Groep 6/7/8

Klas 1/2/3

Logo NTR zwart

Logo NTR wit

Waarom zijn bananen krom? Hoe werkt je geheugen? Uiteenlopende vragen die Clipphanger met een grappige animatie op een verrassende manier beantwoordt.

Clipphanger header

Mens en lichaam

Televisie en computer

Clipphanger 

Michiel Eijsbouts

Clipphanger op Youtube

Bekijk ook

Extra's

Schooltv biedt meer dan video's! Ontdek onze extra inhoud:

Ontvang jij de nieuwsbrief al? Blijf op de hoogte door je aan te melden en ontvang elke maand een nieuwsbrief naar keuze in je inbox!

Sommige mensen kunnen niet blijven wonen in het land waar ze vandaan komen. Als je niet veilig bent in je thuisland, kan je besluiten om in een ander land asiel aan te vragen. Dat is een mensenrecht, en jij bent dan een asielzoeker. Het land waar je asiel aanvraagt, moet onderzoek doen naar jouw situatie. Er kan in je thuisland een oorlog gaande zijn. Of jij wordt persoonlijk vervolgd, vanwege je nationaliteit, politieke overtuiging of godsdienst. Tijdens de asielprocedure heb je recht op een eerlijke behandeling en mag je niet worden teruggestuurd. Als uit onderzoek blijkt dat jij daadwerkelijk bescherming nodig hebt, dan krijg je de ‘vluchtelingenstatus’ en ben je dus officieel een vluchteling, een vergunninghouder en een statushouder. Het inburgeren kan beginnen! Als je dan een tijdje rondloopt in je nieuwe landje, kom je ook nog migranten tegen. Dat zijn mensen met wortels in het buitenland, die niet hebben hoeven vluchten. Zij zijn naar ons land gekomen zijn om te werken, te studeren of voor de liefde. En zo zijn er in ons land bijna 200 nationaliteiten. Spaar ze allemaal!

Wat is het verschil tussen vluchtelingen en asielzoekers?

Clipphanger logo

Wanneer je niet veilig bent in je thuisland, kun je asiel aanvragen in een ander land. Dan ben je een asielzoeker. Als uit onderzoek blijkt dat je inderdaad bescherming nodig hebt, ben je officieel een vluchteling en mag je inburgeren. Migranten zijn geen vluchtelingen, maar zijn naar een ander land gegaan om te werken of te studeren.

Clipphanger

Als jij iemand goed kent, heb je over die persoon misschien wel iets te vertellen: “Daisy is een slimme meid” of “Henk is een lollige vent”. Dat noemen we een oordeel. Maar ook als je iemand nog niet zo goed kent, vind je d’r misschien al wat van: Hé, Michiel heeft een bril, nou die zal dan wel slim zijn. Zo’n oordeel noem je een vooroordeel, da’s een dus oordeel voor je iemand echt hebt leren kennen. Bijvoorbeeld gebaseerd op iemands uiterlijk, naam, geloof, afkomst of zelfs huisdier… Een vooroordeel kan behoorlijk nadelig uitpakken. Die Michiel heeft een bril, is vast heel slim, maakt ingewikkelde grapjes, dat kan nooit een leuke vriend zijn. Zo wordt niet alleen jouw wereldje kleiner, maar voelt Michiel zich ook nog eens buitengesloten. Terwijl: als je de moeite neemt om ‘m echt te leren kennen, kom je d’rachter dat-ie eigenlijk heel gemiddeld is, of wel heel slim, maar z’n grapjes toch lekker dom. Ha! Om vooroordelen te voorkomen, hou je deze 3 dingen in gedachten. 1: Stel vragen. 2: Leer iemand écht kennen. 3: Denk éven na voor je oordeelt. Oordelen zonder vooroordelen, heeft alleen maar voordelen. Toch nog een slim grapje!

Wat zijn vooroordelen?

Vaak heb je al een oordeel over iemand, voordat je diegene hebt leren kennen. Dat noem je een vooroordeel. Door vooroordelen kunnen mensen zich buitengesloten voelen. Stel vragen, leer iemand kennen en denk na voordat je over iemand oordeelt.

