederland liggen wel duizenden kilometers gasleidingen om ervoor te zorgen dat er in alle huizen aardgas komt. Vanuit Groningen lopen er hoofdleidingen naar tussenstations in de rest van het land. En daarvandaan lopen er weer kleinere leidingen naar de steden. En als een stad of dorp wordt uitgebreid, dan moeten er weer nieuwe buizen worden gelegd. De leidingen liggen niet zo diep, maar een paar meter in de grond. Het leggen van een gasleiding is erg nauwkeurig werk. Er mag namelijk geen barst of deuk in komen. Want als het gas zou ontsnappen, is dat erg gevaarlijk. Gas is zeer brandbaar. Daarom worden de pijpleidingen voordat ze onder de grond gaan met speciale apparaten gecontroleerd op gaatjes of barsten. Als alles veilig is, gaan de buizen in de grond en zien we er niets meer van. Zo liggen er in heel Nederland gasleidingen. Daar wordt bijna elk huis op aangesloten. Op die manier heeft elk huishouden in Nederland verwarming en kan er op het gasfornuis gekookt worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429256 83 2033-05-18T03:33:00+00:00 20536 2003-06-23T15:27:00+00:00 yes no gas pijpleiding transport https://schooltv.nl/video-item/opsporen-van-aardgas-dat-doe-je-met-echos-en-een-proefboring 2024-01-04T10:49:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20392.w613.r16-9.446cfac.webp Opsporen van aardgas | Dat doe je met echo's en een proefboring In Nederland wordt nog steeds gezocht naar aardgas. Het opsporen daarvan gebeurt natuurlijk niet door op goed geluk maar wat te boren. Ze onderzoeken eerst hoe de aardkorst er tot op kilometers diep uitziet. Op de plek waar ze denken dat gas zit, plaatsen ze microfoons in de grond. Die moeten de echo's van kleine ontploffingen in de grond opvangen. Een computer neemt alles op. Dan plaatsen ze springstof. Als die ontploft zorgt de knal dat er geluid de grond in gaat. In deze animatie kun je zien wat er onder de grond met het geluid van de knal gebeurt. Net als bij een echo wordt het geluid door de aardlagen weerkaatst. Dat weerkaatsen kost tijd. Hoe dieper de grondlaag, hoe meer tijd er zit tussen de knal en het opvangen van de echo door de microfoon. Met een computer wordt dan nauwkeurig bepaald hoe de aardkorst er uit ziet. En of er aardgas in zit. Op deze manier is een groot deel van de bodem in Nederland in kaart gebracht. Er zijn veel gebieden ontdekt waar aardgas zit. Maar dan weet je nog niet hoeveel gas er is en of het wel de juiste kwaliteit heeft. Dat kun je alleen met een proefboring bepalen. Voor een proefboring moeten er enorme installaties gebouwd worden. En met deze grote boren en boorkoppen wordt er kilometers diep de grond in geboord. Als de hoeveelheid en de kwaliteit van het gas goed zijn, gaat de boortoren weg. Er worden pijpen in het boorgat geplaatst. Het gas kan dan omhoog en wordt opgevangen. Aan het oppervlak wordt het gas via een enorm netwerk verder getransporteerd naar de rest van Nederland. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429257 116 2033-05-18T03:33:00+00:00 15020 2003-06-23T15:26:00+00:00 yes no echo energie zoeken gas https://schooltv.nl/video-item/ontstaan-van-aardgas-van-plant-naar-steenkool-naar-aardgas 2024-01-16T16:22:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20394.w613.r16-9.79d6041.webp Ontstaan van aardgas | Van plant naar steenkool naar aardgas Nederland lag miljoenen jaren geleden op een andere plek op aarde, met een ander klimaat. Het was er moerassig met tropisch oerwoud. Als bomen en planten dood gingen, kwamen ze in het moeras terecht. Daar bleven ze liggen en langzaam rotten ze weg. Zo ontstond een dikke laag dode plantenresten. Later kwam daar zand en klei op. De laag plantenresten werd samengeperst. Op die manier ontstond er een laag steenkool. Dat steenkool uit plantenresten is ontstaan, kun je zien aan dit soort afdrukken van planten; dat zijn fossielen. Door de druk van de dikke lagen klei en zand werd de steenkool steeds warmer. Daardoor kwam er langzaam aardgas uit de steenkool. Gas is licht en wil opstijgen. Maar door de ondoorlatende laag klei op de poreuze zandlaag kon het aardgas niet weg en bleef in de open ruimtes tussen de zandkorrels bewaard. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429258 64 2033-05-18T03:33:00+00:00 121451 2003-06-23T15:19:00+00:00 yes no steenkool aardgas https://schooltv.nl/video-item/aardgaswinning-in-nederland-waar-komt-het-gas-in-ons-fornuis-vandaan 2024-01-16T16:08:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20396.w613.r16-9.3c1a365.webp Aardgaswinning in Nederland | Waar komt het gas in ons fornuis vandaan? Elke dag gebruiken we een heleboel aardgas, bijvoorbeeld bij het koken. Aardgas zit in de bodem van de Noordzee. Op een booreiland wordt dat aardgas omhoog gehaald. Zo'n booreiland wordt niet op zee, maar op het vaste land gebouwd. Als het eiland klaar is, worden de poten omhoog getrokken. Zo kan het gaan drijven. Op de goede plek aangekomen, worden de poten naar beneden gelaten en staat het gevaarte vast. Een boor gaat kilometers diep de zeebodem in. Tot in de laag met aardgas. En dan wordt het gas omhoog gehaald. Vanaf de booreilanden gaat het gas, via grote pijpleidingen, onder water, naar de kust. Op twee plaatsen in Nederland komen die pijpen aan land: in Callantsoog en Uithuizen. Als het gas eenmaal aan land is, wordt het eerst op kwaliteit gecontroleerd en gereinigd. Want er kan ook zand mee naar boven zijn gekomen. Hier zie je de enorme gasleidingen boven de grond komen. Het is een gevaarlijke plek, want gas is erg brandbaar. Vanaf deze plek wordt het gas verder het land in gestuurd. Niet alleen in zee, maar ook in de Nederlandse bodem zit aardgas. Bijvoorbeeld in Slochteren, in Groningen. Daar werd in 1959 de grootste gasbel van Nederland gevonden. Er wordt hier nog steeds gas uit de bodem gehaald. Daarvoor moet er dwars door zachte en keiharde aardlagen geboord worden. Het duurt dan ook weken voordat het gas bereikt wordt. Dan wordt het gas omhoog gepompt. Men verwacht dat er tot 2015 geboord kan worden in Slochteren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429259 122 2033-05-18T03:33:00+00:00 54507 2003-06-23T15:18:00+00:00 yes no koken gas energie delfstof aardgas booreiland https://schooltv.nl/video-item/aardappeloogst-van-het-veld-naar-de-winkel 2024-01-04T10:49:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20398.w613.r16-9.b82512f.webp Aardappeloogst | Van het veld naar de winkel Aardappelen groeien onder de grond. Als het deel van de aardappelplant dat boven de grond groeit, is verdord, worden de aardappelen uit de grond gehaald. Dat heet rooien. Het rooien gebeurt met een rooimachine. Een schudzeef zorgt ervoor dat er niet teveel aarde aan de aardappel blijft zitten. Via de lopende band vallen de aardappelen in een bak om ze naar de boerderij te brengen. Daar worden ze op een rubberen mat gestort, zodat ze niet beschadigen. Dan worden alle aardappelen opgeslagen en bewaard. Ze moeten goed drogen. Als ze droog zijn, worden de aardappelen nog eens door elkaar geschud, zodat al het droge zand eraf valt, en de aardappel mooi schoon is. Daarna worden ze gesorteerd: de dikke bij de dikke, de kleintjes bij de kleintjes. Dan worden de aardappelen verpakt in jute zakken en plastic. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429260 69 2033-05-18T03:33:00+00:00 44665 2003-06-23T11:44:00+00:00 yes no rooien aardappel oogst https://schooltv.nl/video-item/hoe-groeit-een-aardappel-het-groeiproces-van-de-aardappel 2024-01-04T10:49:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20400.w613.r16-9.ed911ac.webp Hoe groeit een aardappel? | Het groeiproces van de aardappel Dit zijn aardappelen. Aan aardappelen groeien uitlopers. Dat zijn die worteltjes op een aardappel. Als je een aardappel in de grond stopt, kan daar een aardappelplant uit groeien. Dat heet poten. Eerst groeien er uit de uitlopers wortels en stengels. De stengels gaan omhoog en de witte pluizige wortels groeien omlaag, de grond in. Als de stengels lang genoeg zijn, komen ze boven de grond. Na een tijdje komen er blaadjes aan. De blaadjes zijn eerst klein en opgevouwen, maar langzaam worden de blaadjes groter en spreiden ze zich uit. De plant wordt steeds groter. Intussen groeien onder de grond nieuwe aardappelen uit de aardappelplant. Als de plant groot genoeg is, komen er ook bloemen. Elk bloempje heeft een aantal oranje-gele meeldraden. De stamper steekt als een groen staafje tussen de meeldraden naar buiten. Deze stamper wordt door een bij bevrucht. Als een bloem bevrucht is, groeit elke stamper uit tot een groene bes. In de bes zitten zaadjes. Dat zijn die witte pitjes. Als de zaadjes rijp zijn, vallen ze op de grond, en kunnen er nieuwe aardappelplanten uitgroeien. De oude aardappelplant sterft na enige tijd af. Dan zijn de aardappelen onder de grond, klaar om geoogst te worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429261 109 2033-05-18T03:33:00+00:00 162773 2003-06-23T11:44:00+00:00 yes no plant groente aardappel groeien zaaien https://schooltv.nl/video-item/van-aardappel-tot-in-veel-produkten-zit-een-aardappel-verwerkt 2024-01-16T15:03:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20402.w613.r16-9.6f11e0f.webp Van aardappel tot... | In veel producten zit aardappel verwerkt We gebruiken aardappelen voor heel veel producten. Lekker is natuurlijk de friet. Eerst moeten de aardappelen dan gewassen worden. Daarna worden ze in reepjes gesneden. Deze reepjes worden gekookt en voorgebakken. Daarna worden ze in gelijke porties verpakt en kunnen ze naar de winkel. Een ander product dat van aardappelen wordt gemaakt, is chips. Dat gebeurt in deze fabriek. Eerst worden de aardappels weer gewassen. Daarna gaat de schil eraf. Alles gaat automatisch, met grote machines. De aardappels worden in dunne schijfjes gesneden en dan gebakken. Voor paprikachips moet er natuurlijk paprika bij. En als de chips klaar zijn, worden ze machinaal verpakt. Aardappelen worden verder ook nog gebruikt om papier van te maken, ze dienen als zetmeel in medicijnen, er kan garen van gemaakt worden. En het gaat in behangselplak. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429262 78 2033-05-18T03:33:00+00:00 55271 2003-06-23T11:44:00+00:00 yes no aardappel zetmeel product https://schooltv.nl/video-item/geboorte-van-een-zeehond-een-baby-op-het-ijs 2025-10-06T13:03:16+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20404.w613.r16-9.787a511.webp Geboorte van een zeehond | Een baby op het ijs Weddellzeehonden komen naar het pakijs in het zuidpoolgebied om jongen te krijgen. Dit vrouwtje heeft zich afgezonderd om haar jong te werpen. De vruchtvliezen zijn af en toe al te zien. De moeder heeft persweeën. Na elke perswee houdt ze even op met persen om even later weer te beginnen. Een jong is groot Het valt niet mee het naar buiten te persen. De moeder blijft volhouden. Het jong komt steeds verder naar buiten. Gelukt. Het zeehondje glijdt op het ijs. Rondom de kleine zitten nog de vruchtvliezen, die er af moeten om te kunnen ademen. Het afstropen van deze vruchtvliezen kost tijd. Na een poosje is het jong ze kwijt. Het jong blijft dicht bij de moeder en heeft al gauw een tepel te pakken om melk te kunnen drinken. Spelen en knuffelen is niet alleen voor mensen maar ook voor jonge zeehonden belangrijk Zeehondenmelk is erg vet en daardoor erg voedzaam. Een jong groeit er snel van. Zo lang de moeder met haar jong op het ijs blijft mag de kleine drinken zoveel hij maar wil. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429263 129 2032-08-31T15:36:00+00:00 23094 2003-06-11T15:36:00+00:00 yes no geboorte zeehond voortplanting https://schooltv.nl/video-item/voortplanting-van-zeehonden-supermelk-doet-groeien 2025-10-06T13:03:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20406.w613.r16-9.adac940.webp Voortplanting van zeehonden | Supermelk doet groeien In het zuidpoolgebied is nu de winter voorbij. Het ziet er nog erg koud uit. Overal is ijs en sneeuw. Toch is er in dit onherbergzame gebied nog leven. Elk jaar komen hier Weddellzeehonden samen om hun jongen geboren te laten worden. Ook op het koude ijs is de zon warm genoeg om te zonnebaden. Dit vrouwtje heeft zich afgezonderd om haar jong te werpen. De vruchtvliezen komen al te voorschijn. Ze heeft persweeën. Na elke wee pauzeert ze even met het persen. Een jong is groot. Het valt niet mee het naar buiten te persen. De moeder blijft volhouden. Het jong komt steeds verder naar buiten. Gelukt. Het jong glijdt op het ijs. Rondom de kleine zitten nog vruchtvliezen. Die moeten er af om te kunnen ademen. Het afstropen van deze vruchtvliezen kost tijd. Na een poosje is het jong ze kwijt. Het jong blijft dicht bij de moeder en heeft al gauw een tepel te pakken om melk te kunnen drinken. Moeder en kind spelen met elkaar. Ze kunnen het goed met elkaar vinden. Zeehondenmelk is heel erg vet en dus erg voedzaam. Een jong groeit er snel van. De moeder blijft nog steeds dicht bij haar kind, dat nog steeds alleen maar moedermelk drinkt. Nu breekt de tijd aan dat de jonge zeehond ook moet leren hoe hij zich in de barre wereld van het zuidpoolgebied zelf kan redden. Hij weet al, wat een wak is en hoe je een wak open moet houden. De kou doet hem niets. Het warme bont en de dikke speklaag daaronder houden de kou tegen. Nu blijft hij een tijd op het ijs liggen om van de zon te genieten. De zomer loopt ten einde. Alle zeehonden, ook de jonge dieren, laten het pakijs in de steek en zoeken de wijde zee op om daar te jagen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429264 215 2032-08-31T15:36:00+00:00 37639 2003-06-11T15:36:00+00:00 yes no voortplanting koud natuur zeehond zuidpool dier https://schooltv.nl/video-item/zeeanemoon-en-heremietkreeft-twee-kunnen-meer-dan-een 2025-10-06T13:02:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20408.w613.r16-9.d22eedc.webp Zeeanemoon en heremietkreeft | Symbiotische zeedieren Een heremietkreeft leeft net als de zeeanemoon in zee. Het achterlijf van de kreeft is niet bedekt met een hard pantser. De kreeft weet dit en zoekt een leeg slakkenhuis om het achterlijf tegen vijanden te beschermen. Op dit slakkenhuis zit een zeeanemoon. De anemoon blijft op het slakkenhuis zitten als de heremietkreeft wegloopt. Als de heremietkreeft eet, merkt de zeeanemoon meteen dat er voedselresten ronddrijven. De anemoon spreidt zijn tentakels uit om iets van dit voedsel te pakken te krijgen. Hier heeft de heremietkreeft een vis te pakken. Hij knipt de prooi in stukken en eet de brokjes op. Maar de vis is zo groot, dat de kreeft hem niet helemaal op kan. De anemoon heeft best trek. Hij buigt zijn tentakels naar de vis, maar hij moet nog even wachten. De heremietkreeft is nog aan het eten. Nu krijgt de anemoon haar deel. De tentakels stulpen zich om het overgebleven stuk vis. De tentakels brengen de buit naar de mond tussen de krans van tentakels. Nu duwen de tentakels het stuk vis door de mond naar binnen. Binnenin de anemoon wordt het voedsel verteerd. De heremietkreeft heeft voordeel van de anemoon, die haar met zijn netelcellen tegen vijanden beschermt. Hij deelt zijn buit met de anemoon, die zelf niet achter een prooi aan kan gaan. Zo hebben beide dieren voordeel van elkaar. De heremietkreeft en de zeeanemoon leven in symbiose. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429265 138 2032-08-31T15:35:00+00:00 36737 2003-06-11T15:35:00+00:00 yes no anemoon dier natuur symbiose kreeft zee https://schooltv.nl/video-item/zeeanemoon-vangt-prooi-op-jacht-met-gifpijltjes 2025-10-06T13:02:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20410.w613.r16-9.7dc1455.webp Zeeanemoon vangt prooi | Op jacht met gifpijltjes Deze vis moet oppassen. De tentakels van de zeeanemoon zitten vol netelcellen, die kleine hechtdraadjes en giftige pijltjes met weerhaken afschieten. Deze vis raakt een tentakel en wordt meteen vastgepakt. Andere tentakels helpen mee. Zo zien de netelcellen eruit. Er zitten allemaal pijltjes met weerhaakjes aan. Onder een microscoop zie je hoe zo'n gifpijltje wordt afgeschoten. De gevangen vis raakt al gauw verlamd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429266 47 2032-08-31T15:35:00+00:00 9397 2003-06-11T15:35:00+00:00 yes no anemoon dier natuur holtedier tentakel zee https://schooltv.nl/video-item/zeeanemoon-dieren-of-bloemen 2025-10-06T13:02:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20412.w613.r16-9.f3f076c.webp Zeeanemoon | Een dier of een bloem? Zeeanemonen horen bij de holtedieren. Het lijken wel kleurige bloemen, maar het zijn dieren. De uitsteeksels zijn vangarmen, die ook wel tentakels heten. Als een zeeanemoon schrikt, trekt hij zijn tentakels in. Een tekening laat zien dat de zeeanemoon eigenlijk niets anders is dan een levende zak met een bos vangarmen. Midden tussen de armen zit de mond. Daar eet hij mee. De mond is tegelijk ook zijn anus. Deze vis moet oppassen. De tentakels zitten vol netelcellen, die giftige pijltjes met weerhaken af kunnen schieten. Daarmee houdt de anemoon zijn prooi vast. De vis raakt een tentakel en wordt meteen vastgepakt. Ander tentakels helpen al gauw mee. Zo zien de gifpijltjes eruit. Er zitten allemaal weerhaakjes aan. Onder een microscoop zie je hoe zo'n gifpijltje wordt afgeschoten. Het pijltje blijft met een draadje aan de tentakel vastzitten. De gevangen vis is al gauw verlamd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429267 101 2032-08-31T15:35:00+00:00 36555 2003-06-11T15:34:00+00:00 yes no zee dier tentakel anemoon natuur https://schooltv.nl/video-item/woestijnhagedis-op-jacht-brand-je-pootjes-niet 2025-10-06T13:02:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20414.w613.r16-9.c2855df.webp Woestijnhagedis op jacht | Brand je pootjes niet Een hagedis heeft onder het zand geslapen. Het is vroeg in de morgen en tijd om op jacht te gaan. Hij drukt zijn buik tegen het zand om op te warmen. Als het zand te heet wordt tilt hij afwisselend zijn poten op. Even later rent hij weg. Hij heeft iets eetbaars horen ritselen. Bij een van de schaarse graspollen ontdekt hij een forse wriemelende insectenlarve. Die eet hij meteen op. De honger is nog niet gestild maar het begint heet te worden. De hagedis dreigt zijn staart en zijn poten te branden aan het hete zand. Er zit niets anders op dan de voeten afwisselend een tijdje op te tillen om af te koelen. Heel hard lopen helpt misschien ook. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429268 55 2032-08-31T15:34:00+00:00 39452 2003-06-11T15:34:00+00:00 yes no woestijn dier hagedis prooi https://schooltv.nl/video-item/woestijnleven-een-onprettig-leefmilieu 2025-10-06T13:02:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20416.w613.r16-9.22092ff.webp Woestijnleven | Aangepaste dieren overleven in de droogte Een hete, droge Zuid Afrikaanse woestijn is voor de meeste dieren geen prettige plaats om te leven. Er is geen water en er zijn nauwelijks planten om te eten. De wind neemt het zand mee, zodat er duinen van los zand ontstaan. Toch zijn er dieren, die aangepast zijn aan de woestijnomgeving. Deze krekel heeft vertakte pootjes om niet weg te zakken in het zand. De pootjes komen goed van pas als de krekel zich snel wil ingraven. De vijand heeft geen idee waar de prooi gebleven is. Deze spin heeft dezelfde kleur als het zand. Ze is gecamoufleerd. Woestijndieren weten zich op allerlei manieren uit de voeten te maken, zelfs zonder pootjes. Deze slang raakt de grond nauwelijks. Een kever houdt het lichaam hoog boven de hete bodem. En hier rolt een spin zich als een bal razendsnel over het zand. Als ze in een kuiltje belandt, stopt ze even maar direct daarna rolt ze al weer verder. Soms graaft de spin zich in en is dan vrijwel onvindbaar voor vijanden. De hagedis zoekt in het zand naar prooi. Misschien heeft deze kever door dat er een rover in de buurt is. Hij gaat er in elk geval snel vandoor. De hagedis gaat door met graven. Als de zon een tijdje schijnt wordt het erg heet. Daarom maakt deze hagedis een hol om de dag onder de grond door te brengen. Onder de grond is het minder heet dan boven de grond. Weer een diertje, dat de hitte van de dag ontvlucht. Een kever die zijn hol dieper maakt door zandkorrels naar buiten te schuiven. Deze kever maakt niet eens een gang. Hij duikt het zand in alsof het water was. Met razendsnelle zwembewegingen van de achterpoten werkt hij de zandkorrels naar achteren. Het duurt even en de hele kever is ondergedoken in het zand. Daar is het koeler, maar niet veilig voor vijanden. Als een goud mol de kever onder de grond hoort ritselen, duikt hij ook in het zand om de prooi te pakken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429269 207 2032-08-31T15:33:00+00:00 47396 2003-06-11T15:33:00+00:00 yes no woestijn dier milieu leven https://schooltv.nl/video-item/een-pop-van-een-witte-vlieg-hoe-helpt-een-wesp-de-tuinder 2025-10-06T13:02:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20417.w613.r16-9.e8cfe04.webp Een pop van een witte vlieg | Hoe helpt een wesp de tuinder? Deze harige, witte dingetjes zijn poppen van de schadelijke witte vlieg. Daartussen lopen kleine, vlugge wespjes. Sluipwespen noem je ze. Een vrouwtjessluipwesp zoekt een pop van een witte vlieg en maakt daar een gaatje in. Door het gaatje kan de wesp een ei in de pop leggen Het eitje is gelegd. Nu nog even wat poetsen en uitrusten. Ze vliegt weg. De pop van de vlieg is eerst wit. De gele larve van de vlieg schijnt erdoorheen. Na een tijdje wordt de pop zwart. Wat is er aan de hand? Dat zie je in deze animatie. Een sluipwesp boort een gaatje. Nu legt ze een ei in de pop. De wesp vliegt weg. Uit het ei komt een wespenlarve. De larve eet de inhoud van de vliegenpop op en groeit. Al gauw verpopt de wespenlarve zich. Uit de wespenpop komt een sluipwesp, die zich door de huid van de vliegenpop naar buiten worstelt. De jonge wesp moet flink werken. Af en toe moet ze dan ook even uitrusten. Na een tijdje is ze er uit. Ze heeft haast. Meteen na het uitkomen gaat ze op zoek naar poppen van de witte vlieg om daar een ei in te leggen. Als in een pop van een witte vlieg een larve van een sluipwesp zit, zie je dat direct. De pop wordt helemaal zwart. Hoe meer sluipwespen hoe meer vliegenpoppen zwart worden door de larven van sluipwespen. De sluipwesp is daarom een vriend van de tuinder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429270 127 2032-08-31T15:33:00+00:00 14964 2003-06-11T15:33:00+00:00 yes no vlieg dier pop insect larve https://schooltv.nl/video-item/de-witte-vlieg-de-schrik-van-de-tuinder 2025-10-06T13:01:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20418.w613.r16-9.1edd91e.webp De witte vlieg | De schrik van de tuinder Elke kweker van kasgroenten schrikt, als hij deze kleine witte vliegjes op de bladeren van zijn kasplanten ontdekt. Ze zijn zo klein, dat je een vergrootglas nodig hebt om ze goed te kunnen bekijken. Een stelletje is aan het paren. Links het mannetje en rechts het wat grotere vrouwtje. Na de paring brengt het vrouwtje eerst haar vleugels in orde. Daarna gaat ze eitjes leggen. Ze plakt de eitjes een voor een tegen de onderkant van een blad. Door haar achterlijf een beetje te verplaatsen komen de eieren niet op een kluit te liggen, maar worden ze in rijen gelegd. Als er veel witte vliegen zijn, komen er heel veel eieren. De onderkant van dit blad is ermee bezaaid. Hier heeft het vrouwtje de eitjes in een cirkel vast geplakt. In elk eitje groeit een beestje, dat nog niet op een witte vlieg lijkt. Zo'n beestje heet een larve. Na een paar dagen verandert de larve in een pop. Uit de pop kruipt een tenslotte een jonge witte vlieg. Vliegen kan ze nog niet. Ze gaat steeds meer op een volwassen dier lijken. Eerst worden de vleugels opgepompt. Ze worden stapje voor stapje groter. Je ziet ze groeien. De jonge witte vlieg is volwassen en kan zich nu voortplanten. Ze paren. Ook zij legt op haar beurt eitjes. Daaruit komen larven die van planten leven. Als er veel witte vliegen zijn, hebben hun larven veel eten nodig. Daarom zijn ze zo schadelijk voor kasgroenten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429271 162 2032-08-31T15:32:00+00:00 12299 2003-06-11T15:32:00+00:00 yes no larve insect vlieg kweken https://schooltv.nl/video-item/opgroeiende-varkens-leuke-biggetjes-in-pyjama 2025-10-06T13:01:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20420.w613.r16-9.8eebfe4.webp Opgroeiende varkens | Van big tot zwijn Een animatie laat de biggetjes in de moederbuik zien. Ze heten nu embryo's en zitten elk met een navelstreng aan de baarmoeder vast. Het eerste biggetje wordt geboren. Direct na een geboorte gaat de zeug even staan. De navelstreng breekt. Het pasgeboren biggetje ligt hulpeloos in het nest. Het moet even uitrusten van alle inspanning. Nu is het gestreepte biggetje droog en kan reeds op zijn eigen pootjes staan. Het weet, dat het voor eten bij de moeder moet zijn. Even later heeft het een tepel gevonden en drinkt voor het eerst. Intussen is er een tweede jong. Het eerste biggetje komt vol belangstelling kijken en geeft de nieuweling een duwtje. Ze hebben beide een tepel te pakken. Terwijl de zeug doorgaat met het krijgen van jongen, doen deze twee biggen zich tegoed aan haar melk. Weer eentje En nog eentje Nu zijn er al vier aan het smullen. Ze verdringen elkaar om te kunnen drinken. De sterkste big krijgt de beste plek. De moeder heeft plaats voor 12 biggen, want er zijn twaalf tepels. Ze heeft zo te zien melk genoeg. Dit biggetje valt al drinkend in slaap. De andere volgen. De jongen groeien hard en mogen met hun waakzame moeder op pad. Ze blijven groeien maar aan hun strepen en speels gedrag kun je zien dat ze nog niet volwassen zijn. Pas als ze zo groot zijn hebben ze de ruige vacht van een volwassen wild zwijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429272 163 2032-08-31T15:31:00+00:00 13493 2003-06-11T15:31:00+00:00 yes no zwijn dier embryo varken https://schooltv.nl/video-item/voortplanting-van-het-wild-zwijn-melk-is-erg-gezond 2025-10-06T13:01:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20422.w613.r16-9.3ea649c.webp Voortplanting van het wild zwijn | Pasgeboren biggetjes gaan op zoek naar moedermelk In de winter zoeken wilde zwijnen met z'n allen naar eten. De mannetjes zoeken de vrouwtjes op. Bij een varken noem je de man een beer en de vrouw een zeug. Een beer probeert met een zeug te paren. De zeug wordt gedekt. Na de paring gaat de beer weg en laat de zeug achter. Tegen de tijd dat de jongen geboren worden, krijgt de zeug het druk met het bouwen van een nest. Ze sleept hooi en droge varen bladeren aan, zodat de jongen het straks niet koud hebben. Terwijl ze bezig is groeien de jongen in haar buik. Een animatie laat je in de moederbuik kijken. De biggen zitten in de baarmoeder en heten nu embryo's. Elk embryo zit met een navelstreng aan de baarmoeder vast. Het eerste biggetje komt eruit. Direct na de geboorte gaat de zeug even staan. De navelstreng breekt en het pasgeboren biggetje ligt een beetje hulpeloos in het nest. Het moet even uitrusten van alle inspanning. Nu is het gestreepte biggetje droog en kan reeds op zijn eigen pootjes staan. Het heeft snel door waar het moedermelk kan vinden. Het heeft een tepel te pakken en drinkt voor het eerst. Intussen is er een tweede jong. Het eerste biggetje komt vol belangstelling kijken en geeft de nieuweling een duwtje. Ze hebben alle twee een tepel veroverd. Terwijl de zeug doorgaat met het krijgen van jongen, doen deze twee zich tegoed aan haar melk. Weer eentje En nog eentje. Nu zijn er al vier aan het smullen. Af en toe duwen ze elkaar opzij. De sterkste big krijgt de beste plek. De moeder heeft plaats voor 12 biggen, want er zijn twaalf tepels. Ze heeft zo te zien melk genoeg. Dit biggetje valt al drinkend in slaap. De andere volgen. De jongen groeien hard en mogen met hun waakzame moeder op pad. Ze blijven groeien maar aan hun strepen en gedrag kun je zien, dat ze nog niet volwassen zijn. Pas als ze zo groot zijn, hebben ze de ruige vacht van een volwassen wild zwijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429273 233 2032-08-31T15:31:00+00:00 24188 2003-06-11T15:31:00+00:00 yes no zwijn natuur zoogdier voortplanting dier https://schooltv.nl/video-item/wespen-een-hoornaarsnest-een-prachtig-bouwwerk-van-papier 2025-10-06T13:01:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20424.w613.r16-9.aabe0ea.webp Wespen: een hoornaarsnest | Een prachtig bouwwerk van papier Sociale insecten vormen kolonies, die uit een groot aantal dieren bestaan. Bekende sociale insecten zijn wespen, waar ook de hoornaar bij hoort. Wespen bouwen nesten met allemaal mooie zeshoekige kamertjes. Als bouwmateriaal gebruiken ze fijngekauwd hout. Als een cel klaar is legt de wespenkoningin er een eitje in. Daar komt na een tijdje een wespenlarve uit, die door de werksters wordt gevoerd. De cellen zijn over een aantal verdiepingen verdeeld. De opening zit aan de benedenkant. Tussen de verdiepingen is genoeg ruimte voor de werksters om de jongen te kunnen verzorgen. In elke cel groeit een larve. Je ziet die larven hier zitten omdat de cellen nog open zijn. Sommige werksters gaan erop uit om hout te halen. Dat knagen ze met hun scherpe kaken van dode bomen. Daarna mengen ze het hout met water. Als een wesp genoeg heeft, vliegt ze terug naar het nest. Daar maakt ze een propje van het fijngekauwd hout. Met haar kaken en poten bouwt ze een nieuw stukje aan een cel. Ze weet precies hoe ze moet bouwen, zonder dat iemand het haar heeft voorgedaan. Ze zorgt er ook voor, dat de rand van een cel goed worden afgewerkt. Elke wesp weet waar ze mee bezig is en valt andere werksters niet lastig. Ze lopen elkaar zo te zien in de weg, maar dat is beslist niet waar. Ze houden zich allemaal met hun eigen werk bezig. Allemaal hebben ze hun eigen taak. Het resultaat is een prachtig bouwwerk van uit hout gemaakt papier. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429274 144 2032-08-31T15:17:00+00:00 28355 2003-06-11T15:17:00+00:00 yes no wesp dier insect kolonie https://schooltv.nl/video-item/waterspin-bouwt-duikerklok-een-zilveren-spin 2025-10-06T13:01:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20426.w613.r16-9.22408ec.webp Waterspin bouwt duikerklok | Een zilveren spin? De waterspin leeft in Nederlandse sloten. Het is onze enige spin, die in het water leeft. Als ze duikt neemt ,ze lucht mee tussen de haren van haar lichaam mee. Haar achterlijf lijkt daardoor wel van zilver. Af en toe steekt ze het achterlijf even boven water om verse lucht te halen. Een waterspin leeft van prooidieren, die ze onder water vangt. Dat kan, zoals hier, een rode muggenlarve zijn. Net als alle spinnen spuit ze vertering sap in haar prooi. Die wordt daardoor verlamd en lost van binnen op tot een papje. Voordat ze dat papje op kan zuigen moet ze eerst een duikerklok maken. Ze spint dunne draden die uit spinklieren aan haar achterlijf komen. Deze draden maakt ze vast aan waterplanten. De duikerklok is klaar. Nu vult de spin de klok met lucht. Die lucht haalt ze boven water en neemt die lucht mee aan de haren van het achterlijf. De klok rekt steeds verder uit als er meer lucht in komt. Als de ruimte zo groot is dat de spin er helemaal in kan, stopt ze met het bijvullen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429275 116 2032-08-31T15:17:00+00:00 50787 2003-06-11T15:17:00+00:00 yes no insect dier water spin natuur https://schooltv.nl/video-item/zonnedauw-vangt-mier-einde-van-een-overmoedige-mier 2025-10-06T13:01:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20428.w613.r16-9.faac09f.webp Zonnedauw vangt mier | Een insectenetende plant Dit is een insectenetend plant. Ze kan iets, wat maar heel weinig andere planten kunnen. Ze vangt insecten. Het blad zit vol haartjes, die kleverige druppeltjes maken. Net alsof er dauw op het blad zit. Vandaar de naam zonnedauw. Het blaadje lijkt wel een kleurige bloem en de druppels zien er voor insecten lekker uit. Een mier heeft er wel trek in. Maar wat een vergissing. Voor ze er erg in heeft, kleeft ze vast. Hoe meer de mier tegenspartelt, hoe meer ze vast komt te zitten. Als de ene poot vrij komt, plakt de andere weer vast. Na een paar minuten krult het blad zich langzaam om de nog altijd tegenstribbelende prooi heen. De prooi wordt helemaal ingepakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429276 101 2032-08-31T15:16:00+00:00 20362 2003-06-11T15:16:00+00:00 yes no mier insect dier plant https://schooltv.nl/video-item/venusvliegenval-vangt-een-vlieg-hoe-een-plant-vliegen-vangt 2025-10-06T13:00:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20430.w613.r16-9.d38c3a3.webp Venusvliegenval vangt een vlieg | Hoe een plant vliegen vangt Deze plant heeft een mooie naam. Het is de venusvliegenval. Een plant, die van vliegen en andere insecten leeft. Haar blaadjes kan ze dichtklappen. Ze heeft een echte vliegenval met tralies. Op de binnenkant van de blaadjes staan stevige haren. Als een insect die haren aanraakt, gaat de val dicht. In deze animatie zie je hoe het plantje een vlieg vangt. De vlieg zit opgesloten. Hoe ze ook tegenspartelt, er is geen ontkomen aan. Langzaam worden de bewegingen minder. Als de val weer opengaat is de vlieg bijna helemaal verdwenen. Er zijn alleen wat resten van het huidje over. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429277 65 2032-08-31T15:16:00+00:00 18532 2003-06-11T15:16:00+00:00 yes no prooi plant vlieg natuur insect https://schooltv.nl/video-item/planten-die-insecten-eten-bestaan-er-planten-die-jagen 2025-10-06T13:00:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20432.w613.r16-9.3cffae2.webp Planten die insecten eten | Bestaan er planten die jagen? Hier groeien vleesetende planten. Dat klinkt erg eng, maar gelukkig valt het voor mensen wel mee. Planten zoals de zonnedauw vangen geen mensen maar insecten. Ook deze venusvliegenval vangt alleen vliegen en mieren. Ze laat alleen het huidje van een slachtoffer over. Haar blaadjes kan ze dichtklappen. Ze heeft een echte vliegenval met tralies. Op de binnenkant van de blaadjes staan stevige haren. Als een insect die haren aanraakt, gaat de val dicht. In deze animatie zie je hoe het plantje een vlieg vangt. De vlieg zit opgesloten. Hoe ze ook tegenspartelt, er is geen ontkomen aan. Langzaam worden haar bewegingen minder. Als de val weer opengaat is de vlieg bijna helemaal verdwenen. Er zijn alleen wat resten van het huidje over. Een mier scharrelt onvermoeid rond tussen het mos. Ze heeft niet door dat er een gevaarlijke vijand in de buurt is. Pech. Ze loopt regelrecht in de val, die direct dichtklapt. De mier probeert te ontsnappen, maar de val blijft dicht. Heel bijzonder, een plant die leeft van zelf gevangen insecten. De venusvliegenval moet je in Amerika zoeken, maar deze zonnedauw kun je ook in Nederland vinden. Het blad zit vol haartjes, die kleverige druppeltjes maken. Net alsof er dauw op het blad zit. Vandaar de naam van dit plantje: zonnedauw. De druppels zien er voor insecten lekker uit. Een mier heeft er wel trek in. Maar wat een vergissing. Voor ze er erg in heeft, kleeft ze vast. Hoe meer de mier tegenspartelt, hoe meer ze verstrikt raakt in de kleverige massa. Kleverige draden houden het slachtoffer van de zonnedauw vast. Spartelen maakt het voor het slachtoffer alleen maar erger. Na een paar minuten krult het blad zich langzaam om de tegenstribbelende prooi heen. De prooi wordt helemaal ingepakt. De kleverige vloeistof houdt de mier vast. De vloeistof doet nog meer. Er zitten verteringssappen in, die mieren en andere insecten kunnen verteren. Deze mier heeft geluk. Ze weet zich nog net op tijd los te rukken. De meeste planten kunnen alleen op een vruchtbare bodem leven. Ze halen voedsel uit de grond. Insectenetende planten leven van insecten, die ze zelf vangen. Daarom kunnen ze ook op voedselarme plaatsen leven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429278 235 2032-08-31T15:15:00+00:00 58969 2003-06-11T15:15:00+00:00 yes no insect natuur plant eten https://schooltv.nl/video-item/de-veenmol-graaft-onder-de-grond-handige-schepjes 2025-10-06T13:00:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20433.w613.r16-9.b440238.webp De veenmol graaft onder de grond | Een insect met handige schepjes Een veenmol is geen familie van de mol, maar hoort bij de insecten. Omdat hij net als een mol ondergrondse gangen maakt, heeft hij de naam veenmol gekregen. Hier zie je het diertje duidelijker. De poot bestaat uit een paar verschillende onderdelen. Linksonder zitten scherpe nageltjes om de grond los te maken. Het middenstuk is breed en plat, zodat het als een schepje kan worden gebruikt. De veenmol is helemaal aangepast aan het leven onder de grond. Als het moet kan hij zich met zijn sterke graafpoten razendsnel ingraven om aan vijanden te ontkomen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429279 48 2032-08-31T15:15:00+00:00 5418 2003-06-11T15:15:00+00:00 yes no insect mol dier graven grond natuur https://schooltv.nl/video-item/de-veenmol-geen-mol-maar-wat-dan-wel 2025-10-06T13:00:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20434.w613.r16-9.5e6a7c7.webp De veenmol | Geen mol, maar wat dan wel? Een geheim gangetje? Wie heeft dit gangetje gemaakt? Dit is de graver. Het is een veenmol, een zeldzaam insect. De mannetjes zitten in de opening van hun hol. Ze maken geluiden om een vrouwtje te lokken. Als dat lukt, volgt een paring. De voorpoten zijn breed en plat. Zo kan de veenmol ze gebruiken als schepjes om er een hol mee te graven. In dat hol legt het vrouwtje haar eieren. De eieren zijn groot en wit. Uit de eieren komen jonge, witte veenmolletjes, die eerst helemaal niet op hun moeder lijken. Langzaam maar zeker worden het echte veenmolletjes. De moeder is steeds in de buurt en helpt ze bij het graven naar eetbare plantenwortels. Veenmollen zijn insecten. De larven eten en groeien. Ze gaan steeds meer op een volwassen veenmol lijken. Je noemt dat een onvolledige gedaanteverwisseling. De jongen hebben nog geen vleugels zoals de moeder. Graven kunnen ze al heel goed. Dat graven komt ze goed van pas, omdat ze nu zelf hun eten moeten zoeken. Eten doet groeien. Zijn vel groeit niet mee. Hij moet daarom af en toe vervellen. Bij elke vervelling gaat hij meer op een volwassen veenmol lijken. De oude huid wordt afgestroopt. Een veenmol heeft al een nieuw huid, voordat hij zijn oude huid afdankt. De nieuwe huid is nog wit en rekbaar. De vleugels zijn er al maar ze zijn klein. De huid wordt harder en donkerder. Een volwassen veenmol heeft vleugeltjes. Hij gebruikt ze meestal niet. De voorpoten zijn erg breed. Het zijn graafpoten. Een veenmol is aangepast aan het leven in de grond. Dit is hem nog een keer. Hier zit de linker voorpoot. En zo ziet een voorpoot er van dichtbij uit. Scherpe nageltjes om de grond los te maken. Een breed stuk om grond weg te scheppen. Een veenmol kan dankzij zijn graafpoten razendsnel graven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429280 235 2032-08-31T15:15:00+00:00 18198 2003-06-11T15:15:00+00:00 yes no insect dier huid gang vervellen mol https://schooltv.nl/video-item/broedzorg-van-een-stekelbaars-vader-heeft-het-maar-druk 2025-10-06T13:00:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20436.w613.r16-9.488165b.webp Broedzorg van een stekelbaars | Vader stekelbaars heeft het maar druk Dit stekelbaarsvrouwtje is het territorium van een mannetje binnen gezwommen. Haar buik is helemaal opgezwollen van de eitjes. Het mannetje voert de zigzagdans uit. Zo heet dit deel van het baltsgedrag van een stekelbaars. Hij wijst haar de ingang van zijn nest. Eerst begrijpt ze niet wat de bedoeling is. Nu heeft ze door dat ze naar binnen mag om eieren te leggen. Ze duikt het nest in. Het mannetje wacht voor de ingang. Terwijl het vrouwtje bezig is, duwt hij met zijn snuit tegen haar staart. Daarna kruipt hij ook naar binnen. Het vrouwtje gaat er vandoor. Het mannetje stoot hom vocht over de eitjes uit om ze te bevruchten. Daarna komt hij weer naar buiten. Hij blijft bij het nest met eieren. Hij stuurt vers water door het nest. Het vrouwtje doet niet meer mee. Na een week komen de jongen uit en al gauw zie je dat het kleine stekelbaarsjes zijn. De vader waaiert nog steeds vers water door het nest met jongen. Als een jong er vandoor wil, pakt hij het in z'n bek en spuwt het terug in het nest. De jongen worden groter en de vader krijgt het steeds moeilijker om ze bij elkaar te houden. Er is geen beginnen aan. Een week of zes na het uitkomen kunnen jonge stekelbaarsjes zich dan ook helemaal zelf redden. Ze gaan op zoek naar eten. Ze groeien snel. Het volgend voorjaar zijn ze groot genoeg om zich op hun beurt voort te planten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429281 147 2032-08-31T15:13:00+00:00 10318 2003-06-11T15:13:00+00:00 yes no stekelbaars vis territorium broeden dier https://schooltv.nl/video-item/stekelbaars-bouwt-een-nest-indringers-ongewenst 2025-10-06T12:59:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20438.w613.r16-9.6097eda.webp Stekelbaars bouwt een nest | Indringers ongewenst Met zijn snuit duwt hij het bouwmateriaal op de juiste plek. Om de nestkuil dieper te maken hapt hij zand op en spuwt dat verderop weer uit. Nu strijkt hij met zijn buik over het nest om de planten aan elkaar te plakken. En dan is het nest bijna af. Hier en daar is nog niet alles zoals hij dat wil. Na nog wat duwen en persen is hij tevreden. Af en toe duikt een soortgenoot op. Als dat een mannetje is breekt er een gevecht uit om de concurrent uit het territorium te verjagen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429282 80 2032-08-31T15:13:00+00:00 14849 2003-06-11T15:12:00+00:00 yes no territorium dier vis stekelbaars natuur https://schooltv.nl/video-item/voortplanting-van-de-stekelbaars-heen-en-terug-naar-zee 2025-10-06T12:59:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20440.w613.r16-9.f6521a8.webp Voortplanting van de stekelbaars | Heen en terug naar zee Deze visjes trekken elk voorjaar vanuit de zee onze rivieren en sloten binnen om zich voort te planten. Ze heten stekelbaars vanwege de stekels op hun rug. Elk mannetje kiest een eigen territorium. Daar maakt hij een nest van stukjes waterplanten. Met zijn snuit duwt hij het bouwmateriaal op de juiste plek. Om de nestkuil dieper te maken hapt hij zand op en spuwt dat verderop weer uit. Nu strijkt hij met zijn buik over het nest om de planten aan elkaar te plakken. En dan is het nest bijna af. Hier en daar is nog niet alles zoals hij dat wil. Na nog wat duwen en persen is hij tevreden. Af en toe komt een concurrent het territorium binnen. Dat wordt meteen ruzie. Daar duikt een vrouwtje op. Je herkent haar aan de zilvergrijze kleur en de dikke buik. Het mannetje voert de zigzagdans uit. Zo heet dit deel van het baltsgedrag van een stekelbaars. Hij wijst haar de ingang van zijn nest. Eerst begrijpt ze niet wat de bedoeling is. Nu heeft ze door dat ze naar binnen mag om eieren te leggen. Ze duikt het nest in. Het mannetje wacht voor de ingang. Terwijl het vrouwtje bezig is, duwt hij met zijn snuit tegen haar staart. Daarna kruipt hij ook naar binnen. Het vrouwtje gaat er vandoor. Het mannetje stoot zijn homvocht over de eitjes uit om ze te bevruchten. Daarna komt hij weer naar buiten. Hij blijft bij het nest. Hij stuurt vers water door het nest. Het vrouwtje doet niet meer mee. Na een week komen de jongen uit en al gauw zie je dat het stekelbaarsjes zijn. De vader waaiert nog steeds vers water door het nest met jongen. Als een jong er vandoor wil pakt hij het in z'n bek en spuwt het terug in het nest. De jongen worden groter en de vader krijgt het steeds moeilijker om ze bij elkaar te houden. Er is geen beginnen aan. Een week of zes na het uitkomen kunnen jonge stekelbaarsjes zich dan ook helemaal zelf redden. Ze gaan met een groepje op zoek naar eten. Ze groeien snel. In het najaar zijn ze groot genoeg om naar zee te zwemmen en daar te overwinteren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429283 220 2032-08-31T15:12:00+00:00 49564 2003-06-11T15:12:00+00:00 yes no stekelbaars dier vis voortplanting natuur https://schooltv.nl/video-item/van-ei-tot-sprinkhaan-eerst-even-vervellen 2025-10-06T12:59:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20441.w613.r16-9.b464b5b.webp Van ei tot sprinkhaan | Eerst even vervellen! Een paar weken geleden heeft een sprinkhaanmoeder deze eieren gelegd. Binnenin de eieren is beweging te zien. Een ei barst open. Er worstelt zich een raar wit beestje naar buiten. De kop is er al uit en de rest volgt. Het kost heel wat moeite om geboren te worden. Niemand helpt mee en de ouders zijn nergens te bekennen. De baby moet zich helemaal zelf redden. Het is gelukt. De pootjes zijn nog niet erg stevig en vleugels zijn er nog niet. Na een paar dagen lijkt het jong al meer op een sprinkhaan. Enkele weken later zie je geen verschil meer tussen een jong en een ouder. De sprinkhaan is volwassen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429284 62 2032-08-31T15:12:00+00:00 37734 2003-06-11T15:11:00+00:00 yes no larve natuur sprinkhaan insect dier https://schooltv.nl/video-item/een-sprinkhaan-legt-eieren-eieren-verpakt-in-schuim 2025-10-06T12:59:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20442.w613.r16-9.dfd6c24.webp Een sprinkhaan legt eieren | Eieren verpakt in schuim Als een sprinkhaanvrouwtje gepaard heeft, zoekt ze een plekje voor haar eieren. Met haar achterlijf voelt ze of de grond zacht en vochtig genoeg is voor een nest. Alles is in orde. Ze gebruikt haar achterlijf als boor om een gat te boren. Door een glasplaat is goed te zien, hoe diep het achterlijf de grond ingaat. Je ziet al door de wand van de legboor de eieren al. Het gat moet nog dieper. Nu is het diep genoeg. Voor de eieren naar buiten komen, moet er meer ruimte zijn. In het nest komt nu een flinke hoeveelheid schuim. Het schuim wordt opgeklopt tot de hele holte vol zit. Nu pas worden de grote, gele eieren gelegd. Elk ei is wel een centimeter lang. Na een tijdje wordt het schuim hard. Nu zitten de eieren veilig in het stevige schuim. Na het leggen stopt het vrouwtje de nestingang dicht. Ze stampt de grond met haar lange achterpoten aan en zorgt dat de opening niet te vinden is. De eieren zijn zo veilig voor vijanden. Het vrouwtje laat het nest verder aan zijn lot over. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429285 120 2032-08-31T14:59:00+00:00 15150 2003-06-11T14:59:00+00:00 yes no sprinkhaan voortplanting nest ei insect geboorte https://schooltv.nl/video-item/de-sprinkhaan-een-handige-boor 2025-10-06T12:58:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20443.w613.r16-9.54f5439.webp De sprinkhaan | Van bevruchting tot vervelling Een sprinkhaanman heeft een vrouwtje gevonden. Ze laat toe dat hij op haar klimt en even later begint de paring. De man duwt zijn achterlijf tegen dat van het vrouwtje. Om te voorkomen dat ze elkaar te vroeg loslaten zitten er haken aan het achterlijf. Een paring duur wel een paar uur. Het is gelukt en de eitjes zijn bevrucht. Het contact tussen man en vrouw wordt nu verbroken. Kort na de paring zoekt het vrouwtje een plekje voor haar eieren. Daar duwt ze haar achterlijf in de vochtige grond. Ze gebruikt haar achterlijf als een boor en voelt eerst of de grond geschikt. Alles is in orde. Deze plek is geschikt voor haar nest. Het lijkt wel zeepsop. Het vrouwtje maakt een ondergronds nest van schuim, waarin ze zo meteen haar eieren legt. Het gat moet nog een beetje ruimer. Daarna wordt het volgespoten. Dan komen de grote gele eieren uit de legboor. Ze zijn goed te zien. Ze zijn bijna een centimeter lang. Erg groot voor zo'n kleine sprinkhaan. Het schuim droogt op en vormt zo een beschermende laag rondom de eieren. Het vrouwtje maakt de nestopening dicht en stampt de grond aan. Met haar springpoten maakt ze de ingang vervolgens onzichtbaar, zodat eirovers het nest niet kunnen vinden. Het vrouwtje gaat weg. Haar werk zit erop. Enkele weken later staan de eieren op uitkomen. Binnenin elk ei beweging te zien. Een ei barst open. Er worstelt zich een klein, wit beestje naar buiten. Eerst de kop, daarna volgt de rest. Het kost heel wat moeite. Niemand helpt mee. De moeder is nergens te bekennen. Het is gelukt. De pootjes zijn nog niet erg stevig en vleugels zijn er nog niet. Na een paar dagen lijkt het jong al meer op een sprinkhaan. Na ruim een week zie je geen verschil meer tussen een jong en de ouders. De sprinkhaan is volwassen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429286 220 2032-08-31T14:58:00+00:00 8523 2003-06-11T14:58:00+00:00 yes no larve natuur dier sprinkhaan ei insect https://schooltv.nl/video-item/havik-jaagt-op-konijn-rennen-voor-je-leven 2025-10-06T12:58:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20445.w613.r16-9.87189e4.webp Havik jaagt op konijn | Rennen voor je leven Voor een konijn dreigt vaak overal gevaar. Haviken en andere roofvogels proberen konijnen te pakken. De roofvogel gebruikt zijn klauwen, maar het konijn rukt zich los. Het rent voor zijn leven, achtervolgd door de vijand. De rover is snel maar deze prooi is wendbaar. Keer op keer ontkomt het konijn net op het nippertje. Even lijkt alles verloren, maar het konijn heeft alweer geluk. Het prikkeldraad is ditmaal zijn redding. In het hol is het konijn pas echt veilig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429287 50 2032-08-31T14:58:00+00:00 50009 2003-06-11T14:58:00+00:00 yes no jagen konijn havik roofvogel prooi https://schooltv.nl/video-item/havik-jaagt-op-vogels-op-leven-en-dood 2025-10-06T12:58:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20447.w613.r16-9.3d07bbf.webp Havik jaagt op vogels | Op leven en dood Daar, eten! Je ziet het de havik haast denken. De aanval wordt ingezet. Snel en geruisloos gaat hij op de prooi af. De prooi maakt dat hij wegkomt, maar de rover zet de achtervolging in. In volle vlucht slaat de havik toe. Nog even lijkt de aanval te mislukken, maar dat is maar schijn. De buit is haast te groot maar de havik ziet toch kans ze te bergen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429288 57 2032-08-31T14:57:00+00:00 33378 2003-06-11T14:57:00+00:00 yes no havik jagen prooi roofvogel eten https://schooltv.nl/video-item/torenvalk-vangt-muis-aanval-vanuit-de-lucht 2025-10-06T12:57:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20449.w613.r16-9.c840356.webp Torenvalk vangt muis | Aanval vanuit de lucht Een torenvalk heeft op de grond een muis ontdekt. Razendsnel daalt hij om de prooi te verrassen. De muis probeert zich wanhopig te verdedigen. Het helpt niets. De sterke klauwen knijpen de muis dood. Meteen begint de valk zijn prooi te plukken en in stukken te scheuren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429289 37 2032-08-31T14:57:00+00:00 29499 2003-06-11T14:57:00+00:00 yes no roofvogel natuur vliegen prooi dier https://schooltv.nl/video-item/roofvogels-geen-schijn-van-kans 2025-10-06T12:57:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20451.w613.r16-9.acaa5bf.webp Roofvogels | Buizerd tegen muis In Nederland kun je verschillende soorten roofvogels tegenkomen. Maar een rode wouw zul je in ons land niet vaak te zien krijgen. Je herkent een wouw aan zijn gevorkte staart. Met gespreide vleugels en staart zweeft deze rover rond, op zoek naar prooi. Een buizerd jaagt net als de wouw, maar zijn staart ziet er anders uit. Met gestrekte poten landt de buizerd op een tak en kijkt rond of er iets te eten valt. Met de grote ogen kan een roofvogel goed zien. Met de scherpe snavel wordt een prooi verscheurd. De klauwen hebben scherpe nagels. De buizerd heeft een prooi gezien. In glijvlucht gaat hij erop af. De prooi heeft niet in de gaten dat er gevaar uit de lucht dreigt. De rover remt af en steekt de klauwen naar voren, klaar om toe te slaan. Deze muis heeft geen schijn van kans. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429290 88 2032-08-31T14:57:00+00:00 28722 2003-06-11T14:57:00+00:00 yes no zweven natuur roofvogel dier https://schooltv.nl/video-item/de-processierups-help-ze-eten-het-bos-op 2025-10-06T12:57:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20452.w613.r16-9.3ee4e74.webp De processierups | Harige rupsen die achter elkaar lopen Processierupsen lopen in lange slierten achter elkaar aan, vandaar de naam processierups. Als ze groot genoeg zijn graven ze zich in. Waarom doen ze dat? Dat zie je een paar maanden later. De rupsen hebben zich onder de grond verpopt en nu komen er vlinders uit de poppen. Dit vrouwtje is net uit de grond gekomen en heeft haast. Voor het licht wordt wil ze ergens in klimmen. Het mannetje is kleiner. Ook hij heeft haast. Bovenin de boom pompen de vlinders hun vleugels op en laten ze drogen. Mannetjes en vrouwtjes ontmoeten elkaar daar boven. Ze proberen zo gauw mogelijk te paren. Na een paring legt een vrouwtje haar eieren op een takje van een boom. Ze bedekt de eieren met schubben van haar achterlijf. Vijanden kunnen ze dan moeilijk vinden. Van dichtbij zien de eieren er zo uit. Deze sprinkhaan heeft de eieren toch ontdekt en eet ze op. Als de eieren niet worden opgegeten komen er na een paar maanden kleine, harige rupsjes uit. Die haartjes schrikken vogels af. De pikzwarte kop is erg groot terwijl het lichaam juist erg klein is. De jonge rups wacht op de rupsjes die nog uit het ei moeten komen. Intussen eet hij de resten van het ei op. Het ene na het andere ei komt uit. Als het kouder wordt spinnen ze met z'n allen een web, dat ze steeds groter en dichter maken. Hier is een tweede groep bezig. Zo gauw het weer warmer wordt gaan ze eten. Ze vreten met z'n allen hele bomen kaal en groeien snel. De boom is tenslotte bedekt met vette rupsen die nergens meer iets te eten kunnen vinden. De honger dwingt ze om op zoek te gaan naar een boom, die nog wel bladeren heeft. Ze lopen daarbij achter elkaar aan alsof ze aan een processie meedoen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429291 208 2032-08-31T14:56:00+00:00 43115 2003-06-11T14:56:00+00:00 yes no insect natuur metamorfose rups vlinder dier https://schooltv.nl/video-item/van-eitje-tot-poelslak-een-eitje-wordt-een-slak 2025-10-06T12:57:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20454.w613.r16-9.36b7298.webp Van eitje tot poelslak | Een eitje wordt een slak Een paar weken geleden heeft een sprinkhaanmoeder deze eieren gelegd. Binnenin de eieren is beweging te zien. Een ei barst open. Er worstelt zich een raar wit beestje naar buiten. De kop is er al uit en de rest volgt. Het kost heel wat moeite om geboren te worden. Niemand helpt mee en de ouders zijn nergens te bekennen. De baby moet zich helemaal zelf redden. Het is gelukt. De pootjes zijn nog niet erg stevig en vleugels zijn er nog niet. Na een paar dagen lijkt het jong al meer op een sprinkhaan. Enkele weken later zie je geen verschil meer tussen een jong en een ouder. De sprinkhaan is volwassen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429292 105 2032-08-31T14:56:00+00:00 20845 2003-06-11T14:56:00+00:00 yes no bevruchten dier eicel slak natuur https://schooltv.nl/video-item/de-poelslak-man-en-vrouw-tegelijk 2025-10-06T12:56:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20456.w613.r16-9.3f27bef.webp De poelslak | Man en vrouw tegelijk? In zo'n vijver kun je heel bijzondere dieren vinden. Deze grote poelslakken bijvoorbeeld. Mannetjes of vrouwtjes bestaan niet bij poelslakken. Elk dier is mannetje en vrouwtje tegelijk. De slak is hermafrodiet. Je mag ook zeggen: de slak is tweeslachtig. Hier paren twee poelslakken. De bovenste speelt de rol van mannetje. Hij klimt op het huisje van de onderste, die hier de rol van vrouwtje heeft. Het mannetje heeft even tijd nodig om uit te vinden waar hij precies zit. Daarna weet hij wat hij verder moet doen. Er komt een grote, witte penis tevoorschijn. Even later dringt de punt van de penis in de vrouwelijke geslachtsopening. Zo worden de eitjes in het lichaam van het vrouwtje bevrucht. Een paar uur later legt het vrouwtje haar eitjes. Ze komen verpakt in een sliert slijm naar buiten. De eitjes zijn erg klein. Sterk vergroot zie je ze veel beter. In elke ei zit een donker bolletje. Het bolletje deelt zich in twee kleinere bolletjes Even later zijn er vier nog kleinere bolletjes. Er komen steeds meer bolletjes. Tenslotte zie je dit: een slakkenlarve. Na een tijdje verandert hij in een klein slakje, met huisje en al. In elk ei is nu een slakje te zien. De jonge slakjes draaien en bewegen, maar ze kunnen nog nergens naar toe. Ze zitten nog opgesloten in hun ei. Je ziet het slakkenhartje hier duidelijk kloppen. Een slakje zit een dag of tien in het ei dan komt het eruit. Het slakje gaat nu eten en groeien. Later kan het zich ook voortplanten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429293 178 2032-08-31T14:55:00+00:00 18363 2003-06-11T14:55:00+00:00 yes no tweeslachtig voortplanting weekdier slak lijf https://schooltv.nl/video-item/plankton-spookkreeftjes-bestaan-echt 2025-10-06T12:56:25+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20458.w613.r16-9.7febd9f.webp Plankton | Onderaan de voedselketen In zee leven allerlei kleine beestjes en plantjes, die we plankton noemen. De meeste ervan kunnen een beetje zwemmen. Liever drijven ze gewoon met het water mee. Dit is een kwalletje. Je hebt een vergrootglas nodig om het goed te bekijken. En dit beestje is een slakje. Het komt nog behoorlijk snel vooruit. Planktondiertjes zijn heel klein. Omdat er heel erg veel van zijn vormen ze het hoofdvoedsel van veel soorten vissen. Planktondiertjes zie je nauwelijks omdat ze bovendien goed gecamoufleerd zijn. Ze zijn bijna allemaal doorzichtig zoals dit slakje. Dit beestje lijkt wel een motorbootje met scheepsschroef. En dit is net een roeibootje onder water. Er steken allemaal haartjes uit, waar het mee zwemt. Nog zo'n doorzichtig diertje. Af en toe schiet het even vooruit en wacht dan weer een tijdje. Sommige dieren lijken met zichzelf in de knoop te zitten. Op de armen zitten allemaal snel trillende haartjes, waar ze elke kant mee op kunnen zwemmen. Een piepklein kreeftje. Nog een kreeftje en ook bijna helemaal doorzichtig. En nog een ander doorzichtig beestje. Zoiets kun je gerust een spookkreeftje noemen. Je kijkt er dwars doorheen. Het lijkt niet op een slak. Toch is het een slakkenlarve. Nog een ander planktonbeestje. En nog eentje. Dat dit een krab moet worden verwacht je niet. De lange uitsteeksels zorgen er voor dat vijanden het niet gemakkelijk kunnen inslikken. Tussen al die kleine planktondiertjes drijven ook allerlei plantjes. Die zijn nog kleiner dan de diertjes. Ze zijn het voedsel voor de planktondiertjes. Bij die kleine plantjes begint dus de voedselketen in zee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429294 171 2032-08-31T14:55:00+00:00 21473 2003-06-11T14:55:00+00:00 yes no voedselketen dier zee camouflage plankton natuur https://schooltv.nl/video-item/de-bevruchting-van-het-pantoffeldiertje-geen-verschil-tussen-man-en-vrouw 2025-10-06T12:56:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20459.w613.r16-9.c5d51fd.webp De bevruchting van het pantoffeldiertje | Geen verschil tussen man en vrouw Deze pantoffeldiertjes bestaan maar uit één cel en worden daarom tot de eencellige dieren gerekend. Als je ze in een druppel water door een microscoop bekijkt zie je er soms twee tegen elkaar liggen. Ze zijn aan het paren, ook al is er geen verschil tussen mannetjes en vrouwtjes. Hier probeert een derde mee te doen maar dat lukt niet. Nummer drie kan niet tegelijk tegen de twee andere diertjes aan gaan liggen. Ook met z'n tweeën komen er soms nog problemen. Voor een paring zijn er maar twee dieren nodig, die elkaar moeten zien te vinden. Een derde blijft ongewenst. Met een groepje tegelijk wordt het helemaal niets. Zo gaat het wel goed. De twee partners zwemmen samen rond en intussen bevruchten ze elkaar. Daarna laten ze los en gaan al gauw hun eigen gang. Eitjes leggen ze niet. Pantoffeldiertjes paren alleen, omdat ze zich daarna beter kunnen delen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429295 100 2032-08-31T14:54:00+00:00 13276 2003-06-11T14:54:00+00:00 yes no cel organisme voortplanting pantoffeldiertje bevruchten dier https://schooltv.nl/video-item/nieuwe-pantoffeldiertjes-vermenigvuldigen-door-delen-kan-dat 2025-10-06T08:09:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20460.w613.r16-9.d10b68d.webp Nieuwe pantoffeldiertjes | Vermenigvuldigen door delen Pantoffeldiertjes horen bij de eencellige dieren, dus elk diertje bestaat maar uit één cel. Het voortplanten gaat bij pantoffeldiertjes meestal heel eenvoudig. Dit pantoffeldiertje krijgt in het midden een insnoering. Een paar minuten later zie je dat het diertje zich doormidden deelt. Er loopt een lijn midden over de cel,waar de cel zich in twee zal splitsen. De insnoering wordt steeds duidelijker maar de twee celhelften zitten nog stevig aan elkaar. Hier zitten De helften alleen nog met een dunne draad aan elkaar. Twee jonge pantoffeldiertjes zijn er nu, elk half zo groot als een volwassen diertje. Ze trekken en duwen om van elkaar los te komen. Ze zijn los. Elke helft is nu een apart pantoffeldiertje, dat kan groeien en zich weer kan delen. Alles nog een keer? Insnoeren. Nu zijn er twee. Groeien. Weer insnoeren. Nu zijn er vier en zo meteen heel veel. Omdat er geen mannetjes of vrouwtjes nodig zijn, heet deze manier van voortplanten ongeslachtelijke voortplanting. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429296 75 2032-08-31T14:28:00+00:00 42799 2003-06-11T14:54:00+00:00 yes no pantoffeldiertje voortplanting cel celdeling https://schooltv.nl/video-item/het-pantoffeldiertje-leven-in-een-vieze-sloot 2025-10-06T12:55:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20461.w613.r16-9.794ce80.webp Het pantoffeldiertje | Leven in een vieze sloot Een vieze sloot. En toch zit er leven in deze sloot. Het water krioelt van deze kleine beestjes, die maar uit één cel bestaan. Ze hebben de vorm van een pantoffel. Daarom heten ze pantoffeldiertjes. Ze horen bij de eencellige dieren. Aan de zijkant van elk pantoffeldiertje zie je dunne haartjes bewegen. Ze gebruiken die haartjes om te zwemmen. Onder de microscoop zie je binnenin iets bewegen. Dat is de kloppende vacuole. Het lijkt wel een kloppend hartje maar dat is het niet. Dat dingetje doet hetzelfde als jouw nieren Het pompt afval uit de cel naar buiten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429297 54 2032-08-31T14:53:00+00:00 63147 2003-06-11T14:53:00+00:00 yes no pantoffeldiertje organisme cel dier sloot https://schooltv.nl/video-item/van-ei-tot-olm-alleen-de-baby-heeft-ogen 2025-10-06T12:55:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20463.w613.r16-9.f588322.webp Van ei tot olm | Alleen de baby heeft ogen Een olm leeft in ondergrondse rivieren, waar nooit daglicht komt. Het is een salamandersoort, die net als de meeste andere salamanders eieren legt. Binnenin het ei groeit een larve. Af en toe beweegt deze. Zo ziet een pasgeboren olm er uit. Opzij van de kop zitten kieuwen. Pootjes zijn er nu nog niet maar er zijn wel oogjes. Als hij ouder wordt komen er voorpootjes en achterpootjes. Het dier blijft bleek wit en de ogen zijn nu verdwenen. De kieuwen opzij van de kop verdwijnen niet. Van dichtbij is te zien dat de kieuwen rood zijn door het bloed dat er doorheen stroomt. Deze olm is volwassen. Hij heeft geen ogen. Daar heeft hij in de duistere grot toch niets aan. Hij redt zich met zijn reuk en zijn tastvermogen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429298 96 2032-08-31T14:53:00+00:00 7277 2003-06-11T14:53:00+00:00 yes no larve dier natuur salamander kieuw rivier https://schooltv.nl/video-item/olm-leven-in-geheimzinnige-grotten 2025-10-06T12:54:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20465.w613.r16-9.df4d56a.webp Olm | Leven in geheimzinnige grotten In Slovenië vind je geheimzinnige, uitgestrekte druipsteengrotten, waar nooit daglicht komt. Als je wilt zien wat hier leeft, moet je een lamp meenemen. Vreemde witte kreeftjes kruipen rond in het water. Ze zijn helemaal blind en zoeken hun eten met hun reuk en op de tast. Met de pootjes roert het kreeftje door het slib. Als het teveel slib binnenkrijgt, spuit het dat als een wit wolkje uit. De pootjes zijn niet alleen om te lopen, maar ook om eten vast te houden. Aan het uiteinde van elk pootje zit een kleine tangetje. Dit vrouwtje zeult al maandenlang rond met enkele grote eieren. Zo zie je ze beter. Nu laat ze haar eieren los. Ze kijkt er verder niet meer naar om. Hier verdwijnt een rivier in een grot. In de ondergrondse rivier leeft deze grottenolm. Het is een salamandersoort, die net als de meeste andere salamanders eieren legt. Binnenin het ei groeit een larve. Af en toe beweegt ze. Zo ziet een pasgeboren olm er uit. De pootjes zijn kort en opzij van de kop zitten kieuwen. Je ziet de zwarte oogjes. Als hij ouder wordt komen er voorpootjes en achterpootjes. Het dier blijft bleek wit. De ogen zijn nu weg. De kieuwen opzij van de kop verdwijnen niet. Van dichtbij is te zien dat de kieuwen rood zijn door het bloed dat er doorheen stroomt. Deze olm is volwassen. Hij heeft geen ogen. Daar heeft hij in de duistere grot toch niets aan. Hij redt zich met zijn reuk en zijn tastvermogen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429299 174 2032-08-31T14:52:00+00:00 8867 2003-06-11T14:52:00+00:00 yes no salamander kieuw larve https://schooltv.nl/video-item/mosselen-vastgehecht-met-een-baard 2025-10-06T12:54:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20467.w613.r16-9.1a7e2cf.webp Mosselen | Vastgehecht met een baard Mosselen zitten vaak met zijn allen bij elkaar. Ze zitten dan vast aan rotsen of zoals hier aan elkaar. Zo'n grote groep mosselen noem je een mosselbank. Ze spoelen niet weg omdat ze vastzitten met stevige draden. Dit bewegelijke oranje ding is de voet. Daarmee tast een mossel zijn omgeving af en zoekt iets om zich aan vast te hechten. De voet raakt een aquariumruit. Uit de punt van de voet komt wat kleefstof. Het wordt een lange witte draad, die aan het glas vastplakt. Het blijft niet bij een zo'n draad. Al gauw zit de mossel met een hele bundel draden muurvast aan de ruit,. Een mossel, die losgeraakt is, kan zich verplaatsen. Let op, hier komt de voet weer tevoorschijn. De voet wordt langer en langer. De mossel zoekt houvast aan iets hards. Ze raakt de harde aquariumruit en kleeft daar aan vast. Nu trekt de voet zich weer samen terwijl alleen maar de punt blijft vast zitten. De mossel wordt daardoor naar de ruit getrokken. Deze mossel wil hier blijven. Ze doet vloeibare kleefstof in een gleuf van de voet. Dan trekt ze de voet in. Ze zit nu met een lange draad aan het glas vast. Hier zie je nog een keer hoe een mossel draden aan een ruit vastplakt. In de gleuf komt witte kleefstof en even later is het een draad. Nog een keer van dichterbij. De punt van de voet raakt het glas en plakt er wat kleefstof op. De kleefstof stolt tegen de aquariumruit. De vloeibare kleefstof in de gleuf van de voet stolt ook. De draad is klaar. Meteen daarop wordt de volgende draad gemaakt. Al gauw zit de mossel met een hele bos draden vast. Zo'n draad heet een byssusdraad en al die draden samen noem je de mosselbaard. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429300 177 2032-08-31T14:52:00+00:00 31829 2003-06-11T14:52:00+00:00 yes no voet mossel bank https://schooltv.nl/video-item/wormenjacht-zo-blind-als-een-mol 2025-10-06T12:54:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20469.w613.r16-9.7fc9278.webp Wormenjacht | Zo blind als een mol Hier is een mol bezig. Hij is op zoek naar eten. Hij jaagt vooral op regenwormen. De mol heeft door dat er een prooi in de buurt is, maar waar precies? Hij ziet de worm niet want een mol is vrijwel blind. Ruiken en horen kan hij des te beter. Hij weet het zeker; ergens vlakbij is een malse worm. De prooi is ontdekt en wordt bliksemsnel gegrepen. De voorpootjes houden de tegenspartelende worm in bedwang. Ondertussen werkt de mol zijn buit naar binnen. Regenwormen zijn het hoofdvoedsel van een mol. Omdat een mol erg veel eten nodig heeft, is hij haast de hele dag op jacht. Hij heeft er weer eentje ontdekt en ook die gaat naar binnen. Je ziet hier, hoe handig een mol zijn voorpootjes gebruikt om een worm vast te houden. Ze lijken niet alleen op handjes, maar hij gebruikt ze ook als handjes. Het duurt even voor zo een forse worm helemaal naar binnen is gewerkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429301 87 2032-08-31T14:52:00+00:00 23423 2003-06-11T14:52:00+00:00 yes no ruiken mol dier horen natuur zintuig grond https://schooltv.nl/video-item/een-gravende-mol-zo-ontstaat-een-molshoop 2025-10-06T12:53:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/45000/images/45030.w613.r16-9.a5ac148.webp Een gravende mol | Zo ontstaat een molshoop Een mol kan zich razendsnel ingraven. Door een glasruit kun je hier zien, wat een mol allemaal onder de grond uitvoert. Met zijn voorpootjes graaft hij een gang. Die pootjes noem je daarom graafpootjes. De grond werkt hij met de achterpootjes weg. Als er teveel grond achter hem ligt draait hij zich om en duwt die met zijn kop verder naar achteren De voorpootjes zijn korte, stevige schepjes. Deze animatie laat zien, hoe een mol zijn gangen graaft. Hier komt een gang. De uitgegraven grond moet naar boven. Boven de grond komt een molshoop. De mol graaft maar door en moet steeds meer grond kwijt zien te raken. De gang wordt langer en langer. Als de mol vlak onder het oppervlak bezig is, zie je hoe snel hij graaft. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429302 91 2032-08-31T14:51:00+00:00 47348 2003-06-11T14:51:00+00:00 yes no mol grond bodem dier https://schooltv.nl/video-item/graven-en-jagen-van-een-mol-wormen-vangen-voor-de-kost 2025-10-06T12:53:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20471.w613.r16-9.1e5529f.webp Graven en jagen van een mol | Wormen vangen voor de kost Een boer vindt dit niet leuk. Al die hopen grond in zijn weiland. Het zijn molshopen. Boven de grond krijg je zelden een mol te zien. Mollen graven zich snel in. Door een glasruit kun je hier zien wat een mol allemaal onder de grond uitvoert. Met zijn voorpootjes graaft hij een gang. De grond werkt hij met de achterpootjes weg. Als er teveel grond achter hem ligt draait hij zich om en duwt die met zijn kop verder naar achteren. De voorpootjes zijn korte, stevige graafschepjes. Deze animatie laat zien, hoe een mol zijn gangen graaft. Hier komt een gang. De uitgegraven grond moet naar boven. Boven de grond komt een molshoop. De mol graaft maar door en moet steeds meer grond kwijt zien te raken. De gang wordt langer en langer. Soms graaft een mol vlak onder het oppervlak. Hij duwt grond omhoog. Je ziet dan waar het dier gaat en hoe snel het graaft. Hier is het de mol om begonnen. Hij zoekt regenwormen. Ergens moet een worm zijn. De mol heeft de worm gehoord en geroken. De prooi is ontdekt en wordt bliksemsnel gegrepen. De voorpootjes houden de tegenspartelende worm in bedwang. Ondertussen werkt de mol zijn buit naar binnen. Regenwormen zijn het hoofdvoedsel van een mol. Hij heeft er dagelijks heel wat van nodig en moet dan ook steeds op wormenjacht. Hij heeft er weer eentje ontdekt en ook die gaat naar binnen. Je ziet hier mooi, hoe handig een mol zijn voorpootjes gebruikt om een worm vast te houden. Ze lijken niet alleen op handjes, maar hij gebruikt ze ook als handjes, Het duurt even voor zo'n forse worm helemaal naar binnen is gewerkt. De mol heeft nog steeds trek en graaft weer verder. Er komen dan ook steeds meer molshopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429303 192 2032-08-31T14:51:00+00:00 44371 2003-06-11T14:51:00+00:00 yes no jagen dier graven mol natuur https://schooltv.nl/video-item/mierenleeuw-vangt-mier-een-leeuw-in-nederland 2025-10-06T12:52:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20473.w613.r16-9.f5b91ff.webp Mierenleeuw vangt mier | Een leeuw in Nederland? Een mier is op zoek naar eten. In haar zelf gegraven valkuil wacht een hongerige larve van de mierenleeuw ook op iets te eten. De mier heeft pech. Ze glijdt uit en komt in de kuil van de mierenleeuw terecht. Uit alle macht probeert ze nog te ontsnappen. Maar elke keer glijdt ze weer naar beneden. De mierenleeuw komt in actie. Met zijn kop gooit hij zandkorrels naar zijn slachtoffer. Het zand glijdt terug en de mier glijdt mee. Als de mier uitgeput onder in de kuil komt grijpt de mierenleeuw haar met zijn scherpe kaken. De mier heeft geen schijn van kans meer om weg te komen. De mierenleeuw heeft de mier met zijn beide kaken te pakken. Door buisjes in beide kaken spuit hij vertering sap in de mier. De mier lost van binnen op en daarna zuigt de mierenleeuw haar door het buisje in zijn kaken leeg. Alleen het lege huidje blijft over. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429304 72 2032-08-31T14:50:00+00:00 16536 2003-06-11T14:50:00+00:00 yes no insect larve mier https://schooltv.nl/video-item/mierenleeuw-een-leeuw-graaft-een-kuil 2025-10-06T12:53:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20475.w613.r16-9.c0d36f2.webp Mierenleeuw | Een leeuw graaft een kuil Een vergissing? Een oefenterrein vol bomtrechters? Nee, gelukkig niet. De kuiltjes zijn niet groter dan een theekopje. In elk kuiltje zit zo een mierenleeuwlarve. Het beestje heeft een platte kop met twee enorme kaken. Het lichaam is helemaal bedekt met haren. Daarmee voelt de larve dat er in de buurt iets beweegt. Om aan eten te komen graaft de larve een valkuil. Zij loopt in kringetjes achteruit. Met haar achterlijf duwt zij het losse zand weg. Zij graaft zich helemaal in en maakt een kuiltje. Als de kuil wat dieper is, begint zij met zand te gooien. De kop gebruikt zij als zandschepje. Zij smijt het zand weg. Het lijkt niet veel te helpen. Het droge zand glijdt elke keer terug. Maar de mierenleeuw houdt vol. Versnelde beelden laten zien, wat er allemaal gebeurt bij het graven van de kuil. Een niets vermoedende mier loopt vlak langs de rand van de valkuil. De larve onder in z'n kuil heeft de mier al horen komen. De mier heeft pech. Ze valt in de kuil. Uit alle macht probeert ze nog weg te komen, maar elke keer glijdt ze terug. De rover gooit met zand om de mier niet te laten ontsnappen. Onder in de kuil is het snel met de mier gedaan. De kaken grijpen de mier stevig vast. In een animatie zie je wat er gebeurt. De kaken houden de prooi vast. De mierenleeuwlarve spuit de mier in met verteringssap. De mier lost van binnen op en wordt leeggezogen. Alleen het huidje blijft over. Het vangen van een mier nog een keer. Vastpakken Tegenspartelen. Inspuiten met verteringssap en leegzuigen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429305 171 2032-08-31T14:50:00+00:00 10073 2003-06-11T14:50:00+00:00 yes no larve insect mier https://schooltv.nl/video-item/geboorte-van-een-mestkever-een-bolletje-mest-als-kinderwieg 2025-10-06T12:52:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20476.w613.r16-9.b02b290.webp Geboorte van een mestkever | Een bolletje mest als kinderwieg Een mestkever duwt een bol mest in haar ondergrondse nest. In deze animatie zie je hoe ze de mest met haar poten bewerkt. Ze maakt er een soort kruikje van. Bovenaan boetseert ze een mooie ingang.. Ze controleert of alles in orde is. Ze is tevreden en legt een ei in het kruikje. Daarna maakt ze de opening dicht. Dat afsluiten gaat heel zorgvuldig. Na een laatste inspectie laat ze het nest in de steek. Uit het ei in het mestbolletje komt na een tijdje een larve. De larve eet van de mest! Mest is erg voedzaam. De larve groeit dan ook snel. Als alle mest op is verandert de larve in een pop. De pop wordt tenslotte een kever. De volwassen mestkever graaft zich naar buiten Boven de grond neemt hij even rust. Dan spreidt hij voor het eerst zijn vleugels en vliegt weg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429306 90 2032-08-31T14:49:00+00:00 13858 2003-06-11T14:49:00+00:00 yes no insect geboorte larve broeden voortplanting https://schooltv.nl/video-item/de-mestkever-op-pad-met-een-mestbal 2025-10-06T08:09:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20477.w613.r16-9.f00eb75.webp De Mestkever | Op pad met een mestbal Een mestkever heeft een bolletje gemaakt van koeienmest. Nu rolt ze het bolletje achteruit naar het ondergrondse nest. Bij een steen heeft ze het even moeilijk. Toch weet de kever haar nest te bereiken. Ze laat de bol even liggen. De nestingang is te klein om de bol door te laten. Daarom maakt ze de ingang wat groter. Nu moet het kunnen. Zij haalt haar mestbol op en rolt het naar binnen. De ingang is toch nog wat klein. Het kost de kever dan ook flink wat moeite om de bol onder de grond te krijgen. In deze animatie zie je dat de kever de mest eerst met haar poten bewerkt. Ze maakt er een soort kruikje van. Bovenop de bol komt een ingang. Ze controleert of alles in orde is. Ze is tevreden en legt een ei in het kruikje. Daarna maakt ze de opening dicht. Dat afsluiten gaat heel zorgvuldig. Na een laatste inspectie laat ze het nest in de steek. Uit het ei in het mestbolletje komt na een tijdje een larve. De larve eet van de mest. Mest is erg voedzaam. De larve groeit dan ook snel. Als alle mest op is, verandert de larve in een pop. De pop wordt tenslotte een mestkever. De volwassen mestkever graaft zich naar buiten. Boven de grond neemt ze even rust. Dan spreidt ze voor het eerst haar vleugels en vliegt weg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429307 147 2032-08-31T14:17:00+00:00 24126 2003-06-11T14:49:00+00:00 yes no pop kever insect larve natuur https://schooltv.nl/video-item/van-embryo-tot-mara-tweeling-in-de-moederbuik 2025-10-06T12:52:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20479.w613.r16-9.76db858.webp Van embryo tot mara | Tweeling in de moederbuik Jonge mara's groeien net als andere zoogdieren in de buik van de moeder. In de dubbele baarmoeder zitten twee onvolgroeide jongen. Zo een jong heet embryo. Als het jong groter is noem je het een foetus. Rondom de foetus is vruchtwater en elke foetus zit met een navelstreng aan de placenta vast. Pasgeboren mara's hebben hun oogjes al open en kunnen ook al lopen. Het zijn nestvlieders. Ze zijn nog nat van het vruchtwater, als ze al een tepel opzoeken om melk te drinken. Mara's vormen paren voor het leven. Beide ouders zorgen voor hun kinderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429308 56 2032-08-31T14:48:00+00:00 7448 2003-06-11T14:48:00+00:00 yes no baarmoeder zoogdier natuur placenta embryo dier https://schooltv.nl/video-item/voortplanting-van-de-mara-een-haas-of-een-cavia 2025-10-06T12:52:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20481.w613.r16-9.1666ceb.webp Voortplanting van de mara | Een haas of een cavia? Dit zijn mara's. Ze heten ook wel Patagonische hazen, al zijn het helemaal geen hazen. Mara's zijn familie van de cavia. Het mannetje ruikt dat z'n vrouwtje wel wil paren. Hij volgt haar dan ook voortdurend. Ver voor de bevalling maakt het maravrouwtje een veilige schuilplaats voor de jongen. Het mannetje jaagt de concurrenten weg, terwijl het vrouwtje aan het graven is. Het tweede jong wordt geboren, terwijl het eerste al rondscharrelt. Het jong is al uit de moederbuik maar is nog helemaal verpakt in vruchtvliezen. Jonge mara's groeien net als andere zoogdieren in de buik van de moeder. Mara's hebben een dubbele baarmoeder. Er zitten twee onvolgroeide jongen in. Zo'n jong heet embryo. Als het jong groter is, noem je het een foetus. Rondom de foetus is vruchtwater en elke foetus zit met een navelstreng aan de placenta vast. Pasgeboren mara's hebben hun oogjes al open en kunnen ook al lopen. Het zijn nestvlieders. Ze zijn nog nat van het vruchtwater als ze al een tepel opzoeken om melk te drinken. Mara's vormen paren voor het leven. De vader blijft altijd dicht in de buurt van de moeder en de twee kleintjes. Overdag laten de ouders de jongen in het veilige hol achter. Ze paren opnieuw, ook al zijn hun jongen nog erg klein. De ouders eten, en gaat tussendoor een paar keer per dag naar het hol. De moeder roept de jongen om te komen eten. Een buurkind is niet welkom. De moeder ruikt meteen, dat het niet haar kind is. Weg jij. Het eigen jong heeft de boodschap gehoord. Voorzichtig komt het tevoorschijn om te drinken. Met de pootjes prikkelt het de moeder om meer melk te geven. De kleintjes groeien snel en ontdekken, dat gras goed voedsel is. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429309 177 2032-08-31T14:48:00+00:00 8109 2003-06-11T14:47:00+00:00 yes no voortplanting dier cavia haas natuur https://schooltv.nl/video-item/van-larve-tot-lieveheersbeestje-verrassing-uit-een-pop 2025-10-06T12:52:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20482.w613.r16-9.8e88f22.webp Van larve tot lieveheersbeestje | Verrassing uit een pop Dit is een jong lieveheersbeestje. Het lijkt nog niet op de ouders. Daarom noem je het een larve. De larve eet veel en het duurt dan ook niet lang of hij is groot genoeg voor de laatste vervelling. De larve hecht zich vast op een blad om te verpoppen. Hij verandert van vorm. Hij wordt korter en dikker. Na een tijdje barst de larvenhuid open en komt er een gele pop tevoorschijn. De pop beweegt met schokjes. Binnen groeit nu een lieveheerbeestje. Dat is van buiten niet te zien. Het duurt nog even. Nu is het zover. In de pop zit nu een kevertje, dat naar buiten probeert te komen. Het jonge kevertje is niet oranjerood en stippen zijn er ook niet. De dekschilden aan de bovenkant worden al gauw hard. De kleur wordt donkerder en de stippen worden zichtbaar. Langzaam verdwijnt de gele kleur. Het kevertje lijkt steeds meer op een lieveheersbeestje. De nieuweling is nu klaar om de wijde wereld in te trekken. Overal klimmen ze omhoog. Daarboven spreiden ze de dekschilden, vouwen de vleugels uit en vliegen weg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429310 108 2032-08-31T14:47:00+00:00 90885 2003-06-11T14:47:00+00:00 yes no pop dier insect larve natuur https://schooltv.nl/video-item/de-eitjes-van-een-lieveheersbeestje-zo-komen-er-nieuwe-lieveheersbeestjes 2025-10-06T12:52:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20483.w613.r16-9.100a6b9.webp De eitjes van een lieveheersbeestje | Zo komen er nieuwe lieveheersbeestjes Lieveheersbeestjes plakken hun eieren een voor een tegen een plant. Dit vrouwtje heeft een groepje eitjes tegen de onderkant van een blad vastgezet. Daarna gaat ze weg en laat haar legsel in de steek. De jongen moeten zich straks zelf maar zien te redden. Na een aantal dagen worden sommige eitjes donker van kleur. Kort daarna worstelt zich een klein beestje uit een donker ei. Het kleintje is bijna doorzichtig en lijkt nog helemaal niet op de moeder. Het is een larve, die nog heel erg moet veranderen. Dat is heel gewoon bij insecten. Ze moeten een gedaanteverwisseling doormaken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429311 60 2032-08-31T14:47:00+00:00 23244 2003-06-11T14:46:00+00:00 yes no larve dier natuur insect ei voortplanting https://schooltv.nl/video-item/het-lieveheersbeestje-een-mooi-en-nuttig-kevertje 2025-10-06T12:51:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20484.w613.r16-9.366fa67.webp Het lieveheersbeestje | Een mooi en nuttig kevertje In het voorjaar worden lieveheersbeestjes actief. Ze zoeken naar eten en gaan zich al gauw voorplanten. Deze heeft een plant met bladluizen ontdekt. Lieveheersbeestjes kunnen heel wat bladluizen op. Daarom zijn ze zo nuttig. Er vormen zich paren. Urenlang loopt zo paartje al etend rond. Intussen worden de eitjes in het lichaam van het vrouwtje bevrucht. De achterlijven worden tijdens de paring tegen elkaar gedrukt. De gele eitjes worden een voor een gelegd en op een groene plant vastgeplakt. Dit vrouwtje heeft net een groepje eitjes vast geplakt. Ze laat haar legsel in de steek. Na een aantal dagen worden sommige eitjes donker van kleur, Kort daarna worstelt zich een klein beestje uit zo'n donker ei. De kleintjes zijn bijna doorzichtig en lijken nog helemaal niet op hun moeder. Het zijn larven. Als ze ouder worden, veranderen ze. Dat gaat zo bij insecten. Larven van lieveheersbeestjes worden na een tijdje donker van kleur. Zo gauw ze kunnen lopen gaan ze op jacht naar bladluizen. Een hongerige jager pakt de ene bladluis na de ander. De larve groeit hard. Het duurt niet lang of hij is groot genoeg voor de laatste vervelling. Om te verpoppen hecht de larve zich vast op een blad. Hij verandert. Hij wordt korter en dikker. Opeens barst de larvehuid open en komt er een gele pop tevoorschijn. De pop beweegt met schokjes. Binnen groeit een lieveheerbeestje. Dat is van buiten niet te zien. Het duurt nog even. Nu is het zover. In de pop zit een kevertje, dat naar buiten probeert te komen. Het jonge kevertje is niet oranjerood en ook zijn er nog geen stippen. De dekschilden worden hard. De kleur wordt donkerder en ook worden de stippen. Langzaam verdwijnt de gele kleur. Het kevertje lijkt steeds meer op een lieveheersbeestje. De nieuweling is nu klaar om de wijde wereld in te trekken. Overal klimmen ze omhoog. Daarboven spreiden ze de dekschilden, vouwen de vleugels uit en vliegen weg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429312 214 2032-08-31T14:46:00+00:00 56136 2003-06-11T14:46:00+00:00 yes no luis voortplanting dier insect kever ei https://schooltv.nl/video-item/van-larve-tot-libel-lelijke-larve-wordt-mooie-libel 2025-10-06T12:51:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20486.w613.r16-9.70dbffd.webp Van larve tot libel | Lelijke larve wordt mooie libel Als de larve van een grote libel een paar jaar in het water heeft geleefd komt het moment om voor de laatste keer te vervellen. Deze larve staat op het punt om volwassen te worden. Hij gebruikt zijn zes poten om langs de waterplanten omhoog te klimmen. De vleugels zie je al zitten, maar ze zijn nog niet geschikt om mee te vliegen. Boven water zoekt de larve een goed plekje om zich stevig vast te klemmen aan een plantenstengel. Hij is nu klaar om van waterdier te veranderen in een vliegend insect. Deze animatie laat zien hoe dat gaat. De larvenhuid barst open en er komt een heel ander dier tevoorschijn. Dat dier lijkt al heel veel op een libel, maar de vleugels zijn nog steeds niet geschikt om mee te vliegen. Als de libel zich helemaal uit de larvenhuid heeft bevrijd, worden buisjes in de vleugels opgepompt met lucht en bloed. De vier vleugels worden groter en groter. De lege larvenhuid blijft achter. De volwassen libel heeft mooie kleuren en twee grote ogen. Als het lichaam en de vleugels droog en hard zijn, vliegt de libel weg, op jacht naar vliegende insecten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429313 106 2032-08-31T14:46:00+00:00 24755 2003-06-11T14:45:00+00:00 yes no larve dier insect libel natuur https://schooltv.nl/video-item/libellenlarve-vangt-prooi-zou-een-muggenlarve-smaken 2025-10-06T12:51:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20488.w613.r16-9.73dd1da.webp Libellenlarve vangt prooi | Zou een muggenlarve smaken? Een libellenlarve jaagt onder water op muggenlarven. Onder de kop van de libellenlarve zit een uitklapbare grijper. De prooi wordt hiermee gepakt en in de bek gestopt. In een animatie zie je hoe deze grijper werkt. Vertraagde beelden laten goed zien wat er gebeurt als een muggenlarve wordt gevangen. Alles gaat in werkelijkheid zo snel, dat de muggenlarve al gepakt is voordat hij zelf iets in de gaten heeft. Nog een keer vertraagd en van dichtbij gefilmd. De buit wordt met de grijper naar binnen geduwd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429314 62 2032-08-31T14:45:00+00:00 7312 2003-06-11T14:45:00+00:00 yes no larve prooi libel https://schooltv.nl/video-item/libellenlarve-een-dier-met-straalaandrijving 2025-10-06T12:51:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20490.w613.r16-9.ada60af.webp Libellenlarve | Een dier met straalaandrijving Libellen zijn insecten die voor de voortplanting een sloot of vijver nodig hebben. Het vrouwtje steekt haar achterlijf in het water. Op de tast zoekt ze daar een plantenstengel om haar eitjes aan vast te plakken. Uit een libellen ei komt zo'n diertje: een libellenlarve. De grote ogen zijn opgebouwd uit allemaal zeshoekjes. De poten bestaan uit verschillende stukjes. Ze zijn geleed. Vliegen kan een larve niet. Opgevouwen onder de kop zie je een uitklapbare grijper. Daarmee vangt de libellenlarve zijn prooi. Uit het water in de darm haalt de larve zuurstof. Het water wordt regelmatig ververst. Bij het ademen beweegt de onderkant van de buik op en neer. Met de zes poten zwemt de larve. Veel sneller gaat het dier vooruit als het met kracht een waterstraal uit de darm perst. Het gebruikt dan straalaandrijving. Libellenlarven zijn rovers, die hun prooi met hun grote ogen weten te vinden. Deze heeft een rode muggenlarve ontdekt. De rover sluipt dichterbij en slaat toe. Met de uitklapbare grijper pakt hij de prooi en stop hem in de bek.. In deze animatie zie je hoe die grijper werkt. En hier zie je vertraagd hoe de libellenlarve de muggenlarve pakt. Op normale snelheid zie je het nauwelijks. Zo snel gaat het. Nog een keer vertraagd, maar nu van opzij. Van de prooi blijft niet veel over. Al gauw gaat de libellenlarve opnieuw op jacht. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429315 147 2032-08-31T14:45:00+00:00 13229 2003-06-11T14:45:00+00:00 yes no larve libel insect https://schooltv.nl/video-item/geboorte-van-een-landschildpad-baby-uit-een-pingpongballetje 2025-10-06T12:50:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20492.w613.r16-9.0a591f8.webp Geboorte van een landschildpad | Baby uit een pingpongballetje? Een tijdje na de paring graaft een schildpadvrouwtje een kuil waarin ze haar eieren legt. Daarna maakt ze de kuil zorgvuldig dicht. Eirovers, zoals ratten, mogen de eieren niet kunnen vinden. Een moeder laat het uitbroeden over aan de zon over. Dat uitkomen gaat niet zo gemakkelijk. Een jong moet zich flink inspannen om uit het ei te komen. Af en toe neemt het rust en gaapt eens flink. Dit kleintje heeft het kogelronde, witte ei helemaal gesloopt. Er zit alleen nog een stuk eischaal op zijn rug. Het is moe van de inspanning. Het schildpadje klautert uit de nestkuil. Moeder en vader zijn nergens te bekennen. Een schildpadje moet het zich zelf zien te redden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429316 72 2032-08-31T14:44:00+00:00 48212 2003-06-11T14:44:00+00:00 yes no schildpad voortplanting reptiel ei jong https://schooltv.nl/video-item/voortplanting-van-een-landschildpad-het-huis-zit-in-de-weg 2025-10-06T12:50:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20494.w613.r16-9.6ce1658.webp Voortplanting van een landschildpad | Het huis zit in de weg Landschildpadden zijn trage dieren. In Zuid Europa kom je ze nog wel eens in het wild tegen. In geval van nood trekken ze hun kop en poten terug binnen het schild. De eieren van schildpadden worden tijdens een paring bevrucht in het lichaam van het vrouwtje. Voordat een mannetje toestemming krijgt, moet hij veel moeite doen. Hij loopt om haar heen. Af en toe wordt het ruzie. De ruzie is al gauw voorbij. Ze lijken aan elkaar gewend te zijn. Zo te zien zijn de twee het er over eens, dat ze wel willen paren. Ze draaien om elkaar heen. Even lijkt het mis te gaan. Het vrouwtje loopt weg. Het mannetje geeft het niet op Hij probeert op het vrouwtje te klimmen. Het valt niet mee om houvast te krijgen. Al lopend wordt er gepaard. Een tijdje later graaft het vrouwtje een kuiltje en legt daar haar eieren in. Daarna maakt ze de kuil goed dicht, zodat de eieren niet gevonden kunnen worden door eirovers. Een moeder laat het uitbroeden over aan de zon. Het uitkomen gaat niet zo gemakkelijk. Het kleintje moet zich flink inspannen. Af en toe rust het even en gaapt dan flink. Dit kleintje heeft het kogelronde, witte ei helemaal gesloopt. Er zit alleen nog een stuk eischaal op zijn rug. Het is duidelijk moe van de inspanning. Het schildpadje is zijn eischaal kwijt en klautert uit de nestkuil. Op eigen houtje gaat het op zoek naar eten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429317 160 2032-08-31T14:44:00+00:00 28071 2003-06-11T14:44:00+00:00 yes no schildpad reptiel voortplanting https://schooltv.nl/video-item/krekelgeluiden-krekel-hoe-doe-je-dat 2025-10-06T12:50:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20495.w613.r16-9.c7aaa5e.webp Krekelgeluiden | Krekel, hoe doe je dat? De krekel is een onvermoeibare muzikant. Een mannetje maakt op warme dagen de hele dag muziek. Andere krekels kunnen die muziek horen. Ze hebben hun oren op een heel andere plek dan jij. Deze lichte plek op de poot is het oor van een krekel. Voor alle duidelijkheid is het oor hier geel gekleurd. Met dit oor luistert een krekel naar de muziek van soortgenoten. Een krekelman wrijft zijn vleugels razendsnel tegen elkaar. Vertraagd ziet je beter wat er gebeurt. De ene vleugel verschilt een beetje van de ander. Het geel aangegeven vlekje van de linkervleugel werkt als een snaar. De ander vleugel heeft een opstaand randje dat als strijkstok werkt. Dat randje heeft allemaal dwarsricheltjes. Als de richeltjes snel over het gele vlekje heen en weer bewegen, ontstaan trillingen. Deze groen gekleurde delen gaan meetrillen en werken als versterker. Zo ontstaat een keihard geluid. Krekelmuziek is een communicatiemiddel om soortgenoten iets te vertellen. De boodschap wordt door krekels tot ver in de omtrek opgevangen en begrepen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429318 88 2032-08-31T14:43:00+00:00 27251 2003-06-11T14:43:00+00:00 yes no krekel geluid vleugel https://schooltv.nl/video-item/de-krekel-bruiloft-met-muziek 2025-10-06T12:50:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20496.w613.r16-9.20343f8.webp De krekel | Bruiloft met muziek Een krekelman heeft succes. Een vrouw heeft zijn geluid gehoord en komt erop af. Eerst draaien ze nog wat om elkaar heen. Pas als ze weten wat ze aan elkaar hebben, paren ze. De man wurmt zich onder de vrouw. Ze drukken hun achterlijven tegen elkaar. Een paring duurt vrij lang. Dat is nodig om het mannetje de tijd te geven om zijn sperma in het vrouwtje te brengen. Pas als dat gebeurd is stopt de paring en gaan ze beide weer hun gang. Het vrouwtje zoekt een geschikt plekje om haar eieren te leggen.. Hier kan het. Ze boort een gat met de legbuis aan haar achterlijf. Via deze buis legt ze haar eieren diep in de grond. De eieren zijn groot en wit. Eerst is er niet veel aan te zien. In ei groeit een jonge krekel. De bruine ogen zijn al door de wand te zien. Een ei komt uit. Dat uitkomen duurt een hele tijd. Het jong is nog slapjes en lijkt in de verse verte nog niet op een volwassen krekel. Het kleintje moet zich helemaal zelf redden. Krekelouders doen geen enkele moeite om hun jongen te helpen bij het uitkomen. Het jong probeert te lopen. De pootjes zijn veel te slap om op te staan. Al gauw wordt de buitenkant van de jonge krekel hard en donkerder. De pootjes zijn nu stevig genoeg om het gewicht te dragen. Het krekeltje kan nu ook voedsel zoeken. Van dat voedsel groeit hij. Omdat de huid niet meegroeit moet hij af en toe vervellen. Met moeite bevrijdt de krekel zich van zijn oude huid. De nieuwe huid is eerst nog wit, maar wordt al gauw donker. Na een aantal vervellingen is de krekel volwassen en kan zich gaan voorplanten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429319 177 2032-08-31T14:42:00+00:00 8566 2003-06-11T14:42:00+00:00 yes no voortplanting insect ei krekel https://schooltv.nl/video-item/geboorte-van-een-koolwitje-uit-een-pop-komt-een-vlinder 2025-10-06T12:50:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20497.w613.r16-9.d9ae65e.webp Geboorte van een koolwitje | Uit een pop komt een vlinder Deze rups van een koolwitje is volgroeid. Hij zoekt een veilig plekje om te verpoppen. Met de spinklieren opzij van de kop spint hij eerst een veiligheidsgordel, waarmee hij zich goed vastmaakt. Zo kan hij niet vallen. Binnenin de rups zit een pop. De huid barst aan de rugkant open. Door de spleet is de gele pop te zien. De rupsenhuid wordt afgestroopt. De pop komt tevoorschijn en lijkt helemaal niet meer op een rups. De rups heeft een gedaanteverwisseling doorgemaakt. Het oude vel is niet meer nodig. De pop zit vast. Toch kan hij nog een beetje bewegen. Het oude vel valt op de grond. Binnenin verandert er nu een heleboel. Er vindt opnieuw een gedaanteverwisseling plaats. Na een tijdje komt er aan de rugkant een scheur in de pop. De pop barst open. Er beweegt iets in de pop. Een vlinder probeert naar buiten te komen.. De vlinder is helemaal opgevouwen. De opening waardoor hij eruit moet, is erg nauw De vlinder komt langzaam maar zeker naar buiten. De kop en de sprieten zijn nu vrij. De vleugels zijn nog opgevouwen. Dat moet ook wel. Anders pasten ze niet in de pop. De vleugels zijn eruit. De vlinder is nu helemaal uit de pop. Maar vliegen kan hij nog niet. Het lichaam is nog week en de vleugels zijn nog niet bruikbaar. De vleugels worden eerst opgepompt. Daarna moeten ze nog even drogen om hard te worden. Klaar, de vlinder vliegt de wijde wereld in. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429320 186 2032-08-31T14:42:00+00:00 28375 2003-06-11T14:42:00+00:00 yes no pop vlinder natuur geboorte rups metamorfose https://schooltv.nl/video-item/van-ei-tot-rups-een-vlinderei-wordt-een-vraatzuchtige-rups 2025-10-06T12:59:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20498.w613.r16-9.267ac2b.webp Van ei tot rups | Een vlinderei wordt een vraatzuchtige rups Een koolwitje legt eitjes tegen de onderkant van een koolblad. De eitjes zijn eerst geel. Later worden ze donker. In elk eitje groeit een rups, die na een week naar buiten probeert te komen. De grote, zwarte kop komt eerst tevoorschijn. De rups heeft met zijn kaken de eierschaal kapot gemaakt. Daardoor ontstaat een gat, dat groot genoeg is om de rups door te laten. Jonge rupsen eten eerst de eierschaal op. Even later beginnen ze koolblad te eten. Ze groeien snel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429321 49 2032-08-31T15:13:00+00:00 62796 2003-06-11T15:13:00+00:00 yes no vlinder dier rups insect natuur https://schooltv.nl/video-item/het-koolwitje-geheimen-uit-een-vlinderleven 2025-10-06T12:50:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20499.w613.r16-9.1d65429.webp Het koolwitje | Geheimen uit een vlinderleven In het voorjaar zoeken de mannetjes van het koolwitje de vrouwtjes op Als ze paren duwen ze hun achterlijven tegen elkaar. Daarbij worden de eitjes in het lichaam van een vrouwtje bevrucht. Na de paring zoekt een vrouwtje een plekje om eieren te leggen. Hier plakt ze de eitjes tegen de onderkant van een koolblad. Sterk vergroot zien die eitjes er zo uit. Na een week kruipt de eerste rups uit het ei.. Met haar kaken maakt ze een opening, die groot genoeg is om er door te kunnen. Het diertje is nog maar een millimeter lang. Het heeft een grote, zwarte kop. De rupsen eten eerst de eischaal op. Even later beginnen ze aan de koolbladeren. Van al dat eten groeien ze snel, maar hun vel groeit niet mee. Daarom moet een rups vervellen. Ze stroopt haar oude huid af. Onder het oude vel zit een ruimer nieuw vel. Het afgedankte oude vel blijft achter. Na het vervellen gaat ze weer op zoek naar eten. Na een paar weken is de rups volgroeid. Nu eet ze niet meer. Ze zoekt een plekje om te verpoppen. Met de spinklieren opzij van de kop spint ze een veiligheidsgordel, waarmee ze zich goed vastmaakt. De rups vervelt nog een keer. De huid barst aan de rugkant open. De huid wordt afgestroopt. Binnen dat vel is de rups nu veranderd in een pop. Een pop ziet er heel anders uit dan een rups. De rups heeft een gedaanteverwisseling doorgemaakt. De pop is af. Het oude vel is niet meer nodig. De pop zit vast maar toch kan hij nog een beetje bewegen. Het oude vel valt op de grond. Binnenin verandert er nu een heleboel. Er ontwikkelt zich een vlinder. Na een tijdje komt er aan de rugkant een scheur in de pop. De pop barst open. Er beweegt iets in de pop. Een vlinder probeert naar buiten te komen. De vlinder is helemaal opgevouwen. De opening waardoor hij eruit moet, is erg nauw De vlinder komt langzaam maar zeker naar buiten. De kop en de sprieten zijn nu vrij. De vleugels zijn nog opgevouwen. Dat moet ook wel, want anders pasten ze niet in de pop. De vleugels zijn eruit. De vlinder is nu helemaal uit de pop. Maar vliegen kan hij nog niet. Het lichaam is nog week en de vleugels zijn nog niet bruikbaar. De vleugels worden eerst opgepompt met bloed. Daarna moeten ze nog even drogen om hard te worden. Klaar, de vlinder vliegt de wijde wereld in. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429322 279 2032-08-31T14:41:00+00:00 69195 2003-06-11T14:41:00+00:00 yes no metamorfose vlinder rups pop dier https://schooltv.nl/video-item/gedaanteverwisseling-van-de-groene-kikker-over-kikkerdril-en-dikkopjes 2025-10-06T12:49:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20501.w613.r16-9.5558509.webp Gedaanteverwisseling van de groene kikker | Over kikkerdril en dikkopjes Een kikkervrouwtje heeft haar eitjes gelegd. Een mannetje heeft ze meteen bevrucht. Elk wit bolletje in dit kikkerdril moet zich nu ontwikkelen tot een kikker. Het bolletje begint al snel van vorm te veranderen. Het wordt een larve, die nog helemaal niet op een kikker lijkt De larve beweegt af en toe. Ze zit nog opgesloten in een doorzichtig omhulsel. In deze animatie zie je hoe een larve geleidelijk in een kikkertje verandert. Hier zie je een staart en aan de zijkant de kieuwen. De kieuwen verdwijnen als er achterpoten zijn gekomen. De achterpoten worden groter. De staart is er nog als er de voorpootjes komen. De staart wordt kleiner en de pootjes worden sterker. Na de gedaanteverwisseling is de larve een kikker geworden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429324 64 2032-08-31T14:40:00+00:00 56210 2003-06-11T14:40:00+00:00 yes no bevruchten metamorfose kikker amfibie https://schooltv.nl/video-item/paring-bij-de-groene-kikker-waar-komt-kikkerdril-vandaan 2025-10-06T12:49:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20503.w613.r16-9.66dea6f.webp Paring bij de groene kikker | Waar komt kikkerdril vandaan? Groene kikkers vind je in de sloot. Als ze geen geluid maken merk je ze niet. Ze zijn goed gecamoufleerd tussen de groene planten. In het voorjaar begint de voortplantingstijd. De kikkermannetjes geven een kwaakconcert om de vrouwtjes te lokken. Twee grote kwaakblazen opzij van de kop werken als geluidsversterkers. Daardoor hoor je het gekwaak al van ver. De kwaakblaas zit verstopt in de zijkant van de kop. Pas als de blaas vol lucht wordt geperst, komt ze door een spleet naar buiten. Een mannetje heeft een vrouwtje ontdekt. Hij gaat er op af en probeert op haar te klimmen. Het vrouwtje zwemt weg. Na een paar mislukte pogingen belandt het mannetje met een forse sprong op haar rug. Hij klemt zich met zijn voorpoten stevig aan het vrouwtje vast. De duimen van het mannetje hebben een verdikking. Daarmee kan hij de gladde buik van z'n partner tijdens de paring goed vasthouden. Als het paar een goed plekje heeft gevonden, begint het vrouwtje eieren te leggen. De eieren zwellen op tot een forse massa kikkerdril. Tijdens het leggen stoot de man sperma uit. Zo worden de pasgelegde eitjes bevrucht. Na het leggen gaan de ouders weg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429325 119 2032-08-31T14:40:00+00:00 23736 2003-06-11T14:40:00+00:00 yes no kikker dier sperma paren natuur https://schooltv.nl/video-item/voortplanting-van-de-groene-kikker-de-beste-kwaker-krijgt-een-vrouwtje 2025-10-06T12:49:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20505.w613.r16-9.732ab87.webp Voortplanting van de groene kikker | De beste kwaker krijgt een vrouwtje Groene kikkers moet je in zo'n dichtbegroeide vijver zoeken. Als ze stil zitten zie je ze nauwelijks. Ze zijn erg goed gecamoufleerd. Na de winterslaap lokken de mannetjes vrouwtjes. Met hun gekwaak geven ze aan dat ze willen paren en waar ze zitten. Ze kwaken keihard. Twee grote kwaakblazen opzij van de kop werken als geluidsversterkers. De blaas wordt vol geperst met lucht en komt dan door een spleet opzij van de kop naar buiten. Een mannetje heeft een vrouwtje ontdekt. Meteen gaat hij er op af en probeert op haar te klimmen. Na een paar mislukte pogingen belandt hij met een forse sprong op de rug van het vrouwtje Het mannetje klemt zich met zijn voorpoten stevig aan het vrouwtje vast. De duimen van het mannetje hebben een verdikking. Daarmee kan hij tijdens de paring de gladde buik van z'n partner goed vasthouden. Als het paar een plek heeft gevonden waar veel waterplanten groeien, begint het vrouwtje eieren te leggen. De eieren zwellen al gauw op tot een forse massa kikkerdril. Tijdens het leggen stoot de man sperma uit en bevrucht zo de pas gelegde eitjes. Daarna laten de ouders hun legsel in de steek. Elk wit bolletje in dit kikkerdril moet een kikker worden. Het is verpakt in een doorzichtig, glibberig laagje. Het bolletje verandert binnen een paar dagen van vorm. Er ontstaat een kikkerlarve uit. Af en toe beweegt de larve. Ze zit nog binnen het doorzichtig laagje. In deze animatie zie je hoe de larve geleidelijk in een kikkertje verandert. Hier is al een staart en opzij van de kop zie je kieuwen. De kieuwen aan de buitenkant verdwijnen als er achterpoten zijn gekomen De achterpoten worden groter. De staart is er nog als de voorpootjes komen. De staart wordt kleiner en de pootjes worden sterker. Als de gedaanteverwisseling is afgelopen, is de larve een kikker geworden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429326 179 2032-08-31T14:39:00+00:00 103889 2003-06-11T14:39:00+00:00 yes no kikker dier voortplanting amfibie natuur https://schooltv.nl/video-item/van-ei-tot-gambusia-een-hele-buik-vol 2025-10-06T12:49:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20507.w613.r16-9.0eac985.webp Van ei tot gambusia | Een hele buik vol Gambusia's worden inwendig bevrucht. Een week of vier na de bevruchting worden de jongen geboren. In de broedruimte in de moederbuik zie je de bevruchte eitjes. Vergroot zien ze er zo uit. Elk eitje wordt een larfje. Dat gele ding onder de buik van het larfje is de dooierzak. De jongen komen in de broedruimte uit het ei en worden direct daarna geboren. Een, twee, drie, vier, een heleboel. Allemaal met een dooierzakje vol reservevoedsel voor de eerste levensdagen. Het zijn er tientallen. Ze zwemmen niet direct weg maar zakken naar de bodem en blijven daar eerst even uitrusten. De moeder kijkt niet naar haar jongen om. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429327 65 2032-08-31T14:39:00+00:00 5796 2003-06-11T14:39:00+00:00 yes no bevruchten vis inwendig https://schooltv.nl/video-item/parende-gambusias-grote-vrouwen-kleine-mannen 2025-10-06T12:48:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20509.w613.r16-9.bcd4663.webp Parende gambusia's | Grote vrouwen, kleine mannen Gambusia's zijn familie van het gupje. De mannetjes zijn heel wat kleiner dan de vrouwtjes. Je herkent ze aan hun aarsvin die de vorm heeft van een buisje. De aarsvin is hun penis. Als een mannetje een vrouwtje ontdekt dat wil paren klapt hij zijn penis naar voren om zijn sperma in haar lichaam te brengen. Zo'n paring gaat razendsnel. In een animatie zie je vertraagd hoe de penis naar voren klapt en de geslachtsopening van het vrouwtje raakt. Nog een keer, nu van de andere kant. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429328 57 2032-08-31T14:38:00+00:00 4821 2003-06-11T14:38:00+00:00 yes no paren natuur vis dier https://schooltv.nl/video-item/voortplanting-van-de-gambusia-wie-eet-er-nou-babys 2025-10-06T12:48:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20511.w613.r16-9.83f5e73.webp Voortplanting van de gambusia | Wie eet er nou baby's? In warmere delen van Europa kun je in sloten kleine visjes vinden, die familie van gupjes zijn. Het zijn gambusia's. De vrouwtjes hebben vaak een dikke buik vol jongen. Ze heten ook wel muskietenvisjes, omdat ze veel larven van muskieten eten. De mannetjes zijn heel wat kleiner dan de vrouwtjes. Mannetjes herken je niet alleen aan hun grootte maar ook aan hun aarsvin, die de vorm heeft van een buisje. De aarsvin is hun penis. Als een mannetje een vrouwtje ontdekt, dat wil paren, klapt hij zijn penis naar voren om zijn sperma in haar lichaam te brengen. Zo'n paring gaat razendsnel. In een animatie zie je vertraagd hoe de penis naar voren klapt en de geslachtsopening van het vrouwtje raakt. Nog een keer, nu van de andere kant. Andere mannetjes wagen ook een kans. Een week of vier na de bevruchting worden jongen geboren, maar daarvoor is er al heel wat gebeurd. Hier, in de broedruimte in de moederbuik, zie je de bevruchte eitjes. Vergroot zien ze er zo uit. Elk eitje wordt een larfje. Dat gele ding onder de buik van het larfje is een dooierzak. De jongen komen in de broedruimte uit het ei en worden direct daarna geboren. Een, twee, drie, vier, een heleboel. Allemaal met een dooierzakje vol reservevoedsel voor de eerste levensdagen. De jongen zakken eerst naar de bodem. Daar blijven ze even liggen. Ze wachten even om dan snel een goed heenkomen te zoeken. Ze hoeven niet te leren hoe ze moeten zwemmen. Direct na de bevalling komen de mannetjes op het vrouwtje af om opnieuw te paren. Jonge gambusia's kennen geen zorgzame vader of moeder. Ze moeten zich zelf zien te redden. Ze jagen met z'n allen op watervlooien. Deze heeft te laat in de gaten, dat jonge gambusia's vijanden hebben. Volwassen gambusia's bijvoorbeeld zijn dol op hun eigen kinderen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429329 206 2032-08-31T14:38:00+00:00 10325 2003-06-11T14:38:00+00:00 yes no vis dier voortplanting bevruchten natuur https://schooltv.nl/video-item/van-ei-tot-flamingo-mooie-ouders-lelijke-kuikens 2025-10-06T12:49:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20513.w613.r16-9.7153ccc.webp Van ei tot flamingo | Mooie ouders, lelijke kuikens Flamingo's broeden in kolonies. Ze maken nesten van modder. Een vrouwtje legt maar één ei. Dat ei is overigens wel flink groot. De oudervogels zijn voortdurend bezig het ei te verleggen. Nog even de poten opvouwen en het ei komt lekker warm tussen de veren te liggen. Flamingo's moeten goed op hun ei letten. Meeuwen lusten graag een flamingo-ei. Meeuwen kennen een truc om de eischaal stuk te krijgen. Gewoon hard op de grond laten vallen. Dit ei staat op het punt van uitkomen. Het kuiken maakt het stuk met zijn eitand. De moeder helpt een beetje. Het kuiken is er bijna. De moeder wordt ongeduldig. Eerst gebruikt ze haar snavel. Even later gaat ze nog maar eens op het uitkomende ei zitten om het warm te houden. Een jonge flamingo lijkt niet op een volwassen flamingo. De moeder ruimt de eierdoppen op terwijl haar jong uitrust. Het kuiken is nog wankel ter been. De moeder vindt het beter dat de kleine zich nog niet teveel inspant. De oudervogel druppelt eten in het opengesperde snaveltje. Het kleintje is flink gegroeid. Het krijgt nog steeds vloeibaar voedsel. Als de jongen groter zijn gaan ze naar de crèche, waar oudervogels toezicht houden. Als de jongen in de crèche zijn, hebben de ouders tijd om eten te halen. Ze vissen op kleine waterdiertjes. Zo gauw ze genoeg hebben voeren ze hun jongen. In het najaar zijn de jongen groot. Ze kunnen nu naar Afrika vliegen om te overwinteren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429330 176 2032-08-31T14:38:00+00:00 51342 2003-06-11T14:37:00+00:00 yes no dier ei vogel flamingo natuur kuiken https://schooltv.nl/video-item/het-paren-van-een-flamingo-parende-acrobaten 2025-10-06T12:48:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20515.w613.r16-9.dfe0301.webp Het paren van een flamingo | Parende acrobaten Elk najaar trekken Europese flamingo's naar Afrika om te overwinteren. In het voorjaar komen ze terug om zich in Europa voort te planten. De man kan zich nergens aan vast houden. Met zijn vleugels probeert hij zijn evenwicht te bewaren. Soms is er een jaloerse buitenstaander die ruzie maakt. Met hun lange halzen worstelen ze een partijtje. Ook de veren moeten het soms flink ontgelden. Het vrouwtje houdt zich afzijdig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429331 63 2032-08-31T14:37:00+00:00 17822 2003-06-11T14:37:00+00:00 yes no voortplanting paren vogel flamingo https://schooltv.nl/video-item/voortplanting-van-de-flamingo-retourtje-afrika 2025-10-06T12:48:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20517.w613.r16-9.356c2a0.webp Voortplanting van de flamingo | Retourtje Afrika Flamingo' s broeden in kolonies. Ze komen vooral in Afrika voor, maar je kunt ze ook zien in Zuid Frankrijk. In het voorjaar komen de Franse flamingo' terug van hun winterverblijven in Afrika om in Frankrijk jongen te krijgen. Een man kan zich nergens aan vast houden. Alleen met zijn vleugels kan hij zijn evenwicht bewaren. Soms is er een jaloerse buitenstaander. Met hun lange halzen gaan ze worstelen. De veren moeten het soms flink ontgelden. Het vrouwtje bemoeit zich er niet mee. In een flamingokolonie broeden heel veel vogels dicht op elkaar. Elk paar maakt van modder een nest. Iets anders is er ook niet. Een flamingo legt maar een ei in het nest. Dat ei is overigens wel flink groot. De ouders zijn steeds bezig het ei op de juiste plek te leggen. Nog even de poten opvouwen en het ei komt lekker warm tussen de veren te liggen. Flamingo's moeten goed op hun ei letten. Meeuwen lusten maar al te graag zo'n ei. Meeuwen hebben een truc ontdekt om de eischaal stuk te krijgen. Gewoon hard op de grond laten vallen, dat is alles. Dit ei staat op het punt uit te komen. Het kuiken maakt het ei van binnenuit stuk. De moeder helpt een beetje mee. Het kuiken is er bijna. De moeder lijkt ongeduldig te worden. Eerst gebruikt ze haar snavel om te helpen. Even later gaat ze nog maar eens op het uitkomende ei zitten om het warm te houden. Een flamingojong lijkt helemaal niet op een volwassen flamingo. De moeder ruimt de eierdoppen op, terwijl het jong uitrust. Het kuiken probeert op zijn pootjes te staan, maar dat lukt nog niet goed. De moeder vindt het beter dat de kleine zich nog niet teveel inspant. De oudervogel druppelt vloeibaar eten in het opengesperde snaveltje. Het kleintje is flink gegroeid. Nog steeds krijgt het vloeibaar voedsel. Als de jongen groter zijn gaan ze naar een crèche, waar volwassen vogels toezicht houden.. Als de jongen in de crèche zijn, hebben de ouders de tijd om eten te halen. Ze vissen op kleine waterdiertjes. Zo gauw ze genoeg gevangen hebben, gaan ze ermee naar hun jongen. In het najaar zijn de jongen groot. Ze kunnen nu op eigen kracht naar Afrika om daar te overwinteren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429332 244 2032-08-31T14:37:00+00:00 30793 2003-06-11T14:37:00+00:00 yes no flamingo dier voortplanting vogel natuur https://schooltv.nl/video-item/de-cicade-je-moet-er-voor-naar-het-buitenland 2025-10-06T12:47:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20518.w613.r16-9.ef657cc.webp De cicade | Een zingend insect Deze dieren kom je in Nederland niet tegen, maar je in Zuid-Europa kun je ze wel zien. Het zijn cicaden. Dit vrouwtje klimt in een boom om eieren te leggen. Ze heeft een geschikt plekje gevonden. Ze moet alleen nog een gaatje in de tak boren. Dat doet ze met een legboor. Dat is het donkere uitsteeksel aan haar achterlijf. De legboor gebruikt ze ook om eitjes te leggen. Hier is de legboor getekend. De eitjes zijn al in het takje verstopt. En hier zie je het doorgesneden takje vol eitjes. Na een poosje komen er kleine beestjes uit de eieren. Het zijn de larven van cicaden. Zoals altijd bij insecten lijken de pas uitgekomen larven helemaal niet op de ouders. Een larve laat zich vallen en graaft zich snel in. Ze graaft gangen onder de grond op zoek naar plantenwortels. Een larve zuigt sap uit de wortels. Dat is voor planten niet zo best. Maar de cicadenlarve groeit er goed van. Jarenlang leeft een larve onder de grond. Als de gang te nauw is wordt er gegraven. Als het voedsel op is, zoekt zij nieuwe wortels. Jaren geleden is deze larve uit het ei gekropen. Zij is flink gegroeid en klaar om het ondergrondse leven vaarwel te zeggen. Het kostte moeite maar eindelijk is zij boven de grond. Zij probeert hogerop te komen. Eerst een boom, dan een tak en nog hoger gaat zij. Tenslotte komt hij bij dit dunne twijgje. Hij hecht zich vast en verstart helemaal. Dood is ze zeker niet. De laatste vervelling is begonnen. De larvenhuid barst open en er komt een volwassen cicade tevoorschijn. Hij ziet er nog niet zo best uit. De vleugels zijn helemaal verfrommeld en de kleur is veel te licht. Dat verandert snel. De vleugels worden opgepompt en drogen. Even later gaat de volwassen cicade op zoek naar een partner. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429333 198 2032-08-31T14:36:00+00:00 20524 2003-06-11T14:36:00+00:00 yes no krekel larve geluid metamorfose dier insect natuur https://schooltv.nl/video-item/van-ei-tot-kikker-een-rugzak-vol-jongen 2025-10-06T12:48:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20520.w613.r16-9.4177a2b.webp Van ei tot kikker | Een rugzak vol jongen Een buidelboomkikker legt grote, witte eieren. Direct na het leggen zitten ze bij de moeder in een rugzak. Zo draagt het vrouwtje haar eitjes met zich mee. In een ei groeit een kikkerlarve. Sterk vergroot zie je de larve beter. De larve begint meer en meer op een kikkervisje te lijken. Vlak voordat de jongen uit de buidel mogen, zoekt de moeder een waterplasje op. Een voor een komen de jongen in het water terecht, tegelijk met een paar onbevruchte eieren. De jongen eten veel en groeien snel. Ze krijgen achterpootjes en kort daarna ook voorpootjes. Het zijn inmiddels kleine kikkertjes geworden. Alleen de staart moet nog weg. Ze blijven in het water, tot hun staart bijna helemaal is verdwenen. De moeder zorgt niet voor ze. Ze blijft wel in de buurt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429334 94 2032-08-31T14:36:00+00:00 38425 2003-06-11T14:35:00+00:00 yes no larve dier ei kikker amfibie natuur https://schooltv.nl/video-item/voortplanting-van-de-buidelboomkikker-kikkers-horen-toch-in-de-sloot 2025-10-06T12:47:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20522.w613.r16-9.b663f14.webp Voortplanting van de buidelboomkikker | Kikkers horen toch in de sloot? Kikkers zijn amfibieën. Dat betekent dat ze niet zonder water kunnen als ze zich willen voortplanten. Dat geldt ook voor deze buidelboomkikkers. Toch zul je volwassen buidelboomkikkers zelden in een sloot zien. Ze klauteren meestal rond tussen de takken en bladeren van bomen in het oerwoud. Daar vangen ze ook allerlei insecten. Een mannetje begint te kwaken om indruk op een vrouwtje te maken. Zo'n kwaakblaas werkt als geluidsversterker. Het vrouwtje is veel groter dan het mannetje. Het valt dan ook niet mee om op haar rug te klimmen. Het is gelukt. Het paar zoekt de goede houding en dan kan het vrouwtje gaan leggen. Een sloot is daar niet voor nodig. Let op. Het eerste ei komt eraan. Het ei wordt door het mannetje bevrucht en weggemoffeld. Weer eentje. Maar waar blijven ze? Er komen steeds meer eitjes en allemaal verdwijnen ze meteen. Hier zie je een paar eieren bij elkaar, vlak voordat ze verdwijnen. Even later zitten ze bij de moeder in een rugzak. Zo draagt het vrouwtje haar eitjes met zich mee. In een ei groeit een kikkerlarve. Sterk vergroot zie je de larve beter. De larve begint meer en meer op een kikkervisje te lijken. Vlak voordat de jongen uit de buidel mogen, zoekt de moeder een waterplasje op. Een voor een komen de jongen in het water terecht, tegelijk met enkele onbevruchte eieren. De jongen eten veel en groeien snel. Ze krijgen achterpootjes en kort daarna ook voorpootjes. Het zijn inmiddels kleine kikkertjes geworden. Alleen de staart moet nog weg. Ze blijven in het water, tot hun staart bijna helemaal is verdwenen. De moeder zorgt niet voor ze. Ze blijft nog wel in de buurt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429335 185 2032-08-31T14:35:00+00:00 14021 2003-06-11T14:35:00+00:00 yes no voortplanting kikker amfibie https://schooltv.nl/video-item/ondergrondse-beestjes-het-lijkt-wel-een-wildpark 2025-10-06T12:46:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20524.w613.r16-9.e50c432.webp Ondergrondse beestjes | Het lijkt wel een wildpark In een bos vormt een dikke laag bladeren de strooisellaag. In die laag lijkt het wel een wildpark met allemaal kleine beestjes, die maken dat ze wegkomen als je een blad optilt. Kleine slakjes hebben weinig haast. Bij gevaar kunnen ze zich altijd in hun huisje verschuilen. Als je ze stoort, brengen mieren hun jongen in veiligheid Ze helpen elkaar bij het wegslepen van de poppen. Een duizendpoot jaagt op andere bodemdiertjes. De naam klopt niet, want hij heeft lang geen duizend poten. Deze duizendpoot loopt tussen een groepje miljoenpoten. Pissebedden horen tot de meest bekende bodemdiertjes. Ze eten rottende planten. Soms vind je een partij kleurige bolletjes onder een dood blad. Het zijn eitjes van een bodemmijt. De mijtenlarven komen hier net tevoorschijn. Mijten zijn familie van spinnen en hebben net als spinnen acht poten. De jonge mijten vallen deze grote bladluis lastig. Ze gaat er dan ook snel vandoor. Volwassen mijten zijn felle roofdieren. Ze zijn doorlopend op jacht naar prooidiertjes. Geen enkel diertje is veilig voor deze kleine, felle rovertjes. Zelfs de eigen soortgenoten worden soms het slachtoffer. De buit wordt helemaal leeggezogen. Sommige mijten jagen niet maar leven als parasiet op een veel groter dier, in dit geval kever. Wat de kever ook doet, de mijten blijven zitten waar ze zijn. En dit, is dit een ruimtemonster? Nee, het is een heel sterk vergrote springstaart. Dit springstaartmannetje heeft net zijn witte spermapakketjes afgezet. Een springstaartvrouwtje hoeft zo'n pakketje alleen maar in haar lichaam op te nemen. Daarbij heeft ze de man niet nodig, Ze pakt hem bij de voelsprieten en duwt hem een flink eind weg. Springstaarten kennen een verdwijntruc. Ze zijn ineens weg als ze een onverwachte sprong maken. Zo zijn ze een duizendpoot te snel af. Met een microscoop zie je pas goed wat er allemaal in de strooisellaag leeft. Zulke beerdiertjes bijvoorbeeld Dit is een springstaart, die niet kan springen. Hij heeft geen ogen. Toch weet hij zijn weg te vinden en vijanden te vermijden. Een regenworm is groter dan de meeste andere bodemdiertjes. Regenwormen leven van rottende planten, die ze met aarde en al opeten. De aarde komt aan de achterkant van de worm in slierten weer tevoorschijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429336 233 2032-08-31T14:34:00+00:00 44104 2003-06-11T14:34:00+00:00 yes no insect blad bos https://schooltv.nl/video-item/voortplanting-van-een-bladluis-een-zomer-zonder-mannen 2025-10-06T12:47:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20525.w613.r16-9.b83af19.webp Voortplanting van een bladluis | Een zomer zonder mannen Bij bladluizen komt maagdelijke geboorte voor. Bevruchting is dan niet nodig. Mannetjes spelen hierbij geen rol. De vleugelloze vrouwtjes krijgen aan de lopende band jongen. Dat zijn allemaal vrouwtjes, die zelf ook weer jongen krijgen. In het najaar worden er wel vrouwtjes met vleugels geboren. Deze gevleugelde vrouwtjes vliegen naar een appelboomgaard. Daar gebeurt dit: Er worden nu vrouwtjes maar ook mannetjes geboren. De vrouwtjes zijn groot en hebben geen vleugels. De mannetjes zijn klein en hebben wel vleugels. Mannetjes zoeken een vrouwtje om te paren. Na de paring legt het vrouwtje grote, donkere eieren. Deze eieren overwinteren en komen pas in het voorjaar uit. Ze kunnen zelfs strenge vorst verdragen. Bladluizen uit die grote eieren zijn allemaal vrouwtjes met vleugels. Ze leven eerst van het sap van de blaadjes. Al gauw vliegen ze weg, om jongen te krijgen. Hier krijgt een gevleugelde moederluis een jong. Dat jong heeft geen vleugels. Het heeft ze ook niet nodig omdat er voedsel genoeg is. En hiermee ben je weer terug bij de vleugelloze bladluizen, die de hele zomer door aan de lopende band jongen krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429337 111 2032-08-31T14:34:00+00:00 10487 2003-06-11T14:34:00+00:00 yes no voortplanting dier luis insect natuur https://schooltv.nl/video-item/bladluis-schadelijke-beestjes 2025-10-06T12:46:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20526.w613.r16-9.682018f.webp Bladluis | Schadelijke beestjes Dit is niet zo best. De bladeren zitten vol bladluizen. Een bladluis is niet zo erg, maar het worden er al gauw heel veel. Bij bladluizen komt maagdelijke geboorte voor. Bevruchting is dan niet nodig. Er komt geen mannetjesluis aan te pas. De jongen komen aan de lopende band ter wereld. Ze hoeven niet eens op zoek naar eten. Ze worden op hun eten geboren, ergens onder op een blad. Het enige wat deze luis nog moet doen is zijn zuigsnuit uitsteken en een gaatje in het blad prikken. Daarna kan ze in alle rust plantensap gaan drinken. In de zomer gaat het snel. Er zijn dan alleen vleugelloze vrouwtjes en elk vrouwtje krijgt het ene jong na het andere. Mannetjes zijn nergens te vinden. Ze zijn nu ook niet nodig. Elk jong groeit snel en krijgt op zijn beurt weer jong na jong. Bladluizen zijn erg schadelijk, omdat ze het sap van de plant als voedsel gebruiken. Deze bladluis boort zijn zuigsnuit in het blad. Ze weet precies waar ze moet zijn om zoveel mogelijk sap te vinden. In het najaar worden er ook vrouwtjes met vleugels geboren. De gevleugelde vrouwtjes vliegen weg en zoeken appelboomgaarden op. In een boomgaard gebeurt dit: Nu worden er zowel vrouwtjes als mannetjes geboren. De vrouwtjes zijn groot en hebben geen vleugels. De mannetjes zijn kleiner. Zij hebben wel vleugels. Deze mannetjes gaan op zoek naar een vrouwtje om te paren. Na de paring legt het vrouwtje grote, donkere eieren. Ze plakt de eieren tegen een knopje van de appelboom, waar ze de hele winter blijven zitten. In het voorjaar komen de eieren pas uit. Bladluizen die uit die grote eieren komen, zijn allemaal vrouwtjes met vleugels. Ze leven eerst van het sap van de blaadjes. Al gauw vliegen ze weg, om jongen te krijgen. Hier krijgt een gevleugelde moederluis een jong. Dat jong heeft geen vleugels. Het heeft ze ook niet nodig. Moederluis heeft er voor gezorgd dat haar jongen het gemakkelijk hebben om eten te vinden. Ze heeft al een geschikt plekje met veel voedsel voor ze uitgezocht. Nu hoeven de jongen alleen nog maar te eten en zelf weer jongen te krijgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429338 216 2032-08-31T14:33:00+00:00 27458 2003-06-11T14:33:00+00:00 yes no voortplanting luis insect https://schooltv.nl/video-item/eten-en-poetsen-bij-bidsprinkhanen-na-het-eten-afwassen 2025-10-06T12:46:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20528.w613.r16-9.1916444.webp Eten en poetsen bij bidsprinkhanen | Na het eten afwassen Een bidsprinkhaan heeft een vlinder gevangen en eet die op. Daarbij wordt haar lichaam vuil van het stof van de vlindervleugel. Er blijven resten van de vlinder aan haar kop en aan haar poten kleven. Met haar poten wrijft ze de rommel van haar ogen. De vangpoten zijn haar jachtgereedschap. Om ervoor te zorgen dat ze dat gereedschap kan blijven gebruiken om aan eten te komen maakt ze de poten met haar kaken goed schoon. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429339 59 2032-08-31T14:33:00+00:00 1706 2003-06-11T14:32:00+00:00 yes no insect vlinder bidsprinkhaan wassen schoonmaken https://schooltv.nl/video-item/bidsprinkhaan-vangt-wandelende-tak-het-einde-van-een-wandelende-tak 2025-10-06T12:46:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20530.w613.r16-9.1bbdf2d.webp Bidsprinkhaan vangt wandelende tak | Het einde van een wandelende tak Zo vangt een bidsprinkhaan een wandelende tak. Z'n camouflage helpt deze wandelende tak weinig. Een bidsprinkhaan heeft hem in de gaten en sluipt heel voorzichtig naar zijn prooi toe. De wandelende tak heeft het gevaar niet door en loopt regelrecht op zijn vijand af. De afstand tussen rover en prooi wordt kleiner en kleiner. De prooi is nu binnen bereik van de uitklapbare vangpoten en wordt bliksemsnel gegrepen. Met de vangpoten wordt de buit naar de mond gebracht en vervolgens opgegeten. Zelfs de pootjes gaan naar binnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429340 66 2032-08-31T14:32:00+00:00 12043 2003-06-11T14:32:00+00:00 yes no camouflage dier bidsprinkhaan tak insect https://schooltv.nl/video-item/bouw-en-gedrag-van-de-bidsprinkhaan-rover-met-gevouwen-handjes 2025-10-06T12:46:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20532.w613.r16-9.1f820c3.webp Bouw en gedrag van de bidsprinkhaan | Rover met gevouwen handjes De bidsprinkhaan is een insect. Hij heeft 6 poten. Het dier heet zo omdat het met gevouwen voorpoten zit te wachten op een prooi, net of hij bidt. De vleugels liggen tegen het achterlijf gevouwen. Ze worden bijna nooit gebruikt. Als de vleugels uitgespreid zijn, zien ze er zo uit. De grote ogen zijn samengesteld uit heel veel kleine zeshoekjes. Zulke ogen noem je samengestelde ogen of facetogen. Onder aan de kop zitten de kaken. De voorste poten zitten vol scherpe uitsteeksels. Het zijn vangpoten, waarmee de prooi wordt gegrepen. Bidsprinkhanen rennen niet achter hun prooi aan. Ze houden zich zo stil mogelijk en wachten op een prooi. Als de prooi binnen bereik van de vangpoten is slaat de rover toe. Vlinders en andere insecten worden gepakt door de gevouwen vangpoten bliksemsnel uit te slaan. Daarna brengt de rover zijn buit naar zijn kaken en al gauw is er niets meer van de prooi over. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429341 89 2032-08-31T14:32:00+00:00 9488 2003-06-11T14:32:00+00:00 yes no insect bidsprinkhaan oog gedrag https://schooltv.nl/video-item/broedzorg-bij-adeliepinguins-van-ei-tot-pinguin 2025-10-06T08:10:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20534.w613.r16-9.67f4afe.webp Broedzorg bij Adéliepinguïns | Van ei tot pinguïn Adéliepinguïns maken een nest van stenen. De stenen geven de plaats van het nest aan. Warm is een stenen nest niet, maar dat hoeft ook niet. Adéliepinguïns stoppen hun twee eieren in een warme broedbuidel. Eerst is er maar één ei en is het wachten op het tweede. Als beide eieren er zijn, roept het vrouwtje haar partner. De eerste dagen moet het mannetje alleen voor de eieren zorgen. Het vrouwtje gaat terug naar zee om aan te sterken. Alle vrouwtjes gaan samen op visvangst. De mannetjes blijven op de koude rotsen achter om te broeden. Af en toe gebruikt het mannetje zijn snavel om het ei te draaien. Voorlopig staat hij er alleen voor. Als het jong in het ei groot genoeg is, maakt het een gat in de eischaal. Even later kruipt het uit de dop en bedelt om eten. De ouders voeren hun jongen met de inhoud van de keelzak. Het jong steekt zijn kop er diep in. Na een tijdje gaan de jongen op verkenning. Eten krijgen ze alleen van hun eigen ouders. De kuikens missen nog de mooie veren van een volwassen vogel. De ouders zorgen dat de jongen genoeg te eten krijgen om goed te groeien. Als de poolzomer voorbij is, gaan de jongen ruien. De warme donsveren vallen uit en de nieuwe veren zitten er al onder. De jongen zijn klaar om naar zee te gaan en voortaan zelf voor hun eten te zorgen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429342 143 2032-08-31T14:29:00+00:00 23577 2003-06-11T14:29:00+00:00 yes no groeien ei broeden pinguïn dier https://schooltv.nl/video-item/voortplanting-van-pinguins-leven-in-een-vrieskist 2025-10-06T08:10:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20536.w613.r16-9.9b30e75.webp Voortplanting van pinguïns | Leven in een vrieskist Adéliepinguïns gaan in het voorjaar naar hun broedkolonie. Als ze hun partner hebben gevonden, beginnen ze te baltsen. Kort daarop begint de paring. Ze leggen twee eieren die in een broedbuidel warm worden gehouden. Ouders voeren de jongen tot de jongen gaan ruien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429343 211 2032-08-31T14:29:00+00:00 43222 2003-06-11T14:28:00+00:00 yes no pinguïn voortplanting dier balts natuur https://schooltv.nl/video-item/een-adder-wordt-geboren-giftige-babys-redden-zichzelf 2025-10-06T08:11:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20538.w613.r16-9.eeb69c7.webp Een adder wordt geboren | Giftige baby's redden zichzelf Een addervrouw is drie maanden zwanger en staat op het punt haar jongen ter wereld te brengen. In haar dikke buik zitten jonge addertjes, nog verpakt in vliezen. De geboorte staat voor de deur. Het eerste jong wordt naar buiten geperst. Het zit helemaal opgevouwen in een doorzichtig vlies. Zelfs de kop is ermee bedekt. Het addertje probeert zich zo snel mogelijk uit het vlies te bevrijden om de buitenlucht te kunnen inademen. Het jong moet zich helemaal zelf zien te redden. De moeder kijkt niet naar hem om en de vader is al helemaal nergens te bekennen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429344 62 2032-08-31T14:31:00+00:00 12242 2003-06-11T14:31:00+00:00 yes no adder amfibie geboorte slang https://schooltv.nl/video-item/de-paring-van-een-adder-van-voorspel-tot-paring 2025-10-06T08:11:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20540.w613.r16-9.072a6be.webp De paring van een adder | Van voorspel tot paring In het voorjaar komen adders uit hun winterslaap. De mannetjes worden het eerst wakker. Als ze een beetje opgewarmd zijn, gaan ze op pad om hun territorium te verkennen. Soms komt een mannetje een andere mannetje tegen. Ze voeren dan ingewikkelde schijngevechten uit. Ze duwen elkaar weg en kronkelen om elkaar heen. Daarbij gebruiken ze hun giftanden niet. Meestal verwonden ze elkaar niet eens. Het is een eerlijk gevecht met duidelijke spelregels. Een van beide vechtersbazen heeft er genoeg van. Hij gaat er vandoor. Dit vrouwtje is ook al wakker en geniet van een zonnebad. Het mannetje heeft haar geroken en gaat naar haar toe. Een mannetje heeft over de hele lengte van zijn lichaam opvallende vlekken. Die vormen een zigzagpatroon dat zegt: opgepast, ik ben gevaarlijk. Vrouwtjes hebben minder duidelijke vlekken. Het voorspel tot een paring begint. Dat heet de balts. Het mannetje glijdt daarbij met schokkende bewegingen over de rug van het vrouwtje. De tong schiet voortdurend even naar buiten en raakt het vrouwtje even aan. Zo ruikt hij ze wil paren. Hij rolt zijn staart om haar heen. De paring kan beginnen. Dit paren kan wel een paar uur duren. Tenslotte krijgt het vrouwtje er genoeg van. Ze maakt zich los en gaat weg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429345 137 2032-08-31T14:31:00+00:00 20895 2003-06-11T14:30:00+00:00 yes no slang voortplanting adder amfibie https://schooltv.nl/video-item/voortplanting-van-de-adder-het-voorjaar-in-de-kop 2025-10-06T08:10:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20542.w613.r16-9.66cd16a.webp Voortplanting van de adder | Het voorjaar in de kop? De winter is voorbij. Af en toe zijn er al lekker warme, zonnige dagen. Het is tijd voor adders om wakker te worden uit hun winterslaap. De mannetjes worden het eerst wakker. Als ze een beetje opgewarmd zijn gaan ze op pad om hun territorium te verkennen. Soms komt een mannetje een andere mannetje tegen. Ze voeren dan ingewikkelde schijngevechten uit. Ze duwen elkaar weg en kronkelen om elkaar heen. De giftanden gebruiken ze niet. Meestal verwonden ze elkaar niet eens. Het is een eerlijk gevecht met duidelijke spelregels. Een van beide vechtersbazen heeft er genoeg van en gaat er vandoor. Dit vrouwtje is ook wakker geworden en geniet van een zonnebad. Het mannetje heeft haar geroken en gaat naar haar toe. Een mannetje heeft opvallende, zwarte vlekken over de hele lengte van zijn lichaam. Deze vlekken vormen een zigzagpatroon. Vrouwtjes hebben die vlekken ook, maar minder duidelijk. Het voorspel tot een paring begint. Dit heet de balts. Het mannetje glijdt met schokkende bewegingen over de rug van het vrouwtje. De tong schiet voortdurend even naar buiten en raakt het vrouwtje even aan. Zo ruikt hij of ze wil paren. Hij rolt zijn staart om haar heen. De paring kan beginnen Dit paren kan wel een paar uur duren. Tenslotte krijgt het vrouwtje er genoeg van. Ze maakt zich los en gaat weg. In de loop van de zomer is het vrouwtje flink op jacht geweest. Nu, drie maanden na de paring, is ze hoogzwanger en beweegt traag. In haar dikke buik zitten een jonge addertjes. De geboorte staat voor de deur. Het eerste jong wordt naar buiten geperst. Het is nog helemaal opgevouwen en verpakt in een doorzichtig vlies. Zelfs de kop is ermee bedekt. Het addertje bevrijdt zich zo snel mogelijk uit het vlies. De resten schudt het van zich af . Even wennen. Al gauw weet het jong zijn eigen weg te vinden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429346 212 2032-08-31T14:30:00+00:00 17418 2003-06-11T14:30:00+00:00 yes no slang adder dier voortplanting natuur https://schooltv.nl/video-item/stuifzand-duinen-in-het-stuwwallengebied 2024-01-16T13:56:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20544.w613.r16-9.3ba0142.webp Stuifzand | Duinen in het stuwwallengebied Dit is een stuifzandgebied. Je vindt dit soort grote open vlaktes met zand in het stuwwallengebied in het midden van Nederland. Deze gebieden zijn ontstaan doordat de mensen hier vroeger veel bomen hebben gekapt. En als er geen begroeiing meer is, kan het losse zand makkelijk worden meegenomen door de wind. En dat stuifzand is heel erg fijn. Hierdoor kan de wind het makkelijk verplaatsen. En dat gebeurde ook. Grof grind bleef achter. Het fijne zand kwam op een andere plaats terecht. Omdat wortels van een boom het zand goed vast houden kon het niet wegwaaien. Daarom staan die bomen nu hoger. Ook de wortels van graspollen kunnen het zand goed vasthouden. Aan de rand van het stuifzandgebied zien we wel weer bomen staan. Die zijn later door de mensen geplant om het zand vast te houden. Want ze hadden immers niets aan die grote kaalgekapte gebieden. Door helmgras en dennen te planten, lukte het om het stuifzand in bedwang te krijgen. Dat het eerst wel een zandvlakte was, zie je nog aan de kleine zandheuvels, een soort duinen, tussen de bomen. Nu vormen de stuifzanden, de bomen en de hei een natuurgebied. Voor de mensen en de dieren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429347 96 2033-01-01T19:22:00+00:00 24708 2003-04-03T17:22:00+00:00 yes no zand grondsoort stuwwal landschap https://schooltv.nl/video-item/stuwwallenlandschap-hoe-herken-je-een-stuwwallengebied 2024-01-16T13:55:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20546.w613.r16-9.434338e.webp Stuwwallenlandschap | Hoe herken je een stuwwallengebied? In het midden en oosten van Nederland ligt het stuwwallengebied. We bekijken dit gebied nauwkeuriger in het midden. Het is een glooiend landschap met heuvels, de stuwwallen. Soms wel honderd meter hoog. Ze zijn ontstaan door het ijs dat in de ijstijd in ons land kwam. Naast de stuwwallen zie je lage, meestal vlakke gebieden. Dit zijn de tongbekkens. En op de stuwwallen vind je uitgestrekte bossen, zowel loofbossen als dennenbossen. Een ander kenmerk van het stuwwallengebied is de heide. In augustus staat de heide in bloei. Het is er erg rustig. Daarom komen er nog zeldzame diersoorten voor, zoals edelherten en wilde zwijnen. Dat zie je verder in Nederland niet zo veel. Maar hier kunnen ze lekker hun gang gaan. Als laatste kenmerk van het stuwwallengebied: de stuifzandgebieden. grote kale vlaktes met veel zand. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429348 91 2033-01-01T19:19:00+00:00 19543 2003-04-03T17:18:00+00:00 yes no stuwwal Nederland grondsoort landschap https://schooltv.nl/video-item/de-geestgronden-geen-geesten-maar-bloembollen 2024-01-15T17:43:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20548.w613.r16-9.9641a3f.webp De geestgronden | Geen geesten, maar bloembollen In het duingebied zijn veel bloembollenvelden te vinden. In april zie je hier lange rijen bloemen met de meest prachtige kleuren. Deze bloembollenvelden zijn juist achter de duinen te vinden omdat men vroeger de binnenkant van die duinen heeft afgegraven voor zandwinning. Op sommige plekken kun je nog zien hoe hoog het duin eerst was, voordat het werd afgegraven. Dat afgraven noemde men afgeesten. Daarom heten de gebieden achter de duinen de geestgronden. Men groef het zand af tot vlak boven het grondwaterpeil. Op die manier werd de grond geschikt voor het telen van bloembollen. En dat is nog steeds zo. Om al die mooie bloemen te krijgen gaan er elk voorjaar wel duizenden bloembollen de grond in. Dit gebeurt nog met de hand geen makkelijk klusje. Tot slot gaat er een dikke laag zand over en kunnen de bollen gaan groeien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429349 68 2033-05-18T03:33:00+00:00 24041 2003-04-03T12:30:00+00:00 yes no afgeesten grondsoort landschap https://schooltv.nl/video-item/brede-en-smalle-duinen-nuttig-als-bescherming-en-als-filter 2024-01-15T17:42:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20550.w613.r16-9.c0d90fe.webp Brede en smalle duinen | Nuttig als bescherming en als filter Langs de kustlijn in Nederland vinden we kilometers duinen. Er zijn hele brede duinen en hele smalle duinen. Op die brede duinen, is veel begroeiing. Het duin is erg stevig en waait niet gemakkelijk weg. Dit deel noemen we het binnenduin. Het is verder van het strand af. Door de brede duinen zijn soms paden aangelegd, zodat de mensen naar het strand kunnen lopen. Zo een pad noemen we een slag. De duinrand die hier aan zee ligt, heet zeereep. Deze moet als eerste de zee tegenhouden en is dus erg belangrijk. Het is verboden om de zeereep in te gaan, omdat de begroeiing dan zou kunnen beschadigen en dan zou het duin weg kunnen waaien. Verder van de kust in de binnenduinen vinden we soms waterplassen, rivierwater dat de duinen in is gepompt. Die plassen zijn onderdeel van een waterzuiveringssysteem. De duinen werken namelijk als een gigantisch filter om het water schoner te maken. Dan is het geschikt als drinkwater. Naast brede duinen zijn er ook heel smalle duinen, zoals hier op Walcheren bij Zoutelande. Slechts één duinenrij, de zeereep, scheidt het achterliggende dorp van de zee. Vooral bij smalle duinen zien we vaak in zee een rij houten palen. Deze palen zijn er voor om golven en stroming te breken zodat de zee de duinen niet direct kan beschadigen. Als het eb is kun je heel goed zien hoeveel palen er staan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429350 118 2033-05-18T03:33:00+00:00 48819 2003-04-03T12:30:00+00:00 yes no landschap zee Zeeland duin golf https://schooltv.nl/video-item/ontstaan-van-duinen-zee-wind-en-planten 2024-01-16T15:09:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20552.w613.r16-9.38f4b2e.webp Ontstaan van duinen | Zee, wind en planten Langs de Nederlandse kust vinden we het duingebied. Op de Waddeneilanden, langs de kust van Noord- en Zuid Holland en in Zeeland. De Nederlandse duinenrij is wel honderd kilometer lang en beschermt ons lage land tegen overstromingen. De duinen zijn ontstaan door de invloed van zee, wind en begroeiing. De zee is altijd in beweging. De golven glijden over het zand en stromen weer terug. Bij elke golf legt de zee een beetje zand op het strand. Soms komen er ook voorwerpen op het strand terecht, bv. een stuk hout. En als het hard waait, waait de wind het zand, dat door de zee is aangevoerd, tegen het stuk hout. Na verloop van tijd ligt er zoveel zand op dat stuk hout dat je het helemaal niet meer ziet liggen. Zonder begroeiing zou de wind het zand weer makkelijk op kunnen pakken en zou het kleine duin weer weg waaien. Doordat er planten op de duinen gingen groeien, gebeurt dat niet. Biestarwe en helmgras doen het er goed. Deze planten zijn bestand tegen het zout en bovendien houden ze met hun uitgebreide wortels het zand goed vast. Nog steeds kun je bij de duinen zien hoe de begroeiing het zand vasthoudt. Omdat die begroeiing zo belangrijk is, plant de mens ook zelf helmgras aan. Hier zie je hoe het helmgras met zijn wortels het zand vasthoudt. En hier zie je dat het zand laagje voor laagje is opgebouwd, windvlaag na windvlaag. En zo zijn er langs de kustlijn van Nederland wel honderd kilometer duinen ontstaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429351 128 2033-05-18T03:33:00+00:00 187709 2003-04-03T12:29:00+00:00 yes no wind duin zand zee https://schooltv.nl/video-item/dekzandgebieden-nuttige-schapen-voor-de-landbouw 2024-01-16T15:33:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20554.w613.r16-9.b9ad6c2.webp Dekzandgebieden | Nuttige schapen voor de landbouw In Nederland zijn op heel veel plaatsen dekzandgebieden te vinden. We gaan dit gebied in Drenthe eens nader bekijken. Dekzanden zijn in een ver verleden ontstaan. Het was toen erg koud in het gebied dat nu Nederland heet. Er lag geen ijs, maar het was wel zo koud dat er geen planten konden groeien. Het gebied was bedekt met zand. De wind kon het losse zand makkelijk meevoeren om het ergens anders weer neer te leggen. En doordat de wind niet overal evenveel zand heen blies, ontstonden er kleine heuvels in het landschap. Toen er een ander klimaat kwam, begonnen er op het zand toch planten te groeien. Hierna kwamen er ook boeren wonen. Ze lieten hun vee op de heide grazen. Akkerbouw was niet mogelijk. De grond van het dekzandgebied was te droog en onvruchtbaar. Naast de riviertjes waren de groengronden. Dit gebied was juist weer te nat voor akkerbouw. Daarom lieten de boeren ook daar hun vee grazen. Om toch akkerbouw op de droge heigrond te kunnen bedrijven, bedachten ze een manier om het gebied te ontginnen. Ze gingen bij elkaar aan de rand van de heide wonen. Daar was het droog genoeg en toch dicht bij de rivier. Ze gingen schapen houden. Om mest te krijgen voor op de zandgronden. Dan zou die zandgrond vruchtbaarder worden. De schapen liepen overdag samen met de schaapsherder op de heide rond de akkers. 's Avonds bracht die herder de schapen naar de brink. Een stuk weiland midden in het dorp dat als verzamelplaats voor de schapen werd gebruikt. Elke boer haalde hier zijn schapen op en zette ze in zijn eigen stal waar de uitwerpselen terecht kwamen. Deze werden gemengd met heideplaggen en verstrooid over de akkers. Zo werden dit vruchtbare gronden. Deze ontgonnen gebieden zijn dus de akkers net buiten het dorp. We noemen ze de es of enk. Daar verbouwde de boer verschillende gewassen. Genoeg voor eigen gebruik en een beetje voor de verkoop. Om de gewassen te beschermen tegen de schapen en het vee op de groengronden bouwden de boeren een houtwal rond de es. Op sommige plekken kunnen we deze nog zien. De bomen en struiken zorgden ervoor dat de beesten niet de akkers op gingen. Jaar na jaar bemesten de boeren hun land met schapenmest. Dit had tot gevolg dat de es beetje bij beetje hoger kwam te liggen. Door die bemesting ontstond op de oorspronkelijke zandgrond een dikke zwarte laag. In dit afgegraven stukje es kun je dit heel duidelijk zien. Voor landbouwproducten is deze grond een perfecte voedingsbodem. Als we nog dieper graven, vinden we onder deze zandlaag nog een andere laag. Dat is keileem, afgezet door het landijs in de IJstijd. Die grond is nog ouder dan de zandgrond. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429352 217 2033-05-18T03:33:00+00:00 48222 2003-04-03T12:28:00+00:00 yes no grondsoort land landschap zand Nederland https://schooltv.nl/video-item/ontstaan-stuwwallengebied-hoe-komen-we-aan-die-heuvels-in-nederland 2024-01-15T17:42:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20556.w613.r16-9.5f32b86.webp Ontstaan stuwwallengebied | Hoe komen we aan die heuvels in Nederland? In het midden van Nederland vinden we een glooiend landschap met heuvelruggen, stuwwallen worden ze genoemd. Stuwwallen zijn ontstaan in de ijstijd. De bodem was toen het hele jaar bevroren, zelfs in de zomer kwam de temperatuur meestal niet boven de nul graden celsius uit. Een dikke ijslaag bedekte toen ons land. De zeespiegel lag tientallen meters lager dan nu het geval is. Vanaf de rand van het landijs drongen vooruitstekende ijstongen rivierdalen binnen. De ijstongen waren wel een paar honderd meter dik. Zij duwden daarbij met enorme krachten de zijkanten van die dalen opzij en omhoog. En nadat het ijs was gesmolten bleven de stuwwallen in het landschap achter. Hier zie je een dal waar de ijstong ooit lag: een tongbekken. In de achtergrond de stuwwal van de Utrechtse heuvelrug bij Rhenen. De Grebbeberg. We vinden ook stuwwallen in het Gooi, op de Veluwe, Twente, bij Nijmegen en het Montferland. Sommige stuwwallen zijn wel honderd meter hoog. Honderd meter door ijs omhoog gestuwde grond, die bestaat uit leem, zand, klei en grind. Als je naar de grondlagen in een stuwwal kijkt, kun je duidelijk zien dat ze door het ijs met grote krachten in elkaar zijn geperst. En zo zijn de hoge heuvels in het midden van Nederland ontstaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429353 100 2033-05-18T03:33:00+00:00 88362 2003-03-31T12:26:00+00:00 yes no ijstijd heuvel stuwwal https://schooltv.nl/video-item/droogmaken-laagveen-te-veel-water 2024-01-15T17:42:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20558.w613.r16-9.bdf44f2.webp Droogmaken laagveen | Te veel water In de laagveengebieden is veel veen afgegraven. Als je veen laat drogen, is het goede brandstof: turf. Na het hoogveen werden ook de laagveengebieden op een gegeven moment afgegraven en uitgebaggerd. Maar hierdoor ontstonden er grote plassen en was er te weinig landbouwgrond voor de boeren over. Daarom besloot men om een aantal van deze afgegraven en uitgebaggerde plassen weer droog te leggen. Dat gebeurde met molens. En één molen is dan niet genoeg, er waren er meer nodig. Die staan in een rij achter elkaar en pompen het water met grote schoepen omhoog naar de rivier. In de animatie kun je het nog eens goed zien. Elke molen pompt het water een stukje omhoog. Daarna komt het water in een kanaal of een rivier terecht en kan naar de zee weg stromen. Zo zijn veel gebieden leeg gepompt. Door het leegpompen ontstond er een lager gelegen gat in het landschap. En deze grond was weer goed te gebruiken voor de landbouw. Een prima gebied om koeien op te laten grazen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429354 95 2033-05-18T03:33:00+00:00 60480 2003-03-31T12:25:00+00:00 yes no molen pomp landschap canon landschapsbeheer laagveen polder https://schooltv.nl/video-item/kaas-maken-100-liter-melk-voor-1-kaas 2024-01-04T10:49:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20560.w613.r16-9.a4e68c2.webp Kaas maken | 10 liter melk voor 1 kilo kaas In Nederland zijn veel koeien. Heel veel koeien. Die hebben we nodig voor de melk, de boter en de kaas. In een stal worden de koeien met een melkmachine gemolken. De melk van de koeien gaat op deze boerderij door naar een kaasmakerij. Er is 100 liter melk nodig om één kaas te maken. Het maken van kaas is een nauwkeurig werk. Er moet zuursel en stremsel aan de melk worden toegevoegd om te zorgen dat de kaas op smaak komt en dikker wordt. Dan moet de melk precies lang genoeg geroerd worden op de juiste temperatuur. Hier zie je dat de melk al op kaas gaat lijken. De blokken worden in bakken gedaan en dan onder een pers gezet. Het persen duurt ongeveer vier uur. Tussendoor worden de kazen enkele keren gekeerd. Nadat er lang genoeg is geperst, gaan de kazen om de juiste smaak te krijgen, in een zoutbad. Daarna is het kaas maken bijna klaar. Er moet alleen nog een plastic beschermlaag op worden gesmeerd. En dan kan de kaas rijpen en naar de winkel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429355 121 2033-05-18T03:33:00+00:00 99157 2003-03-31T12:25:00+00:00 yes no kaas melk stremsel https://schooltv.nl/video-item/zeedijken-bescherming-van-nieuw-land 2024-01-16T13:55:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20562.w613.r16-9.0dace10.webp Zeedijken | Bescherming van nieuw land Zeeklei is goede landbouwgrond. Om overstromingen daarvan te voorkomen hebben de boeren dijken gebouwd. Deze zeedijken zijn de hoogste in ons land. Als het aangeslibde nieuwe land de kwelder- groot genoeg is, wordt er een dijk omheen gebouwd. Deze nieuwe dijk wordt dan de zeedijk. De oude zeedijk noemen we voortaan binnendijk. Zo ontstaan er uitgestrekte polders die gebruikt worden voor akkerbouw. Om van de ene polder in de andere te komen, zijn er op verschillende plekken doorgangen in de dijken gemaakt. Zo een opening heet een coupure. In noodgevallen kunnen ze deze met balken en klei sluiten, zodat de zee buiten de polder wordt gehouden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429356 60 2033-05-18T03:33:00+00:00 33472 2003-03-28T12:47:00+00:00 yes no zeeklei grondsoort dijk zee landschap https://schooltv.nl/video-item/een-kwelder-van-natte-zeeklei-tot-landbouwgrond 2024-01-15T17:41:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20564.w613.r16-9.2475fa3.webp Een kwelder | Van natte zeeklei tot landbouwgrond Dit is het slib in het zeekleigebied. Je zakt er een heel stuk in weg. Het is erg nat en kleverig. De zee zorgt telkens voor aanvoer van zand- en slibdeeltjes, waardoor de kust aangroeit. De grond wordt steeds hoger. Zo hoog zelfs dat het bijna nooit meer overstroomd en er planten op kunnen gaan groeien. Er komt steeds meer begroeiing en het begint al een beetje op een weiland te lijken. Deze gebieden langs de Waddenzee noemen we kwelders. Hier zie je heel goed dat de bodem van de kwelder laagje voor laagje is opgebouwd. De kwelder raakt steeds meer begroeid en op den duur kunnen er schapen en koeien grazen. Ze zakken niet meer weg. De zeekleigrond is niet meer zo nat en kleverig, maar is veel droger en stevig. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429357 72 2033-05-18T03:33:00+00:00 55997 2003-03-28T12:47:00+00:00 yes no grondsoort polder natuur landschap zeeklei nat https://schooltv.nl/video-item/ontstaan-van-zeeklei-nederland-wordt-opgebouwd 2024-01-16T13:55:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20566.w613.r16-9.a985381.webp Ontstaan van zeeklei | Nederland wordt opgebouwd Zeeklei vinden we in het zuidwesten van Nederland, in het gebied van het IJsselmeer -de vroegere Zuiderzee-, en in het noorden van ons land. Wij gaan kijken in Noord-Nederland. Dit is het Waddengebied. Hier wordt nog elke dag land opgebouwd uit zeeklei. Zeeklei is afkomstig uit de zee. In het water zweven ontelbare zand- en slibdeeltjes, die van de zeebodem worden meegevoerd. Tijdens de vloed is de zee het hoogst en dan staat het water een tijdje stil. Op dat moment zakken de zand- en slibdeeltjes naar de bodem. Dat komt omdat ze zwaarder zijn dan het water. Als het daarna weer eb wordt, en de zee zich terugtrekt, blijven de zand- en slibdeeltjes achter. Hier zie je het slib dicht bij de kust liggen. Op die manier ontstaat er nieuw land, gemaakt van zeeklei. En dit gebeurt al eeuwenlang. Elke keer komt er tijdens de vloed een nieuw laagje zand en slib bij. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429358 81 2033-05-18T03:33:00+00:00 60496 2003-03-28T12:45:00+00:00 yes no Nederland zee zeeklei grondsoort https://schooltv.nl/video-item/tarwe-een-groninger-boer 2024-01-16T13:55:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20568.w613.r16-9.e0dceef.webp Tarwe | Een Groninger boer Zeeklei is geschikt voor akkerbouw. Hier zie je een akker vol tarwe in Groningen. Er wordt geoogst. [interview] Ik ben Dirk-Jans Oldenziel, ik woon in Groninger zeekleigebied, ik ben boer van beroep en wij verbouwen graan, bieten, en we hebben schapen op de kwelders en op de zeedijk. In de zeekleigebieden vind je vooral akkerbouw. De oogst binnenhalen, dat doen we, ja, wij hebben heel veel land, dus soms duurt het 14 dagen, soms een maand als het tussendoor regent. De boeren in deze streek hebben vaak veel land. Ze zijn dan ook lange tijd bezig om al het graan van de akkers te halen. Dat oogsten gaat als volgt: Als het graan rijp is, dan gaan we met de maaidorser het veld in en dan snijden wij het tarwe af, vlak bij de grond. En de korrel wordt dan gescheiden van het stro. De korrel komt in de tank van de combine en het stro komt achter uit de combine en die wordt weer gegooid op het veld. Alle tarwe die geoogst wordt, komt in een grote kiepwagen terecht. Maar niet alleen de hoeveelheid tarwe is belangrijk. Er komt tijdens het oogsten iemand langs die de kwaliteit beoordeelt. Hij neemt een monster van de graankorrels. Kwaliteit is voor een boer erg belangrijk omdat het de prijs voor tarwe beïnvloedt. Bij het oogsten wordt het stro op het veld gegooid. Dit wordt daarna met een stro-pers tot grote pakken gemaakt. Die worden opgeladen en naar een schuur gebracht. Daar kunnen ze drogen. Later wordt het droge stro verkocht, bijv. als veevoer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429359 132 2033-05-18T03:33:00+00:00 73360 2003-03-28T12:48:00+00:00 yes no graan grondsoort landbouw tarwe https://schooltv.nl/video-item/overstroming-van-de-rivier-een-rivier-heeft-ruimte-nodig 2024-01-16T13:54:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20570.w613.r16-9.a1cd1c8.webp Overstroming van de rivier | Een rivier heeft ruimte nodig Nederland voert al eeuwenlang een strijd tegen het water. Ook tegen het water uit de rivier. In 1995 stonden de dijken in de Betuwe op het punt om door te breken. Een paar boerderijen in de uiterwaarden stonden al onder water. Dorpen en steden werden bedreigd. Gelukkig begon het water op tijd te zakken. Het gevaar was geweken. In ieder geval voor dat moment. Om een dijkdoorbraak in de toekomst te voorkomen, zijn de winterdijken in het rivierengebied na 1995 opgehoogd. Ook zijn er openingen in de zomerkades gemaakt. Hierdoor krijgt de rivier meer ruimte. Bij hoge waterstanden kan het rivierwater nu makkelijker in de uiterwaarden stromen. Veel uiterwaarden zijn hierdoor veranderd in een natuurgebied. Het is belangrijk dat we deze ruimte teruggeven aan de rivier. Want hoe meer ruimte we van de rivier afpakken, hoe groter de druk op de dijken wordt. En als die druk te groot wordt, is de ramp niet te overzien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429360 72 64366 2003-03-28T13:17:00+00:00 yes no overstroming grondsoort dijk rivier https://schooltv.nl/video-item/uiterwaarden-extra-land-voor-de-boer 2024-01-16T13:54:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20572.w613.r16-9.556f4d7.webp Uiterwaarden | Extra land voor de boer In het rivierkleigebied probeert de boer zoveel mogelijk grond, ook direct naast de rivier, voor zijn bedrijf te gebruiken. Daarom wil de boer ook op de uiterwaarden vee kunnen laten grazen. Dat is het gebied tussen de winterdijken en de rivier. Je vindt soms in die uiterwaarden ook nog oude rivierarmen. Door het wisselende waterpeil van de rivier, zijn in dit landschap oeverwallen en kommen ontstaan. Hoe ging dat? Oeverwallen bestaan uit zand dat is achtergebleven na een hoge waterstand. Kommen zijn de lage gebieden met klei. De mensen woonden op de oeverwallen. Daar maakten ze akkers en plantten fruitbomen. In de kom lieten ze het vee grazen. Soms kwam het water zo hoog, dat het huis en het land van de boeren overstroomden. Daarom bouwden de boeren dijken, de winterdijken, om het water tegen te houden. Het gebied tussen de dijk en de rivier heet uiterwaard. Om het te beschermen werden er zomerkades direct naast de rivier gemaakt. Zo bleven de uiterwaarden in de zomer droog. En kon er vee op grazen. De uiterwaarden worden ook vaak als camping gebruikt. Natuurlijk alleen in de zomer, want bij de hoge waterstanden in de winter lopen de uiterwaarden nog steeds onder. Als een dijk na verloop van tijd toch doorbrak, ontstond er een plas achter de dijk. Zo een ronde plas naast een dijk noemen we een wiel. Een oude dijkdoorbraak. Later werd er, om het gat te dichten, een dijk op de wiel aangelegd. De rode lijn laat de oorspronkelijke dijk zien. En zo ziet het rivierkleilandschap er dus uit met dorpen op oeverwallen en aan beide zijden van de rivier de uiterwaarden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429381 130 2033-05-18T03:33:00+00:00 63630 2003-03-28T12:58:00+00:00 yes no uiterwaard wiel rivier https://schooltv.nl/video-item/het-rivierkleilandschap-oeverwallen-en-kommen 2024-01-15T17:41:42+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20574.w613.r16-9.fd980cc.webp Het rivierkleilandschap | Oeverwallen en kommen Het rivierkleilandschap bestaat uit hoge en lage delen. De hoge delen zijn de oeverwallen. Daar vinden we dan ook de meeste en oudste dorpen. Verder op in het landschap zie je de lage delen met weilanden. De boomgaarden vind je op de hogere oeverwallen. De grond hier is samengesteld uit klei en zand en is daardoor kruimelig en vrij droog. Hierdoor zijn deze oeverwallen geschikt voor akkerbouw en fruitteelt. Want het zand zorgt dat de wortels er goed kunnen hechten en de klei is vruchtbaar door het water dat er in zit. Soms zien we ook nog een kerk of een schuur op een heuvel, een woerd. Op die manier beschermden de mensen zich vroeger tegen overstromingen van de rivier. Verder kun je oeverwallen herkennen aan de bochtige wegen en aan de akkers en boomgaarden ernaast. Hier zie je de lagere delen in het rivierkleilandschap, de kommen. De natte gebieden. Akkerbouw en fruitteelt zie je rond de dorpen op de oeverwallen. Omdat de kommen lager liggen, is de grond veel natter en vooral geschikt als weiland voor het vee. Sommige delen van de kom zijn zo nat, dat ze alleen gebruikt kunnen worden als hooiland. Als we de klei hier met een grondboor omhoog halen, zien we dat het hele vette, plakkerige grond is. Klei houdt het water heel goed vast. Je kan de kom verder nog herkennen aan de kaarsrechte wegen die door de weilanden lopen. Tenslotte zie je in de kommen hier en daar nog een boerderij staan. Want de veetelers moeten dicht bij het vee wonen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429382 133 2033-05-18T03:33:00+00:00 52280 2003-03-28T12:57:00+00:00 yes no klei rivier grondsoort landschap nat https://schooltv.nl/video-item/ontstaan-van-het-rivierkleigebied-waarom-zit-er-een-bocht-in-een-rivier 2024-01-16T16:16:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20576.w613.r16-9.b0faccb.webp Ontstaan van het rivierkleigebied | Waarom zit er een bocht in een rivier? In het midden van Nederland liggen veel rivieren. Daar bestaat de grond uit rivierklei. We noemen dit gebied dan ook het rivierkleigebied. Dit landschap is lang geleden al ontstaan. In een tijd dat er nog geen dijken waren. En rivieren op verschillende manieren invloed hadden op het landschap. Ze voerden water af, maar verplaatsten daarbij ook grind, zand en slib. Soms meer, soms minder. Afhankelijk van de stroomsnelheid van de rivier. Bij een bocht in een rivier stroomt het water in de buitenbocht sneller dan in de binnenbocht. Het stroomt zo snel dat het daar bodemdeeltjes meeneemt. De bocht wordt hierdoor steeds groter. In de binnenbocht zakken de bodemdeeltjes door de lagere stroomsnelheid naar beneden. Hierdoor wordt er daar juist grond opgebouwd. Het resultaat is dat de rivier steeds grotere bochten krijgt. Maar de rivier heeft nog op meer manieren invloed op zijn omgeving. Dat heeft te maken met het wisselende waterpeil. De ene keer staat het water hoog, en dan weer laag. Bij hoog water stroomde de rivier vroeger buiten zijn oevers. Als dat gebeurde, werd de rivier breder. Het water kreeg meer ruimte en ging dus langzamer stromen. Hierdoor zonken de zwaarste deeltjes in het water als eerste naar beneden. Dat is het zand. Slib oftewel klei, is lichter dan zand, en werd langer meegevoerd en zonk daarna pas naar beneden. Slib kwam het verste van de rivier te liggen. Hoe de rivier stroomde, snel of langzaam, bepaalde dus hoe het landschap er uit is komen te zien. Als het water weer lager kwam te staan, waren oeverwallen en kommen in het landschap te zien. De mensen gingen op de oeverwallen wonen. Hier kwamen ook de akkers en later fruitbomen. De kom was geschikt voor grasland. Maar soms kwam het water zo hoog, dat het huis en het land van de boeren overstroomden. Daarom bouwden de boeren dijken, zodat hun huizen en land voortaan droog zouden blijven. En zo is het rivierkleilandschap ontstaan, met dorpen op de oeverwallen, kommen en de rivier. De stroming van de rivier heeft het meeste in dit landschap bepaald. Zomers staat de rivier laag, maar in de herfst en het voorjaar kan de rivier buiten haar oevers treden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429383 173 2033-05-18T03:33:00+00:00 98595 2003-03-28T12:49:00+00:00 yes no klei rivier grondsoort https://schooltv.nl/video-item/van-moeras-naar-laagveen-ontginnen-en-inklinken 2024-01-16T13:54:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20578.w613.r16-9.ee309af.webp Van moeras naar laagveen | Ontginnen en inklinken In het westen van Nederland vind je de meeste laagveengebieden van ons land. We noemen het laagveen omdat deze grondsoort eigenlijk in het water ligt. Dat komt door de stand van de zeespiegel. Als je laagveen afgraaft, ontstaat er een waterplas. Verder vindt je er langgerekte kavels met veel sloten, en veel water. Dit gebied is rond het jaar 1000 na Christus ontstaan. Het laagveen was toen nog een moeras. Boeren trokken deze gebieden in en bouwden boerderijen langs een riviertje. Elke boer mocht achter zijn boerderij een stuk grond ontginnen. Ze groeven daarom sloten en het water liep van het land de sloten in en van daar naar de rivier. Zo werd de bovenste veenlaag droger en kon gebruikt worden als akkerland. Doordat het veen droger werd, begon het in te zakken. Dit heet inklinking. Enkele eeuwen na de eerste ontginning, lagen de veengebieden wel twee tot drie meter lager dan voor de ontginning. Doordat het land zoveel lager was komen te liggen, moesten de mensen het met dijken beschermen tegen overstromingen. Laag land is vaak nat. De kavels waren daarom niet meer geschikt voor akkerbouw, maar wel voor veeteelt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429384 100 2033-05-18T03:33:00+00:00 74054 2003-03-28T13:20:00+00:00 yes no Nederland kavels laagveen moeras grondsoort https://schooltv.nl/video-item/landschap-hoogveen-slootje-graven-bootje-varen 2024-01-15T17:40:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20580.w613.r16-9.602fb87.webp Landschap hoogveen | Slootje graven, bootje varen Zo ziet het landschap er nu uit in het gebied waar veel hoogveen is afgegraven. Het afgegraven veen, de turf, werd vervoerd via het water. Dat gebeurde over het hoofdkanaal. Later werden er ook zijkanalen gegraven. Zo kon je dieper met de boot het veengebied in komen. Deze zijkanalen kwamen direct uit in het hoofdkanaal en daardoor moesten er veel bruggen worden gebouwd. Bruggen bouwen kost veel geld. Daarom hebben de mensen een oplossing bedacht! Een achterdiep. Vanuit het hoofdkanaal werd er één kanaal achter de weg gelegd, waar dan alle zijkanalen weer op uit kwamen. En zo had je veel minder bruggen nodig. Als het hoogveen was afgegraven, werd de grond geschikt gemaakt voor landbouw. Dit gebeurde door de bolster, de bovenste veenlaag, terug te scheppen op de afgegraven grond, zo werd zandgrond gemengd met bolster. Zo ontstond goede landbouwgrond. Dit noemen we dalgrond. Het hoogveengebied ziet er nu zo uit. Grote rechte akkers met veel kanalen. De dorpen, kanaaldorpen genaamd, zijn langgerekt. Vaak loopt er aan beide kanten van het kanaal een weg. Omdat op sommige plaatsen de zijkanalen niet meer gebruikt worden, zijn ze gedempt. Soms zijn zelfs de hoofdkanalen gedempt. Maar mensen vinden dit nu minder mooi en zijn hiermee gestopt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429385 117 2033-05-18T03:33:00+00:00 29101 2003-03-31T12:19:00+00:00 yes no turf landschap hoogveen https://schooltv.nl/video-item/turf-wist-je-dat-turf-hetzelfde-is-als-gedroogd-veen 2024-01-16T13:53:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20582.w613.r16-9.d41d8dc.webp Turf | Wist je dat turf hetzelfde is als gedroogd veen? Vroeger werd er van hoogveen brandstof gemaakt: turf. Grote gebieden zijn in enkele eeuwen afgegraven. Zodra het veen was verdwenen, trokken de mensen verder een nieuw hoogveengebied in. De bovenste veenlaag, de bolster, is niet bruikbaar als brandstof. Eerst wordt deze laag er afgeschept. Daarna kom je bij de bruikbare veenlaag. Die wordt in blokken afgestoken. Op sommige plaatsen is de veenlaag wel 5 meter dik. Hier zien we hoe het turfsteken in zijn werk gaat. Het veen wordt in even grote blokken gestoken en afgevoerd naar een opslagplaats om te laten drogen. Als de veenblokken gedroogd zijn, noemen we het turf en is het een brandstof geworden. Het verschil tussen het natte en gedroogde veen is erg groot. Als je in het natte veen knijpt, loopt het water langs je vingers. Het gedroogde veen is net karton. Als je goed naar de turf kijkt, kun je nog plantenresten zien zitten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429386 101 2033-05-18T03:33:00+00:00 72879 2003-03-28T13:18:00+00:00 yes no brandstof grondsoort turf hoogveen landschap https://schooltv.nl/video-item/kenmerken-van-hoogveen-een-prachtig-natuurgebied-maar-wel-nat 2024-01-15T17:40:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20584.w613.r16-9.df1d194.webp Kenmerken van hoogveen | Een prachtig natuurgebied. Maar wel nat! In Drenthe vind je de grondsoort hoogveen. We noemen het hoogveen omdat het hoger ligt dan het water in de grond. In hoogveengebieden vind je veel heide en schaapskudden. Het zijn natuurgebieden met veel plassen, dieren en stilte. Hoogveen is een slappe waterige massa, het lijkt een beetje op een spons. Als we er in knijpen, komt er een heleboel water uit. En als je over het veen loopt, voel je duidelijk dat het moerassig is. De grond zakt bij iedere voetstap een beetje weg. Het veert op en neer, is drassig en heel erg nat. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429387 56 2033-05-18T03:33:00+00:00 32985 2003-03-28T13:17:00+00:00 yes no grondsoort hoogveen landschap https://schooltv.nl/video-item/ontstaan-van-hoogveen-dode-planten-maken-nieuwe-grond 2024-01-15T17:40:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20586.w613.r16-9.e010eba.webp Ontstaan van hoogveen | Dode planten maken nieuwe grond Op kleine plekken in Noord-Brabant en in het noorden van ons land is de grondsoort hoogveen te vinden. Het hoogveen is voor een groot deel afgegraven, maar op een paar plekken kunnen we het nog zien. Dit is dat hoogveen. Maar wat is dat eigenlijk voor een grondsoort? Hoe is het ontstaan? Daarvoor moeten we duizenden jaren terug. Nederland bestond toen nog voor een groot deel uit moeras en woud. Planten die in die tijd dood gingen, kwamen onder het water van het moeras terecht. Als planten onder water zijn, kan er geen zuurstof meer bijkomen. Hierdoor kunnen ze niet goed worden afgebroken en er blijven veel plantenresten in de bodem achter. Die vormen op den duur een nieuwe laag grond, waarop weer planten kunnen groeien. De laag plantenresten werd steeds hoger en hoger. En op een gegeven moment kwam de laag boven het waterpeil uit en was er weer een nieuwe bodem ontstaan. Ook hier gingen weer planten en bomen op groeien. En dat zijn nu de hoogveengebieden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429388 73 2033-05-18T03:33:00+00:00 79751 2003-03-28T13:17:00+00:00 yes no hoogveen grondsoort moeras https://schooltv.nl/video-item/zandwinning-van-zand-naar-cement 2024-01-16T13:53:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20587.w613.r16-9.4534550.webp Zandwinning | Van zand naar cement Er zijn in Nederland maar een paar plekken waar zand als delfstof gewonnen mag worden. Bijvoorbeeld bij de grote rivieren. Daar is het zand namelijk scherp en hoekig, omdat het rivierwater het zand nog niet zoveel heeft afgeschuurd. En dat zand kunnen we goed gebruiken om cement van te maken. Het blijft door zijn vorm namelijk makkelijk bij elkaar zitten. Het winnen van zand gebeurt met deze grote machines. Het zand wordt opgezogen en gescheiden op grootte en vorm. Dat gebeurt in grote bakken water. Het grove en dus zwaardere zand, zakt als eerste naar beneden. Zo krijgen we bergen met verschillende soorten zand. Van fijn tot grof. Voor cement of voor het ophogen van wegen. Voor ieder doel, een ander zand. Ooit aangevoerd door onze grote rivieren. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429389 59 2033-05-18T03:33:00+00:00 17265 2003-03-19T15:20:00+00:00 yes no grond klei Nederland zand grondsoort delfstof https://schooltv.nl/video-item/ontstaan-van-zand-zand-is-ontstaan-uit-steen 2024-01-16T13:53:21+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20588.w613.r16-9.d445698.webp Ontstaan van zand | Zand is ontstaan uit steen Zand, grind, maar ook klei zijn eigenlijk niks anders dan hele kleine stukjes steen. Op grote hoogte zijn de bergen bedekt met sneeuw. En als die in de zomer smelt, ontstaan er bergbeekjes. Tijdens hun weg naar de zee, worden dit rivieren. Het stromende water neemt stukken rotsblok mee en door de kracht van het water slijten deze steeds verder af. De kleinere stukjes steen worden daarna afgeschuurd tot zand, grind en klei. Miljoenen jaren geleden stroomden er veel rivieren door ons land. En daardoor is er veel zand in de bodem terecht gekomen. En ook in zee is veel zand afgezet en een deel daarvan is later weer op de kust aangespoeld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429390 46 2033-05-18T03:33:00+00:00 57701 2003-03-19T15:19:00+00:00 yes no steen rivier zand Nederland https://schooltv.nl/video-item/tomatenoogst-van-de-kas-tot-in-de-winkel 2024-01-04T10:49:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20590.w613.r16-9.17d51c7.webp Tomatenoogst | Van de kas tot in de winkel Als tomaten groot genoeg zijn, worden ze geoogst. De tomaten worden geplukt en in een goot met stromend water gelegd. Zo worden elke dag wel duizenden tomaten verwerkt. De tomaten zijn nu goed gewassen. Via een lopende band komen ze op de sorteerafdeling. Ze zijn nog steeds groen en hard. Dat is handig want dan kneuzen de tomaten niet als je ze vervoert. De tomaten worden door draaiende borstels nog eens goed schoongemaakt. Ze glimmen helemaal. Dan worden de tomaten op grootte geselecteerd. Ze komen bij de verpakkingsafdeling, waar ze in kistjes worden verpakt. In de kistjes kunnen de tomaten verder rijpen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429391 53 2033-05-18T03:33:00+00:00 16406 2003-01-08T16:29:00+00:00 yes no oogst groente tuinbouw sorteren tomaat fabriek https://schooltv.nl/video-item/hoe-groeit-een-tomaat-het-groeiproces-van-zaadje-tot-tomaat 2024-01-04T10:49:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20592.w613.r16-9.54118bd.webp Hoe groeit een tomaat? | Het groeiproces van zaadje tot tomaat Als je een tomaat eet, eet je de vrucht of de bes van een tomatenplant. Wanneer je een tomaat doorsnijdt, zie je allemaal zaadjes zitten. Die zaadjes komen in de grond als een rijpe tomaat op de grond valt. De tomaat spat uit elkaar en de zaadjes komen eruit. Zo'n zaadje ziet er sterk vergroot zo uit. Binnenin zie je al een jong tomatenplantje zitten. Dat plantje gaat in de grond ontkiemen. Dit kiemplantje komt boven de grond en groeit omhoog naar het licht. Eerst groeien er twee kleine bladeren. Maar al gauw komen er ook andere blaadjes. Die zijn vertakt. De plant groeit verder en wordt steeds groter. Je ziet ook hoe de blaadjes zich 's nachts opvouwen en stoppen met groeien. Overdag vouwen ze weer open en groeien ze weer verder. Na een tijdje komen er bloemknoppen aan de tomatenplant. Hier zie je de bloem. Met geelgroene bloemblaadjes. Binnen in de bloem zitten de meeldraden en de stamper. Hier is de stamper doorgesneden. Het onderste stuk is dikker en heet vruchtbeginsel. Aan de andere kant van de stamper zit een kleverig knobbeltje. De meeldraden zitten links en rechts van de stamper. Die vormen stuifmeel. Als een stuifmeelkorrel op de stamper komt, vormt hij een buis, die door de stamper naar binnen groeit. Deze buis gaat het vruchtbeginsel binnen. Daar zoekt hij een eicel op. De inhoud van de stuifmeelkorrel versmelt met de eicel en ontwikkelt zich tot een zaadje. De gele bloemblaadjes verwelken. Ze zijn niet meer nodig. Het vruchtbeginsel zwelt op en vormt een vrucht. Bovenaan zie je nog de resten van de bloemblaadjes. Het begint al een beetje op een tomaat te lijken. De vrucht met zaadjes, de tomaat dus, is ontstaan uit het vruchtbeginsel. Onrijpe tomaten zijn eerst groen en hard. Het duurt een tijdje voordat ze rijp zijn. De kleur verandert van groen in rood. Dan kunnen ze gegeten worden. Als de rijpe tomaten niet geplukt worden, worden ze nog rijper en vallen tenslotte op de grond. De zaadjes uit de tomaat komen op de grond en er kan weer een nieuwe tomatenplant gaan groeien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429392 179 2033-05-18T03:33:00+00:00 195259 2003-01-08T16:28:00+00:00 yes no plant zaad groente groeien tomaat zaaien https://schooltv.nl/video-item/spruitjesteelt-kleine-spruitjesplanten-in-de-kas 2024-01-04T10:49:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20594.w613.r16-9.8f4f2fc.webp Spruitjesteelt | Kleine spruitjesplanten in de kas Hoe krijg je nou zo een mooie spruitjesplant? Eerst worden met een machine kleine bakjes gevuld met grond. Daarna zorgt deze machine dat in elk bakje maar een zaadje komt. In mooie rijen zitten de zaadjes op de band geplakt. Onderweg krijgen ze water en dan gaan de zaadjes de kas in. In de kas ontkiemen de zaadjes en groeien ze uit tot spruitjesplanten. Ze mogen dan de kas weer uit. Ze gaan naar een plantjesteler die de spruitjes heeft besteld. De teler moet de jonge plantjes op zijn veld uit poten, met zo een machine gaat dat heel handig. Bovendien is dat niet zo vermoeiend omdat er ook nog bij kunt zitten. Plantje voor plantje gaat de grond in. Dat moet wel heel voorzichtig gebeuren want de plantjes zijn heel teer. Mooi in een rij en op regelmatige afstand van elkaar. Zo hebben ze elk genoeg ruimte en zitten ze elkaar straks niet in de weg als ze zijn groot geworden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429393 67 2033-05-18T03:33:00+00:00 8255 2003-01-08T16:22:00+00:00 yes no tuinbouw groente spruitje plant https://schooltv.nl/video-item/hoe-groeien-spruitjes-het-hele-groeiproces-van-zaadje-tot-spruitje 2024-01-04T10:49:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20596.w613.r16-9.88b648d.webp Hoe groeien spruitjes? | Het hele groeiproces van zaadje tot spruitje Spruitjes zijn eigenlijk kleine kolen. Het zijn allemaal blaadjes dicht op elkaar. Ze groeien in de oksels van de grote bladeren van een spruitjesplant. Als je een zaadje van een spruitje in de grond stopt, gaat het zaadje kiemen. Er komt een stengeltje dat boven de grond uitgroeit. Hieraan groeien twee blaadjes. Daarna komen er nog veel meer blaadjes en de plant wordt groter en groter. Er komen ook spruitjes aan, eerst nog heel klein, later steeds dikker. Als de spruitjes niet geoogst wordt, maar de plant gewoon door mag groeien, kan de plant wel anderhalve meter hoog worden. Dan komen er op een gegeven moment ook bloemen aan. Elke bloem heeft meeldraden en een stamper. Dit betekent dat de bloem zowel mannelijk als vrouwelijk is. Dit heet een tweeslachtige plant. De bloemen lokken allerlei insecten aan, die op zoek zijn naar nectar. Bijen bijvoorbeeld. Die brengen stuifmeel over van de ene bloem naar de andere. Als zo een stuifmeelkorrel op de stamper is gekomen ontstaat er een lange buis. Die groeit door de stamper heen naar een eicel. Pas daarna kan de eicel een zaadje vormen. De bloemblaadjes verwelken en de stamper verandert in een langgerekte hauw, zo noem je deze vrucht. Omdat er veel bloempjes aan de plant zitten, komen er ook heel wat hauwen. In de hauwen zitten twee rijen zaden. Eerst zijn die zaadjes nog klein en onrijp. Als ze rijp zijn droogt de hauw uit en barst open. De zaadjes vallen op de grond en kunnen weer op nieuw gaan groeien tot een spruitjes plant. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429394 151 2033-05-18T03:33:00+00:00 23255 2003-01-08T16:21:00+00:00 yes no kool groente zaaien spruitje groeien plant https://schooltv.nl/video-item/spruitjesoogst-zou-elk-spruitje-apart-geplukt-worden 2024-01-04T10:49:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20598.w613.r16-9.6db05db.webp Spruitjesoogst | Zou elk spruitje apart geplukt worden? Spruitjes, de ene rij naast de andere rij. Een heel veld vol. Dit is zo een spruitjesplant. De spruitjes groeien in de oksels van de bladeren. Het oogsten gaat automatisch met grote machines. Gelukkig maar, want spruitje voor spruitje van een plant afplukken, zou heel veel tijd kosten. En dat betekent dat spruitjes erg duur zouden worden. Eerst wordt de hele plant boven de grond afgesneden. Daarna gaan de spruitjes er af. De bladeren met de stengel blijven achter en vallen op de grond. Zo worden alle spruitjes verzameld en via een lopende band komen ze in grote kisten. Veel he? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429395 54 2033-05-18T03:33:00+00:00 7731 2003-01-08T16:20:00+00:00 yes no groente tuinbouw oogst spruitje https://schooltv.nl/video-item/hoe-groeit-een-paardenbloem-wist-je-dat-die-mooie-pluizenbol-ook-een-paardebloem-is 2024-01-04T10:49:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20600.w613.r16-9.4c8efef.webp Hoe groeit een paardenbloem? | Wist je dat die mooie pluizenbol ook een paardebloem is? Een mooie gele paardenbloem. Je ziet ze vaak in de weilanden of langs de weg. Soms een heel veld vol. Eigenlijk is de paardenbloem niet een bloem maar een heel pakket van bloemen. Dat kun je hier zien. Als we de paardenbloem doorsnijden dan zien je dat op een grote schijf een heleboel kleine bloempjes zitten dit is een zo een bloempje. Onder aan zit het vruchtbeginsel. Daar boven een pluisje. Dan krijg je de stamper en de meeldraden. Het licht gele strookje bestaat uit vergroeide bloemblaadjes. Een heleboel van die kleine bloempjes vormen samen zo een grote gele paardenbloem. Insecten zoals bijen hebben geen moeite om zo mooie gele paardenbloem op afstand te zien. Deze bij haalt nectar en stuifmeel uit de paardenbloem om andere bloemen te bestuiven. Als die kleine bloempjes bestoven zijn gaat de bloem dicht en de bloemblaadjes verwelken. Uit elk bloempje groeit een vruchtje met een pluisje. Dit zijn nog onrijpe groene vruchtjes, langzaam worden de vruchtjes en de pluisjes groter. Bij mooi weer spreiden de pluizen zich uit. De vruchtjes zijn nu bruin en dus rijp. Dit zijn twee vruchtjes, sterk uit vergroot. Als het waait neemt de wind de pluisjes met de vruchtjes mee. De wind zorgt ervoor dat de pluisjes op geschikte plekken neerkomen om weer te groeien. De zaadjes uit de vruchtjes kunnen dan kiemen. Als het pluisje door de wind naar een goede plaats is gebracht, komt het op de grond. Ook het vruchtje komt op de grond en het zaadje kan dan gaan ontkiemen. Hiervoor is water in elk geval erg belangrijk. Er komt een klein stengeltje uit het zaadje dat omhoog groeit. De eerste blaadjes zijn klein en zien er heel eenvoudig uit. Als de plant groter wordt, komen er steeds meer blaadjes, die hebben een andere vorm dan de eerste twee blaadjes. Na een tijd gaat de plant weer bloeien en komen er weer mooie gele bloemen aan de plant. Na een paar dagen gaan de knoppen weer dicht en komen er weer pluizen met vruchtjes, het begin van een nieuwe paardenbloem. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429396 173 2033-05-18T03:33:00+00:00 144979 2003-01-08T16:33:00+00:00 yes no paardenbloem bloem stuifmeel knop groeien zaad https://schooltv.nl/video-item/hoe-groeit-mais-het-hele-groeiproces-van-maiskorrel-tot-maiskolf 2024-01-04T10:49:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20602.w613.r16-9.0460d2b.webp Hoe groeit maïs? | Het hele groeiproces van maïskorrel tot maïskolf Een maïskolf bestaat uit allemaal maïskorrels, die korrels zijn de zaden van de maïsplant. Als je zo’n rijpe maïskolf niet oogst, valt de kolf op de grond en dus ook het zaadje. Onder de grond kan de korrel, het zaadje dus, gaan groeien. Er komt eerst een kiemplantje dat omhoog groeit. Uit dat kiemplantjes ontstaan smalle blaadjes die boven de grond komen. Er komen steeds meer smalle blaadjes en de plant wordt groter en steviger. Een maïsplant kan wel twee meter hoog worden en de bladeren worden steeds groter en breder. Op een gegeven moment komen er ook bloemen aan de maïsplant. Dit zijn de mannelijke bloemen, die zitten bovenaan de maïsplant. De mannelijke bloemen hebben meeldraden. Een maïsplant is eenhuizig en bevat zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen. Die zitten een stuk lager aan de zelfde stengel. Dat zijn deze bloemen, dicht tegen de plant, met een stamper en lange kleverige draden. De meeldraden hangen juist losjes ver buiten de mannelijke bloem. Dat is nodig want zo kan het stuifmeel er gemakkelijk uitvallen en door de wind worden weggeblazen. Zo komen er ook stuifmeelkorrels op de stampers van de vrouwelijke maïsbloem terecht. De maisbloemen worden dus door de wind bestoven en niet door insecten. Als de vrouwelijke bloem bestoven is groeit de meelkorrel op de stamper langzaam uit tot een buisje. Dit is de stuifmeelbuis. Dat buisje groeit naar een eicel toe die diep in de stamper zit. Als de stuifmeelbuis de eicel bereikt, wordt hij bevrucht. Elke eicel die bevrucht is groeit daarna uit tot een zaadje, een nieuwe maiskorrel. Omdat er een heleboel eicellen in de stamper zitten ontstaat er een maiskolf vol maïskorrels. De maïskolf kan nu rijpen. De korrels worden steeds dikker en de kleur wordt steeds geler en geler. Dit is een rijpe maïskolf, helemaal vol maïskorrels. De draden van de stampers zijn niet meer nodig om stuifmeel op te vangen en zijn daarom helemaal gedroogd. Als de kolf helemaal rijp is en hij niet geoogst wordt, valt de kolf op de grond. De korrels, de zaadjes dus, kunnen dan weer uitgroeien tot nieuwe maïsplanten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429397 155 2033-05-18T03:33:00+00:00 89700 2003-01-08T11:49:00+00:00 yes no groente plant zaad groeien maïs voortplanting https://schooltv.nl/video-item/popcorn-wat-heeft-popcorn-met-mais-te-maken 2024-01-04T10:49:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20604.w613.r16-9.dcbeb83.webp Popcorn | Wat heeft popcorn met maïs te maken? Dit is suikermais, die smaakt zoet. Maar er is toch nog suiker nodig om er popcorn van te maken. Suikermaiskorrels gaan samen met suiker in kokende olie. De mais springt dan open en je hebt popcorn. Via de lopende band en de zeef komt de popcorn op de verpakkingsafdeling en kan dan naar de winkel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429398 18 2033-05-18T03:33:00+00:00 9799 2003-01-08T10:53:00+00:00 yes no maïs groente popcorn eten koken https://schooltv.nl/video-item/hoe-groeit-courgette-het-hele-groeiproces-van-zaadje-tot-eetbare-courgette 2024-01-04T10:49:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20606.w613.r16-9.56e2003.webp Hoe groeit een courgette? | Het hele groeiproces van zaadje tot eetbare courgette De courgette is de vrucht van een courgetteplant. In de courgette zitten allemaal kleine pitjes, de zaadjes. Als je een pitje uit de courgette zaait, gaat het ontkiemen. De worteltjes groeien de grond in en een stengeltje strekt zich uit boven de grond. Aan het stengeltje komen bovenaan twee kleine blaadjes. Daarna komen er steeds meer blaadjes. Die worden groter en groter. Ook de plant groeit steeds verder. Tenslotte komen er bloemknoppen. Die gaan open en vormen grote gele bloemen. De courgette heeft twee soorten bloemen. Bloemen met alleen een stamper zijn vrouwelijke bloemen. In het hart van de vrouwelijke bloem zie je de bovenkant van de stamper, twee ronde gele bolletjes. Dat noem je de stempel. Dit is een mannelijke bloem, daarin zie je de meeldraden. Hier zijn de meeldraden nog niet rijp. Rijpe meeldraden barsten open en het stuifmeel komt naar buiten. Sterk vergroot zie je dat het stuifmeel uit allemaal bolletjes bestaat. Nog sterker vergroot ziet zo een bolletje er zo uit. Deze hommel haalt nectar uit een mannelijke bloem. Terwijl hij rond kruipt komen er stuifmeelkorrels op zijn rug. Vol stuifmeel vliegt hij naar een vrouwelijke bloem. Daar zoekt hij ook nectar. Een deel van het stuifmeel tussen zijn haartjes kleeft vast aan de stempel. De bloem wordt bestoven. Courgettes groeien in Nederland meestal in kassen omdat ze eigenlijk thuis horen in warme landen. In deze kas zijn niet genoeg insecten die de bloemen kunnen bestuiven, daarom helpt de kweker een handje mee. Hij brengt met een kwastje stuifmeel uit de mannelijke bloemen op de stamper van de vrouwelijke bloem. Zo zijn de bloemen bestoven en kunnen er vruchten, de courgettes gaan groeien. Dit is een vrouwelijke bloem, sterk vergroot. Uit elke stuifmeel korrel groeit een buisje naar een eicel. Uit de eicellen ontstaan nu zaadjes en de vrucht kan gaan groeien. de mannelijke bloemen hebben nu geen nut meer, ze verwelken. De gele bloemblaadjes van de vrouwelijke bloem verwelken ook. Maar de vrucht groeit verder. Terwijl de vrucht groter en groter wordt, verschrompeld, de rest van de bloem. Alleen nog maar een restje aan de top van de vrucht herinnert aan de bloem. Na een tijdje is de courgette rijp en kan geoogst worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429399 204 2033-05-18T03:33:00+00:00 172165 2003-01-08T16:35:00+00:00 yes no groeien zaaien groente https://schooltv.nl/video-item/hoe-groeit-bloemkool-wat-heeft-bloemkool-met-een-bloem-te-maken 2024-01-04T10:49:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20608.w613.r16-9.ac2655d.webp Hoe groeit bloemkool? | Wat heeft bloemkool met een bloem te maken? Een bloemkool is eigenlijk een knop met bloemen van de bloemkoolplant. Zo'n bloemkoolplant ontstaat uit een zaadje van de bloemkoolplant. Hier zie je zo'n zaadje onder de grond. Het zaadje groeit en er komt een stengeltje. Na een tijdje komen de eerste twee blaadjes boven de grond. Het kleine bloemkoolplantje gaat groeien. Er komen steeds meer blaadjes bij. De blaadjes worden groter en steviger. Het wordt een brede plant met grote bladeren. Ergens tussen de bladeren zit de bloemkool verborgen. Dat moet, omdat er niet teveel zonlicht op de bloemkool mag komen. De bloemkool blijft dan niet goed wit en brengt dan minder op. Als we de bloemkool niet oogsten, maar door laten groeien, wordt de bloemkool steeds groter. De stengeltjes in de bloemkool groeien steeds verder omhoog. Uit de bloemkool groeien kleine witte bloempjes. Daarom heet de bloemkool ook bloem kool. Eigenlijk eten we dus de bloemen van de bloemkoolplant, of nog preciezer de bloemknoppen van de bloemkoolplant. In elk bloempje zit een stamper. Rond de stamper zitten de meeldraden. Een bij gaat in de bloem op zoek naar nectar. Tussen de haren van de bij, zit stuifmeel van een andere bloem. Dit stuifmeel komt van de bij op de stamper. Zo wordt de bloem bestoven. De stuifmeelkorrels op de stamper groeien ondertussen uit tot lange buizen. Zo een buis bereikt tenslotte een eicel binnen in de stamper. Daardoor wordt die eicel bevrucht. Als de eicel bevrucht is, verdorren de bloemblaadjes. Het is niet meer nodig om insecten aan te trekken. De stamper verandert dan in een vrucht. Bij de bloemkool noemen we deze vrucht een hauw. Uit elk bloempje van de bloemkoolplant dat bestoven is, komt een hauw tevoorschijn. In elke hauw zitten zaadjes. Eerst zijn ze zacht en groen, later worden ze donker en hard, en zijn ze rijp. Als de hauw openbarst, vallen de zaden er uit. Uit deze zaadjes kunnen dan weer nieuwe bloemkoolplanten groeien. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429400 151 2033-05-18T03:33:00+00:00 52186 2003-01-08T16:24:00+00:00 yes no stuifmeel bloem groente groeien kool https://schooltv.nl/video-item/ademhalingsproef-een-proef 2024-01-16T15:39:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20610.w613.r16-9.4202e1c.webp Ademhalingsproef | Een proef: In dit model stellen de ballonnen je longen voor. Een rubber vlies dient als middenrif. Als het middenrif omlaag gaat neemt de inhoud van de borstkas toe, de luchtdruk daalt en lucht stroomt de longen binnen. Als het middenrif omhoog gaat, neemt de luchtdruk toe. Nu wordt lucht uit de longen geperst. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429401 26 2033-05-18T03:33:00+00:00 91627 2003-01-08T13:19:00+00:00 yes no menselijk lichaam middenrif longen proefje ademen https://schooltv.nl/video-item/veel-aardbeien-in-aardbeienjam-er-gaan-heel-veel-aardbeien-in-de-aardbeienjam 2024-01-04T10:49:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20612.w613.r16-9.dfab852.webp Veel aardbeien in aardbeienjam | Er gaan heel veel aardbeien in de aardbeienjam Op veel plaatsen in ons land worden aardbeien op akkers verbouwd. Om de aardbeien te beschermen ligt er stro tussen de planten. De oogst moet met de hand worden geplukt. Dat vraagt veel tijd. Het plukken moet heel voorzichtig gebeuren. Rijpe aardbeien zijn erg kwetsbaar. De geplukte aardbeien worden al meteen op de akkers in doosjes gedaan. Vaak zijn er zoveel aardbeien tegelijk rijp dat we ze niet allemaal kunnen opeten. Daarom maken we er jam van. In deze fabriek maakt men aardbeienjam. In een grote pan worden aardbeien gemengd met allerlei stoffen. Er komt veel suiker in. Daarna gaat de hele massa in een trechter. De trechter loopt langzaam leeg. In grote ketels worden de aardbeien gekookt. De inhoud wordt goed geroerd. Het begint steeds meer op aardbeienjam te lijken. De warme jam gaat nu naar een vulmachine en komt zo terecht in de potjes. Die potjes staan op een lopende band en krijgen onderweg een deksel. Al die potjes kunnen nu naar de winkel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429402 104 2033-05-18T03:33:00+00:00 23797 2003-01-08T16:32:00+00:00 yes no jam oogst aardbei https://schooltv.nl/video-item/hoe-groeien-aardbeien-niet-de-zaadjes-zijn-belangrijk-maar-de-uitlopers 2024-01-04T10:49:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20614.w613.r16-9.0449ca6.webp Hoe groeien aardbeien? | Niet de zaadjes zijn belangrijk, maar de uitlopers Een aardbei is eigenlijk de bloembodem van de bloem van een aardbeienplant. Op de buitenkant van de aardbei zitten allemaal pitjes. En in elk pitje zit een zaadje. Als zo een zaadje in de grond zou worden gestopt, zou er een aardbeiplant groeien. Alleen gebeurt dit zelden, want aardbeiplanten worden meestal opgekweekt uit uitlopers. Uit de moederplant groeit een stengel over de grond. Hier en daar komen er jonge plantjes aan. De jonge plantjes gaan groeien. Er komen wortels en bladeren. Eerst zijn die opgevouwen, later spreiden ze zich open. Na een tijdje komen er ook bloemen tevoorschijn. Er zijn vijf witte bloemblaadjes. Binnen een krans van meeldraden zitten de stampers. De stampers zijn klein en kleverig. Een stamper wordt hier vergroot weergegeven, het groene bolletje wordt straks een pitje. Hier zie je de meeldraden sterk vergroot. Als ze rijp zijn barsten ze open en komt het stuifmeel tevoorschijn. De mooie bloemblaadjes lokken de insecten. Deze hommel zuigt nectar op. Er blijft ook stuifmeel aan zijn haren kleven. Daarmee gaat hij naar een andere bloem en wordt de bloem bestoven. Als de bloemen bestoven zijn vallen de witte bloemblaadjes af. Ze hoeven geen insecten meer te lokken. Het binnenste deel van de bloem zwelt vervolgens op. Dit deel noem je de bloembodem. Dit is de aardbei. Die is eerst groen, later wit en tenslotte rood. Bij de aardbeiplant groeien de bloembodems uit tot aardbeien. Op de buitenkant van de aardbei zitten weer de pitjes en in elk pitje zit weer een zaadje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429403 126 2033-05-18T03:33:00+00:00 89255 2003-01-08T16:31:00+00:00 yes no plant fruit aardbei groeien bloeien https://schooltv.nl/video-item/wormen-bekijken-zelf-een-huis-voor-regenwormen-maken 2024-01-04T10:49:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20616.w613.r16-9.66d9def.webp Wormen bekijken | Zelf een huis voor regenwormen maken Je kunt zelf een huis voor een regenworm maken. Je moet dan wel eerst wormen gaan zoeken. Vul een dunne glazen bak met zand. Eerst licht zand, goed aanstampen en dan zwarte aarde. Ook nog wat blaadjes erbij. En natuurlijk de wormen. De bak wordt dichtgemaakt zodat het net als onder de grond lekker donker wordt. Na ongeveer een week kun je zien hoe de wormen hun gangen hebben gegraven. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429404 71 2033-05-18T03:33:00+00:00 53747 2002-11-04T12:55:00+00:00 yes no kijken regen dier worm proefje https://schooltv.nl/video-item/spinnendraad-een-proefje-voor-in-de-klas 2024-01-04T10:49:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20618.w613.r16-9.2fe3aef.webp Spinnendraad | Een proefje voor in de klas Tijd voor een proefje met een echte spin! We nemen een emmer, stevig zand, een stokje, een ventilator, water en je moet een kruisspin vangen. De emmer wordt met zand en water gevuld. Het zand mag niet boven het water uitkomen. In het midden steek je een stokje. De ventilator hebben we nodig om straks wind te maken. En die plant hoort ook bij het proefje. Nu zetten we de spin voorzichtig op het stokje. Wat zal de spin gaan doen? De spin laat zich zakken en komt er achter dat ze via deze weg niet weg kan. Spinnen kunnen niet zwemmen. Als we de ventilator aanzetten voelt de spin de wind en laat meteen spindraad uit haar achterlijf komen. Ze maakt een lange draad en laat die met de wind meewaaien naar de plant. Het kleverige uiteinde van de draad blijft aan de plant vastzitten. Zo maken spinnen hun eerste spindraad vast. Zo, de spin kan veilig naar de plant oversteken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429405 115 2033-05-18T03:33:00+00:00 48267 2002-11-04T14:14:00+00:00 yes no dier insect spin draad proefje https://schooltv.nl/video-item/spinnen-kijken-bouw-je-eigen-huis-voor-een-spin 2024-01-04T10:49:38+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20620.w613.r16-9.a46a157.webp Spinnen kijken | Bouw je eigen huis voor een spin Om een spinnenhotel te maken heb je de volgende dingen nodig: Een plastic bak, zand Plastic folie en sateprikkers een natte spons. Eten voor de spin, vliegen en maden, de spin zelf natuurlijk en wat takjes. De blaadjes en zand zijn voor op de bodem. De plastic bak is te glad voor spinnenpootjes. De natte spons is tegen de dorst, daar kan de spin water uit opzuigen. Het web kan de spin aan de takjes vastmaken om zo eten te vangen. Je kunt hem levende vliegen of muggen geven, of maden. Die veranderen na een paar dagen in vliegen. De spin kan nu in de bak in nog wat plastic folie erover heen, anders kan de spin er zo uit. Wel nog wat luchtgaatjes maken met de sate prikkers. De spin zal al snel een web beginnen te maken. En jij kunt alles wat hij doet goed volgen in zo een bak. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429406 94 2033-05-18T03:33:00+00:00 36646 2002-11-04T14:13:00+00:00 yes no proefje kijken spin insect dier https://schooltv.nl/video-item/de-spijsvertering-de-weg-die-het-voedsel-in-het-lichaam-aflegt-van-mond-tot-einddarm 2024-01-16T15:31:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20622.w613.r16-9.b230f84.webp De spijsvertering | De weg die het voedsel in het lichaam aflegt: van mond tot einddarm Dit zijn de spijsverteringsorganen: de slokdarm, de maag, de dunne darm en de dikke darm. Als je kauwt, maal je het eten fijn. Daarna kun je het gemakkelijk doorslikken. Er komt speeksel bij. Het voedsel gaat via je keel naar de slokdarm. Daar wordt het doorheen geperst naar je maag. Daar blijft het voedsel een tijdje. Dit is de binnenkant van de maag. Er zitten allemaal plooien in; die helpen mee om het voedsel te verteren. Daarna gaat het verder naar de dunne darm. Vanuit de dunne darm kom je in de dikke darm. Door de dikke darm gaat de inhoud naar de einddarm. Vandaar uit kan het het lichaam uit. Eten gaat naar de maag. De maag maakt maagsap. Er zitten stoffen in, die voedsel kunnen oplossen in water; enzymen noem je zulke stoffen. Als je die enzymen samen met stukjes vlees in een potje doet, lost het vlees langzaam op. Er blijft een soort bouillon over, de enzymen hebben het vlees opgelost. Hoe fijner je voedsel gekauwd is, hoe beter die enzymen kunnen werken. Dit is de dunne darm. Hier wordt het voedsel verteerd. Die dunne darm is voortdurend in beweging; dat zie je op de rontgenopname, de inhoud wordt heen en weer geperst. Zo worden voedingsstoffen fijn gemaakt om door de wand te kunnen. Door de dunne darm gaan bruikbare stoffen het bloed in. Daarom zitten er in de darmwand massa's kleine bloedvaatjes. In deze animatie zit de darm onder en het bloedvaatje boven. De groene bolletje zijn voedsel deeltjes. Lang niet alles wat je eet komt in je bloed terecht. In bruine boterhammen zitten vezels die in je darm achterblijven. Zonder vezels wil je darm niet goed meer kneden en je stoelgang raakt in de war. De vezels komen uit de dunne darm eerst in de dikke darm. Dit is de dikke darm. Per dag komt er ook veel water in je darm met je eten en drinken. Als de darminhoud nu direct uit de dunne darm naar buiten liep, had je een forse diarree. Je zou binnen enkele dagen dood zijn door uitdroging. Om dat te voorkomen, heb je de dikke darm. Daar wordt de darminhoud ingedikt. Water, deze blauwe bolletjes, gaat uit de dikke darm en komt in je bloed. De rest blijft achter en wordt naar de einddarm geperst. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429407 196 2033-05-18T03:33:00+00:00 323221 2002-11-04T17:39:00+00:00 yes no lichaam voedsel verteren spijsvertering orgaan https://schooltv.nl/video-item/dikke-darm-vaste-en-vloeibare-delen-worden-gescheiden 2024-01-16T15:06:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20624.w613.r16-9.eeb2a11.webp Dikke darm | Vaste en vloeibare delen worden gescheiden In bruine boterhammen zitten vezels die in je darm achterblijven. Zonder vezels wil je darm niet goed meer kneden en je stoelgang raakt in de war. De vezels komen uit de dunne darm eerst in de dikke darm. Dit is de dikke darm. Per dag komt er ook veel water in je darm met je eten en drinken. Als de darminhoud nu direct uit de dunne darm naar buiten liep, had je een forse diarree. Je zou binnen enkele dagen dood zijn door uitdroging. Om dat te voorkomen, heb je de dikke darm. Daar wordt de darminhoud ingedikt. Water, deze blauwe bolletjes, gaat uit de dikke darm en komt in je bloed. De rest blijft achter en wordt naar de einddarm geperst. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429408 52 2033-05-18T03:33:00+00:00 75256 2002-11-04T17:39:00+00:00 yes no lichaam diarree darm spijsvertering eten https://schooltv.nl/video-item/de-dunne-darm-een-zeer-beweeglijk-orgaan 2024-01-16T15:51:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20626.w613.r16-9.6b5d62d.webp De dunne darm | Een zeer beweeglijk orgaan Dit is de dunne darm. Hier wordt het voedsel verteerd. Die dunne darm is voortdurend in beweging; dat zie je op de rontgenopname, de inhoud wordt heen en weer geperst. Zo worden voedingsstoffen fijn gemaakt om door de wand te kunnen. Door de dunne darm gaan bruikbare stoffen het bloed in. Daarom zitten er in de dunne darmwand massa's kleine bloedvaatjes. In deze animatie zit de darm onder en het bloedvaatje boven. De groene bolletje zijn voedsel deeltjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429409 34 2033-05-18T03:33:00+00:00 94856 2002-11-04T17:38:00+00:00 yes no lichaam darm enzym spijsvertering bloed https://schooltv.nl/video-item/maagsap-goed-kauwen-is-het-halve-werk 2024-01-16T15:56:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20628.w613.r16-9.294aea0.webp Maagsap | Goed kauwen is het halve werk Eten gaat naar de maag. De maag maakt maagsap. Er zitten stoffen in, die voedsel kunnen oplossen in water; enzymen noem je zulke stoffen. Als je die enzymen samen met stukjes vlees in een potje doet, lost het vlees langzaam op. Er blijft een soort bouillon over, de enzymen hebben het vlees opgelost. Hoe fijner je voedsel gekauwd is, hoe beter die enzymen kunnen werken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429410 34 2033-05-18T03:33:00+00:00 87179 2002-11-04T17:38:00+00:00 yes no lichaam maagsap eten enzym maag spijsvertering orgaan https://schooltv.nl/video-item/de-spijsverteringsorganen-welke-weg-legt-het-voedsel-in-je-lichaam-af 2024-01-16T16:23:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20630.w613.r16-9.3615f6b.webp De spijsverteringsorganen | Welke weg legt het voedsel in je lichaam af? Dit zijn de spijsverteringsorganen: de slokdarm, de maag, de dunne darm en de dikke darm. Als je kauwt, maal je het eten fijn. Daarna kun je het gemakkelijk doorslikken. Er komt speeksel bij. Het voedsel gaat via je keel naar de slokdarm. Daar wordt het doorheen geperst naar je maag. Daar blijft het voedsel een tijdje. Dit is de binnenkant van de maag. Er zitten allemaal plooien in; die helpen mee om het voedsel te verteren. Daarna gaat het verder naar de dunne darm. Vanuit de dunne darm kom je in de dikke darm. Door de dikke darm gaat de inhoud naar de einddarm. Vandaar uit kan het het lichaam uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429411 73 2033-05-18T03:33:00+00:00 163877 2002-11-04T17:37:00+00:00 yes no voedsel orgaan lichaam spijsvertering https://schooltv.nl/video-item/voortplanting-van-vrijen-tot-geboorte 2025-07-31T09:20:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20632.w613.r16-9.9e9de21.webp Voortplanting | Van vrijen tot geboorte Als mensen zin hebben om te vrijen wordt de piemel van de man groter en stijver en de vagina van de vrouw wordt vochtig. De stijve piemel past in de vagina en dat geeft een lekker gevoel. Als de piemel in de vagina zit, bewegen de man en de vrouw zodat de piemel heen en weer gaat in de vagina. Op een gegeven moment komt er bij de man sperma uit zijn piemel. Dat is een witte, plakkerige vloeistof met daarin miljoenen zaadcellen die in de vagina van de vrouw terecht komen .De zaadcellen van de man zwemmen in de vagina naar de baarmoeder en de eileiders, op zoek naar een eicel. Als er bij de vrouw een eicel los is gekomen uit de eierstok, kan deze bevrucht worden. Wanneer de zaadcellen bij de eicel zijn, proberen ze allemaal door de wand van de eicel heen te komen. De allerbeste zaadcel wint en mag als enige naar binnen in de eicel. Dit heet bevruchting. De eicel en de zaadcel smelten samen tot een nieuwe cel, deze nieuwe cel groeit in de baarmoeder van de vrouw verder tot een nieuw kindje. Dit duurt ongeveer negen maanden. In de eerste maand is de baby net zo groot als een rijstkorrel en op het einde is het kindje ongeveer 50 centimeter. Dan is het zover de bevalling. Het hoofdje van de baby duwt de vagina open zodat deze vanzelf wijder wordt. De moeder moet hier bij helpen door heel hard te persen. Als het hoofdje er uit komt moet de moeder nog een keer flink persen zodat de baby er helemaal uit kan komen. De baby schrikt dan van de kou en het licht van de buiten wereld en begint meteen te huilen. De vader en moeder kunnen hun nieuwe kindje dan troosten en heel dicht bij zich houden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429412 106.6 2033-01-01T18:44:00+00:00 314199 2002-11-04T17:44:00+00:00 yes no zaadcel seks voortplanting eicel zwanger bevruchten https://schooltv.nl/video-item/geboorte-hoe-kan-er-een-kindje-groeien-in-de-buik-van-een-vrouw 2024-01-16T16:24:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20634.w613.r16-9.e757cd7.webp Geboorte | Hoe kan er een kindje groeien in de buik van een vrouw? De eicel en de zaadcel smelten samen tot een nieuwe cel, deze nieuwe cel groeit in de baarmoeder verder tot een nieuw kindje. Dit duurt ongeveer negen maanden. In de eerste maand is de baby ongeveer net zo groot als een rijstkorrel. En op het einde is het kindje ongeveer 50 centimeter. Dan is het zover, de bevalling. Het hoofdje van de baby duwt de vagina open zodat deze vanzelf wijder wordt, de moeder moet hier bij helpen door heel hard te persen. Als het hoofdje er uit komt moet de moeder nog een keer flink persen zodat de baby er helemaal uit kan komen. De baby schrikt dan van de kou en het licht van de buitenwereld en begint meteen te huilen. De nieuwe vader en moeder kun het kindje dan troosten en heel dicht bij zich houden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429413 54.56 2033-01-01T18:44:00+00:00 198062 2002-11-04T17:44:00+00:00 yes no seks bevruchten zwanger geboorte lichaam https://schooltv.nl/video-item/vrijen-iedereen-heeft-het-er-over-maar-wat-gebeurt-er-eigenlijk-in-het-lichaam 2025-07-31T09:21:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20636.w613.r16-9.4690364.webp Vrijen | Iedereen heeft het er over, maar wat gebeurt er eigenlijk in het lichaam? Als mensen zin hebben om te vrijen wordt de piemel van de man groter en stijver en de vagina van de vrouw wordt vochtig. De stijve piemel past in de vagina en dat geeft een lekker gevoel. Als de piemel in de vagina zit, bewegen de man en de vrouw zodat de piemel heen en weer gaat in de vagina. Op een gegeven moment komt er bij de man sperma uit zijn piemel. Dat is een witte, plakkerige vloeistof met daarin miljoenen zaadcellen die in de vagina van de vrouw terecht komen . De zaadcellen van de man zwemmen in de vagina naar de baarmoeder en de eileiders, op zoek naar een eicel. Als er bij de vrouw een eicel los is gekomen uit de eierstok, kan deze bevrucht worden. Wanneer de zaadcellen bij de eicel zijn, proberen ze allemaal door de wand van de eicel heen te komen. De allerbeste zaadcel wint en mag als enige naar binnen in de eicel. Dit heet bevruchting. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429414 53.92 2033-01-01T18:43:00+00:00 427802 2002-11-04T17:43:00+00:00 yes no bevruchten seks zwanger vrijen seksualiteit https://schooltv.nl/video-item/puberteit-jongen-alles-over-wat-er-in-het-lichaam-van-een-jongen-verandert-als-hij-in-de-puberteit 2025-09-30T12:41:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20638.w613.r16-9.93252d7.webp Jongens in de puberteit | Alles over wat er in het lichaam van een jongen verandert als hij in de puberteit komt Bij een jongen die in de puberteit komt, gaat zijn hele lijf groeien: voeten, armen en ook zijn piemel en ballen. Rond je piemel gaan haartjes groeien en er komen haartjes onder de oksels. Een paar jaar later krijg je ook haartjes op de bovenlip en op de wangen. Tegelijkertijd kan er ook iets met je stem gebeuren. Die klinkt soms wat lager en dan ineens schiet-ie weer omhoog. Tussen je twaalfde en je veertiende worden er in je lichaam zaadcellen gemaakt die nodig zijn om een kind te kunnen maken. Vanaf de puberteit worden er elke dag miljoenen zaadcellen gemaakt. Ze worden bewaard in de zaadballen. Het uiteinde van de piemel heet de eikel. De eikel zit bij de meeste jongens verborgen onder een velletje. Dat velletje heet de voorhuid. Er zijn ook jongens bij wie de voorhuid nooit over de eikel heen zit. Bij hen is als baby of als klein kind de voorhuid door een dokter weggehaald. Dit heet besnijdenis. Op een dag of meestal 's nachts krijg je voor het eerst een zaadlozing. Dat betekent dat er zaadcellen samen met een soort witte kleverige vloeistof, dat heet sperma, uit de stijve piemel komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429415 78.16 2033-01-01T18:43:00+00:00 206799 2002-11-04T17:43:00+00:00 yes no penis puberteit lichaam jongen seksualiteit https://schooltv.nl/video-item/de-penis-het-geslachtsorgaan-van-jongens 2025-07-31T09:24:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20640.w613.r16-9.2eee222.webp De penis | Het geslachtsorgaan van jongens Tussen je twaalfde en je veertiende worden er in je lichaam zaadcellen gemaakt die nodig zijn om een kind te kunnen maken. Vanaf de puberteit worden er elke dag miljoenen zaadcellen gemaakt. Ze worden bewaard in de zaadballen. Het uiteinde van de piemel heet de eikel. De eikel zit bij de meeste jongens verborgen onder een velletje. Dat velletje heet de voorhuid. Er zijn ook jongens bij wie de voorhuid nooit over de eikel heen zit. Bij hen is als baby of als klein kind de voorhuid door een dokter weggehaald. Dit heet besnijdenis. Op een dag of meestal 's nachts krijg je voor het eerst een zaadlozing. Dat betekent dat er zaadcellen samen met een soort witte kleverige vloeistof, dat heet sperma, uit de stijve piemel komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429416 51.48 2033-01-01T18:42:00+00:00 189544 2002-11-04T17:42:00+00:00 yes no jongen penis puberteit seks orgaan lichaam https://schooltv.nl/video-item/puberjongen-wat-verandert-er-aan-de-buitenkant-van-het-lichaam-van-een-jongen-in-de-puberteit 2025-09-30T12:40:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20642.w613.r16-9.b4950c2.webp Puberjongen | Wat verandert er aan de buitenkant van het lichaam van een jongen in de puberteit? Bij een jongen die in de puberteit komt, gaat zijn hele lijf groeien: voeten, armen en ook zijn piemel en ballen. Rond je piemel gaan haartjes groeien en er komen haartjes onder de oksels. Een paar jaar later krijg je ook haartjes op de bovenlip en op de wangen. Tegelijkertijd kan er ook iets met je stem gebeuren. Die klinkt soms wat lager en dan ineens schiet-ie weer omhoog. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429417 29.24 2033-01-01T18:42:00+00:00 208400 2002-11-04T17:42:00+00:00 yes no puberteit lijf seks jongen lichaam seksualiteit https://schooltv.nl/video-item/puberteit-meisje-wat-verandert-er-in-het-lichaam-van-een-meisje-als-ze-in-de-puberteit-komt 2025-09-30T12:40:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20644.w613.r16-9.e7a649a.webp Meisjes in de puberteit | Wat verandert er in het lichaam van een meisje als ze in de puberteit komt? Als een meisje in de puberteit komt, begint ze zowel in de lengte als in de breedte te groeien. Je borsten worden groter en soms voel je dat. Niet lang daarna beginnen er haartjes onder je oksels te groeien. Ook krijg je haartjes onder aan je buik en rond je vagina. Dat heet schaamhaar. Je heupen, billen en bovenbenen worden wat ronder. Ook binnen in het lichaam verandert er van alles. Hier zie je dat je baarmoeder op je twaalfde ongeveer zo groot is als een dikke aardbei. Aan de bovenkant van de baarmoeder zitten de eileiders met daaraan de eierstokken, waar de eicellen aan zitten. De eerste eicel wordt pas rijp als een meisje ongeveer twaalf jaar is. Als de eicel rijp is, laat deze los en gaat op weg naar de baarmoeder. Dit heet 'eisprong'. De eicel kan op dat moment bevrucht worden door een zaadcel van een man. Om ervoor te zorgen dat de bevruchte eicel goed wordt opgevangen in de baarmoeder, wordt de binnenkant van de baarmoeder wat dikker en zachter. Als de eicel geen zaadcel tegenkomt, sterft ze af. De zachte binnenkant is niet meer nodig en verdwijnt in de vorm van slijm en bloed samen met de eicel door de vagina uit je lichaam. Dit is de menstruatie. Dan ben je ongesteld. In de vagina van een meisje zit nog heel wat verborgen. De randen aan de buitenkant heten de schaamlippen. Je hebt binnenste en buitenste schaamlippen. Verder zitten er twee openingen. Het bovenste gaatje is het plasgaatje en de grotere opening onder heet vagina. Tenslotte zit erboven het plasgaatje nog een bobbeltje, de clitoris. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429418 114.08 2033-01-01T18:41:00+00:00 361208 2002-11-04T17:41:00+00:00 yes no meisje puberteit seks menstruatie lichaam https://schooltv.nl/video-item/de-vagina-het-geslachtsorgaan-van-meisjes 2025-07-31T09:25:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20646.w613.r16-9.dffa9c0.webp De vagina | Het geslachtsorgaan van meisjes In de vagina van een meisje zit nog heel wat verborgen. De randen aan de buitenkant heten de schaamlippen. Je hebt binnenste en buitenste schaamlippen. Verder zitten er twee openingen. Het bovenste gaatje is het plasgaatje en de grotere opening onder heet vagina. Tenslotte zit erboven het plasgaatje nog een bobbeltje, de clitoris. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429419 25.4 2033-01-01T18:41:00+00:00 195776 2002-11-04T17:40:00+00:00 yes no seks vagina puberteit meisje https://schooltv.nl/video-item/menstruatie-wat-gebeurt-er-als-een-meisje-ongesteld-wordt 2025-07-31T09:26:26+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20648.w613.r16-9.e5a178d.webp Menstruatie | Wat gebeurt er als een meisje ongesteld wordt? Binnen in het lichaam verandert er van alles. Hier zie je dat je baarmoeder op je twaalfde ongeveer zo groot is als een dikke aardbei. Aan de bovenkant van de baarmoeder zitten de eileiders met daaraan de eierstokken, waar de eicellen aan zitten. De eerste eicel wordt pas rijp als een meisje ongeveer twaalf jaar is. Als de eicel rijp is, laat deze los en gaat op weg naar de baarmoeder. Dit heet 'eisprong'. De eicel kan op dat moment bevrucht worden door een zaadcel van een man. Om ervoor te zorgen dat de bevruchte eicel goed wordt opgevangen in de baarmoeder, wordt de binnenkant van de baarmoeder wat dikker en zachter. Als de eicel geen zaadcel tegenkomt, sterft ze af. De zachte binnenkant is niet meer nodig en verdwijnt in de vorm van slijm en bloed samen met de eicel door de vagina uit je lichaam. Dit is de menstruatie. Dan ben je ongesteld. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429420 55.36 2033-01-01T18:40:00+00:00 197573 2002-11-04T17:40:00+00:00 yes no seks meisje puberteit eicel menstruatie lichaam https://schooltv.nl/video-item/pubermeisje-wat-verandert-er-aan-het-lichaam-van-een-meisje-als-ze-in-de-puberteit-komt 2025-09-30T12:40:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20650.w613.r16-9.f98e4d1.webp Pubermeisje | Wat verandert er aan het lichaam van een meisje als ze in de puberteit komt? Als een meisje in de puberteit komt, begint ze zowel in de lengte als in de breedte te groeien. Je borsten worden groter en soms voel je dat. Niet lang daarna beginnen er haartjes onder je oksels te groeien. Ook krijg je haartjes onder aan je buik en rond je vagina. Dat heet schaamhaar. Je heupen, billen en bovenbenen worden wat ronder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429421 36.6 2033-01-01T18:39:00+00:00 89578 2002-11-04T17:39:00+00:00 yes no puberteit meisje borsten vrouw seks lichaam https://schooltv.nl/video-item/rozijnen-van-druif-tot-rozijn-in-de-winkel 2024-01-04T10:49:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20652.w613.r16-9.dfba51c.webp Rozijnen | Van druif tot rozijn in de winkel Hier op deze helling in Turkije groeien druiven. In het najaar zijn de druiven rijp en kunnen ze geplukt worden. De druiven gaan in een mand en worden eerst goed nat gemaakt. Het water zorgt er voor dat er scheurtjes in de druivenvelletjes komen. Dat is nodig als je van druiven rozijnen wilt maken. De druiven worden heel goed verspreid, zodat ze in de zon snel kunnen drogen. Door de warmte van de zon verdrogen de druiven; langzaam maar zeker verschrompelen en verkleuren ze. En na ongeveer 7 dagen is elke druif een rozijn geworden. Dan gaan de rozijnen naar de fabriek, deze machine maakt ze los. Door de zon zijn de rozijnen aan elkaar gaan plakken. Als de rozijnen goed los zijn, moeten alles stokjes, steeltjes en steentjes er nog uit. Dat gebeurt op deze schudzeef, zo wordt alle rommel eruit gezeefd. En dan worden de rozijnen gewassen tot ze helemaal schoon zijn. Na het wassen gaan de rozijnen wordt er toch nog even gecontroleerd of er niet nog een steentje of takje tussen zit. De rozijnen gaan naar de weegmachine. In elke kist moeten evenveel rozijnen. Tot slot krijgen ze nog een oliebadje. Nu zijn ze echt klaar om verpakt te worden. In elk zakje moeten evenveel rozijnen. Nog een etiket erop en ze zijn klaar om naar de winkel te gaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429422 228 2033-05-18T03:33:00+00:00 9116 2002-11-04T14:05:00+00:00 yes no rozijn fruit druif Turkije groeien https://schooltv.nl/video-item/rozijnen-verpakken-wat-gebeurt-er-met-de-rozijnen-na-het-oogsten 2024-01-04T10:49:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20654.w613.r16-9.c988dd3.webp Rozijnen verpakken | Wat gebeurt er met de rozijnen na het oogsten? Druiven worden rozijnen en rozijnen gaan naar de fabriek. Deze machine maakt ze los. Door de zon zijn de rozijnen aan elkaar gaan plakken. Als de rozijnen goed los zijn, moeten alles stokjes, steeltjes en steentjes eruit. Dat gebeurt op deze schudzeef, zo wordt alle rommel eruit gezeefd. En dan worden de rozijnen gewassen tot ze helemaal schoon zijn. Na het wassen gaan de rozijnen wordt er toch nog even gecontroleerd of er niet nog een steentje of takje tussen zit. De rozijnen gaan naar de weegmachine. In elke kist moeten evenveel rozijnen. De rozijnen krijgen tot slot nog een oliebadje. Nu zijn ze echt klaar om verpakt te worden. In elk zakje moeten evenveel rozijnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429423 147 2033-05-18T03:33:00+00:00 5597 2002-11-04T17:00:00+00:00 yes no Turkije productie fabriek druif rozijn fruit https://schooltv.nl/video-item/van-druif-tot-rozijn-waar-komen-rozijnen-vandaan 2024-01-04T10:49:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20656.w613.r16-9.733addf.webp Van druif tot rozijn | Waar komen rozijnen vandaan? Hier op deze helling in Turkije groeien druiven. In het najaar zijn de druiven rijp en kunnen ze geplukt worden. De druiven gaan in een mand en worden eerst goed nat gemaakt. Het water zorgt er voor dat er scheurtjes in de druivenvelletjes komen. Dat is nodig als je van druiven rozijnen wilt maken. De druiven worden heel goed verspreid, zodat ze in de zon snel kunnen drogen. Door de warmte van de zon verdrogen de druiven; langzaam maar zeker verschrompelen en verkleuren ze. En na ongeveer 7 dagen is elke druif een rozijn geworden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429424 82 2033-05-18T03:33:00+00:00 26851 2002-11-04T13:31:00+00:00 yes no rozijn fruit druif Turkije https://schooltv.nl/video-item/paddentrek-pas-op-overstekende-padden 2024-01-04T10:49:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20658.w613.r16-9.223d15f.webp Paddentrek | Pas op: overstekende padden! Padden en kikkers gaan in het voorjaar met zijn allen op zoek naar een diepe sloot waar ze hun eitje in kunnen leggen. Daarvoor moeten ze weleens een drukke weg oversteken. Veel van hen worden dan door auto's plat gereden. Om de padden te beschermen worden op sommige plaatsen schermen en vangemmers geplaatst. De padden die willen oversteken kunnen niet over de schermen heen. Ze blijven langs de schermen lopen totdat ze in een emmer terecht komen. Daar kunnen ze niet meer uit. Later worden ze uit de emmers gehaald. En dan veilig naar de overkant van de weg gedragen. Daar wordt de kikker of pad in de sloot gezet. Zo niet plat gereden maar lekker in het water. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429425 76 2033-05-18T03:33:00+00:00 34142 2002-11-04T14:23:00+00:00 yes no pad dier verkeer amfibie kikker https://schooltv.nl/video-item/het-mierenlied-een-liedje-over-mieren 2024-01-04T10:49:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20660.w613.r16-9.e3f351b.webp Het mierenlied | Een liedje over mieren... Priegelmiertjes', wriemeldiertjes ietsie pietsie priegelmiertjes. Werken, eten, sjouwen, lopen wonen in hun mierenhopen leven in een mierenhuis maar ietsie pietsie priegelmiertjes horen niet bij mensen thuis! refrein: Dan roep ik: ho stop! Priegelmiertjes, wriemeldiertjes Hoepel op! ho stop! Priegelmiertjes, wriemeldiertjes Hoepel op! Peper strooien, Maggy-planten,Goudsbloem of tomatenplanten. Mieren mogen hier niet komen Ga nou toch bij mieren wonen! wonen in een mierenhuis want ietsie pietsie priegelmiertjes horen niet bij mensen thuis! refrein: Dan roep ik: ho stop! Priegelmiertjes, wriemeldiertjes Hoepel op! ho stop!Priegelmiertjes, wriemeldiertjes Hoepel op! Hoepel op! Hoepel op! Refreintekst: Catharina Fredriks / muziek: André Rooymans https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429426 82 2033-05-18T03:33:00+00:00 36574 2002-11-04T14:25:00+00:00 yes no muziek insect mier liedje https://schooltv.nl/video-item/mieren-bekijken-maak-zelf-een-huis-voor-mieren 2024-01-04T10:49:44+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20662.w613.r16-9.1aeb33f.webp Mieren bekijken | Maak zelf een huis voor mieren Om mieren goed te kunnen bekijken heb je nodig: Een glazen potje, zand, een mierenzuiger, een glazen bakje, jam, plastic folie en een elastiekje, een vuilniszak en een sate prikker en natuurlijk mieren. Met de mierenzuiger zuig je voorzichtig de mieren op en doe je ze in het bakje. Het zand gaat in de pot. Bovenop komt de jam, dat is het eten voor de mieren. Nu komen de mieren erbij. Met een stukje plastic wordt het potje dicht gemaakt. Nog wat luchtgaatjes erbij want mieren moeten wel adem kunnen halen. Met een vuilniszak kan je het donker maken, zo denken de mieren dat ze diep onder de grond zitten en gaan ze beginnen met het graven van gangen, als je dan even geduld hebt kun je goed bekijken hoe de mieren de gangen hebben gemaakt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429427 100 2033-05-18T03:33:00+00:00 22663 2002-11-04T14:24:00+00:00 yes no kijken insect proefje mier maken dier https://schooltv.nl/video-item/graan-malen-in-een-fabriek-in-deze-clip-zie-je-hoe-in-een-fabriek-van-graan-meel-wordt-gemalen 2024-01-04T10:49:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20664.w613.r16-9.52f6009.webp Graan malen in een fabriek | In deze clip zie je hoe in een fabriek van graan meel wordt gemalen Dit is een meelfabriek. Hier wordt van graan, meel gemaakt. Het graan zakt langzaam de maalmachine in. Hier zijn het nog korrels. Beneden in de kast is het al grof gemalen meel. Dit zijn de zeefkasten. Deze zorgen ervoor dat de vliesjes uit het meel gehaald worden. Hier wordt laten zien wat er binnen in de kasten gebeurt. Wat er onderaan terecht komt is het meel. Wat er achterblijft zijn de vliesjes. Dit zijn die vliesjes en dit is meel voor bruin brood. Dit is meel voor wit brood, dat is extra goed gezeefd. Het graan wordt door een machine in de zakken gedaan en dan dichtgenaaid. Het meel is klaar om vervoerd te worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429428 90 2033-05-18T03:33:00+00:00 26260 2002-11-04T14:12:00+00:00 yes no malen fabriek graan zeef https://schooltv.nl/video-item/graan-malen-in-de-molen-een-molenaar-maalt-graan-in-een-korenmolen-tot-meel 2024-01-16T16:16:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20666.w613.r16-9.e424a19.webp Graan malen in de molen | Een molenaar maalt graan in een korenmolen tot meel De wind zorgt ervoor dat de wieken van de molen draaien. Hierdoor kan het graan gemalen worden. Het graan wordt eerst naar de zolder gehesen. Boven wordt het graan in een silo gestort, dat is een grote ronde bewaarbak. Vanuit de silo komt het graan door een luikje in een houten kist. Dan wordt het beetje bij beetje in het kropgat geschud. Kijk, dit is het kropgat. Zo komt het graan terecht tussen de molenstenen. Zij malen het graan tot meel. Het meel gaat vervolgens de zeefkasten in. Daar worden de vliesjes uit het meel gezeefd en wat je overhoudt is fijn tarwemeel. De zakken worden dicht gemaakt. Het meel is nu klaar om verkocht te worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429429 123 2033-05-18T03:33:00+00:00 54918 2002-11-04T14:10:00+00:00 yes no graan malen molen https://schooltv.nl/video-item/graan-malen-hoe-van-graan-meel-wordt-gemaakt-je-ziet-het-in-deze-clip 2024-01-16T16:17:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20668.w613.r16-9.acd574f.webp Graan malen | Zo wordt van graan meel gemaakt De wind zorgt ervoor dat de wieken van de molen draaien. Hierdoor kan het graan gemalen worden. Het graan wordt eerst naar de zolder gehesen. Boven wordt het graan in een silo gestort, dat is een grote ronde bewaarbak. Vanuit de silo komt het graan door een luik in een houten kist. Dan wordt het beetje bij beetje in het kropgat geschud. Kijk, dit is het kropgat. Zo komt het graan terecht tussen de molenstenen. Zij malen het graan tot meel. In de meelfabriek gaat het eigenlijk ook zo, maar dan met grote maalmachines. Dit is het graan, dat zakt langzaam de maalmachine in. Hier zijn het nog korrels. Beneden in de kast is het al grof gemalen meel. Even terug naar de molen. Hier gaat het meel na het malen de zeefkasten in. Daar worden de vliesjes uit het meel gezeefd en wat je overhoudt is fijn tarwemeel. In de fabriek wordt het meel ook gezeefd. Dit zijn de zeefkasten van de fabriek. Deze zorgen ervoor dat de vliesjes eruit gehaald worden. Hier zie je wat er binnenin de zeefkasten gebeurt. Wat er onderaan terecht komt is het meel. Wat er achterblijft zijn de vliesjes. Dit zijn die vliesjes. En dit is meel voor bruin brood. Dit is meel voor wit brood, dat is extra goed gezeefd. De molenaar bindt de volle meelzakken dicht met een touwtje. In de meelfabriek worden de zakken door een machine dichtgenaaid. Het meel is klaar om vervoerd te worden. Welke bakker zal van dit meel straks zijn brood gaan bakken? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429430 216 2033-05-18T03:33:00+00:00 59151 2002-11-04T14:09:00+00:00 yes no molen malen graan https://schooltv.nl/video-item/kikkers-van-kikkerdril-tot-kikker 2024-01-04T10:49:45+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20670.w613.r16-9.8ca2611.webp Kikkers | Van kikkerdril tot kikker Voor laten groeien van kikkers bij jou in de klas of thuis heb je nodig: glazen bak, aarde, schepnet en een emmer, stukjes hout, een steen en waterplanten. Maar het belangrijkste is de kikkerdril. Dit zijn de kikkereitjes. Het voelt glibberig aan omdat de eitjes beschermd worden door een zachte, slijmerige laag. Met het schepnetje kun je wat kikkerdril uit een sloot vissen. Om de bak klaar te maken voor de kikkerdril doen we eerst zand op de bodem, dan een schoteltje erop en het water op het schoteltje gieten, zo wordt het water niet zo troebel. Nog wat waterplanten voor de zuurstof in het water. Stenen erbij en wat stukjes hout, daar kunnen de kikkers straks op gaan zitten. Tenslotte de kikkerdril. Nu maar afwachten! Kikkerdril oftewel kikkereitjes, doen er een paar dagen over om uit te groeien tot kikkervisjes. Langzamerhand krijgen de kikkervisjes pootjes. Na ongeveer drie maanden zijn het niet langer visjes maar kikkers, ze moeten nu boven water komen om te ademen. Tijd om ze vrij te laten worden. Want in een echte sloot heeft een kikker het natuurlijk veel mee naar zijn zin. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429431 136 2033-05-18T03:33:00+00:00 142787 2002-11-04T14:22:00+00:00 yes no kikkervisje dier sloot kikker https://schooltv.nl/video-item/van-kikkerdril-tot-kikker-hoe-kikkers-groeien 2024-01-04T10:49:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20672.w613.r16-9.2b0b40c.webp Van kikkerdril tot kikker | Hoe kikkers groeien Kikkerdril ofwel kikkereitjes, doen er een paar dagen over om uit te groeien tot kikkervisjes. Langzamerhand krijgen de kikkervisjes pootjes. Na ongeveer drie maanden zijn het niet langer visjes maar kikkers, ze moeten nu boven water komen om te ademen. Het is tijd om ze weer vrij te laten worden. Want in een echte sloot heeft een kikker het natuurlijk veel mee naar zijn zin. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429432 46 2033-05-18T03:33:00+00:00 108679 2002-11-04T14:21:00+00:00 yes no kikkervisje dier sloot kikker natuur https://schooltv.nl/video-item/zwerfkatten-katten-zonder-thuis 2024-01-04T10:49:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20674.w613.r16-9.368f570.webp Zwerfkatten | Katten zonder thuis Zwerfkatten hebben geen huis en geen baasje. Ze leven vaak verstopt tussen struiken of hoog gras. Ze zijn schuw en zoeken het liefst geheime plekjes op. Als zwerfkatten niet worden opgevangen, worden er steeds meer jonge zwerfkatjes geboren. En veel zwerfkatten kunnen een heleboel last geven. Gelukkig zorgt de dierenbescherming ervoor dat zwerfkatten worden opgevangen. Maar eerst moet je ze natuurlijk vangen. Hiervoor worden deze kooien gebruikt. Een lekker visje wordt in de kooi gelegd om de zwerfkat te lokken. Zo! Gevangen! Als de kat eerst bij een dierenarts is nagekeken wordt hij naar het asiel gebracht. In het asiel zitten allemaal dieren die een nieuw baasje nodig hebben. Zwerfkatten bijvoorbeeld. Dit meisje mag een kat uitzoeken. Dat is een leuke. Deze kat krijgt een nieuw huis en een nieuw baasje. Hij is dus geen zwerfkat meer! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429433 145 2033-05-18T03:33:00+00:00 39009 2002-11-04T14:15:00+00:00 yes no zwerfdier dier kat asiel https://schooltv.nl/video-item/zweten-door-te-zweten-koel-je-af 2024-01-04T10:49:46+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20676.w613.r16-9.81863e4.webp Zweten | Door te zweten koel je af In je lijf zitten heel veel zakjes die met zweet zijn gevuld. Die zakjes heten zweetkliertjes. Als je het warm hebt, gaat het zweet uit de zakjes naar buiten, het zweet komt dan op je vel. Als je veel beweegt krijg je het vanzelf warm. Je gaat dan ook soms zweten. Zweten helpt je om af te koelen. Het zweet op je huid verdampt en neemt de warmte van je lichaam zo mee de lucht in. Zelf kun je ook een proefje doen. Smeer een beetje water op je arm, goed blazen, en net als bij zweten voelt het koel aan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429434 70 2033-05-18T03:33:00+00:00 16724 2002-11-04T14:02:00+00:00 yes no lichaam zweet transpiratie https://schooltv.nl/video-item/spijsvertering-drinken-van-doorslikken-tot-plasssen 2024-01-16T16:22:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20678.w613.r16-9.870cfcd.webp Spijsvertering: drinken | Van doorslikken tot plassen Als je iets drinkt, gaat dat via je keel en je slokdarm naar je maag. Daarna komt het in je darmen terecht. Je maag en je darmen halen de stoffen die je lichaam nodig heeft uit het drinken. De rest wordt in je nieren schoongemaakt. Wat overblijft is plas. De plas gaat naar je blaas en is als die vol is, voel je dat je moet plassen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429435 31 2033-05-18T03:33:00+00:00 65584 2002-11-04T13:56:00+00:00 yes no eten drinken urine spijsvertering lichaam https://schooltv.nl/video-item/spijsvertering-eten-van-doorslikken-tot-poepen 2024-01-16T16:23:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20680.w613.r16-9.16c7a8a.webp Spijsvertering: eten | Van doorslikken tot poepen Wat gebeurt er eigenlijk met je eten nadat je het in je mond hebt gestopt? Eten gaat via je slokdarm naar je maag. Daar wordt het kleiner gemaakt en gaat het via je dunne darm, naar je dikke darm. Je darmen halen stoffen die het lichaam nog nodig heeft uit het eten. Het eten dat je lichaam niet nodig heeft, blijft nog even als afval in je darmen. Bacterien, hele kleine beestje in je darmen laten het eten verteren, verrotten eigenlijk, het valt uit elkaar, krijgt een bruine poepkleur en gaat stinken. Dan moet het nog wel je lijf uit! Je lichaam laat weten wanneer het tijd is om te poepen, dan je laat weleens een windje. Zo dat lucht op! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429436 63 2033-05-18T03:33:00+00:00 89991 2002-11-04T13:54:00+00:00 yes no lichaam eten poep spijsvertering maag https://schooltv.nl/video-item/de-schedel-een-goede-bescherming-van-je-hersenen 2024-01-16T16:20:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20682.w613.r16-9.6abaf43.webp De schedel | Een goede bescherming van je hersenen Het geraamte zorgt ook voor de bescherming van belangrijke organen in je lichaam, zoals je hersenen. Die zitten goed beschermd in de schedel. Hier op een rontgenfoto kun je zien dat er wat ruimte is tussen de hersenen en je schedel. In die ruimte zit vocht. Dat vocht dient als schokbreker. Als je vloeistof in de pot doet blijft het ei heel. Het vocht vangt de schokken op, het breekbare ei gaat niet kapot. Zo werkt het ook bij de hersenen het vocht beschermt samen met je schedel de hersenen. Als het vocht er niet is gaat het mis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429437 44 2033-05-18T03:33:00+00:00 57511 2002-11-04T12:46:00+00:00 yes no schedel lichaam hersenen orgaan hoofd https://schooltv.nl/video-item/samenstelling-bot-sterke-botten-maar-niet-te-zwaar 2024-01-16T16:01:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20684.w613.r16-9.9816e66.webp Samenstelling bot | Sterke botten, maar niet te zwaar Je geraamte moet stevig zijn, de botten moeten tegen een stootje kunnen. Een bot bestaat uit been. Been bestaat uit kalk en lijmstof. Kalk ken je wel, schoolkrijt is ook van kalk. Een pijpje krijt is heel sterk, maar als je het wilt buigen, breekt het. Lijmstof is net gum. Het is gemakkelijk in elkaar te drukken, maar veert daarna weer terug. Stevig is die lijmstof dus helemaal niet, maar wel erg soepel. Door die twee stoffen is een rib erg sterk. Kalk lost op in zuur, bijvoorbeeld zoutzuur. De kalk is eruit, alleen de kalkstof is nog over. De rib wordt in zoutzuur een buigzaam staafje. Er is ook iets waar lijmstof in oplost, loog noem je die stof. Als je de rib daarin een tijdje kookt, gaat alleen de lijmstof er uit. Je houdt dan een breekbaar kalkstaafje over. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429438 75 2033-05-18T03:33:00+00:00 172762 2002-11-04T17:34:00+00:00 yes no kalk lichaam bot been geraamte https://schooltv.nl/video-item/armspieren-iedereen-heeft-spierballen 2024-01-04T10:49:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20686.w613.r16-9.4c61d24.webp Armspieren | Iedereen heeft spierballen! Je kunt bewegen door je gewrichten. Maar dat gebeurt niet vanzelf. Daar heb je wel spieren voor nodig, zoals de biceps en de triceps. Als de biceps samentrekt, gaat de onderarm omhoog. De arm buigt, de biceps wordt korter en dikker. Als de triceps, hier aan de onderkant, samentrekt, wordt de arm juist gestrekt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429439 25 2033-05-18T03:33:00+00:00 83079 2002-11-04T14:38:00+00:00 yes no spier arm triceps biceps https://schooltv.nl/video-item/heupgewricht-met-het-kogelgewricht-kun-je-vele-kanten-op 2024-01-16T15:33:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20688.w613.r16-9.7cfb607.webp Heupgewricht | Met het kogelgewricht kun je vele kanten op! De heup kan veel bewegingen maken: opzij, naar voren en naar achteren. Je kunt je voorstellen dat zo een gewricht nogal wat te verduren heeft. Oudere mensen kampen daarom nogal eens met gewrichtsslijtage. Daarom krijgt men soms een kunstgewricht. Zo een kunstgewricht zie je hier op een rontgenfoto links. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429440 30 2033-05-18T03:33:00+00:00 35370 2002-11-04T14:36:00+00:00 yes no bewegen lichaam gewricht heup bot https://schooltv.nl/video-item/kniegewricht-pas-op-je-knie-kan-alleen-buigen-en-strekken 2024-01-16T15:17:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20690.w613.r16-9.de29422.webp Kniegewricht | Pas op: je knie kan alleen buigen en strekken De knie kan alleen maar op en neer. Dat is prima om te lopen of om een flinke trap te geven. Het dijbeen scharniert met het scheenbeen. Bovenaan zie je de knieschijf. De blauw gekleurde streep is een knieband. Aan de achterkant zie je de kruisband. Die gele stukken zijn kraakbeen die voor de vering dienen. Je noemt zo een stuk kraakbeen een meniscus. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429441 38 2033-05-18T03:33:00+00:00 62683 2002-11-04T17:33:00+00:00 yes no gewricht lichaam knie kraakbeen bot https://schooltv.nl/video-item/zenuwen-in-de-knel-houd-je-rug-recht-als-je-iets-optilt 2024-01-16T16:29:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20692.w613.r16-9.7a06df4.webp Zenuwen in de knel | Houd je rug recht als je iets optilt In een wervel zit ook een gat. Door dat gat loopt het ruggenmerg. Tussen twee wervels komen daar links en rechts zenuwen uit tevoorschijn. Soms kunnen door een verkeerde beweging de wervels verkeerd komen te zitten. De zenuwen tussen de wervels komen dan in de knel. Dat is heel erg pijnlijk. Vandaar dat je je rug beter kunt strekken als je iets zwaars moet tillen. Je wervelkolom werkt dan als een veer, je zenuwen komen dan niet in de knel. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429442 39 2033-05-18T03:33:00+00:00 29047 2002-11-04T17:32:00+00:00 yes no tillen rug wervel zenuw lichaam https://schooltv.nl/video-item/de-rug-er-zit-vering-in-je-rug 2024-01-04T10:49:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20694.w613.r16-9.b34e72c.webp De rug | Er zit "vering" in je rug De wervelkolom bestaat uit allemaal losse botjes, de wervels. Een wervel bestaat voornamelijk uit een stevig stuk bot. Dat stuk bot is door een soepele schijf verbonden met de wervel eronder en die erboven. Die schijf is van kraakbeen, dat kan een beetje worden ingedrukt. Zo zorgt het voor de vering in je rug. In een wervel zit ook een gat. Door dat gat loopt het ruggenmerg. Tussen twee wervels komen daar links en rechts zenuwen uit tevoorschijn. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429443 41 2033-05-18T03:33:00+00:00 43311 2002-11-04T17:32:00+00:00 yes no rug lichaam kraakbeen wervel https://schooltv.nl/video-item/wervels-een-heleboel-botjes-in-je-wervelkolom 2024-01-04T10:49:49+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20696.w613.r16-9.81147dc.webp Wervels | Een heleboel botjes in je wervelkolom De wervelkolom bestaat uit allemaal losse botjes, de wervels. Een wervel bestaat voornamelijk uit een stevig stuk bot. Dat stuk bot is door een soepele schijf verbonden met de wervel eronder en die erboven. Die schijf is van kraakbeen, dat kan een beetje worden ingedrukt. Zo zorgt het voor de vering in je rug. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429444 31 2033-05-18T03:33:00+00:00 26982 2002-11-04T17:31:00+00:00 yes no wervel lichaam rug kraakbeen bot https://schooltv.nl/video-item/geraamte-wervelkolom-van-kop-schedel-tot-staart-staartbeentje 2024-01-04T10:49:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20698.w613.r16-9.9af7bc3.webp Geraamte wervelkolom | Van kop (schedel) tot staart (staartbeentje) Een belangrijk deel van je geraamte is de wervelkolom. De wervelkolom begint bij je schedel en loopt door je hele rug. De wervelkolom eindigt in het staartbeentje. De wervelkolom helpt mee dat je kunt staan en bewegen. De wervelkolom bestaat uit allemaal losse botjes, de wervels. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429445 41 2033-05-18T03:33:00+00:00 64285 2002-11-04T17:31:00+00:00 yes no rug lichaam bot wervel geraamte https://schooltv.nl/video-item/geraamte-been-wist-je-dat-het-zwaarste-bot-uit-je-lichaam-in-je-been-zit 2024-01-04T10:49:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20700.w613.r16-9.71948b1.webp Geraamte been | Wist je dat het zwaarste bot uit je lichaam in je been zit? In het been zit hier het dijbeen. Dit is de knieschijf. Hier het kuitbeen en het scheenbeen. Bij de enkel de voetwortelbeentjes. Dan de middenvoetsbeentjes. En tenslotte nog de teenkootjes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429446 32 2033-05-18T03:33:00+00:00 70253 2002-11-04T17:30:00+00:00 yes no been lichaam scheenbeen bot geraamte https://schooltv.nl/video-item/geraamte-arm-hoeveel-botten-heb-je-in-je-arm 2024-01-04T10:49:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20702.w613.r16-9.180d1bb.webp Geraamte arm | Hoeveel botten heb je in je arm? Dit zijn de armen. Daarin zit het opperarmbeen, en hier zit de ellepijp, dit is het spaakbeen. In de pols zitten de handwortelbeentjes, dan komen de middenhandsbeentjes en de vingerkootjes. Een heleboel kleine botjes die ervoor zorgen dat je je handen op allerlei manieren kunt gebruiken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429447 45 2033-05-18T03:33:00+00:00 68979 2002-11-04T17:30:00+00:00 yes no been lichaam arm bot https://schooltv.nl/video-item/geraamte-bovenlichaam-welke-botten-zitten-er-tussen-je-borst-en-je-hoofd 2024-01-04T10:49:50+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20704.w613.r16-9.399f449.webp Geraamte bovenlichaam | Welke botten zitten er tussen je borst en je hoofd? Hier voor in je schouder zit het sleutelbeen. En aan de achterkant het schouderblad. Dit zijn je ribben en dit heet het borstbeen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429448 32 2033-05-18T03:33:00+00:00 53414 2002-11-04T17:29:00+00:00 yes no rib bot bovenlichaam lichaam geraamte https://schooltv.nl/video-item/gipsafdruk-een-proefje-om-gipsafdrukken-van-schelpen-en-blaadjes-te-maken 2024-01-10T14:59:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20705.w613.r16-9.c52cd8a.webp Gipsafdruk | Een proefje om gipsafdrukken van schelpen en blaadjes te maken Hoe maak je gipsafdrukken van blaadjes en schelpen? Dit heb je nodig: een garde plastic bakjes, blaadjes, een schelpje, vaseline, een maatbeker een kom en natuurlijk gips. Eerst het water in de schaal doen dan gips erbij strooien, goed roeren. De blaadjes en de schelp moeten eerst ingesmeerd worden met vaseline. Eerst de bakjes een beetje nat maken, dan een blaadje erin leggen of een schelp en nu voorzichtig het gips erbij gieten, even kloppen om de luchtbelletjes eruit te halen en dan maar wachten tot het hard is. Als het hard is kun je het gips uit het bakje halen. Om het laatste vocht eruit te halen moet het nog een nachtje op de verwarming en daarna kan het echte blad en de echte schelp eruit en houd je een mooie gips afdruk over. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429449 140 2033-05-18T03:33:00+00:00 10952 2002-11-04T13:05:00+00:00 yes no afdruk proefje gips https://schooltv.nl/video-item/uitgeslagen-tand-een-tand-is-geen-dood-ding-met-spoed-naar-de-tandarts-en-laat-de-tand-niet-uitdr 2024-01-04T10:49:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20706.w613.r16-9.0633b28.webp Uitgeslagen tand | Wat moet je doen als je tand is uitgeslagen? Bij de klap is er een tand uit de mond van het slachtoffer geslagen. Een tand is geen dood ding. Er zitten ook bloedvaten en zenuwen in. Als zo'n tand er uit vliegt, worden de zenuwen en de bloedvaten afgescheurd. Het belangrijkste is nu het slachtoffer zo snel mogelijk naar een tandarts te sturen, want hoe sneller de tand weer in de mond teruggeplaatst kan worden, des te makkelijker is het voor de bloedvaten en de zenuwen om weer contact met elkaar te maken en weer te vergroeien. Vergeet dus niet om die tand mee te nemen naar de tandarts! Het beste kun je die tand in melk bewaren. Want in melk zitten stoffen die de levende tand helpen om goed genoeg te blijven om weer teruggeplaatst te worden. Als je geen melk in de buurt hebt, neem dan water of speeksel. De tand mag niet uitdrogen, daar gaat het om. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429450 74 2033-05-18T03:33:00+00:00 61336 2002-11-04T18:01:00+00:00 yes no ehbo tandarts mond gebit tand lichaam https://schooltv.nl/video-item/bloedneus-hoe-het-komt-en-wat-je-eraan-kunt-doen 2024-01-04T10:49:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20707.w613.r16-9.a30110e.webp Bloedneus | Hoe het komt en wat je eraan kunt doen Een bloedneus. Want je hebt een enorme klap op je neus gekregen. De bloedvaten in je neus zijn kapot en het bloedt begint te stromen. Als iemand een bloedneus heeft, moet je het volgende doen. Laat het slachtoffer eerst flink snuiten, zodat alle resten van bloed en eventuele korstjes uit de neus komen. Knijp dan de neus dicht onder het neusbeen. Doe het hoofd nooit achterover, maar voorover, in de schrijfhouding. Het bloed stroomt zo de neusholte in en komt tot stilstand, omdat je de neus dichthoudt. Op deze manier kan het bloed sneller stollen. Het slachtoffer moet af en toe bloed blijven wegslikken. Houd je neus voor de zekerheid 10 minuten dicht en je hoofd voorover, want dan is de kans groot, dat het bloeden is gestopt. Handig om te weten is, dat als het slachtoffer stopt met bloed wegslikken, dat ook een teken is, dat het bloed gestold is. Laat de neus voorzichtig los en kijk of de bloeding is gestopt. De neus zal uit zichzelf de wondjes genezen. Jonathan: Perfect. Gelukkig. Nu hoef ik niet naar de dokter. Want als het bloeden niet gestopt is, dan moet je naar de dokter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429451 95 2033-05-18T03:33:00+00:00 63030 2002-11-04T18:00:00+00:00 yes no lichaam stollen bloed bloedneus hulpverlenen neus https://schooltv.nl/video-item/wat-moet-je-doen-bij-een-gebroken-sleutelbeen-beweeg-zo-weinig-mogelijk-en-geef-de-arm-rust-met-e 2024-01-04T10:49:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20709.w613.r16-9.c2768cd.webp Wat moet je doen bij een gebroken sleutelbeen? | Beweeg zo weinig mogelijk en geef de arm rust met een brede das Hier zit je sleutelbeen. Als je sleutelbeen gebroken is, moet je het volgende doen. Haal eerst de sieraden voorzichtig weg. Jonathan: Zo, een gebroken sleutelbeen geeft je steun door het maken van een brede das. Die maak je heel eenvoudig met een driekanten doek. Die gebruik je ook bij het maken van een mitella. Als je geen driekanten doek hebt, kun je ook een theedoek nemen. Vouw de driekanten doek in vieren. Ik breng nu een slip onder de gewonde arm door naar de goede zijde. De andere slip leg ik over de gewonde zijde naar de goede kant toe. Zo. En aan de goede kant leg ik een platte knoop. Een platte knoop gaat als volgt: Eerst rechts over links, rustig aantrekken, daarna links over rechts, en weer voorzichtig aantrekken. Zo, zo'n platte knoop moet je gewoon heel vaak doen en dan gaat het vanzelf. Gaat het? Zit-ie niet te strak of zo? Nee. Het zit zo goed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429452 93 2033-05-18T03:33:00+00:00 22984 2002-11-04T18:00:00+00:00 yes no hulpverlenen lichaam sleutelbeen botbreuk ehbo https://schooltv.nl/video-item/wat-moet-je-doen-bij-een-gebroken-been-vaststellen-een-dekenrol-maken-112-bellen 2024-01-10T15:20:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20711.w613.r16-9.148f37b.webp Wat moet je doen bij een gebroken been? | Vaststellen, een dekenrol maken en 112 bellen Hoorde je wat kraken toen het gebeurde? Ja, het kraakte echt behoorlijk! Dan is het denk ik gebroken. Shit! Probeer je been zo min mogelijk te bewegen. Ondertussen maak ik van je jas een dekenrol, dat zorgt voor de stevigheid. En straks ga ik de ambulance bellen, want je moet zo snel mogelijk naar het ziekenhuis. Het is belangrijk dat je de jas of iets anders goed strak oprolt, zodat het een stevige rol wordt. Dan voorzichtig tegen het been leggen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429453 41 2033-05-18T03:33:00+00:00 45114 2002-11-04T17:59:00+00:00 yes no been botbreuk hulpverlenen ehbo lichaam https://schooltv.nl/video-item/botbreuk-wat-moet-je-doen-als-je-je-been-of-arm-breekt 2024-01-16T16:01:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20713.w613.r16-9.e55ed2a.webp Botbreuk | Wat moet je doen als je je been of arm breekt? Wat gebeurt er in je lichaam als je gif slikt of drinkt en wat moet je doen? Er zijn wel 1000 giftige stoffen en al die stoffen zijn weer onder te verdelen in drie soorten. En die drie soorten hebben een speciale behandeling nodig. Zo heb je niet-bijtend gif. Dat zijn bijv. medicijnen of giftige bessen van een plant. Het kan zijn dat kleine kinderen slaappillen aanzien voor lekkere snoepjes en daar een hele hand van innemen. Die pillen gaan dan via de slokdarm de maag in. Soms komt de maag van het slachtoffer direct in opstand en de hele boel wordt weer terug omhoog gestuurd. Dan gaat het slachtoffer braken. Dat is fijn, want dan komt de hele rotzooi er gewoon weer uit. Maar is dat nou niet zo, dan kan het slachtoffer bewusteloos raken of ademhalingsstoornissen krijgen. En in dat geval moet je zo snel mogelijk vervoer naar een dokter of het ziekenhuis regelen, daar kan dan de maag van het slachtoffer leeggepompt worden. Lastiger is het met bijtend gif zoals zoutzuur, ammonia of schoonmaakmiddelen. Het gif is vaak zó heftig, dat het zelfs brandwonden in de mond en de slokdarm kan veroorzaken. Ook als het gif in de maag komt, kan dit nog voor brandwonden zorgen. Hier zie je de maagwand en het gif tast die ook aan, waardoor deze kapot gaat. Wat dan heel belangrijk is, is om het slachtoffer heel veel water te laten drinken. Want water geeft niet alleen verkoeling, maar het verdunt het gif in de maag en daardoor wordt het verwoestende effect van het gif veel minder. En dan als 3de soort is er een gif dat kwalijke dampen veroorzaakt, zoals b.v. petroleum of lampenolie, dan is het niet alleen de giftige vloeistof die schade aanricht, maar ook de dampen van die vloeistof. Die dampen komen in de luchtpijp en de longen terecht. Als de vloeistof in de maag terecht komt, blijft deze drijven. Dat is belangrijk om te weten, want daarom moet je in dit geval het slachtoffer juist géén water laten drinken! Want olie blijft drijven op water! Ook in de maag! En dus zullen er dampen blijven ontsnappen. Het kan dan ook zijn, dat het slachtoffer veel moet boeren. Ook is het beter, dat het slachtoffer niet gaat overgeven. Als dat zou gebeuren, dan komen die schadelijke gassen nog eens een keer extra langs de slokdarm en de luchtpijp! Ga met het slachtoffer naar de dokter. En heel belangrijk: neem altijd de verpakking van het gif mee, zodat de dokter kan zien wat het slachtoffer naar binnen heeft gekregen. Dat kan van levensbelang zijn! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429454 88 2033-05-18T03:33:00+00:00 77569 2002-11-04T17:59:00+00:00 yes no hulpverlenen botbreuk ehbo bot https://schooltv.nl/video-item/wat-moet-je-doen-bij-vergiftiging-elke-soort-gif-behandel-je-anders 2024-01-16T16:00:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20715.w613.r16-9.9bfea0d.webp Wat moet je doen bij vergiftiging? | Elke soort gif behandel je anders Wat gebeurt er in je lichaam als je gif slikt of drinkt en wat moet je doen? Er zijn wel 1000 giftige stoffen en al die stoffen zijn weer onder te verdelen in drie soorten. En die drie soorten hebben een speciale behandeling nodig. Zo heb je niet-bijtend gif. Dat zijn bijvoorbeeld medicijnen of giftige bessen van een plant. Het kan zijn dat kleine kinderen slaappillen aanzien voor lekkere snoepjes en daar een hele hand van innemen. Die pillen gaan dan via de slokdarm de maag in. Soms komt de maag van het slachtoffer direct in opstand en de hele boel wordt weer terug omhoog gestuurd. Dan gaat het slachtoffer braken. Dat is fijn, want dan komt de hele rotzooi er gewoon weer uit. Maar is dat nou niet zo, dan kan het slachtoffer bewusteloos raken of ademhalingsstoornissen krijgen. En in dat geval moet je zo snel mogelijk vervoer naar een dokter of het ziekenhuis regelen, daar kan dan de maag van het slachtoffer leeggepompt worden. Lastiger is het met bijtend gif zoals zoutzuur, ammonia of schoonmaakmiddelen. Het gif is vaak zó heftig, dat het zelfs brandwonden in de mond en de slokdarm kan veroorzaken. Ook als het gif in de maag komt, kan dit nog voor brandwonden zorgen. Hier zie je de maagwand, het gif tast die ook aan, waardoor deze kapot gaat. Wat dan heel belangrijk is, is om het slachtoffer heel veel water te laten drinken. Want water geeft niet alleen verkoeling, maar het verdunt het gif in de maag en daardoor wordt het verwoestende effect van het gif veel minder. En dan als derde soort is er een gif dat kwalijke dampen veroorzaakt, zoals bijvoorbeeld petroleum of lampenolie, dan is het niet alleen de giftige vloeistof die schade aanricht, maar ook de dampen van die vloeistof. Die dampen komen in de luchtpijp en de longen terecht. Als de vloeistof in de maag terecht komt, blijft deze drijven. Dat is belangrijk om te weten, want daarom moet je in dit geval het slachtoffer juist géén water laten drinken! Want olie blijft drijven op water! Ook in de maag! En dus zullen er dampen blijven ontsnappen. Het kan dan ook zijn, dat het slachtoffer veel moet boeren. Ook is het beter, dat het slachtoffer niet gaat overgeven. Als dat zou gebeuren, dan komen die schadelijke gassen nog eens een keer extra langs de slokdarm en de luchtpijp! Ga met het slachtoffer naar de dokter. En heel belangrijk: neem altijd de verpakking van het gif mee, zodat de dokter kan zien wat het slachtoffer naar binnen heeft gekregen. Dat kan van levensbelang zijn! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429455 177 2033-05-18T03:33:00+00:00 60540 2002-11-04T17:59:00+00:00 yes no vergiftigen gif ehbo hulpverlenen lichaam https://schooltv.nl/video-item/wat-moet-je-doen-bij-een-snijwond-van-ontsmetten-tot-een-mitella-knopen-alles-wat-je-kunt-doen-b 2024-01-04T10:49:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20717.w613.r16-9.c362e66.webp Wat moet je doen bij een snijwond? | Ontsmetten en verbinden Als iemand een snijwond heeft, vraag je eerst of hij of zij gaat zitten. Dan doe je alle sieraden af. Let er op dat je de wond niet aanraakt! Maak met een steriel gaasje en lauw water de huid rond de wond schoon. Daarna pak je nog een steriel gaasje om de huid rond de wond droog te deppen. Dan pas ga je de wond ontsmetten met jodium. Niet in de wond smeren, maar voorzichtig om de wond heen. Alleen bij schaafwonden mag de jodium wel direct op de wond. Hierna ga je de wond verbinden. Eerst een steriel gaasje. Dat moet steriel blijven, dus scheur je de verpakking aan twee zijden een beetje in, en trek je daarna de verpakking aan één zijde weg. Leg het gaasje op de wond en trek dan de rest van de verpakking weg. Dan leg je voorzichtig een stukje watten op het gaasje en daaromheen doe je losjes een elastische hydrofiele zwachtel. De eerste slag leg je om het lichaamsdeel onder de wond, de volgende slagen telkens op 1/3 van het verband hoger. Je eindigt tot een stukje boven de wond. Je knipt de zwachtel af en je zet de zwachtel vast met een stukje pleister. Voor de steun kun je nu ook nog een mitella aanleggen. Jonathan: dit is een driekanten doek met twee slippen en één punt. Breng één slip onder de gewonde arm door naar de gezonde zijde. Breng de andere slip over de gewonde zijde naar de gezonde zijde. En breng in de gezonde zijde een platte knoop, zoals deze. Een platte knoop gaat eerst rechts over links, dan links over rechts. Trek de knoop niet te strak. Het is vooral een kwestie van vaak oefenen. Vraag het slachtoffer daarna of de mitella goed zit en genoeg steun geeft. Let erop dat de vingertoppen vrij zijn. Daarna spelt je de punt van de doek bij de elleboog nog vast, zodat het wat steviger zit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429456 142 2033-05-18T03:33:00+00:00 78493 2002-11-04T17:58:00+00:00 yes no snijden hulpverlenen huid wond ehbo lichaam https://schooltv.nl/video-item/een-wond-deze-clip-laat-zien-wat-er-in-je-lichaam-gebeurt-als-je-gewond-bent 2024-01-16T16:25:36+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20719.w613.r16-9.2d817e7.webp Een wond | Deze clip laat zien wat er in je lichaam gebeurt als je gewond bent Een pijnlijke snijwond. De huid ligt open en is kwetsbaar. Bacteriën zijn namelijk overal en kunnen nu makkelijk in de open wond komen. Langzaam zal het bloed in de wond stollen. Dat betekent dat het bloed hard wordt en dat er een beschermend laagje over de wond komt. Voordat het zover is, moeten we ervoor zorgen dat de bacteriën geen kans krijgen. Dat doe je door de wond te ontsmetten met jodium. Niet in de wond, maar er rondom heen. Bacteriën kunnen daar niet tegen en blijven weg. Daarna moet je de wond afdekken met een steriel gaasje. Zo is de wond helemaal beschermd. Als je snel handelt, heb je de minste kans op infectie. In de wond gaat de genezing direct van start. De witte bloedlichaampjes gaan meteen aan de slag om de bacteriën op te ruimen. Hoe minder bacteriën er in de wond zijn, hoe sneller de witte bloedlichaampjes klaar zijn en de wond kan genezen. Zelf kun je ook zorgen voor een snellere genezing. Dat doe je door de wond veel rust en steun te geven. Dan kunnen de witte bloedlichaampjes goed hun werk doen, stolt het bloed sneller en ben je snel van de wond af. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429457 90 2033-05-18T03:33:00+00:00 108623 2002-11-04T17:58:00+00:00 yes no ontsmetten lichaam wond bloed ehbo https://schooltv.nl/video-item/bewusteloos-raken-als-je-bewusteloos-raakt-is-er-meer-aan-de-hand-dan-bij-flauwvallen 2024-01-04T10:49:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20721.w613.r16-9.97ea5ea.webp Bewusteloos raken | Als je bewusteloos raakt, is er meer aan de hand dan bij flauwvallen Als iemand hard valt, bijvoorbeeld met zijn hoofd op de tafelrand, kan het zijn dat hij of zij bewusteloos raakt. Dit is ernstiger dan flauwvallen. Want de val kan er voor zorgen dat er schade aan de hersenen is. Door de val kan de schedel even ingedeukt zijn. Hierdoor gaan bloedvaatjes en hersenweefsel kapot. Er ontstaat dan een wond en daar komt, zoals bij elke wond, vocht bij vrij. Dit vocht zoekt een uitweg en omdat er die niet is, drukt het de weefsels in de omgeving kapot. Kapot weefsel vervoert geen zuurstof meer en je hersenen worden beschadigd. Je raakt bewusteloos. Door de bewusteloosheid verslappen alle spieren en zak je in elkaar. Ook in de hals en mond verslappen de spieren. Dit is gevaarlijk, want de tong kan dan achter in de mond zakken en daardoor voor de luchtpijp terecht komen. Dan krijg je geen zuurstof meer binnen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429458 71 2033-05-18T03:33:00+00:00 27108 2002-11-04T17:56:00+00:00 yes no hersenen flauwvallen lichaam bewusteloos https://schooltv.nl/video-item/flauwvallen-wat-gebeurt-er-in-je-lijf-en-welke-eerste-hulp-moet-je-verlenen 2024-01-04T10:49:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20723.w613.r16-9.b87b97b.webp Flauwvallen | Wat gebeurt er in je lijf en welke eerste hulp moet je verlenen? Er valt iemand flauw op een feestje. Wat gebeurt er dan precies in je lichaam? Je hebt twee belangrijke processen in je lichaam: de ademhaling en de bloedsomloop. En die twee werken heel nauw samen. Je ziet hier de longen. Door de ademhaling komt zuurstof in de longen. Via de longen komt de zuurstof in je bloed terecht. Het bloed zorgt dat de zuurstof naar alle delen van het lichaam gaat. Ook naar je hersenen. Als je flauwvalt, stroomt er even geen bloed naar je hersenen en komt er dus ook geen zuurstof. De hersenen kunnen slecht tegen zuurstoftekort en reageren meteen. Het wordt zwart voor je ogen, je raakt de controle over je spieren kwijt en zakt in elkaar. Als je ligt, kan het bloed weer makkelijker naar je hersenen stromen. Het hoeft niet meer naar boven gepompt te worden. Je krijgt weer meer zuurstof bij de hersenen en je komt weer bij bewustzijn. Als iemand flauwvalt, kun je het slachtoffer het beste even rustig laten liggen. Daarna zitten. Het lichaam heeft tijd nodig om te herstellen. Geef haar dan een glaasje water. Als ze dit zelf kan opdrinken, kan ze proberen voorzichtig op te staan en is ze weer ok. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429459 82 2033-05-18T03:33:00+00:00 49079 2002-11-04T17:56:00+00:00 yes no ehbo flauwvallen bewustzijn lichaam https://schooltv.nl/video-item/wat-moet-je-doen-bij-een-brandwond-eerst-water-de-rest-komt-later 2024-01-04T10:49:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20725.w613.r16-9.0582455.webp Wat moet je doen bij een brandwond? | Eerst water, de rest komt later! Wat moet je doen bij een brandwond? Eerst ga je na wat er precies gebeurd is en beoordeel je wat voor graad van verbranding er is. Maar wat voor brandwond het ook is, altijd eerst koelen. Dat doe je met lauwwarm stromend water dat je niet direct op de wond laat komen. Je doet dit 10 minuten lang. Dat is vaak langer dan je denkt. Stel ondertussen het slachtoffer gerust. Het is een behoorlijke blaar en dit is dus een tweede graad verbranding. Je moet deze afdekken met metallinegaas. Als je dat niet hebt is een steriel gaasje of anders een handdoek, schoon en liefst gestreken, ook goed. Leg het gaasje losjes over de wond. Goed vasthouden zodat het gaasje niet wegglijdt. Dan draai je er losjes een hydrofiele zwachtel om heen. Niet te strak, want een brandwond is erg pijnlijk. Daarna knip je de zwachtel af en plak je het vast met een stukje pleister. Niet op de wond, maar ruim daarnaast. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429460 65 2033-05-18T03:33:00+00:00 76252 2002-11-04T17:56:00+00:00 yes no lichaam hulpverlenen brandwond ehbo huid https://schooltv.nl/video-item/brandwonden-er-zijn-1e-2e-en-3e-graadsverbrandingen 2024-01-04T10:49:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20727.w613.r16-9.8c34180.webp Brandwonden | Er zijn eerste-, tweede- en derdegraads verbrandingen Bij brandwonden kan het gaan om een eerste-, tweede- of derdegraads verbranding. Een derdegraads verbranding is erger dan een eerstegraads verbranding. Dit is bijvoorbeeld een eerstegraads verbranding. Het belangrijkste bij een verbranding is het snel koelen van de huid. Dat kan met stromend lauwwarm water. Als je dat niet doet, dan trekt de warmte nog dieper in je lichaam en kan zo nog meer schade aanrichten. Een eerstegraads verbranding is pijnlijk en je krijgt een rode plek, maar als je die plek lang genoeg koelt, gaat het vanzelf weer over. Bij een tweedegraads verbranding komt er een blaar op je huid. Dat komt omdat er door de verbranding weefsel beschadigd wordt en er vocht vrij komt. Dat vocht blijft onder het bovenste laagje van de huid zitten en dat is de blaar. Zo'n blaar moet je nooit kapot maken. Wel moet je ook hier koelen met water, zodat de schade beperkt blijft. Als de blaar toch vanzelf kapot gaat, moet je oppassen voor infecties. Het is een open wond waar geen vuil in mag komen. In vuil zitten bacteriën die de wond besmetten. Om dit te voorkomen moet je de wond losjes afdekken met een steriel gaasje. Bij een derdegraadsverbranding is de bovenste laag van de huid helemaal kapot. De huid is gekookt of verkoold. Weer is het belangrijk om de huid eerst zo snel mogelijk te koelen met lauw water, om erger te voorkomen. Daarna moet je de open wond losjes met een steriel gaasje afdekken, zodat er geen bacteriën in kunnen komen. Maar voor elke verbranding geldt, of het nou een eerste-, tweede-, of derdegraads verbranding is geldt: eerst water, de rest komt later. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429461 148 2033-05-18T03:33:00+00:00 111601 2002-11-04T17:55:00+00:00 yes no hulpverlenen ehbo huid brandwond https://schooltv.nl/video-item/een-dood-konijn-hoe-kun-je-zien-dat-het-konijn-dood-is 2024-01-04T10:49:54+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20729.w613.r16-9.124c559.webp Een dood konijn | Hoe kun je zien dat het konijn dood is? Nou hebben we hier een konijn, dat niet meer leeft. Zullen we er eens naar gaan kijken? Ja? Wat is nou het eerste dat je opvalt als je naar zo'n konijn kijkt dat niet meer leeft? Nou, normaal voelt hij warm en nu is hij dood en voelt hij koud. Hij ademt niet meer. Zijn buik gaat niet meer op en neer. Het lijf is hard en koud. Zijn hart klopt niet meer. Hij ziet er heel anders uit nu hij dood is. We zullen het konijn gaan begraven in de schooltuin. Want als een dier dood gaat, dan moet je hem altijd begraven. Hier ligt ons lieve konijn Pluis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429462 113 2033-05-18T03:33:00+00:00 13978 2002-11-04T13:03:00+00:00 yes no doden dier konijn huisdier https://schooltv.nl/video-item/dolfijnen-hoe-dolfijnen-leven-in-het-dolfinarium 2024-01-16T16:26:35+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20731.w613.r16-9.cb0ccc3.webp Dolfijnen | Hoe dolfijnen leven in het Dolfinarium Wat eten dolfijnen? Wat ze eten? Als je goed kijkt. Paul heeft daar een emmertje bij zich. Daar zitten allemaal visjes in. Dat zijn onder andere haringen en makrelen, die eten we zelf ook wel eens. En ongeveer anderhalve emmer per dag eten ze? Waarom zijn ze zo glad? Waarom ze zo glad zijn dat is eigenlijk omdat ze altijd in het water zitten en als ze niet zo glad waren dan kunnen ze geen vis vangen want dan konden ze niet snel genoeg zwemmen? Hoe oud kunnen ze worden dan? Wat denk je zelf? Gokje? Ehm... tien? Tien! Nou, ietsje ouder. Als je hier achter je kijkt. Die daar vooraan ligt, dat is Moby Dick dat is onze oudste dolfijn en die is al drieenveertig jaar oud! Waarom heeft u zo'n fluitje om uw nek? Dat fluitje dat is eigenlijk een.. ja, hulpmiddeltje van ons en daarmee kunnen we iets aan de dolfijnen duidelijk maken. Als je weer bij Paul oplet. Hij vraagt nu iets aan de dolfijnen. En de dolfijnen gaan dat doen: dat ze hun buik laten zien. En dat fluitje is voor de dolfijnen het teken dat ze het goed gedaan hebben. Dus wat je dan ziet is dan komen ze weer terug en dan weten ze dat het goed was en dan krijgen ze een beloning en dat kan dan zijn vis of lekker met ze spelen of een beetje natspuiten. Daar is dat fluitje voor? Vinden ze het leuk om altijd kunstjes te doen? Eh... ja, eigenlijk wel. Als je de dolfijnen zo ook bezig ziet eh.. over het algemeen vinden ze dat altijd heel erg leuk. En we proberen ook altijd nieuwe spelletjes met ze te doen. Dolfijnen zijn heel erg speels, heel erg nieuwsgierig en ze zouden het juist niet leuk vinden als je het niet met ze zou doen. Want dan zouden ze altijd maar een beetje rondzwemmen nou, vis hoeven ze niet te vangen want die krijgen ze al van ons en dus zouden ze zich gaan vervelen. Gaan ze nog een keer terug naar de zee? De dolfijnen die je hier ziet zwemmen niet. En dat komt eigenlijk of ze zijn hier geboren of ze leven al heel erg lang hier bij ons in het dolfinarium. En die kunnen ook niet meer terug naar zee. Ze zouden op zich al niet meer weten hoe ze daar moeten leven want in de zee moet je natuurlijk zelf je vis kunnen vangen en je moet heel goed weten waar je op moet letten daar en dat weten ze niet dusseh.. ze gaan niet meer terug naar zee. Ze blijven lekker bij ons. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429463 137 2033-05-18T03:33:00+00:00 67200 2002-11-04T13:14:00+00:00 yes no dolfijn dier vis zoogdier https://schooltv.nl/video-item/compost-hoe-ontstaat-compost 2024-01-04T10:49:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20733.w613.r16-9.df02108.webp Compost | Hoe ontstaat compost? Lege eierschalen, oude boterhammen, bananenschillen, appels: alles wat de natuur zelf kan opruimen, oftewel alles wat kan verrotten, is welkom op de composthoop. Ook bladeren dus! Na ongeveer een half jaar kun je onder in de composthoop zien dat alle groente-, fruit- en tuinafval zwarte aarde is geworden. Dat noem je compost. En compost is goed plantenvoedsel, dus kan zo de tuin weer in! Maar van het groente- fruit- en tuinafval, ook wel GFT-afval genoemd, dat jij in de groenbak stopt, wordt ook compost gemaakt. Dit gaat zo. Vuilnismannen komen de groenbak ophalen. De bakken worden geleegd en het groente-, fruit- en tuinafval, ook wel GFT-afval genoemd, wordt in de vuilnisauto naar een speciale hal gebracht. In de hal wordt al het GFT-afval op een lopende band gegooid. Eerst gaat alles door de sorteermachine. De machine haalt alles dat geen GFT-afval is, eruit, zoals plastic, papier en blikjes. Hier wordt al het papier en plastic eruit gehaald. En deze magneetband zorgt ervoor dat alles van metaal er tussenuit wordt gehaald. Nu is er alleen nog GFT-afval over. Het afval moet eerst nog zo'n 35 dagen liggen. Het wordt af en toe omgeschept en er wordt lucht doorheen geblazen. Dan wordt het tenslotte gezeefd en is het GFT-afval compost geworden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429464 147 2033-05-18T03:33:00+00:00 63101 2002-11-04T13:49:00+00:00 yes no tuin verrotten afval compost https://schooltv.nl/video-item/van-groenbak-tot-compost-van-gft-afval-wordt-compost-gemaakt 2024-01-04T10:49:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20735.w613.r16-9.e1e9220.webp Van groenbak tot compost | Van GFT-afval wordt compost gemaakt Vuilnismannen komen de groenbak ophalen. De bakken worden geleegd en het groente-, fruit- en tuinafval, ook wel GFT-afval genoemd, wordt in de vuilnisauto naar een speciale hal gebracht. In de hal wordt al het GFT-afval op een lopende band gegooid. Eerst gaat alles door de sorteermachine. De machine haalt alles dat geen GFT-afval is, eruit, zoals plastic, papier en blikjes. Hier wordt al het papier en plastic eruit gehaald. En deze magneetband zorgt ervoor dat alles van metaal er tussenuit wordt gehaald. Nu is er alleen nog GFT-afval over. Het afval moet eerst nog zo'n 35 dagen liggen. Het wordt af en toe omgeschept en er wordt lucht doorheen geblazen. Dan wordt het tenslotte gezeefd en is het GFT-afval compost geworden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429465 100 2033-05-18T03:33:00+00:00 43099 2002-11-04T12:41:00+00:00 yes no compost tuin afval groen fruit https://schooltv.nl/video-item/zelf-compost-maken-een-leuk-karweitje-in-de-herfst 2024-01-04T10:49:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20737.w613.r16-9.6934781.webp Zelf compost maken | Een leuk karweitje in de herfst Lege eierschalen, oude boterhammen, bananenschillen, appels: alles wat de natuur zelf kan opruimen, oftewel wat kan verrotten, is welkom op de composthoop. Ook bladeren dus! Na ongeveer een half jaar kun je onder in de composthoop zien dat de groente-, fruit- en tuinafval zwarte aarde is geworden. Dat noem je compost. En compost is goed plantenvoedsel, dus kan zo de tuin weer in! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429466 44 2033-05-18T03:33:00+00:00 47135 2002-11-04T12:41:00+00:00 yes no tuin afval compost https://schooltv.nl/video-item/brood-bakken-een-turkse-en-een-nederlandse-bakker-laten-zien-hoe-ze-brood-bakken 2024-01-04T10:49:56+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20738.w613.r16-9.ad073c3.webp Brood bakken | Een Turkse en een Nederlandse bakker laten zien hoe ze brood bakken Dit is een Turkse bakkerij. In een grote bak wordt meel, water en gist gedaan. Het gist zorgt ervoor dat het brood rijst, oftewel groter wordt. Dan wordt alles door elkaar gemixt. Bij een Nederlandse bakker gaat het eigenlijk net zo. Als het deeg goed gemixt is, maakt de Turkse bakker er mooie bollen van. De Nederlandse bakker doet het deeg in een machine. De kant en klare bollen gaan nu de voorrijskast in. Hier kunnen ze alvast een beetje groter worden. Om nog groter te worden, gaan ze in de rijskast. Het Turkse brood wordt nog een beetje mooi gemaakt. Het brood van de Nederlandse bakker gaat de oven in. En ook het Turks brood wordt gebakken. Nu is het klaar. Eet smakelijk! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429467 220 2033-05-18T03:33:00+00:00 68722 2002-11-04T14:08:00+00:00 yes no deeg bakker brood bakken https://schooltv.nl/video-item/poppetjes-van-brooddeeg-hoe-maak-je-brooddeeg-om-poppetjes-van-te-maken 2024-01-10T14:59:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20740.w613.r16-9.287daec.webp Poppetjes van brooddeeg | Hoe maak je brooddeeg om poppetjes van te maken? Voor het maken van brooddeegpoppetjes heb je nodig: bloem, zout, versierspullen, een maatbeker, olie, een kom met een lepel en een weegschaal. Eerst de goede hoeveelheid afmeten. De bloem gaat in een kom. Dan het zout erbij, je hebt evenveel zout als bloem nodig. Nu wat olie erbij. Nog een beetje water en roeren maar. Het deeg is klaar. Het wordt nog een beetje verder gekneed en je kunt maken wat je wilt. Net als klei eigenlijk. Het moet nog wel de oven in om gebakken te worden. Het brooddeegpoppetje is keihard geworden. Je kunt hem jammer genoeg niet opeten! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429468 114 2033-05-18T03:33:00+00:00 32337 2002-11-04T14:03:00+00:00 yes no brood knutselen deeg pop https://schooltv.nl/video-item/bloedsomloop-een-uitleg-van-de-bouw-en-de-functie-van-hart-en-bloedvaten 2024-01-16T16:14:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20742.w613.r16-9.c5c4c43.webp Bloedsomloop | Een uitleg van de bouw en de functie van hart en bloedvaten De bloedsomloop bestaat uit hart en bloedvaten. Het hart ligt hier in de borstkas, samen met de longen. Het ligt in jouw lichaam een beetje aan de linkerkant, bijna in het midden. De pijltjes geven de richting van de bloedstroom aan. In slagaders stroomt het bloed van het hart vandaan. In aders stroomt het bloed juist naar het hart toe. En hier stroomt het bloed in de aders en slagaders. Slagaders hebben een dikke wand. Dat is nodig om het bloed van je hart door de rest van je lichaam te pompen. Het bloed gaat schoksgewijs door de slagader. Daardoor voel je de slagader kloppen. Aders zoals hier in je hand hebben een slappe wand. Je kunt ze gemakkelijk platdrukken. In een ader zitten klepjes, zodat het bloed alleen maar naar het hart toe kan stromen. De andere kant op gaat niet. De klepjes houden het dan tegen. Dit is een model van je hart. Het heeft een rechterkant en een linkerkant. Dit zijn de twee boezems en deze twee noem je kamers. Tussen een boezem en een kamer zitten vliezen. Dat zijn hartkleppen. Als het bloed van de boezem naar de kamer stroomt, gaan deze kleppen open. Van de kamer naar de boezem kan niet, dan gaan de kleppen dicht. Eerst lopen de boezems vol. De ene boezem krijgt bloed uit het hele lichaam, daar is de zuurstof al uit. De andere boezem krijgt bloed uit de longen. Daar zit juist de zuurstof nog in, die het lichaam nodig heeft. Dan trekken de boezems samen. Hierdoor wordt het bloed in de kamers gepompt. Daarna trekken de kamers samen en verlaat het bloed het hart. Deze blauwe kamer perst het bloed naar de longen toe. En deze rode kamer perst het bloed naar alle delen van het lichaam. Intussen lopen de boezems alweer vol en begint alles opnieuw.De slagaders in je lichaam vertakken zich tot kleine bloedvaatjes op plaatsen waar veel bloed nodig is. Deze kleine bloedvaatjes heten haarvaten. Miljoenen haarvaatjes samen vormen netwerken. Ze komen weer samen in aders. Het bloed kan dus overal in je lichaam komen. Dat is nodig, want in je bloed zitten allerlei stoffen die je lichaam nodig heeft. Die stoffen moeten in je bloed worden opgenomen. Je hart pompt je bloed rond en het bloed brengt die stoffen naar de juiste plaats. In je darmen neem je bouwstoffen en brandstoffen op. Dat zijn hier die groene bolletjes die vanuit je darm in je bloed gaan. In je longen gaat het om zuurstof. Dat zijn deze witte bolletjes, die vanuit je longen in je bloed gaan. Andere stoffen moet het lichaam juist kwijt. Deze zwarte bolletjes stellen koolzuurgas voor, dat moet het lichaam kwijt. Ze gaan van het bloed naar de longen. Daarna adem je het uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429469 236 2033-05-18T03:33:00+00:00 389454 2002-11-04T17:54:00+00:00 yes no bloedvat slagader bloedsomloop hart ader https://schooltv.nl/video-item/de-functie-van-het-hart-het-hart-is-het-begin-van-het-transport-van-belangrijke-stoffen 2024-01-04T10:49:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20744.w613.r16-9.e383d92.webp De functie van het hart | Het hart is het begin van het transport van belangrijke stoffen Het hart pompt je bloed rond; soms snel, soms langzaam. Het bloed brengt allerlei stoffen naar plaatsen waar je lichaam die nodig heeft. Al die stoffen moet je eerst opnemen. In je darmen neem je bouwstoffen en brandstoffen op. Dat zijn hier die groene bolletjes die vanuit je darm in een bloedvaatje gaan. In je longen gaat het om zuurstof. Dat zijn deze witte bolletjes die vanuit je longen in het bloed gaan. Andere stoffen moet het lichaam juist kwijt. Deze zwarte bolletjes zijn koolzuurgas, dat moet het lichaam kwijt. Ze gaan van het bloed naar de longen. Daarna adem je het uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429470 53 2033-05-18T03:33:00+00:00 105233 2002-11-04T17:52:00+00:00 yes no bloedsomloop hart lichaam zuurstof bloed https://schooltv.nl/video-item/het-hart-je-hart-is-zo-groot-als-een-vuist 2024-01-16T16:21:32+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20746.w613.r16-9.cdb5da2.webp Het hart | Je hart is zo groot als een vuist Dit is de rechterkant van je hart en dit is de linkerkant. Dit zijn de twee boezems en deze twee noem je kamers. Tussen een boezem en een kamer zitten vliezen, die zijn hier wit. Ze werken als een sluis. Als het bloed van de boezem naar de kamer stroomt, gaan deze sluizen of kleppen open. De andere kant op lukt niet, dan gaan ze dicht. Deze boezem krijgt bloed uit het hele lichaam. En deze krijgt bloed uit de longen. Deze kamer perst het bloed naar de longen toe. En deze perst het bloed door de lichaamsslagader naar alle delen van het lichaam. Bewegende beelden laten goed zien hoe het hart werkt. Eerst lopen de boezems vol en vervolgens trekken ze samen. Op die manier wordt het bloed in de kamers gepompt. Even later trekken de kamers samen. Het bloed gaat nu het hart weer uit. Intussen lopen de boezems alweer vol en begint alles opnieuw. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429471 82 2033-05-18T03:33:00+00:00 185453 2002-11-04T17:52:00+00:00 yes no kamer bloedsomloop lichaam hart bloed boezem https://schooltv.nl/video-item/haarvaten-ze-hebben-niets-met-je-haren-te-maken-maar-alles-met-bloed 2024-01-04T10:49:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20748.w613.r16-9.07433bd.webp Haarvaten | Ze hebben niets met je haren te maken, maar alles met bloed Als ergens veel bloed nodig is, bijvoorbeeld in een long of in een voet, vertakken de slagaders zich daar. De fijnste vertakkingen zijn net dunne holle haartjes, daarom noem je die buisjes haarvaten. Miljoenen haarvaatjes vormen netwerken. Al die haarvaatjes komen weer bij elkaar in aders. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429472 31 2033-05-18T03:33:00+00:00 51920 2002-11-04T17:51:00+00:00 yes no lichaam slagader bloedsomloop ader bloed https://schooltv.nl/video-item/slagaders-en-aders-wat-is-het-verschil 2024-01-16T15:59:10+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20750.w613.r16-9.7359518.webp Slagaders en aders | Wat is het verschil? Slagaders hebben een dikke wand. Dankzij die dikke wand kunnen ze het bloed van je hart door je lichaam persen. In een animatie zie je hoe de wand even uitrekt en meteen weer samenknijpt. Aders zoals hier in je hand hebben een slappe wand. Je kunt ze gemakkelijk platdrukken. Er zitten klepjes in. Daardoor kan het bloed alleen maar naar het hart toestromen. De andere kant op gaat niet. De klepjes houden het dan tegen. Kijk maar. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429473 36 2033-05-18T03:33:00+00:00 106449 2002-11-04T17:51:00+00:00 yes no lichaam bloedsomloop slagader ader bloed https://schooltv.nl/video-item/hart-en-bloedvaten-waar-begint-de-bloedsomloop 2024-01-16T16:04:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20752.w613.r16-9.2d82b64.webp Hart- en bloedvaten | Waar begint de bloedsomloop? De bloedsomloop bestaat uit hart- en bloedvaten. Het hart ligt hier in de borstkas, samen met de longen. Het ligt in jouw lichaam een beetje aan de linkerkant, bijna in het midden. De pijltjes geven de richting van de bloedstroom aan. In slagaders stroom het bloed van het hart vandaan. In aders stroomt het bloed juist naar het hart toe. En hier stroomt het bloed in de aders en slagaders. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429474 38 2033-05-18T03:33:00+00:00 96697 2002-11-04T17:50:00+00:00 yes no slagader ader hart lichaam bloed bloedsomloop https://schooltv.nl/video-item/gaswisseling-van-zuurstof-naar-koolzuurgas 2024-01-16T15:22:39+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20754.w613.r16-9.c81e06a.webp Gaswisseling | Van zuurstof naar koolzuurgas Als je inademt, moet de lucht eerst door je neus of door je mond. Daarna komt de lucht in de luchtpijp, die zich vertakt in allemaal kleinere buisjes. Als je de buisjes met lucht in je long heel sterk vergroot, zie je dat de buisjes aan het einde blaasjes hebben, deze noemen we longblaasjes. Bloedvaatjes lopen vlak langs deze longblaasjes. Het hart pompt bloed door die bloedvaatjes. Als je inademt komt er lucht en dus zuurstof in de longblaasjes terecht. Zuurstofdeeltjes gaan door de wandjes van de longblaasjes heen. Daarna gaan ze met het bloed mee. Al dat bloed komt terecht in het hart. Het hart pompt het zuurstofrijke bloed naar alle delen van het lichaam. Als het bloed weer terugstroomt naar het hart, neemt het koolzuurgasdeeltjes mee. Bloed met koolzuurgasdeeltjes komt tenslotte bij de longblaasjes. Nu gebeurt hetzelfde als met de zuurstof, maar dan omgekeerd. De koolzuurgasdeeltjes gaan door de wand in de longblaasjes. In je lichaam gebeurt alles tegelijkertijd. Zuurstof gaat naar binnen, koolzuurgas gaat naar buiten. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429475 71 2033-05-18T03:33:00+00:00 143552 2002-11-04T17:37:00+00:00 yes no koolzuurgas lichaam zuurstof longblaasje ademen https://schooltv.nl/video-item/luchtwegen-welke-weg-legt-de-ingeademde-lucht-in-je-lichaam-af 2024-01-16T15:12:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20756.w613.r16-9.7d1d234.webp Luchtwegen | Welke weg legt de ingeademde lucht in je lichaam af? Wat gebeurt er met de lucht in je lichaam? Hier zie je de longen. De rechter long is wat groter dan de linker. Dat komt omdat er links nog plaats over moet blijven voor je hart. In de longen zitten buizen waar lucht door kan. Ze zijn hier licht van kleur. Als je inademt, moet de lucht eerst door je neus of door je mond. Daarna komt de lucht in de luchtpijp, die zich vertakt in twee pijpen. De luchtpijp is verstevigd met ringen van kraakbeen, daardoor blijft de luchtpijp open staan. Deze twee pijpen zijn de bronchiën. Iedere pijp gaat naar één long. Daar vertakken ze zich verder. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429476 45 2033-05-18T03:33:00+00:00 193450 2002-11-04T17:36:00+00:00 yes no longen bronchie lichaam mond ademen neus https://schooltv.nl/video-item/ademhaling-de-hele-dag-haal-je-adem-maar-wat-gebeurt-er-dan-eigenlijk-in-je-lichaam 2024-01-16T15:29:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20758.w613.r16-9.093dfd8.webp Ademhaling | De hele dag haal je adem. Maar wat gebeurt er dan eigenlijk in je lichaam? Als je ademhaalt, zie je je buik en borst bewegen. Je ademt in en uit. Je ziet hier de ribben, die beschermen de longen in de borstkas. Tussen de ribben zitten spieren, die zijn hier weggelaten. Samen met de buikspieren maken ze de borstkas groter of kleiner. Dit is het middenrif. Dat gaat omhoog als de buikspieren zich samentrekken. Je ademt uit en weer in. In en weer uit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429477 51 2033-05-18T03:33:00+00:00 275611 2002-11-04T17:36:00+00:00 yes no lichaam borstkas middenrif longen https://schooltv.nl/video-item/koken-met-aardappelen-van-aardappelen-kun-je-een-heleboel-lekkere-gerechten-maken 2024-01-04T10:49:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20759.w613.r16-9.997de88.webp Koken met aardappelen | Van aardappelen kun je een heleboel lekkere gerechten maken Deze aardappels gaan de oven in. Deze worden heel precies geschild, met een dunschiller. En de rest wordt gekookt. De bedoeling is dat we er een kapje van afsnijden en dat we de vulling ervan in deze bak doen. Dat lijkt misschien makkelijk, maar dat moet je heel voorzichtig doen. Anders ga je zo door de schil heen. Dit lijkt wel chips. Eerst worden de schijfjes op een doek gelegd, om ze goed te laten drogen. De gekookte aardappels gaan ondertussen in een pers. Dit is voor de rösti. En dan gaat de chips in de olie, dan worden ze lekker bruin. Oh ja, en de uitjes. Die worden hier gebakken. De aardappelpuree wordt nog eens gemengd met verse kruiden en dan vullen maar. De aardappelsliertjes gaan ook de pan in, voor de rösti. Beetje kaas erboven op. Oh ja, dan nog even in de oven. De chips is klaar, maar nog wel even uitlekken. En dit is de rösti geworden. Dat ziet er mooi uit en vooral lekker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429478 134 2033-05-18T03:33:00+00:00 8532 2002-11-04T16:54:00+00:00 yes no koken eten chips aardappel https://schooltv.nl/video-item/friet-van-aardappel-tot-friet 2024-01-04T10:49:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20760.w613.r16-9.0d87a52.webp Friet | Van aardappel tot friet Aardappelen groeien onder de grond. Vroeg in de lente worden kleine aardappelen in de grond gestopt. Die noem je pootaardappelen. Uit de pootaardappel groeit een plant. Onder de grond groeien er nieuwe aardappelknollen aan. In de herfst wordt er geoogst. Rooien noemen we dat. Eerst wordt de plant eraf gehaald, die kun je niet eten. Dan haalt een andere machine de knollen naar boven. Elke herfst worden er miljoenen aardappelen gerooid, ze kunnen naar de supermarkt of groenteboer. Van al deze aardappelen wordt patat gemaakt. Ze worden eerst goed gewassen en dan geschild met deze machine. Ze lijken als ze uit de snijmachine komen al erg op friet. Maar zo rauw zijn ze niet lekker. Ze worden eerst op een hete plaat al vast voorgebakken en dan kan de patat de zak in. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429479 73 2033-05-18T03:33:00+00:00 51305 2002-11-04T16:51:00+00:00 yes no patat landbouw aardappel rooien https://schooltv.nl/video-item/de-aardappel-hoe-groeit-een-aardappel 2024-01-04T10:50:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20761.w613.r16-9.6463970.webp De aardappel | Hoe groeit een aardappel? Aardappelen groeien onder de grond. Vroeg in de lente worden kleine aardappelen in de grond gestopt. Die noem je pootaardappelen. Uit de pootaardappel groeit een plant. Onder de grond groeien er nieuwe aardappelknollen aan. In de herfst wordt er geoogst. Rooien noemen we dat. Eerst wordt de plant eraf gehaald, die kun je niet eten. Dan haalt een andere machine de knollen naar boven. Elke herfst worden er miljoenen aardappels gerooid, ze kunnen naar de supermarkt of groenteboer. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429480 47 2033-05-18T03:33:00+00:00 49025 2002-11-04T16:48:00+00:00 yes no rooien oogst aardappel https://schooltv.nl/video-item/gedrag-bestuderen-wat-beinvloedt-het-gedrag-van-dieren 2024-01-16T15:38:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20763.w613.r16-9.0e54a82.webp Gedrag bestuderen | Wat beïnvloedt het gedrag van dieren? Er zijn veel overeenkomsten tussen het gedrag van dieren en mensen. Wij zorgen voor onszelf, voor anderen. We laten zien waar we voor staan. Maar waar wordt gedrag eigenlijk door beïnvloed? En waarom doen we wat we doen? Gedrag bestaat niet alleen uit bewegingen, ook geluiden maken, slapen, geurstoffen afscheiden of een bepaalde lichaamshouding aannemen zijn voorbeelden van gedrag. Hé Amy, zullen we straks lekker gaan wandelen of wil je brokjes eten? Hè? Als een baasje tegen haar hond praat, is de hond alert. Ze reageert op een uitwendige prikkel: geluid. Ga zitten. Ga eens af. Honger en dorst zijn inwendige prikkels. Puppy’s gaan na hun geboorte vrijwel meteen melk drinken bij hun moeder. Dat hoeven ze niet te leren. Zuiggedrag is namelijk aangeboren gedrag. De pup moet wel honger hebben, dus de motivatie hebben om te gaan drinken. Zodra de pup de tepel van de moeder ziet of voelt, krijgt hij een prikkel. Hij gaat drinken. Dit gaat bij alle zoogdieren zo. Ook bij de mens. Eline Teygeler is gedragstherapeut voor dieren. Ze probeert door middel van therapie het gedrag van dieren te beïnvloeden. Mensen komen bij mij als ze problemen hebben met hun kat, hond of konijn. Bijvoorbeeld als ze niet alleen thuis kunnen zijn, qua honden, dat ze veel blaffen, katten die plassen in huis, honden die agressie vertonen naar andere honden. En allerlei, ja, andere problemen waar ze niet blij mee zijn. Bijvoorbeeld bij een jonge hond opspringen, dus ik kan eens kijken of die jonge hond wil laten zien wat ie nog fout doet. Zit. Nou, dat is knap! Nee. Goed zo, dat is braaf. Als Eline wil weten waar probleemgedrag door veroorzaakt wordt, gaat ze het dier eerst observeren. Vervolgens maakt ze een beschrijving van het gedrag van het dier. Gedrag beschrijven is heel belangrijk. Het is belangrijk dat dat objectief gebeurt, want we hebben heel vaak al een bepaald beeld daarbij. Als ik bijvoorbeeld een hond zie kwispelen, dan zou ik meteen standaard kunnen zeggen “oh, hij is blij”. Maar dat hoeft niet zo te zijn, je hebt verschillende kwispels hè, je kan natuurlijk wel bij een kwispel zeggen “dat is het bewegen van de staart van links naar rechts”, maar er zijn ook wel kwispels waarbij, dat noemen we een “propellorkwispel”, die helemaal ronddraait en dat zien we vaak bij opwinding. Daarom is het belangrijk dat we eerst allemaal hetzelfde kijken en omschrijven wat we zien en pas daarna gaan bedenken wat dat zou kunnen betekenen. Stel: er is een hond betrokken bij een bijtincident bij andere honden en we gaan die hond testen, en we willen kijken “waarom doet die hond dat?”, “is die hond angstig?”, dat zou ik kunnen lezen uit zijn lichaamstaal. Dan is het wel belangrijk dat ik een rapport maak die een andere gedragstherapeut ook precies hetzelfde zou schrijven, want anders hebben we niet een gelijk beeld en dan zou, ja, ik een heel verkeerde rapportage van die hond kunnen geven wat ook gevolgen kan hebben natuurlijk als de politie er eventueel bij betrokken is. Dus het is wel belangrijk dat we allemaal hetzelfde kijken en dezelfde interpretatie geven. Gedragshandelingen verwerk je in een ethogram. Wat je uit een ethogram kan afleiden is dat je eigenlijk ziet welke gedragingen dat dier allemaal in die minuut vertoond heeft waardoor je een goede interpretatie kan geven. Dus bijvoorbeeld: we kijken naar een hond die agressie vertoont, maar ik zie dus dat ie zijn tanden laat zien, maar ik zie ook dat ie een vluchtbeweging maakt en dat zijn staart laag is, nou, dan weet ik qua conclusie: hij vertoont angstagressie. Nadat je een ethogram gemaakt hebt, turf je in een protocol hoe vaak een gedragshandeling voorkomt. Eline doet ook nog een aantal gedragstestjes met het dier. Dit is een voorbeeld van een klein gedragstestje waarin ik wil weten “wat doet een hond als ik ‘m benader met een object zoals een pop?” en voor sommige honden heeft dat gelijkenis met een kind en dan kan ik op een veilige manier testen “wat doen ze als ze zich in het nauw gedreven voelen?”. Soms gebruiken we die pop ook bij de training als ze problemen hebben met kinderen, omdat het een veilige manier is om ze te leren dat als iets ze nadert, dat dat juist iets prettig oplevert. Veel dieren zijn agressief als ze hun leefgebied verdedigen. Ze vertonen territoriumgedrag. Als de bel gaat en een hond gaat blaffen bijvoorbeeld. Een mannetjeshond, een reu, tilt meestal zijn poot op bij het plassen. Ook dit heeft te maken met territoriumgedrag. Op deze manier wil de hond een gebied markeren. Markeergedrag wordt veroorzaakt door een inwendige prikkel, namelijk het hormoon Testosteron. Ook teefjes kunnen territoriumgedrag vertonen. En deze hond heeft wel een heel bijzondere manier van markeren. Andere honden kunnen haar geurvlag zo goed ruiken. Het gedrag dat mensen en dieren vertonen wordt grotendeels bepaald door aangeboren of instinctieve factoren. Gedrag verandert doordat je tijdens het leven van alles bij leert. Er zijn verschillende leerprocessen. Een politiepaard moet tegen harde knallen en drukte kunnen. Er wordt net zo lang geoefend tot het paard er niet meer van schrikt. Dit wordt “gewenning” genoemd. Je kunt de meeste dieren gedrag aanleren. Dat lukt het beste als je ze beloont. Je kunt dieren heel veel leren, van rare dingen tot pootjes geven, tot komen als ze geroepen worden. En dat kan bij alle dieren, je kunt goudvissen trainen om door een hoepeltje te zwemmen. Katten kun je leren om op commando om te rollen of een high-five te geven. Als je maar weet hoe het werkt. High-five. Goed zo. Goed zo meisje. Ja, dat heeft ze zo aangeleerd hè, door middel van goed gedrag belonen oftewel conditioneren van gedrag heeft ze, ja, zodanig herhaald en ze vond het leuk waardoor ze het, ja, blijft doen. Ga zitten. High-five. Goed zo! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429529 470 2032-12-31T22:00:00+00:00 24041 2013-06-05T20:00:00+00:00 yes no hond gedrag huisdier https://schooltv.nl/video-item/de-westergasfabriek-meer-dan-een-culturele-hotspot 2024-01-04T10:50:00+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20765.w613.r16-9.bbaae1f.webp De Westergasfabriek | Meer dan een culturele hotspot De Westergasfabriek in Amsterdam is gebouwd in de stijl van de Hollandse neorenaissance en levert de eerste jaren van zijn bestaan voornamelijk gas voor de stadsverlichting. Inmiddels wordt de Westergasfabriek gezien als de culturele hotspot van Amsterdam. De oude fabrieksgebouwen worden gebruikt voor allerlei creatieve doeleinde, maar de historie blijft duidelijk zichtbaar. En ondanks de populaire evenementen die op het terrein worden georganiseerd, zijn de gebouwen zelf nog altijd de grootste publiekstrekker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429530 104 2033-07-31T20:00:00+00:00 1169 2013-01-30T22:00:00+00:00 yes no Amsterdam gebouw cultuur fabriek https://schooltv.nl/video-item/de-stuiterende-bal-de-stuiterende-bal 2024-02-19T13:18:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20767.w613.r16-9.0f72a6b.webp De stuiterende bal | De stuiterende bal Een bal die stuitert moet je niet verliezen. Hij stuit overal naar toe en als je geluk hebt weer terug naar jou. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429531 218 2032-12-31T22:00:00+00:00 2386 2012-01-10T22:00:00+00:00 yes no ballen stuiteren https://schooltv.nl/video-item/de-oceanische-circulatie-hoe-stromen-de-zeeen-op-aarde 2024-01-15T17:40:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20769.w613.r16-9.753a271.webp De oceanische circulatie | Hoe stromen de zeeën op aarde? In de subtropen wordt het water sterk verwarmd door de zon. Door de hoge temperatuur verdampt er veel water en blijft zout achter. Dit zoute water is dus relatief zwaar, maar door de hoge temperatuur zakt het hier niet naar de bodem. Het warme oppervlaktewater wordt weggevoerd door de overheersende westenwinden op deze breedte richting het noorden. Op gematigde breedte verwarmt deze warme zeestroom de kustgebieden van West-Europa. Dankzij deze stroming hebben we hier zachtere winters dan in Canada, dat op dezelfde breedte ligt. Aangekomen in de Noord-Atlantische Oceaan, koelt het warme, zoute water snel af. Het water bevriest gedeeltelijk, het zout blijft achter en maakt het water zwaarder en een enorme watermassa zinkt als een baksteen naar de bodem! Deze daling zet in principe de hele oceanische transportband van water in beweging. Diepzeestromingen voeren richting Antarctica. Daar vindt vermenging plaats met de Antarctische koude zeestroom. Uiteindelijk komt het water weer naar boven op warme plekken in de tropen waar water door winden weer wordt weggeblazen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429532 73 2032-12-31T22:00:00+00:00 24882 2011-05-17T20:00:00+00:00 yes no subtropen zee temperatuur zeestromen https://schooltv.nl/video-item/de-stralingsbalans-van-de-aarde-hoe-wordt-onze-aarde-verwarmd 2024-01-04T10:50:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20771.w613.r16-9.20f5bfc.webp De stralingsbalans van de aarde | Hoe wordt onze aarde verwarmd? De energie die uiteindelijk de thermosfeer, rand van onze atmosfeer bereikt is ongeveer tienduizend keer zoveel als de huidige wereldwijde energieconsumptie. Van deze kortgolvige straling wordt bijna 1/3 direct gereflecteerd door wolken, water, sneeuw en ijs en andere relatief spiegelende plekken op het aardoppervlak. Het deel van de straling wat direct weerkaatst wordt noemen we het Albedo. Van de resterende 70% wordt 25% opgenomen en verstrooid in de troposfeer door waterdamp en wolken. Uiteindelijk wordt ongeveer 45% door het aardoppervlak geabsorbeerd. Het aardoppervlak absorbeert de zonnestraling en kaatst deze straling terug in de vorm van infrarode langgolvige straling. Dit is uiteindelijke de warmtebron van de aardse atmosfeer. Een deel verdwijnt weliswaar als stralingsverlies de ruimte in, maar een groot gedeelte wordt geabsorbeerd door gassen in de atmosfeer en naar alle kanten weer uitgestraald, dus ook richting het aardoppervlak. Dit is het broeikaseffect. De belangrijkste broeikasgassen zijn waterdamp (H2O) en koolstofdioxide (CO2). Uiteindelijk verlaat alle straling weer de atmosfeer waardoor de straling haar balans bereikt. De gemiddelde temperatuur op het aardoppervlak is tot zo’n 15 graden °C opgelopen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429533 78 2032-12-31T22:00:00+00:00 41549 2011-05-17T20:00:00+00:00 yes no aarde warm stralingsbalans straling https://schooltv.nl/video-item/de-algemene-luchtcirculatie-hoe-waaien-de-winden-op-aarde 2024-01-04T10:50:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20773.w613.r16-9.e5fd084.webp De algemene luchtcirculatie | Hoe waaien de winden op aarde? Onder de stijgende luchtbeweging ontstaat een tekort aan luchtdeeltjes. De druk is hier dus lager dan gemiddeld. We vinden hier dus een lagedrukgebied. Dit vrijwel permanente lagedrukgebied wordt de inter-tropische convergentiezone of afgekort ITC genoemd. Bovenin de troposfeer is er sprake van een toenemende luchtdruk. Die als het ware langs de grens met de stratosfeer wordt weggedrukt naar hogere breedte. Rond 30 graden breedte zakt de afgekoelde lucht weer naar beneden. De kolom lucht is hier zwaarder dan gemiddeld. Aan het aardoppervlak is hier dan sprake van een hogedrukgebied. en daar wordt de druk weggevoerd naar plekken waar de luchtdruk lager is. Dat is onder andere het geval rond de tropen. Hierdoor ontstaat er een vrijwel constante wind tussen 30 graden en 0 graden breedte. Dit zijn de passaatwinden. De windstromen in deze regio maken de algemene luchtcirculatie echter nog niet compleet. Rond de polen is het koud. De lucht is er zwaar en drukt op het aardoppervlak. Er heerst hier een permanent hogedrukgebied. Het teveel aan lucht wordt langs het aardoppervlak weggeduwd richting 60 graden lage breedte. Juist op die plek wordt vanuit lagere breedte ook warme lucht aangevoerd. Deze sterk in temperatuur verschillende windstromen komen met elkaar in botsing Hier wordt de warme luchtstroom over de koude luchtstroom heen gedrukt en stijgt de lucht op. Deze stijgende lucht condenseert en er ontstaat er in die gebieden vaak neerslag…..zoals in ons land. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429534 104 2032-12-31T22:00:00+00:00 50056 2011-05-17T20:00:00+00:00 yes no koud luchtcirculatie warm tropen https://schooltv.nl/video-item/de-koolstofkringloop-koolstof-is-overal 2024-01-04T10:50:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20775.w613.r16-9.a6a4512.webp De koolstofkringloop | Koolstof is overal Koolstof zit in gasvorm, CO2, in onze atmosfeer. Maar ook in gesteente in bodem… Bij verwering van gesteenten wordt CO2 omgezet naar waterstofcarbonaat wat met de rivieren naar de oceanen stroomt. In de oceanen wordt door plankton dit waterstofcarbonaat door plankton omgezet in kalk dat op de zeebodem wordt opgeslagen in sedimenten. Door geologische krachten als subductie wordt het sedimentgesteente verhit. De koolstof uit de sedimenten wordt dan door vuilkanen weer aan de atmosfeer afgestaan en is zo de cirkel weer rond. Maar CO2 wordt ook door allerlei organismen omgezet naar organisch materiaal en dit kan in gesteente worden opgeslagen. Hier komen de zogenaamde fossiele brandstoffen vandaan, zoals olie, gas en steenkool. Bij de verbranding hiervan door de mens komt de CO2 weer in de atmosfeer. Eigenlijk dus veel sneller dan de natuur zelf! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429535 53 2032-12-31T22:00:00+00:00 21346 2011-05-17T20:00:00+00:00 yes no natuur koolstof CO2 https://schooltv.nl/video-item/tien-erbij-tien-erbij 2024-01-04T10:50:02+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20777.w613.r16-9.2b51522.webp Tien erbij | Tel je mee met Raaf en Raffie? In deze ronde gaan jullie tellen met sprongen van 10. Zo! Dat kunnen jullie wel, toch? Mm-mm, ja, natuurlijk. Jullie krijgen zo meteen een reeks te zien en het is de bedoeling, dat je een antwoord geeft op mijn vraag. Ik ga jullie vragen “is dat goed?” of “is dat niet goed?”, “kan het?” of “kan dat niet?”. Ja, okay. Oh, leuk. Als het goed is, heb je een punt, maar heb je het fout, dan gaat het punt naar de ander. Nou. Nou, okay. Zo! Dus: doe je best! Yeah. Ja. Hier komt de eerste reeks. Ja. 16, 26, 36; kun je bij 86 komen? Oh, nou… Ja of nee? Eh, eh, nee. Weet je dat zeker? Nee, het was een gokje. Je kan wel bij 86 komen, kijk maar: 16, 26, 36, 46, 56, 66, 76, 86. Ja. Dus geen punt voor jou Raffi, maar jouw punt gaat naar Raaf! Hééé, yes! De volgende reeks. 23,33,43.. Kun je bij 91 uitkomen? Wat denken jullie, ja of nee. Raaf! Nee. Weet je dat honderd procent zeker. Ja, heel zeker. 23,33,43,53,63,73,83,93 dus 91 klopt niet. Dat is helemaal goed. Eén punt erbij. Ok de laatste reeks van deze ronde. Kijk mee! 15,25,35… kun je bij 55 komen? Raaf! Je bent snel.. weet je het goede antwoord? Jip! Ja dat kan. 15,25,35,45,55. Heel erg goed! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429536 128 2032-12-31T22:00:00+00:00 10913 2011-03-15T22:00:00+00:00 yes no optellen rekenen https://schooltv.nl/video-item/de-rijksacademie-de-rijksacademie 2024-01-30T13:01:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20779.w613.r16-9.60d53fb.webp De Rijksacademie | De Rijksacademie Op de vroegere Kunstacademies gebruikte men gipsafgietsels uit de Oudheid als voorbeeld om te tekenen. Op de Rijksacademie in Amsterdam is een unieke collectie van het studiemateriaal van de kunstopleidingen in Nederland bewaard gebleven. Een beeld uit de Griekse cultuur, dat vormde de ideale schoonheid en de ideale lichaamsproporties van de mens. En een mens was een centrale figuur in de opleiding voor kunstenaars. Kijk: dit is een voorbeeld waarbij je heel goed kan zien dat een naaktmodel neergezet is op een manier zoals een beeld uit de Klassieke Oudheid ook er uitzag. En je moet je voorstellen, dat zo’n naaktmodel vaak veel minder spierballen had dan de tekening. Een beeld uit de Klassieke Oudheid was vaak heel erg gespierd. Dat was mooier dan een magere arm of een mager been. Dus die werden daar gewoon ingetekend. Dit studieboek ging over de proporties van het menselijk lichaam volgens de principes van de antieke beelden. En meneer Audren, dat was een Fransman, heeft dit in de 18de eeuw helemaal uitgewerkt en hij heeft ook uitgelegd hoe je zo’n beeld moest natekenen en hoe de maten precies waren. En zoals je ziet heeft dit beeld in werkelijkheid enorme spierbundels. Spieren waren heel belangrijk om goed na te tekenen, want het gaf weer hoe het menselijk lichaam in elkaar zat. Een belangrijk vak was Anatomie en dit is een studieboek uit de 16de eeuw, waar vroeger waarschijnlijk heel veel in werd gekeken. En in dit boek heeft een anatomist, hij heette André Versalius, opgetekend wat hij aantrof toen hij menselijke lichamen uit elkaar haalde. Hij ontleedde ze uit nieuwsgierigheid. Hij wilde weten als een wetenschapper hoe het menselijk lichaam in elkaar zit en hoe het functioneert. Kon je eenmaal een goed, op een goede manier volgens de regels een menselijk lichaam neerzetten zowel van binnen als van buiten, dan kon je jezelf eigenlijk pas een kunstenaar noemen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429537 145 2032-12-31T22:00:00+00:00 1703 2011-03-22T22:00:00+00:00 yes no menselijk lichaam Klassieke Oudheid lichaam kunstenaar https://schooltv.nl/video-item/shinkichi-tajiri-een-kunstenaar-met-ongewoon-culturele-bagage 2024-01-30T13:57:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20781.w613.r16-9.9f40548.webp Shinkichi Tajiri | Een kunstenaar met ongewoon culturele bagage Shinkichi Tajiri was een Nederlandse kunstenaar met een ongewoon culturele bagage. Hij groeide op in de Verenigde Staten uit Japanse ouders. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vocht hij als Amerikaans soldaat in de frontlinie van Europa en overleefde als één van de weinigen van zijn regiment. Na de oorlog zwierf hij door Europa en raakte in Parijs geïnspireerd door het Kubisme. Uiteindelijk vestigde hij zich in Limburg. Zijn oorlogservaringen verwerkte hij in een reeks Wachters. Negen meter hoog en heel complex samengesteld uit allerlei verschillende invloeden, want Amerika zit erin als het gaat om de grootte, om de schaal van het werk. Frankrijk zit erin, een stroming als Kubisme waar Picasso en Brack heel erg mee bezig zijn geweest. Japan zit erin, omdat hij ook verwijst naar schildplaten, borstplaten, spieren, een soort tooi, een hoofdtooi, en tegelijkertijd verwijzen ze naar tempelwachters. En de Boeddhistische Tempelwachter is per definitie angstaanjagend. Je voelt je als mens heel klein. En tegelijkertijd wordt daar iets in uitgedrukt, want die schrik, die jaagt de boze geesten weg. Dus het is ook voor jou een beschermer. En dat is de inhoud, dat is de boodschap, zit er in deze beelden ook nog een verwijzing naar de oorlog, want deze plek waar wij nu staan is historisch. Die is enorm zwaar ge-bombardeerd in 1944-’45. Er zijn duizenden mensen omgekomen juist op deze punten. Dus je ziet wel destructie, je ziet wel dat angstaanjagende, maar tegelijkertijd is zijn boodschap: nooit meer oorlog. In de ’60-er jaren begon Tajiri aan een serie machines geïnspireerd op de ontwikkelingen in de Verenigde Staten. De machines leken mensen, lopend op benen, maar leken tegelijkertijd televisiecamera’s en oorlogswapen. Het was een tijd waarin de techniek een grote ontwikkeling doormaakte en iedereen dacht dat de techniek ons een toekomst van welvaart zou brengen. Televisie veroverde de wereld, de ruimtevaart behaalde spectaculaire successen met de Eerste Mens op de Maan. Maar tegelijkertijd werd er een oorlog in Vietnam gevoerd waarin de techniek tot verschrikkingen leidde. De Wachters en machines werden door sommigen gezien als verheerlijking van geweld. Daarom zocht Tajiri naar vormen die door iedereen begrepen zouden worden als symbool voor basale menselijke waarde. Hij kwam uit bij de knoop als universeel teken van verbintenis en herstel van verbroken eenheid. De inspiratie om ook in de vorm eenvoud te bereiken vond hij in zijn jeugd, bij zijn Japanse opvoeding. Er was een oefening. Dan liet zijn vader een vuist zien en dan vroeg hij: Waar is de vuist als de hand zich ontspant?. En dan moest de jonge Shinkichi proberen vast te stellen of het over een vormkwestie ging, over een handeling ging, een proces ging, of dat je zeg maar uiteindelijk op een soort innerlijk iets kwam, want je kunt een hand wel ontspannen, maar die vuist is er nog steeds, omdat jij hem herinnert of omdat jij hem hebt gemaakt. En dit soort hele mooie Zen-achtige oefeningen, want het komt uit het Zenboeddhisme, daarmee werd Shinkichi eigenlijk op het spoor gezet van wat is een vorm? en wat is de tegenvorm?, en je kunt uit die ene hand al kun je ik weet niet hoeveel verschillende vormen maken. Of tekens kun je eruit halen, het is maar net wat we doen. En het is als het ware bijna een soort nieuw alfabet of een tekentaal zou je kunnen zeggen die hij zich dus eigen ging maken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429538 241 2032-12-31T22:00:00+00:00 2317 2011-03-22T22:00:00+00:00 yes no kunstenaar cultuur Japan kunst https://schooltv.nl/video-item/the-storm-in-tekst-en-dans-dansgroep-ish-bewerkt-shakespeares-the-storm 2024-01-04T10:50:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20783.w613.r16-9.1d938f5.webp The Storm in tekst en dans | Dansgroep Ish bewerkt Shakespeare's The Storm De theaterstukken van Shakespeare inspireren kunstenaars nog eeuwen na zijn dood. De dansgroep Ish bewerkte Shakespeare’s The Storm tot een combinatie van tekst en dans voor hedendaags publiek. Hoe je zo’n vertaalslag maakt is de taak van de dramaturg. In het geval van Ish deden dat de artistiek leider, regisseur en choreograaf gezamenlijk. We hebben met zijn drieën heel veel gebrainstormd voor we gingen repeteren om keuzes te maken, want we wilden niet een toneelstuk gaan spelen. We gingen ook niet het script af van A tot Z, maar het is vooral bijna instinctief en zo werken wij eigenlijk alle drie op die manier. Oké, wat voelt goed aan? wat is een scène die we kunnen verbeelden? Of welke hoofdstuk is belangrijk?. Dus het was niet zo, dat we van tevoren een concept klaar hadden: De Storm gaat daar en daar en daar over en dat moeten we voor elkaar zien te krijgen, maar mede door de inspiratie van Roy en Marco die beelden hadden bij verschillende scènes, daarmee aan de slag zijn gegaan, heb ik eigenlijk achteraf de dramaturgie gemaakt. Eén van de zijlijnen uit het toneelstuk: De Eenzame Miranda Wordt Verliefd Op Ferdinand, werd tot hoofdlijn gemaakt door sommige scènes te benadrukken en andere weg te laten. Ook werden veel scènes vertaald naar dans, waardoor de dans delen van het verhaal vertelt, zoals hoe de schuchtere Ferdinand Miranda uiteindelijk verovert. Ik vond het wel fijn, zeg maar, om voor mezelf om een begin en een eind te hebben. Want dan weet ik waar ik gewoon mijn climax kan hebben, waar ik gewoon wat timide kan en dan kan ik een beetje schuiven met mijn gevoel, qua intonatie eigenlijk van je verhaal. Want ook dans is voor mij gewoon één lang verhaal. En dan wil ik het ook met een bepaalde soort spanning willen vertellen. Ik wilde de zee inspringen toen ik dat schip zag zinken. Mensen gilden. Iemand riep Onze Vader, ik wilde ze redden! Of anders met ze sterven. Ja, ik weet niet waarom ik niet sprong. Nou, misschien ben ik geen held. Ook aan de tekst werd gesleuteld. Al improviserend werd de taal van Shakespeare omgezet naar taal die wij gewend zijn te gebruiken. Een probleem daarbij was, dat dan het poëtische taalgebruik van Shakespeare verloren gaat. Dit werd opgelost door de poëzie van de tekst te vertalen naar poëzie van de dans. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429539 192 2032-12-31T22:00:00+00:00 2653 2011-03-22T22:00:00+00:00 yes no dansen toneel theater acteren Shakespeare https://schooltv.nl/video-item/shakespeares-globe-theatre-het-grootste-en-mooiste-theater-uit-de-engelse-theatergeschiedenis 2024-01-25T12:46:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20785.w613.r16-9.46f7dd5.webp Shakespeare's Globe Theatre | Het grootste en mooiste theater uit de Engelse theatergeschiedenis Engeland kende rond 1600 onder de regering van Koningin Elisabeth I een enorme bloei van het theater. In het begin waren er alleen rondtrekkende groepjes acteurs die op pleinen en in huizen speelden, maar in 1576 werd in Londen een gebouw: het Theatre, opgetrokken voor vaste voorstellingen. Die werden zó populair, dat er rond 1600 al zes grote theaters in Londen waren. Daarvan was het Globe Theatre, het theater van de groep van Shakespeare, het grootst en het mooist. Theater was net zo populair als film in het begin van de 20ste eeuw of als popmuziek nu. Er waren soms wel elke dag nieuwe voorstellingen en mensen stonden ervoor in rijen. De voorstellingen waren ’s middags, wanneer het door het open dak voldoende licht binnenkwam. ’s Avonds dienden de theaters vaak als gokpaleis of bordeel. De voorstellingen werden alleen gestopt als er weer eens een pestepidemie was. In de Globe konden 3000 mensen, waarvan de meesten moesten staan. Dat waren de goedkoopste plaatsen. In de loges langs de muren was de prijs dubbel en de echte rijken mochten aan de zijkant bovenop het podium zitten. De voorstellingen verliepen wat anders dan wij gewend zijn: toehoorders reageerden luidkeels op de acteurs, vooral als de voorstelling over politiek ging, wat regelmatig het geval was. Decor was er nauwelijks vanwege de soms dagelijkse wisseling van voorstelling, maar wel spektakel als vuurwerk en rook om bijvoorbeeld een veldslag te suggereren. Voor repetities was weinig tijd. Acteurs kregen de tekst soms zelfs pas als de voorstelling begon, zodat ze de zinnen lieten voorzeggen door een souffleur en volop improviseerden. Dat gold niet voor grote theaterstukken zoals die van Shakespeare, mede-eigenaar van de Globe. Hoewel ook hierin geïmproviseerd werd. Belangrijke theaterstukken van Shakespeare zoals King Lear, Othello en MacBeth zijn in de Globe opgevoerd. Bij succesrijke stukken zaten de concurrenten van andere theaters in de zaal te proberen de tekst te kopiëren om ze zelf ook te kunnen spelen. Daardoor is het niet met volle zekerheid te zeggen of de overgeleverde versies de échte originele van Shakespeare zijn. In 1613 leidde een voorstelling waarbij een kanon afgevuurd werd tot een brand van het strooien dak en daarna van het hele gebouw. Het werd snel weer opgebouwd met een pannendak, maar na 1642 grepen de Puriteinen in Engeland de macht, sloten deze poel des verderf en braken het tot de grond toe af. Pas in 1997 werd de Globe in zijn originele staat herbouwd, zelfs inclusief de geitenharen in het pleisterwerk als ode aan deze korte, maar zeer productieve periode van de Engelse theatergeschiedenis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429540 198 2032-12-31T22:00:00+00:00 8682 2011-03-22T22:00:00+00:00 yes no Shakespeare Londen theater Engeland https://schooltv.nl/video-item/peter-klashorst-deze-kunstenaar-wil-wat-anders 2024-01-30T13:00:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20787.w613.r16-9.66de6f0.webp Peter Klashorst | Deze kunstenaar wil wat anders Peter Klashorst is een Nederlandse kunstenaar die zich zo tot andere culturen aangetrokken voelt, dat hij bijna altijd in het buitenland woont en werkt. Met name in Afrika en Azië. Ik ben in Cambodja ook gefascineerd ben door de hele politieke achtergrond van dit gedeelte van Azië. Dat hele gedoe met de Vietnam oorlog en bombardementen hier in Cambodja waardoor de Rode Kmer zijn kans heeft kunnen grijpen en hun terreur heeft kunnen uitoefenen op de bevolking hier. En het is eigenlijk fascinerend om daarover te lezen en er films over te zien. En nu ben ik echt in Cambodja en kan ik gewoon zien wat de gevolgen zijn van al die ellende en dat kan je zien in de gezichten van de mensen. En ik hoop, dat ik daar iets van kan vastleggen, kan weergeven in mijn portretten. En die mensen worden eigenlijk natuurlijk nooit geschilderd normaal gesproken. Dus één van de redenen waarom ik ook naar Afrika en Azië ben gegaan is om mensen te schilderen die nooit geschilderd worden. In onze kunsthistorie zie je ook heel weinig mensen van een ander ras dan het Europese, dus in dat opzicht ben ik ook een beetje op zoek naar het kosmopolitische. Ik wil wat anders. Heel veel van die meisjes werken hier in fabrieken voor 40 Dollar in de maand. Ja, dit is dan zo’n meisje. En die schilder ik dan en ik hoop dat dat verhaal ook een beetje overkomt. Dat verhaal van de armoede en ellende in dit soort Derdewereldlanden. Peter Klashorst werkt ook aan een serie schilderijen van slachtoffers van de Rode Kmer. Middenin in Plompen ligt een school die door de Rode Kmer was ingericht als doorgangskamp naar de 'killing fields'. De gevangenen werden bij aankomst gefotografeerd, daarna werden ze gemarteld en vervolgens afgevoerd om te worden gedood. Ja, het hele verhaal wat ik wil gaan vertellen...dat weet ik nog niet. Ik ben me eigenlijk op dit moment nog aan oriënteren en aan het verdiepen in het geheel, in deze historische ellende. Dus ik ben zoveel mogelijk boeken erover aan het lezen, met mensen praten en natuurlijk hier gewoon hier in Cambodja zijn. En deze schilderijen die hier liggen, die heb ik gemaakt naar aanleiding van een eerder bezoek wat ik aan het museum gebracht heb. Daar heb ik hetzelfde gedaan, dus ik heb foto’s gemaakt met mijn telefoon en dat nageschilderd. En dit zijn eigenlijk een soort voorstudies voor grotere schilderijen die ik wil gaan maken om in het museum te hangen. En ja, en wat het gaat worden weet ik eigenlijk nog niet. Ik weet van tevoren eigenlijk helemaal niet wat ik aan het doen ben. En elke dag brengt weer nieuwe verrassingen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429541 215 2032-12-31T22:00:00+00:00 1967 2011-03-22T22:00:00+00:00 yes no kunstenaar kunst schilderen portret https://schooltv.nl/video-item/moordrecht-een-dorpje-aan-het-moeras-in-de-tijd-van-de-romeinen 2024-01-09T10:11:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20789.w613.r16-9.bc4ac92.webp Moordrecht | Een dorpje aan het moeras in de tijd van de Romeinen Mijn naam is Foor Broer. Ik ben gek op geschiedenis, als hobby. Ik wil er later niet mijn geld mee verdienen. Ik woon in Moordrecht. De Romeinen zijn hier ooit geweest. Ze waren op zoek naar een doorwaadbare plek in de rivier, een 'drecht', en die vonden ze hier. Voor de rest was hier niets, alleen maar moeras. Een ander woord voor moeras is wel moor. De Romeinen maakten hier een dorpje, Moordrecht, een drecht aan het moeras. In de Middeleeuwen stond er een kasteel in Moordrecht. Dat kasteel is afgebroken, maar de ondergrondse gangen bestaan nog wel. Gravin Jacoba van Beieren heeft deze gangen laten graven, zodat ze weg kon vluchten als de vijand eraan kwam. De Middeleeuwen waren een slechte tijd om in te leven. Er heersten veel ziektes waar je dood aan kon gaan, bijvoorbeeld de builenpest. En als je een misdaad had begaan, dan werd je heel zwaar gestraft. Je werd bijvoorbeeld gewurgd aan de wurgpaal. Een touw om je nek werd aangetrokken, tot je stikte. Als je een ham, een brood of een appel had gestolen dan werd je hand eraf gehakt. En op de pijnbank werden je botten in je armen en benen gebroken. Als ik een top drie van tijden zou moeten kiezen in het verleden, waarin ik zou willen leven, dan zou op nummer de 3 de tijd van de Grieken staan. In die tijd leefden wij nog in berenvellen en huisjes van klei, terwijl de Grieken al konden schrijven en tempels, schepen en steden bouwden. Op nummer 2 zou de prehistorie staan, omdat er toen hele andere dieren leefden dan nu en op nummer 1 de Romeinse tijd. De manier van leven was in de Romeinse tijd heel goed. Op school krijg je geschiedenis les over koningen en pausen, maar waar je eigenlijk les over zou moeten krijgen, zijn de gewone mensen. Dat is veel leuker. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429542 152 2032-12-31T22:00:00+00:00 31804 2008-12-21T22:00:00+00:00 yes no Romeinen geschiedenis kasteel https://schooltv.nl/video-item/luchtdruk-luchtdruk 2024-01-04T10:50:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20791.w613.r16-9.b7a8faa.webp Luchtdruk | Hoe ontstaat een vacuüm? In de 17de en de 18de eeuw bestuderen veel natuurkundigen lucht. Dat heeft te maken met de discussie in die tijd of “het vacuüm” wel kan bestaan. Het vacuüm is een plek waar op dat moment geen lucht is. Hier wordt een vogeltje gebruikt om te kijken of de lucht onder de stolp weggezogen wordt. Heel lang geloven natuurkundigen dat zo’n plek zonder lucht niet kan bestaan: de natuur zal er altijd voor zorgen dat het vacuüm wordt opgevuld. Maar in de 17de eeuw komen de natuurkundigen er beetje bij beetje achter dat ze ongelijk hebben: het vacuüm kan wèl bestaan. Met een luchtpomp kun je het zelfs maken! Dat is handig, want nu kun je er proefjes mee doen. Je kunt bijvoorbeeld onderzoek doen naar de zwaartekracht. Normaal gesproken valt dit muntje veel sneller dan dit blaadje. Maar in de vacuüm gezogen buis vallen ze allebei even snel. Bijzonder hè? Of dit proefje: twee helften van een bal worden tegen elkaar aan gelegd en vacuümgetrokken. Die krijg je met geen mogelijkheid meer los. Zelfs twee paarden krijgen dat niet voor elkaar! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429543 68 2032-12-31T22:00:00+00:00 12702 2008-12-22T22:00:00+00:00 yes no pomp luchtweerstand luchtdruk zwaartekracht https://schooltv.nl/video-item/de-raket-de-raket 2024-01-16T16:27:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20793.w613.r16-9.17f33d8.webp De raket | Hoe gaat de raket de lucht in? Moet je kijken hé, dit zijn de echte 4 motoren van de ‘Ariane’ raket! Dus daar en daar. En iemand die er heel veel over kan vertellen, dat is meneer Hans van der Landen. Hij weet hier alles van af. En hoe gaat dat nou, zo’n lancering? Nou, het is eigenlijk puur een drukverplaatsing. Je stopt twee stoffen bij elkaar: vloeibare waterstof en vloeibare zuurstof. Je krijgt een chemische reactie, eigenlijk een gecontroleerde explosie, en die raket, die gaat dus omhoog. Ja, en dat is eigenlijk alles wat er gebeurt. Je kan het eigenlijk goed vergelijken met een raket, een waterraket. Een waterraket? Waterraketten, die gaan op water. Ook daar voeg je druk aan toe. En dan gaat die raket ook omhoog. Breng de raket maar onder druk. 4, 3, 2, 1, 0! Jullie zijn allemaal nat jongens! Oh, en hoe werkt dit nou? Nou, als een echte raket! Tenminste, daar wordt je niet zo nat van. Er zit water zit natuurlijk water in die raket, als brandstof. Er wordt lucht in gepompt en dan loopt dat op het zwakste punt eruit. En dan krijg je de ‘actie – reactie – wet’. De raket gaat omhoog en de waterstraal, die straalt naar beneden uit. En daar wordt je dus drijfnat van! En dan word ik nat! En je had ook nog een vraag hè, aan meneer Hans? Gaat het bij een echte raket ook zo? Ja, bij een echte raket gaat het net zo,. Alleen, dan komt er geen water uit maar vuur en daar gaat dan de raket omhoog! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429544 175 2033-04-30T22:59:00+00:00 79641 2007-11-30T23:59:00+00:00 yes no lancering ruimte raket https://schooltv.nl/video-item/een-droge-broek-een-droge-broek 2024-01-04T10:50:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20795.w613.r16-9.50da9bb.webp Een droge broek | Op de wc plassen Toto heeft een ongelukje gehad. Nu moet hij zich verkleden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429545 200 2033-05-18T03:33:00+00:00 12137 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no toilet broek luier nat schoon https://schooltv.nl/video-item/het-meisje-met-de-zwavelstokjes-het-meisje-met-de-zwavelstokjes 2024-01-04T10:50:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20797.w613.r16-9.7e55e45.webp Het meisje met de zwavelstokjes | Het meisje met de zwavelstokjes Een klein meisje, zonder ouders en familie, zwerft op de donkere dagen van december, blootsvoets door de sneeuw. Ze verkoopt zwavelstokjes, maar niemand wil ze kopen. Iedereen zit lekker binnen in de warme, mooi versierde huizen. Ten einde raad gaat het meisje met haar zwavelstokjes in een portiek zitten. Om haar verkleumde lijf wat op te warmen steekt ze al haar zwavelstokjes aan. In het licht van het laatste stokje verschijnt het vriendelijke gezicht van haar grootmoeder, die haar meeneemt naar de hemel... https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429546 199 2033-05-18T03:33:00+00:00 49393 2006-12-21T23:59:00+00:00 yes no sprookje meisje zwavel https://schooltv.nl/video-item/hoe-werkt-het-mobiele-netwerk-bellen-met-je-mobiele-telefoon 2024-01-04T10:50:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20799.w613.r16-9.e4af3be.webp Hoe werkt het mobiele netwerk? | Bellen met je mobiele telefoon Zodra je iemand wil bellen, kom je terecht in het mobiele netwerk. Je telefoon maakt contact met een andere telefoon via een zender. Maar hoe werkt dat precies en hoe komt het dat je niet iedereen door elkaar hoort? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429547 202 2033-12-13T13:59:00+00:00 21481 2006-11-02T23:59:00+00:00 yes no mobiele telefoon netwerk bellen gsm https://schooltv.nl/video-item/lucht-drukt-overal-en-altijd 2024-01-04T10:50:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20801.w613.r16-9.86e968c.webp Lucht drukt | Overal en altijd Je moest eens weten waar je luchtdruk allemaal voor gebruikt. Als je door een rietje drinkt bijvoorbeeld, of bij een zuignap. Maar hoe werkt luchtdruk precies? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429548 71 2033-05-18T03:33:00+00:00 27048 2006-07-05T22:59:00+00:00 yes no luchtdruk lucht https://schooltv.nl/video-item/fossielen-miljoenen-jaren-oud 2024-01-04T10:50:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20803.w613.r16-9.574a8f9.webp Fossielen | Miljoenen jaren oud Fossielen zijn afdrukken, sporen of resten van dieren of planten die miljoenen jaren geleden op aarde leefden. Hoe ontstaat zo'n fossiel? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429549 87 2099-12-31T23:00:00+00:00 25627 2008-07-06T22:00:00+00:00 yes no afdruk steen fossiel https://schooltv.nl/video-item/op-het-potje-op-het-potje 2024-02-07T16:23:55+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20804.w613.r16-9.7e48185.webp Op het potje | Wc-rolletjes dansen op muziek Vijf wc-rolletjes dansen op muziek en gaan op het potje. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429550 62 2033-05-18T03:33:00+00:00 3041 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no poep toilet plas plassen https://schooltv.nl/video-item/een-poppetje-tekenen-een-poppetje-tekenen 2024-02-01T13:36:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20805.w613.r16-9.8f10e44.webp Het Zandkasteel | Een poppetje tekenen Een poppetje tekenen door puntjes te verbinden https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429551 62 2033-05-18T03:33:00+00:00 4042 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no pop tekenen https://schooltv.nl/video-item/muziek-maken-met-toeters-drie-toeters 2024-02-01T13:48:58+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20806.w613.r16-9.505e31b.webp Muziek maken met toeters | Drie toeters Een kleine, een grote en een middelgrote toeter toeteren samen een liedje op muziek. Kijk je mee? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429552 61 2033-05-18T03:33:00+00:00 1214 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no salsa muziekinstrument https://schooltv.nl/video-item/poets-je-tanden-poets-je-tanden 2024-02-07T16:23:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20807.w613.r16-9.03e9a12.webp Tandenpoetsen | Poets je tanden Een tandenborstel en tandpasta bewegen op muziek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429553 62 2033-05-18T03:33:00+00:00 6213 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no tandenpoetsen tand https://schooltv.nl/video-item/sokken-op-een-rij-sokken-op-een-rij 2024-02-01T13:28:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20808.w613.r16-9.6414f04.webp Sokken op een rij | Zes sokken aan de waslijn Twee rode, twee blauwe en twee groene sokken bewegen op muziek. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429554 62 2033-05-18T03:33:00+00:00 2670 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no bewegen sok https://schooltv.nl/video-item/naar-bed-gaan-naar-bed-gaan 2024-01-31T08:05:52+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20809.w613.r16-9.e8fe607.webp Het Zandkasteel | Naar bed gaan Nog even lezen en dan slapen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429555 62 2033-05-18T03:33:00+00:00 1658 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no bed slaap https://schooltv.nl/video-item/windmolentjes-windmolentjes 2024-02-01T13:47:40+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20810.w613.r16-9.a603fde.webp Windmolentjes | Draaien in de wind Drie windmolentjes worden getekend door een potlood. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429556 62 2033-05-18T03:33:00+00:00 2343 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no molen blazen wind tekenen https://schooltv.nl/video-item/drie-circusclowntjes-bewegen-op-muziek 2024-02-01T13:53:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20811.w613.r16-9.5d6d60c.webp Drie circusclowntjes | Bewegen op muziek Een circusact van drie clownspoppen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429557 63 2033-05-18T03:33:00+00:00 5834 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no clown circus ritme muziek https://schooltv.nl/video-item/het-regent-sassa-en-toto-willen-naar-buiten 2024-02-01T13:35:33+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20812.w613.r16-9.58dd429.webp Het Zandkasteel | Het regent Sassa en Toto willen naar buiten, maar het regent. Wat hebben ze nodig om toch naar buiten te kunnen? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429558 175 2033-05-18T03:33:00+00:00 5498 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no laars regen paraplu https://schooltv.nl/video-item/de-zon-geeft-ons-warmte-temperatuurverschillen-op-aarde 2024-01-04T10:50:09+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20814.w613.r16-9.e3c33cb.webp De zon geeft ons warmte | Temperatuurverschillen op aarde De aarde wordt verwarmd door zonnestralen. Toch is het op de noordpool bijvoorbeeld heel koud en in de Sahara ontzettend warm. Hoe komt het dat er zulke grote temperatuurverschillen op aarde bestaan? https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429559 78 2033-05-18T03:33:00+00:00 202167 2006-02-07T23:59:00+00:00 yes no temperatuur dampkring zon warm zonnestraling https://schooltv.nl/video-item/niet-bang-zijn-voor-de-wind-niet-bang-zijn-voor-de-wind 2024-02-07T16:23:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20815.w613.r16-9.e3955f5.webp Niet bang zijn voor de wind! | Een liedje over de wind Hallo! Wij zijn lekker binnen want buiten waait de... Oh! De wind! Je hoeft niet te schrikken Toto. Dat doet de wind! De wind wou even binnenkomen. Stoute wind! Zo. Nu kan de wind jullie niet meer plagen. Wat zeg je Toet? Wind moet buiten! Ja! De wind moet buiten blijven. Woei! Woei! Weg wind, weg wind, je mag niet binnenkomen, je mag niet binnenkomen, weg wind weg. Hou op met dat getrek, hou op met dat geruk. Jij kan niet binnenwaaien, straks valt alles stuk. Ga maar naar het strand, waai maar lekker bij de zee. En als ik zo naar buiten ga dan hol ik met je mee. Als ik zo naar buiten ga dan hol ik met je mee. Woei! Woei! Waai wind, waai wind, ga maar lekker waaien. Ga maar lekker waaien, waai wind waai. Waai zo hard je kan. Maar niet in ons huis! Want van binnen waaien word ik een beetje bang. Ga maar naar het strand, waai maar lekker bij de zee. En als ik zo naar buiten ga dan hol ik met je mee. Als ik zo naar buiten ga dan hol ik met je mee. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429560 112 2032-12-31T23:00:00+00:00 2727 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no schrikken wind hard https://schooltv.nl/video-item/het-zandkasteel-koning-koos-wordt-wakker-gekriebeld 2024-02-01T13:27:59+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20817.w613.r16-9.252eb83.webp Het Zandkasteel | Koning Koos wordt wakker gekriebeld Sassa en Toto kriebelen koning Koos wakker https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429561 148 2033-05-18T03:33:00+00:00 3652 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no slaap wakker kriebelen https://schooltv.nl/video-item/het-zandkasteel-taart-eten 2024-02-01T14:06:47+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20819.w613.r16-9.681c0a5.webp Het Zandkasteel | Taart eten Taart eten https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429562 154 2033-05-18T03:33:00+00:00 3029 2007-06-19T07:41:00+00:00 yes no eten taart zoet https://schooltv.nl/video-item/toto-en-sassa-bakken-koekjes-toto-en-sassa-bakken-koekjes 2024-02-07T16:23:08+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20821.w613.r16-9.6b19665.webp Toto en Sassa bakken koekjes | Een liedje over koekjes bakken Wat is Toto nou aan het doen? Haha, koekje! We gaan koekjes bakken. Ja, precies. Wij zijn koekjes aan het bakken. Kijk! Een ster! Oh, oh jij hebt een hele mooie ster gemaakt, toto! Kijk nou toch eens Sassa. Ja, heel mooi. Kijk Finnie, mooi koekje. Nee Finnie, jij mag geen koekjes. Mag ik wel een koekje? Ja, straks. Maar eerst moeten ze in de oven. Heb je er nog meer? Kijk maar! Oh heel mooi. Kom, dan leggen we ze op de bakplaat. Nee, ik wil het zelf doen. Juist. Goedzo. De koekjes zijn nog niet klaar. Ze moeten eerst gebakken worden in de oven. Zo. Hahaha. Ruik je dat, ruik je dat? Het ruikt zo lekker bij ons thuis. Dat zijn de koekjes in de keuken, in de keuken van ons huis. Schiet op oven, word nou heet en bak de koekjes gaar. Mijn buik die krijgt er honger van, wanneer ben je nou klaar? Ruik je dat, ruik je dat? Het ruikt zo lekker bij ons thuis. Dat zijn de koekjes in de keuken, in de keuken van ons huis. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429563 152 2033-05-18T03:33:00+00:00 3282 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no bakken koek https://schooltv.nl/video-item/het-zandkasteel-toto-en-sassa-bouwen-een-hut 2024-02-01T13:44:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20823.w613.r16-9.1d7a710.webp Het Zandkasteel | Toto en Sassa bouwen een hut Toto en Sassa bouwen een hut van lakens en zingen er een lied over https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429564 104 2033-05-18T03:33:00+00:00 3066 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no bouwen kamer huis hut https://schooltv.nl/video-item/boterham-met-een-gezichtje-boterham-met-een-gezichtje 2024-02-01T13:36:01+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20824.w613.r16-9.7b0bdc9.webp Het Zandkasteel | Boterham met een gezichtje Sassa en Toto maken met jam een boterham met een gezichtje https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429565 153 2033-05-18T03:33:00+00:00 2586 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no brood gezicht honger https://schooltv.nl/video-item/kiekeboe-hier-ben-ik-kiekeboe-hier-ben-ik 2024-02-19T13:18:07+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20828.w613.r16-9.ccfba56.webp Kiekeboe, hier ben ik! | Op vakantie met Sassa en Toto Zo, wij gaan op vakantie. Vakantie! Oh, vakantie? Mag ik mee? Ah toe? Mag ik echt niet mee? Nee, dat lijkt me geen goed idee. He, dat rijmt! Kom Toto. Wij gaan lekker samen op vakantie. Ja. Dag! Maar dan zie ik jullie nooit meer terug. Dan ben ik helemaal alleen! We gingen helemaal naar Spanje. Spanje! Onee, niet Spanje! Nou ben ik helemaal alleen! Boehoe! Alleen! Boehoehoehoe. Alleen. Alleen. Boehoe. Kiekeboe! Gelukkig! Wat ben ik blij dat jullie er weer zijn. Wat zeg je Toet? Kiekeboe! Toet zegt Kiekeboe! Kiekeboe! Kiekeboe! Kiekeboe hier ben ik, maar nu ben ik weer zoek. Je ziet me niet maar ik ben er wel, ik zit achter een doek. Kiekeboe! Kiekeboe! Kiekeboe hier ben ik, maar nu ben ik weer kwijt, je ziet me niet maar ik ben er wel, ik ben er heel de tijd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429567 136 2033-05-18T03:33:00+00:00 2786 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no spel spelen https://schooltv.nl/video-item/het-zandkasteel-toto-en-sassa-drinken-water 2024-02-01T13:50:04+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20830.w613.r16-9.4e86563.webp Het Zandkasteel | Toto en Sassa drinken water Toto en Sassa drinken water https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429588 98 2033-05-18T03:33:00+00:00 3907 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no drinken water nat https://schooltv.nl/video-item/het-zandkasteel-ik-ben-een-muis 2024-02-01T13:52:31+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20831.w613.r16-9.bbfab20.webp Het Zandkasteel | Ik ben een muis Ik ben een muis https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429589 186 2033-05-18T03:33:00+00:00 2723 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no olifant muis tijger https://schooltv.nl/video-item/toto-heeft-in-zijn-broek-geplast-toto-heeft-in-zijn-broek-geplast 2024-02-07T16:22:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20833.w613.r16-9.9eecf7b.webp Het Zandkasteel | Toto heeft in zijn broek geplast Toto heeft in zijn broek geplast https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429590 131 2033-05-18T03:33:00+00:00 3453 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no luier broek plassen https://schooltv.nl/video-item/energie-energie 2024-01-04T10:50:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20835.w613.r16-9.f9787eb.webp Energie | De stroomkring Energie zet dingen in beweging. Er zijn verschillende soorten energie: denk maar aan zonne-energie, windenergie en elektrische energie. Met een stroomkring kun je zien hoe dat werkt. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429591 107 2033-05-18T03:33:00+00:00 142268 2005-10-30T23:59:00+00:00 yes no zonne-energie elektriciteit energie https://schooltv.nl/video-item/dna-dna 2024-01-04T10:50:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20837.w613.r16-9.6a97dd3.webp DNA | Het zit in al je cellen Je DNA bepaalt al je lichamelijke eigenschappen. Niet alleen bij mensen, maar ook bij dieren en planten. Wetenschapper Bas Haring legt uit hoe het zit. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429592 78 2033-05-18T03:33:00+00:00 25594 2005-08-15T22:59:00+00:00 yes no DNA cel https://schooltv.nl/video-item/consuminderen-consuminderen 2024-01-04T10:50:12+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20839.w613.r16-9.8bdbbc1.webp Consuminderen | Consuminderen Shoppen is leuk, maar er zijn ook mensen die juist pleiten voor consuminderen. Wij vinden, dat mensen meer zouden moeten minderen, omdat de afvalberg op dit moment heel erg vergroot wordt. Als je een aantal paar schoenen koopt per jaar en ik ken heel veel mensen die dat bijvoorbeeld per maand doet, dat betekent ook weer, dat je heel veel schoenen gaat weggooien. Steeds meer organisaties zijn bezig om consumenten aan te zetten om kritischer te kijken naar productiewijze en fabrikanten. Misschien hebben we het nu zo in het rijke Westen nog niet helemaal door, maar op dit moment gaat ons milieu er aan en dat is niet meer te herstellen. Dus wij vinden ook dat bijvoorbeeld de overheid daar veel meer op in zou moeten springen. Meer belasting heffen op de grondstoffen die gebruikt worden en minder belasting op de arbeid. Zodat mensen niet meteen nieuwe schoenen gaan kopen, maar eerst naar de schoenmaker kunnen gaan om te kijken of ze hun schoenen kunnen laten herstellen. En we gaan ook langs bij de producent.De producent wordt door bewuste en kritische consumenten steeds meer gedwongen rekening te houden met de productiemethodes. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429593 62 2033-05-18T03:33:00+00:00 7257 2005-05-13T22:59:00+00:00 yes no consumeren productie https://schooltv.nl/video-item/balinese-danskleding-balinese-danskleding 2024-01-04T10:50:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20841.w613.r16-9.21ad300.webp Balinese danskleding | Traditionele klederdracht Dit is Tiwi. Ze komt uit Indonesië. Een heel ver land. Ze laat ons zien hoe ze in haar land dansen op speciale muziek. Met speciale kleren. Dit is Nikita. Ook zij doet mee met de dans. Het kost veel tijd om de mooie jurken aan te doen. Tiwi: Dit is een soort riem. Hier wordt de lamak vastgemaakt. Elk stukje heeft een speciale naam. Mooi met al die spiegeltjes erop! Ze krijgen ook nog een gouden kroon met bloemen op het hoofd. Wat ziet dat er mooi uit!! De bloemetjes horen ook bij de dans. Tiwi: Je draait met je pols, Zo! Deze waaier wordt kipas genoemd. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429594 97 2033-05-18T03:33:00+00:00 10303 2004-04-13T22:59:00+00:00 yes no Indonesië traditie kleding dansen https://schooltv.nl/video-item/geluid-maakt-golven-geluid-maakt-golven 2024-01-04T10:50:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20843.w613.r16-9.d1bb761.webp Geluid maakt golven | geluid Geluiden gaan als trillingen door de lucht. Het lijkt op de golfjes die je krijgt als je een steentje in het water gooit. Kijk maar. Je gooit een steen in het water en de golfjes worden wijder en wijder en wijder. Nog een keer. Steentjes in het water, en je ziet de golfjes wijder woorden. Zo gaat het ook met geluid. Je zegt iets, dat geluid gaat net als de golfje in het water als geluidstrillingen door de lucht en komt dan in je oor terecht. Hier zie je je oor en de gehoorgang. Je hoort huisje, boompje, beestje. Dat geluid gaat als een trilling door de lucht en komt in je gehoorgang terecht. Daar botsen die trillingen tegen het trommelvlies aan en dat vliesje gaat ook trillen. Achter dat vliesje zitten drie dunne botjes. Die botjes zorgen er voor dat het slakkenhuis, dat is die mooie rooie krul, ook gaat trillen. En dan gaat er een seintje naar je hersenen. He, ik hoor: huisje, boompje, beestje! https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429595 100 2033-05-18T03:33:00+00:00 75068 2003-07-01T11:56:00+00:00 yes no geluid trillen golf horen oor https://schooltv.nl/video-item/de-groei-van-een-tulp-de-groei-van-een-tulp 2024-01-04T10:50:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20845.w613.r16-9.f987560.webp De groei van een tulp | De groei van een tulp Tijn: Pak 'm maar beet. kijken hoe dik die is. Lisa en Tijn onderzoeken in zes weken een bloembol. Lisa en Tijn: 14 centimeter. Dat is dik. Tijn: Hartstikke stevig en best wel koud. Lisa: Ja, oké. We leggen 'm er nu op. Na één week. Lisa: Oké, ik haal 'm er nu uit. Tijn: Haal de prikkers er ook maar uit. Lisa: Jij doet er twee en ik doe er twee. In de bol zit nog veel eten voor het plantje. Daarom is hij dik en stevig. Kijk, er zitten wortels aan de bol. Hoe dik is de bol nou? En hoe voelt ie? Tijn: Hij voelt best wel slap, niet stevig. Lisa: Oké, slap. Tijn: ja. Kijk, hier zitten soort puntjes aan het einde. Lisa: Die lijken wel een beetje zwart. En nog een week later. Lisa: Wauw, moet je kijken een steel. Tijn: Die is gekrompen?!! Tien centimeter. Lisa: Hij wordt steeds kleiner. Tijn: Zal ik even meten hoe lang die steel is? Vijftien centimeter al! Lisa: Hij wordt heel zacht. Tijn: Steeds zachter, hè. Lisa: ja. Tijn: Er hangen steeds meer wortels aan. En nog een week later. Lisa: Wauw, wat is ie groter geworden, nog groter dan eerst. Als het plantje groeit, wordt de bol dunner en slapper. Tijn: acht centimeter?! Oei, 23 centimeter. Lisa: Dat is veel. Hé, de wortels worden ook steeds langer. Tijn: ja, slap. En nog een week later. Lisa: Wauw, nu is hij pas echt groot! Tijn: Kijk ik zie een knop. Lisa: ja. Tijn: Er komt al echt een bloem uit. Zes centimeter. Lisa: Ja. Tijn: Geef eens. Dertig centimeter. En na zes weken. Lisa: Wauw, hij is groot. Tijn: De bloem! Voice over: Hoe dik zal die nu zijn? Tijn: Vier centimeter. Heel slap is die. Lisa: Heel slap. De plant heeft al het eten uit de bol gehaald. Nu is de bol klein en slap. Lisa: Ik denk dat die langer is. Tijn: 30 centimeter. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429596 231 2033-05-18T03:33:00+00:00 69137 2004-04-13T22:59:00+00:00 yes no bloem tulp groeien https://schooltv.nl/video-item/hoogleraar-brugmans-bestudeert-de-verschillen-tussen-mensen 2024-01-04T10:50:13+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20847.w613.r16-9.41f2397.webp Hoogleraar Brugmans | bestudeert de verschillen tussen mensen Hoogleraar Brugmans meet de schedels van verschillende mensen en bedenkt dat hoe mensen eruit zien te maken heeft met waar ze vandaan komen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429598 64 2032-12-31T22:00:00+00:00 3828 2008-12-22T22:00:00+00:00 yes no onderzoek schedel Napoleon https://schooltv.nl/video-item/de-zwarte-rugzak-een-boek-van-abbing-van-cleeff 2024-01-04T10:50:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20849.w613.r16-9.8e6762e.webp De Zwarte rugzak | Een boek van Abbing & Van Cleeff Vijf kinderen komen aan bij een zomerkamp in Frankrijk en besluiten ter plekke om er tussenuit te glippen en twee weken te doen waar ze zin in hebben. Als een van de kinderen merkt dat ze per ongeluk de zwarte rugzak van iemand anders heeft meegenomen, voel je dat er iets staat te gebeuren. Een bloedstollend verhaal over wraak, waar de kinderen tot over hun oren in betrokken raken. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429599 87 2032-12-31T22:00:00+00:00 1604 2012-12-02T22:00:00+00:00 yes no vakantie literatuur lezen boek https://schooltv.nl/video-item/gemeente-uwv-samen-voor-werk 2024-01-04T10:50:14+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20851.w613.r16-9.99358ab.webp Gemeente & UWV | Samen voor werk Allereerst kijken we of iemand wel recht heeft op een uitkering hè, er zijn ook wel mensen die toch stiekem zwartwerken of die gewoon heel veel geld op de bank hebben staan. Nee, die hebben geen recht op een uitkering, dus we zijn aan de poort zijn we behoorlijk streng. Wat we dan doen is: we gaan mensen wel een aanbod doen, dus iemand die gewoon goed opgeleid is en waarvan we denken, dat hij gewoon aan betaald werk kan komen, daarvan zeggen we van: “je moet echt solliciteren om gewoon aan betaald werk te komen”. Als mensen moeite hebben om aan betaald werk te komen, omdat ze qua gezondheid of taal, of opleiding achterstanden hebben, dan doen we een aanbod richting, nou ja, een vrijwilligersplek ergens of een re-integratieplek. Maar we verwachten van mensen wel, dat ze dat aanbod accepteren en dat ze dat ook gewoon af maken en dat ze niet halverwege stoppen. Werkplein, dat is eigenlijk in de basis een samenwerkingsverband tussen het UWV en de Gemeente waar het Werkplein gehuisvest is. En wat we daar doen is: een klant komt binnen en die helpen we zo snel mogelijk aan het werk, dus daarom zijn er op een heleboel werkpleinen zijn uitzendbureaus aanwezig, scholingsinstituten aanwezig, de Kamer van Koophandel heeft er vaak spreekuur, zodat als je als zelfstandige bijvoorbeeld wilt beginnen wanneer je werkloos bent je onmiddellijk geholpen kunt worden. Dus ze proberen daar eigenlijk iemand zo compleet mogelijk en zo snel mogelijk aan het werk te helpen. Wij zijn een landelijke organisatie, dus wij hebben in het hele land kantoren, zowel voor arbeidsongeschiktheidsuitkeringen als voor de WW en het helpen aan werk. Maar wij werken samen met gemeenten, want of je nou werkloos bent of in de bijstand zit, je hebt recht op dezelfde ondersteuning, dezelfde soort van ondersteuning om weer aan het werk te komen. Wat wij eigenlijk willen is, dat ook al ben je afhankelijk van een uitkering, je doet wel iets. Want iedereen kan iets, hè, toen ik vijf jaar geleden begon als Wethouder, toen zeiden de ambtenaren tegen mij van: “de helft van de mensen met een uitkering, die kan niet zoveel, laat die maar met rust”. En daarvan zei ik van: “ja, dat kan ik me niet voorstellen, misschien betaald werk zit er niet in, maar ze kunnen toch wel iets anders doen?”. De komende jaren zal er het één en ander veranderen in de samenwerking tussen het UWV en de Gemeente, omdat zowel wij als de Gemeente veel minder geld krijgen om die taken uit te voeren, dat betekent, dat we als UWV straks niet meer op 100 plekken een Werkplein met Gemeente hebben, maar nog maar op 30 plekken. En dat we als UWV ook veel meer naar elektronische dienstverlening gaan, dus daar waar je nu altijd als je werkloos bent face to face zoals dat heet een contact hebt met een werkcoach. In een aantal jaren zullen we de basisdienstverlening naar elektronische dienstverlening gaan uitbouwen en in uitzonderingsgevallen heb je nog contact met een werkcoach. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429600 171 2032-12-31T22:00:00+00:00 5293 2011-11-01T22:00:00+00:00 yes no gemeente UWV uitkering werken https://schooltv.nl/video-item/oetzi-de-ijsmummie-van-meer-dan-5000-jaar-oud 2024-01-16T15:58:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20853.w613.r16-9.a6bb6b3.webp Ötzi, de ijsmummie | Van meer dan 5000 jaar oud Dit zijn de Alpen in het zuiden van Oostenrijk. Er zijn hoge bergen. Er ligt eeuwig sneeuw en ijs. In de zomer van 1991 doen twee Duitse wandelaars een griezelige ontdekking. Ze zien iets uit het ijs steken: een lichaam! De politie komt erbij en een bergingsploeg haalt het lichaam uit het ijs. Het is het lichaam van een man. Ze brengen het naar een laboratorium. Er zijn veel vragen. Wie is deze man? Hoe was hij gestorven? En waaraan? Al snel komen geleerden erachter, dat dit het lichaam is van iemand die hier meer dan 5000 jaar geleden heeft geleefd. Het ijs heeft het lichaam al die tijd ingevroren. De ijsmummie wordt Ötzi genoemd. Omdat hij is gevonden in het Ötzdal in de Alpen. Jarenlang hebben de onderzoekers geloofd dat Ötzi een herder was.Tijdens een tocht door de bergen is hij in een sneeuwstorm terecht gekomen. Hij viel, raakte uitgeput en stierf tenslotte van de kou. Hij was toen 46 jaar oud. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429601 104 2033-08-18T07:12:00+00:00 166889 2006-12-12T23:59:00+00:00 yes no ijs Alpen ijstijd canon jagen mummie https://schooltv.nl/video-item/geen-gewone-dood-oetzi-de-ijsmummie 2024-01-16T15:42:05+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20855.w613.r16-9.d46af26.webp Geen "gewone" dood | Ötzi, de ijsmummie Dit zijn de Alpen in het zuiden van Oostenrijk. In de zomer van 1991 ontdekken twee Duitse wandelaars een lichaam. Het blijkt het lichaam van een man te zijn. Die was hier 5300 jaar geleden gestorven. Het ijs heeft het lichaam al die tijd ingevroren. De ijsmummie werd Ötzi genoemd. Omdat hij is gestorven in het Ötzdal in de Alpen. Bij zijn lichaam vinden de bergers ook allerlei spulletjes, zoals gereedschap en kleding. Het lichaam van Ötzi en alle spullen die hij bij zich had, worden in het laboratorium nauwkeurig onderzocht. Tien jaar na zijn vondst gaat Ötzi in een scan. Met dat apparaat kunnen de geleerden nog beter in zijn lichaam kijken. Wat blijkt? In zijn schouder zit een pijlpunt. En op zijn huid zien de onderzoekers een wond, veroorzaakt door de pijlpunt. Ötzi is dus in zijn rug geschoten! Zou hij aan die schotwond gestorven zijn? Maar waarom is hij beschoten en door wie?De onderzoekers gaan verder en vinden nu ook een diepe snijwond in zijn hand. Waarschijnlijk opgelopen tijdens een gevecht. En later ontdekken ze ook nog eens het bloed van vier verschillende mensen op zijn pijlen en jas. Ötzi heeft dus gevochten met vier mensen. Waarschijnlijk is zijn dorp aangevallen door een vijandige stam. Er waren gevechten, er vielen doden. De overlevenden vluchtten de bergen in. Het was lente, maar het weer sloeg plotseling om. Het werd steeds kouder en begon te sneeuwen. Zonder warme kleding en een goede uitrusting kun je niet overleven in die kou. En dat wist Ötzi. Hij keerde waarschijnlijk terug naar het dorp om zijn spullen op te halen. Zoals de kostbare bijl, speren en warme kleding. Misschien is hij vlak daarna in zijn schouder geschoten. Maar hij kon vluchten. Het werd steeds kouder. Ötzi was zwaar gewond, viel neer en stierf uiteindelijk van uitputting en kou. Maar of het zo gebeurd is? Helemaal zeker weten we het nooit. 5300 jaar later werd zijn lichaam gevonden. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429602 185 2033-08-18T09:51:00+00:00 95157 2006-12-12T23:59:00+00:00 yes no mummie ijs Alpen canon https://schooltv.nl/video-item/oetzi-en-zijn-dorpelingen-oetzi-de-ijsmummie 2024-01-16T15:49:28+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20857.w613.r16-9.fdba02d.webp Ötzi en zijn dorpelingen | Ötzi, de ijsmummie Dit zijn de Alpen in het zuiden van Oostenrijk. In de zomer van 1991 ontdekken twee Duitse wandelaars een lichaam. Het blijkt het lichaam van een man te zijn. Die was hier 5300 jaar geleden gestorven. Het ijs heeft het lichaam al die tijd ingevroren. De ijsmummie werd Ötzi genoemd. Omdat hij is gestorven in het Ötzdal in de Alpen. Bij zijn lichaam vinden de bergers ook allerlei spulletjes, zoals gereedschap en kleding. Het lichaam van Ötzi en alle spullen die hij bij zich had, worden in het laboratorium nauwkeurig onderzocht. En zo komen de archeologen erachter waar hij vandaan kwam. Ötzi heeft in een dal van de Alpen gewoond. In een kleine nederzetting. In die tijd zijn de mensen de hele dag bezig met jagen en het verzamelen en bereiden van voedsel. In het voorjaar wordt er geploegd en gezaaid. De mensen verbouwen in die tijd gewassen, zoals tarwe en gerst. De dorpelingen hebben geiten. Die brengen ze in het voorjaar naar hoger gelegen weiden. Maar meer dan 5000 jaar geleden wordt er vooral veel gejaagd. De mannen jagen op allerlei dieren, zoals beren, herten... Iedereen moet meehelpen om voorraden voedsel aan te leggen. In de herfst verzamelen de vrouwen, vruchten, paddenstoelen, bessen en noten uit het bos. En ze moeten brandhout zoeken. Want in de winter is het 's nachts koud in de hutten. Je moet wel een vuurtje maken om een beetje warm te blijven. En ze hebben natuurlijk óók vuur nodig om bijvoorbeeld brood te bakken. In de winter hebben de mannen alle tijd om gereedschap te maken. Van stukken vuursteen maken ze pijlpunten en scherpe messen. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429603 151 2033-08-18T07:24:00+00:00 147401 2006-12-12T23:59:00+00:00 yes no canon Alpen ijstijd ijs jagen mummie https://schooltv.nl/video-item/de-spullen-van-oetzi-oetzi-de-ijsmummie 2024-01-04T10:50:15+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20859.w613.r16-9.f0633e7.webp De spullen van Ötzi | Ötzi, de ijsmummie Dit zijn de Alpen in het zuiden van Oostenrijk. In de zomer van 1991 ontdekken twee Duitse wandelaars een lichaam. Het blijkt het lichaam van een man te zijn. Die was hier 5300 jaar geleden gestorven. Het ijs heeft het lichaam al die tijd ingevroren. De ijsmummie werd Ötzi genoemd. Omdat hij is gestorven in het Ötzdal in de Alpen. Bij zijn lichaam vinden de bergers ook allerlei spulletjes, zoals gereedschap en kleding. Ötzi droeg een jas van geitenvel met daaroverheen een schoudermantel van gras. En hij had een muts van berenvel op. Zijn benen hield hij warm met twee losse broekspijpen van geitenleer. Broeken waren er toen nog niet. Zijn schoenen waren gevuld met gras. Zo hield hij warme voeten. Verder had hij een dolk van vuursteen bij zich en een pijlkoker met pijlen. Maar het mooiste werktuig was toch wel de bijl van koper. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429604 70 2033-08-18T07:19:00+00:00 93505 2006-12-12T23:59:00+00:00 yes no ijs Alpen canon mummie https://schooltv.nl/video-item/he-he-he-wc-liedje-uit-het-zandkasteel 2024-02-07T16:22:30+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20863.w613.r16-9.0b7339f.webp Hé hé hé wc | Liedje uit Het Zandkasteel Sassa, wat is er aan de hand? Ik moet plassen. Oh, okay dan, hup, snel, en 1, 2 Naar de WC! Ja. Hahaha. In ons huis, daar is een heel klein kamertje. En daar staat de WC. En daar doe ik vaak een plasje op. En soms doe ik er twee. Hé, hé, hé, WC. Fijn dat je er bent. Eerst durfde ik nog niet zo goed. Maar nu ben ik gewend. Aan dat hele kamertje. En ook aan de WC. Als ik klaar ben, trek ik door. Mijn plas gaat naar de zee. Hé, hé, hé, WC. Fijn dat hij er is. Nou hoef ik mooi geen luier om. En blijf ik lekker fris. Klaar! Oh, grote meid! Knap gedaan hoor, en zijn je handen schoon? Na plassen moet je je handen wassen! Wassen Dat is mooi gerijmd Sassa! En het is nog waar ook! Hahaha! Hahaha, hihihi. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429606 107 2033-05-18T03:33:00+00:00 29565 1999-12-31T23:00:00+00:00 yes no luier toilet https://schooltv.nl/video-item/parende-pinguins-partners-voor-het-leven 2025-10-06T08:10:23+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20864.w613.r16-9.0061a5c.webp Parende pinguïns | Partners voor het leven Het is zomer in het zuidpoolgebied. De adéliepinguïns komen terug naar hun broedkolonie. De mannen komen het eerst en de vrouwen volgen al snel. Zo gauw ze in hun broedgebied aankomen, beginnen de mannetjes hun partner van vorig jaar te roepen. De twee herkennen elkaars geluid en vinden elkaar snel terug. Voor ze paren zoeken ze eerst een plaats voor hun nest. Ze baltsen om elkaar in de juiste stemming voor een paring te brengen. Het vrouwtje gaat liggen, zodat het mannetje op haar rug kan klimmen. Het valt niet mee om het evenwicht te bewaren. Dan probeert de man het nog maar een keer. Het nest wordt van stenen gemaakt, die van ver worden aangesleept. Stenen geven de plaats van het nest aan. Warm is een pinguïnnest niet. Dat hoeft ook niet. De adéliepinguïns hebben een warme broedbuidel voor de twee eieren. Eerst is er één ei en is het wachten op het tweede. Beide eieren zijn gelegd en kunnen worden uitgebroed. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429607 104 2032-08-31T14:29:00+00:00 16346 2003-06-11T14:29:00+00:00 yes no paren pinguïn natuur dier zuidpool https://schooltv.nl/video-item/loess-een-zeer-vruchtbare-grondsoort 2024-01-15T17:39:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20866.w613.r16-9.797eba5.webp Löss | Een zeer vruchtbare grondsoort Zuid Limburg ligt in het uiterste puntje van Nederland. In dit gebied vinden we de grondsoort löss. Nederland is een vlak land, toch vinden we in het zuiden van Limburg ineens een glooiend heuvelachtig landschap met de hoogste punten van Nederland. Die heuvels zijn lang geleden ontstaan. Dat gebeurde door de beken en rivieren die erdoorheen stroomden. Omdat Limburg hoger ligt dan de rest van Nederland, stromen beken en rivieren hier sneller naar beneden. Door de snelheid van het water slijpen de rivieren de bodem verder uit. Heel lang geleden tijdens de ijstijd brokkelde grond af en dat puin gleed langs de hellingen, naar beneden de rivieren in. De rivieren raakten ermee gevuld. De hoge delen werden hierdoor lager en vormden de heuvels zoals we die nu kennen. De rivierdalen tussen de heuvels waren soms wel kilometers breed! Later zorgde de wind ervoor dat het hele landschap van Zuid-Limburg en ook de rivierdalen bedekt werden met löss. Löss is heel fijn zand dat gemakkelijk door de wind kon worden weggeblazen. Niet zomaar zand, maar het fijnste zand dat er bestaat. Dat kon het verste vanuit het noorden worden meegenomen, tot in Zuid-Limburg. Löss is erg vruchtbaar en dus geschikt voor akkerbouw en fruitteelt. Als je lössgrond beter gaat bekijken, zie je dat er een groot verschil is tussen natte en droge löss. Natte löss is heel kleverig en je kunt zien dat het veel water op kan nemen. Droge löss is anders. Het voelt juist heel kruimelig en los aan. Door de hoogteverschillen was het niet makkelijk om overal akkers te maken. Daarom vind je op de hellingen van de heuvels minder akkerbouw. Bovendien liepen de boeren het risico dat de grond weg zou spoelen. Om dat te voorkomen werden de hellingen trapsgewijs gemaakt, Graften noem je dat. Ook werden de hellingen beplant met heggen, de wortels houden de grond goed vast en voorkomen dat deze wegspoelt. Op hellingen zonder graften werden ook heggen geplant, dat was wel zo veilig. We vinden hier vooral weilanden en fruitbomen. Echt steile hellingen zijn meestal bebost. Daar vind je ook de zogenaamde holle wegen. Dit zijn wegen waar veel grond is weggespoeld, waardoor de weg er hol uitziet. In de laaggelegen vochtige rivierdalen zie je weilanden en niet te vergeten de wegen en de dorpen van Zuid-Limburg. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429609 197 2033-05-18T03:33:00+00:00 82255 2003-04-03T12:29:00+00:00 yes no heuvel Limburg grondsoort https://schooltv.nl/video-item/maisoogst-van-het-veld-naar-de-winkel-of-de-boerderij 2024-01-04T10:50:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20868.w613.r16-9.afb3ff3.webp Maïsoogst | Van het veld naar de winkel of de boerderij Dit is snijmaïs, die wordt in Nederland het meest verbouwd. Het gaat bij snijmaïs niet om de korrel maar om de hele plant. Als de planten groot genoeg zijn worden ze geoogst. De hele plant wordt met een machine dichtbij de grond afgesneden en dan in kleine stukjes gehakt. resten van de stengels blijven op de akkers achter als mest voor een volgende oogst. De fijn gehakte snijmaïs gaat naar de koeien als veevoer. Die vinden het erg lekker. Dit is suikermais, nu gaat het wel om de korrels en dus om de kolven. Toch wordt de hele plant weer met de machine dicht boven de grond afgesneden. De machine plukt vervolgens alle maiskolven en de stengels en verzamelt ze in een grote container. De maiskolven gaan naar een fabriek om verder te worden verwerkt. Er zitten nog groene bladeren aan, zodat je de gele maiskorrels niet ziet zitten. De bladeren worden eraf gehaald en dan pas zie je de kolven zoals we ze kennen vanuit de winkel. De kolven worden op een lopende band gelegd. Daarna worden ze in folie verpakt. Er komt een sticker op met alle gegevens over de mais. Aan het eind van de lopende band worden de mais kolven opgepakt en in dozen gedaan. Ze zijn nu klaar om naar de winkel te gaan. https://player.ntr.nl/index.php?id=WO_NTR_429610 103 2033-05-18T03:33:00+00:00 45223 2003-01-08T10:43:00+00:00 yes no oogst landbouw maïs https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-je-eigen-buurt 2024-01-16T15:54:51+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20869.w613.r16-9.2f3650f.webp Huisje Boompje Beestje | Je eigen buurt Aflevering 215. Hoe komt een wijk tot stand? Wat vind je allemaal in de buurt? Ook dieren kiezen een eigen buurt; hun leefgebied. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1059927 900 23079 2010-09-14T00:02:48+00:00 yes no leven huis wonen dier wijk https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-plagenpesten 2024-01-04T10:50:17+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20870.w613.r16-9.8bee9e7.webp Huisje Boompje Beestje | Plagen/Pesten Aflevering 551. Raaf en Fahd krijgen ruzie, maar ze komen er al snel achter dat ruzie maken weinig oplost en dat ze op een andere manier met elkaar moeten omgaan. Fahd loopt verdrietig weg uit het clubhuis en komt twee meisjes tegen. Zij hebben een 'Komplimentjesclub' waar Fahd leert dat complimenten geven veel leuker is dan pesten. https://player.ntr.nl/index.php?id=NPS_1228139 900 134554 2013-10-21T04:48:12+00:00 yes no vriendschap pesten emotie gevoel gedrag https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-het-wegennet 2024-01-04T10:50:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20873.w613.r16-9.fd3e256.webp Huisje Boompje Beestje | Het wegennet Thema: Verkeer. Erik krijgt een brief waarin staat dat er een snelweg komt op de plek van zijn huis. Raaf doet of hij de hoofdopzichter is. Zal het plan werken? En hoe maak je eigenlijk een weg? https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1056027 900 24776 2013-02-18T01:24:59+00:00 yes no verkeer bouwen auto weg verkeersveiligheid veiligheid https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-ik-en-jij 2024-01-04T10:50:18+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20874.w613.r16-9.ba482ed.webp Huisje Boompje Beestje | Ik en jij Thema: Vriendschap. Erik maakt zich op om naar een familiefeest te gaan. Raaf vraagt zich af of Erik en hij ook familie zijn. Ze besluiten een feestje te houden om hun vriendschap te vieren. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1060420 900 54218 2010-09-03T00:09:19+00:00 yes no vriendschap feest gedrag familie emotie https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-steekbeesten 2024-01-04T10:50:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20875.w613.r16-9.c775b70.webp Huisje Boompje Beestje | Steekbeesten Aflevering 327. Kleine dieren die steken en bijten kunnen heel vervelend zijn. Wat kun je doen om te voorkomen dat je wordt gestoken? https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1059921 900 35109 2010-08-24T00:39:26+00:00 yes no bult mug dier wesp bij https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-he-wat-sta-je-stil 2024-01-10T14:49:48+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20876.w613.r16-9.4d10685.webp Huisje Boompje Beestje | He, wat sta je stil! Aflevering 405. Erik heeft meegedaan met een verhalenwedstrijd. De winnaar wordt op de radio bekend gemaakt. Tot Eriks grote vreugde heeft zijn verhaal over een raaf en een dolfijn gewonnen. De prijs is een beeld, gemaakt door een kunstenaar. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1056033 900 17152 2013-02-18T01:29:35+00:00 yes no beeld wedstrijd kunstenaar verhaal schrijven kunst https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-kevers-1 2024-01-04T10:50:19+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20877.w613.r16-9.2b7028a.webp Huisje boompje beestje | Kevers Aflevering 357. Raaf ontdekt een gaatje in de houten kast van Erik. Dat moet het werk zijn geweest van de houtkever. Ze gaan op zoek. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1060418 900 6271 2010-08-27T00:18:07+00:00 yes no kever insect nest hout dier voedsel https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-ik-schilder-mijzelf 2024-01-16T16:05:37+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20878.w613.r16-9.869711b.webp Huisje Boompje Beestje | Ik schilder mijzelf Aflevering 306. Een zelfportret kun je in verschillende stijlen en technieken schilderen. Kinderen gaan kijken bij een kunstschilder en bezoeken het Van Gogh Museum. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1055561 900 43284 2013-02-18T01:28:26+00:00 yes no kunst portret schilderij schilderen schilder museum https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-op-de-foto 2024-01-10T15:42:34+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20879.w613.r16-9.44f73ad.webp Huisje Boompje Beestje | Op de foto! Thema: Techniek & Kunst. Erik wil een foto maken van Raaf. Kinderen kijken naar familiefoto's en maken zelf een foto. In de donkere kamer maken ze een fotogram. Hoe werkt een fototoestel? En hoe maak je een kunstfoto? https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1055200 900 33707 2013-02-18T01:28:11+00:00 yes no foto kunst familie techniek camera https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-zo-woon-ik 2024-01-04T10:50:20+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20880.w613.r16-9.81e5c78.webp Huisje Boompje Beestje | Zo woon ik Aflevering 218. Je kan op verschillende manieren wonen; bijvoorbeeld in een molen, een rijtjeshuis, een woonboot of in een flat. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1056031 900 61608 2013-02-18T01:27:29+00:00 yes no boot wonen leven huis https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-mijn-droomkamer 2024-01-11T10:15:53+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20881.w613.r16-9.939c410.webp Huisje boompje beestje | Mijn droomkamer Aflevering 217. Om de vertrekken in een een huis goed in te richten moet je rekening houden met wat je erin wilt doen: elke ruimte heeft een eigen functie. We zien hoe verf, tapijt en behang gemaakt worden. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1055559 900 25801 2013-02-18T01:27:05+00:00 yes no verf bouwen meubel keuken huis inrichten wonen https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-het-nieuwe-huis 2024-01-16T15:44:06+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20882.w613.r16-9.ff824de.webp Huisje Boompje Beestje | Het nieuwe huis Aflevering 316. Drie kinderen bouwen een eigen takkenhut, maar hoe wordt een huis gebouwd? En hoe doen dieren dat? https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1055198 900 75903 2013-02-18T01:26:50+00:00 yes no bouwen nest winter huis tak dier https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-veilig-in-het-verkeer 2024-01-16T15:17:41+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20883.w613.r16-9.eeb6ffc.webp Huisje Boompje Beestje | Veilig in het verkeer Aflevering 390. Erik maakt een tocht op zijn racefiets. Maar als hij even later thuis komt heeft hij de restanten van zijn fiets bij zich! Hij is gevallen. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1055557 900 62666 2013-02-18T01:25:40+00:00 yes no veiligheid weg fietsen regels verkeer https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-aan-het-strand 2024-01-16T13:52:43+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20884.w613.r16-9.893e5d1.webp Huisje Boompje Beestje | Aan het strand Thema: Natuur & Vakantie. Wat is verschil tussen eb en vloed? Aan de hand van zoekkaarten kun je de vloedlijn bekijken. Wat voor beestjes leven er in schelpen? Op het strand spoelt van alles aan. Erik & Raaf gaan ook naar het strand. Raaf wil spelen, maar Erik houdt meer van de rust. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1055192 900 81389 2013-02-18T01:23:22+00:00 yes no strand schelp zee vakantie https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-zeven-dagen-in-de-week 2024-01-04T10:50:22+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20885.w613.r16-9.fe1bab3.webp Huisje Boompje Beestje | Zeven dagen in de week Aflevering 409. In deze aflevering openen Fahd en Raaf het clubhuis voor de 1e keer. Fahd bezoekt leert over tijd, klokken en horloges in het Klokkenmuseum van Speelklok tot Pierement. Ook neemt Raaf telefonisch afscheid van Erik. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1042659 900 102482 2013-01-29T22:56:18+00:00 yes no tijd klok week museum https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-bijen 2024-01-11T10:40:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20887.w613.r16-9.ae7a9fc.webp Huisje Boompje Beestje | Bijen Thema: Natuur. Erik is een taart aan het bakken. Raaf wil helpen. Erik zegt dat hij honing moet zoeken. Raaf komt terug met een bos bloemen, waar hij honing van wil maken. Maar dat kunnen alleen bijen! https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1060288 900 40717 2010-08-25T00:06:41+00:00 yes no honing vliegen bij nectar dier natuur https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-boten-1 2024-01-16T15:08:57+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20888.w613.r16-9.b396899.webp Huisje Boompje Beestje | Boten Aflevering 459. Fahd en Raaf krijgen van Sint een bouwpakket voor een modelzeilboot. Er ontbreekt een onderdeel en Fahd gaat naar de haven om te zien welk deel er mist. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1059013 900 36729 2010-11-08T02:02:17+00:00 yes no drijven stuur Sinterklaas boot zinken haven https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-in-de-duinen 2024-01-16T13:52:03+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20891.w613.r16-9.05d2a2a.webp Huisje Boompje Beestje | In de duinen Thema: Natuur. Hoe zijn de duinen ontstaan en wat is de functie van helmgras? In de duinen leven allerlei soorten planten en dieren. Kinderen brengen een bezoek aan een meeuwenkolonie. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1055190 900 13550 2013-02-18T01:19:48+00:00 yes no meeuw duin plant zee landschap https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-de-grutto 2024-01-04T10:50:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20892.w613.r16-9.afbd7a4.webp Huisje Boompje Beestje | De grutto Aflevering 355. In het weiland gaat gebouwd worden. Raaf maakt zich zorgen over de grutto’s die daar leven. Op de zolderkamer maken Erik en Raaf een broedgebied voor de grutto’s. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1055549 900 16643 2013-02-18T01:19:03+00:00 yes no weide nest vogel broeden lente https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-de-kerstboom 2024-01-04T10:50:24+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20893.w613.r16-9.3e05b18.webp Huisje Boompje Beestje | De kerstboom Aflevering 401. Bij kerst hoort een kerstboom. Maar is de kerstboom nu een den of een spar? Erik en Raaf gaan op pad: op zoek naar een kerstboom! https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1059943 900 77488 2010-11-23T02:56:22+00:00 yes no den kerst spar boom https://schooltv.nl/video-item/huisje-boompje-beestje-de-koe 2024-01-16T15:43:29+00:00 https://images3.schooltv.nl/cache/i/20000/images/20894.w613.r16-9.396b1ab.webp Huisje Boompje Beestje | De koe Thema: Natuur. De koe geeft melk maar wat wordt er daarna allemaal mee gedaan? Wat kun je doen met koeienmelk? Erik & Raaf gaan langs op de boerderij en krijgen uitleg over de productie van kaas en boter. https://player.ntr.nl/index.php?id=TELEA_1055536 900 40393 2013-02-18T01:05:14+00:00 yes no kaas boerderij melk koe fabriek