Het islamitisch geloof kent 5 zuilen, en 1 daarvan is het jaarlijkse vasten. Tijdens de maand ramadan wordt er door veel moslims vanaf zonsopgang niet gegeten of gedronken (en ook niet gerookt, geroddeld en gescholden). Het is ook een maand van bezinning en dankbaarheid. Elke dag, als het zonnetje ondergaat, is het tijd voor de iftar: eerst een dadel voor de energie, en daarna een voedzame maaltijd. De Islamitische kalender is gebaseerd op de maan. Dat betekent dat de ramadan soms ook in de zomer valt. En dan zijn de dagen best lang, zonder eten en drinken. Maar aan elke ramadan komt ook weer een eind, of beter gezegd: een ‘eid’: het eid al-fitr oftewel het feest van het breken (van het vasten). De dag begint met een speciaal gebed in de moskee. Moslims trekken hun mooiste kleren aan en gaan bij elkaar op bezoek om samen lekkere hapjes te eten. Niet alleen zoet, maar ook hartig. Het is ook traditie om de kids een cadeautje te geven en een aalmoes aan mensen die het minder goed hebben. Zodat ook zij kunnen zeggen: eid mubarak!

Wat is Eid al-Fitr?

De ramadan is voor moslims een periode van bezinning en dankbaarheid. Na een maand van vasten is het tijd voor Eid al-Fitr. Er wordt gebeden, gegeten en cadeautjes en aalmoezen gegeven.

Een eeuw geleden was jouw wereldje letterlijk en figuurlijk erg klein. Je zat in je eigen dorp naar buiten te kijken, zonder enig idee van wat er in de rest van de wereld gebeurde. Er waren zelfs geen avocado’s! Nu vlieg je de wereld over, met in je hand een telefoon met onderdelen uit wel 20 landen, om te kijken naar een plaatje van een avocado. Globalisering betekent dat mensen, bedrijven en landen steeds meer met elkaar verbonden zijn, over de hele wereld. Dat wordt mogelijk gemaakt door de snelle ontwikkelingen in transport en communicatie. En doordat we steeds meer open grenzen hebben. Geld en goederen gaan daar makkelijk overheen, waardoor de hele wereld opeens je winkel is geworden. Door globalisering kan jij je hele schoolmusical opvoeren in k-pop, en daar kijkt niemand raar van op. Maar als je denkt: ik ga toch ‘s in Korea kijken naar die bijzondere lokale cultuur, dan kom je daar weer gewoon dezelfde hamburgertent tegen als bij jou om de hoek. Hm, dan toch liever die avocado.

Wat is globalisering?

Door globalisering ligt de hele wereld binnen handbereik. Mensen, bedrijven en landen zijn steeds meer met elkaar verbonden. Dat is handig, maar zorgt er ook voor dat je overal ter wereld dezelfde hamburgertenten tegenkomt.

Macht en gezag zijn twee vormen van invloed. Om het verschil uit te leggen, maken we kennis met deze 2 docenten. Macht zorgt er wel voor dat jij je werk doet. Ja, want hij is nou eenmaal de meester, dus je moet wel, en anders zwaait er wat. Gezag pakt het anders aan. Haar invloed is gebaseerd op respect en vertrouwen, waardoor je graag voor haar aan de slag gaat, en zelfs misschien iets extra’s voor haar doet. Ah, sweet! Ook een pestkop kan veel macht uitoefenen, bijvoorbeeld door te dreigen met geweld. Maar van gezag is dan geen sprake. Terwijl de coach van je voetbalteam een natuurlijk gezag heeft vanwege d’r kennis en kwaliteiten. Dus als zij zegt: ‘10 rondjes om het veld’, dan ga jij daar natuurlijk graag in mee. Als jij opeens premier wordt, krijg je best veel macht. Maar gezag moet je dan nog verdienen. Door eerlijk en respectvol te zijn, goed te luisteren en het goede voorbeeld te geven. Dit gezag is op termijn veel effectiever dan macht alleen. Kijk maar naar een dictator, die wel de macht kan grijpen, maar zonder het bijbehorende gezag toch niet echt een goeie leider is…

Wat is het verschil tussen macht en gezag?

Iemand met veel macht, heeft niet automatisch ook gezag. Gezag moet je namelijk verdienen. Bijvoorbeeld door eerlijk en respectvol te zijn, goed te luisteren en het goede voorbeeld te geven. Een dictator die zijn land terroriseert heeft wel macht, maar geen gezag.

Als jij jeuk op je hoofd hebt, buig je je arm om even lekker te krabben. Je hersenen sturen via de bewegingszenuw een impuls naar je bicep oftewel de armbuigspier. De spiervezels spannen zich aan, de spier wordt korter en dikker en jouw arm buigt. Een signaaltje naar de tricep zorgt ervoor dat je arm zich ook weer strekt. Zo werken je spieren als één team samen. In totaal heb je meer dan 600 spieren, die allemaal hun eigen functie hebben. Sommige doen hun werk automatisch, zoals voedsel door je lichaam transporteren. En wat dacht je van je hart? Ook dat is een spier, die elke dag duizenden liters bloed door je lichaam pompt zonder dat jij daarover na hoeft te denken. Poe-boem, poe-boem Zo houden je spieren je haast ongemerkt in leven. Lekker bezig, jongens! Als je een spierziekte hebt, is dat niet zo vanzelfsprekend. Terwijl bij gezonde kinderen hun spieren groeien en sterker worden, gebeurt bij jou het tegenovergestelde. Je spieren breken af en komen niet meer terug. Wetenschappers werken hard om spierziektes de wereld uit te krijgen. Als dat lukt, krijg jij zeker een lach op je gezicht - weer 15 spieren aan het werk!

Hoe werken je spieren (niet)?

In een gezond lichaam werken je spieren samen als één team. Ze zorgen bijvoorbeeld dat je hart elke dag duizenden liters bloed door je lichaam pompt. Maar als je een spierziekte hebt, worden je spieren steeds zwakker. Er is onderzoek nodig om iedereen met een spierziekte te kunnen helpen.

Sinds 1990 hebben alle kinderen ter wereld dezelfde rechten. Het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind telt wel 54 artikelen die van alles voor je regelen. Zoals een veilige plek om te wonen: je ouders moeten zorgen voor een huis, eten, drinken en kleding (er staat niet bij wat voor kleding). En als het je ouders niet lukt, dan moet de overheid ze helpen. Er moeten ziekenhuizen en dokters zijn. Je hebt recht op onderwijs, van docenten die niet schreeuwen of slaan. Jij mag een eigen mening hebben, en niemand mag ongevraagd je dagboek lezen.
Je moet beschermd worden tegen geweld, misbruik en oorlog. En je moet lekker kunnen sporten, spelen en, het allerbelangrijkste: luieren! Het Kinderrechtencomité van de VN houdt in de gaten of landen zich netjes aan het verdrag houden. Toch zijn er op de wereld nog steeds kinderen niet naar school kunnen, of al moeten werken. Als in Nederland je kinderrechten geschonden worden, stap je naar de Kinderombudsman - dat kan ook een vrouw zijn. Die kan dan kijken of er echt wat aan de hand is. Zo wordt jouw stem gehoord - en da’s trouwens ook een kinderrecht.

Wat zijn de rechten van kinderen?

Alle kinderen hebben rechten: die zijn vastgelegd in het Internationaal Verdrag voor de Rechten van het Kind. Zo hebben alle kinderen recht op een veilige woonplek, onderwijs en medische zorg. Het kinderrechtencomité van de VN houdt in de gaten of landen zich netjes aan het verdrag houden.

Het begrip ‘respect’ houdt in dat jij anderen behandelt zoals je zelf behandeld zou willen worden. Dus met vriendelijkheid, begrip en zonder een ander bewust pijn te doen. Je hoeft het niet in alles met iedereen eens te zijn, maar je geeft ze wel de erkenning, dat ze er mogen zijn. Je toont respect door bijvoorbeeld goed te luisteren, grenzen te respecteren en positief te communiceren. Heb je dat begrepen!?!? #respect. Respect is universeel, maar sommige uitingen zijn dat niet. Zo is het in Nederland normaal om als begroeting een hand of een boks te geven. Maar in Japan blijft je hand lekker hangen terwijl de ander een mooie buiging maakt. Sonkei, ouwe. In dit soort gevallen is het slim om niet meteen te oordelen, maar nieuwsgierig te zijn naar de ander. Respect draait om begrip en vriendelijkheid, ook als de dingen soms ‘iets’ anders gaan dan je gewend bent. Ook (of vooral) op social media is respect van belang. Denk éven na voor je reageert. En weet ook dat je woorden online soms harder kunnen aankomen. Als jij respect opbrengt voor een ander, krijg je dat ook weer terug. (Au!)

Wat is respect?

Respect betekent dat je begripvol en vriendelijk bent naar anderen, ook als dingen anders gaan dan je gewend bent. Maar dat betekent niet dat je het altijd met de ander eens moet zijn.

Als jij snipverkouden thuis zit, terwijl al je vrienden lekker aan het feesten zijn, kan het opeens toeslaan: FOMO. Dat staat voor ‘fear of missing out’ oftewel Angst om iets te missen. Als je FOMO hebt wil je voortdurend wéten wat anderen aan het doen zijn. Dat kén je natuurlijk prima checken via de socials. Maar daar posten je vrienden natuurlijk vooral de leuke dingen. Vervolgens ga jij dan weer zitten balen dat je daar niet bij bent. Stress! FO MO Life. Sommige mensen zijn erg gevoelig voor FOMO. Die zitten er eigenlijk voortdurend mee. Ze zijn minder tevreden met hun leven, voelen zich minder verbonden en zitten daarom juist meer op de socials. Zo scrollen ze steeds dieper het putje in…Als je last hebt van FOMO, kan dat een teken zijn dat je wat beter op jezelf moet letten. Je kan nooit overal bij zijn. En doe je iets nou omdat je het zelf graag wil, of uit angst om iets te missen? Trek je wat minder aan van anderen en doe wat goed voelt voor jou zelf. En misschien is dat wel helemaal niets. Dat is the ‘joy of missing out’. Jomo!

Wat is FOMO?

Fomo betekent ‘fear of missing out’. Als je FOMO hebt, wil je voortdurend weten wat anderen aan het doen zijn. En baal je als je het gevoel hebt iets te missen. Het kan helpen om je socialmediagebruik te begrenzen. En bedenk: je kan nooit overal bij zijn.

Diversiteit betekent eigenlijk gewoon ‘afwisseling’. Alle mensen zijn namelijk anders. Verschillen in kledingstijl of huidskleur die zie je al vrij snel, en als je mensen leert kennen zijn er ook verschillen in afkomst, geaardheid en religie. Zo viert de een elk jaar het Kerstfeest, terwijl de ander zich verheugt op het eid-al fitr. En als je niet weet wat dat betekent, kun jij misschien wel wat meer diversiteit gebruiken. Als je alleen omgaat met mensen die op jou lijken, zie je maar een klein stukje van de wereld. Meer diversiteit zorgt voor nieuwe ervaringen en perspectieven. Je leert je verplaatsen in een ander en je wereld wordt steeds groter. Toch roept diversiteit bij sommige mensen weerstand op. Als je iemand tegenkomt die anders is dan je gewend bent, kan dat soms een beetje spannend zijn. Op deze angst wordt handig ingespeeld door politici en influencers, die stemmen en volgers willen winnen door de samenleving te verdelen. Kritiek op diversiteit ontstaat vaak door onwetendheid. Daarom is het belangrijk dat ook de media laten zien dat we in een diverse wereld leven. Stap uit je bubbel, maak eens kennis met een ander. En misschien wordt die kennis dan vanzelf een vriend.

Wat is diversiteit?

Iedereen is anders: sommige verschillen zijn zichtbaar, andere niet. Een omgeving met veel diversiteit zorgt voor nieuwe ervaringen en andere perspectieven. Toch roept diversiteit bij sommige mensen weerstand op.

De woorden ‘bruto’ en ‘netto’ hebben we geleend uit Italiaans. Ze betekenen eigenlijk ‘grof’ en ‘zuiver’. Maar wat heb je daaraan? Daarvoor gaan we naar de ijssalon van meneer Netto. Jij solliciteert daar als ijsverkoper. Je baas Cor belooft je een mooi uurloon maar als je eenmaal dat hele uur geploeterd hebt, zie je een lager bedrag op je rekening. Het beloofde bedrag is je brutoloon. Maar daar gaan dus wel wat eurootjes vanaf voor belasting en sociale premies. Wat je dan nog overhoudt is je nettoloon. Ezelsbruggetje: je nettoloon is net genoeg om nog iets te kunnen kopen. Ook Cor zelf denkt trouwens in bruto en netto, maar dan gaat het over zijn winst. Zijn brutowinst is het totaalbedrag waarvoor hij alle ijsjes verkocht heeft MIN het bedrag dat die ijsjes hem gekost hebben. Maar hij heeft natuurlijk ook nog de huur van het pand, administratie, bedrijfskosten, afschrijvingen en ook nog belasting. Wat er dan overblijft is de nettowinst, en die steekt Cor in de zak van zijn nette pak.

Wat is het verschil tussen bruto en netto?

Als je een bijbaantje hebt, staan op je loonstrookje de woorden bruto en netto. Je brutoloon is hoger dan je nettoloon: er moeten namelijk nog allerlei belastingen en premies vanaf. Wat je overhoudt is dus je nettoloon: nét genoeg om nog iets te kunnen kopen.

Een feit is objectief waar en kan (dus) bewezen en gecontroleerd worden. “De Eiffeltoren staat in Parijs.” Da’s een feit, want je kan erheen, en dan zie je ‘m zelf staan. “O, en ‘t is toch echt de mooiste toren ter wereld!” Da’s een mening! Iets wat jij vindt of voelt. Je maatje vindt die Eiffeltoren maar niks, en vindt de vuurtoren van Urk de mooiste toren ter wereld. Jaja. Je mening is dus persoonlijk en wordt gevormd op basis van je eigen normen en waarden, je onderbuikgevoel en je ervaringen; het nieuws dat je ziet, de apps die je gebruikt. Zo kan het gebeuren dat je beste maatje een hele andere mening heeft dan jij, en da’s helemaal niet erg. Zo lang die maar niet gaat zeggen dat de vuurtoren van Urk in Parijs staat. Want da’s feitelijk fout. Minichecklist voor meningen en feiten: is het objectief te bewijzen en kan je het ergens opzoeken: dan is het een feit. Zeg je ‘ik vind’... of ‘wat mij betreft’... en kan het zomaar veranderen? Dan is het een mening. En dat is dan weer een feit!

Wat is het verschil tussen een feit en een mening?

Soms brengen mensen hun mening zo stellig dat het een feit lijkt. Maar een feit is objectief waar, terwijl een mening iemands persoonlijke opvatting is.

De minister zet een streep door de NTR en daarmee ook door Schooltv.          
Laat Schooltv niet verdwijnen. 

Thema ramadan

Schrijf je in de voor de maandelijkse nieuwsbrief voor het laatste Schooltv PO-nieuws

Nieuwsbrief PO

Blijf op de hoogte van het laatste Schooltv-nieuws voor VO.

Nieuwsbrief VO

Contact

Schooltv Help

Veelgestelde vragen

Schooltv maakt educatieve content voor het onderwijs, bestaande uit video's en interactief materiaal. Altijd bij de les!

Over Schooltv

Over Schooltv.nl

Schooltv.nl is een videodatabase, gevuld met educatieve en informatieve videoclips, filmpjes, fragmenten, liedjes, animaties, lesvideo’s afleveringen, TV-programma’s, televisieseries, videoverzamelingen en afspeellijsten.

Clipphanger

Type videos